నీ భావోద్వేగాలే నీవు🔗

పొంగి ప్రవహించే ప్రేమని అందరి పట్ల చూపించటమే జీవన్ముక్తి అంటే

'ఆలోచనలు మెదడు నుంచి, భావావేశాలు హృదయంనుంచి వస్తాయి' అని సైకాలజిస్టులు చెబుతారు. 'అవి ఎక్కడినుంచి వచ్చినా, ఆలోచనలు, భావాలు వేరువేరు కాదు. ఆలోచనలు మనని తయారు చేస్తాయి' అని ప్రాచీన గ్రంథాలు చెబుతున్నాయి. మన భావావేశాలు ఏమిటో మనం అదే విధంగా ఉంటాం. మన జీవితాలలో మార్పు రావాలి అంటే మన భావావేశాలతో చక్కగా వ్యవహరించగలగటం ముఖ్యం.

మనం దేనినైనా మొదటిసారి చూడగానే, దానినుంచి ఏమి పొందగలమో లెక్కలు కడతాం. మనం చూసింది ఒక వ్యక్తి వైపు గాని లేదా ఒక వస్తువు వైపుగాని, ఏదైనా కావచ్చు. మనం దాన్ని గురించి ఆలోచించేటప్పుడు ఆ ఆలోచనలవెనుక భయంకాని, ఆశ కాని ఉంటుంది. మన ఏకాగ్రత ఆ వస్తువు మీద ఉంటుంది.

మన ఏకాగ్రతను మన అంతరంగం వైపు తిప్పి, ఇలా అడగవచ్చు 'నేను ఏమి ఇవ్వగలను? 'నేను దీన్ని మరింతగా ఎలా అభివృద్ధి చేయగలను.' ఇలా కాకుండా, 'నేను దీని నుంచి ఏమి పొందగలను' అని అనుకుంటే, మన కోరికముందుకు నడుస్తుంది. అవిధంగా కాకుండా నేను ఎలా అభివృద్ధి చేయగలనుకుంటే అది ప్రేమ అవుతుంది. కోరిక అడిగే శక్తి. ప్రేమ ఇచ్చే శక్తి.

నిజాయితీగా చెప్పాలంటే, ప్రేమని నిర్వచించటం చాలా కష్టం. కేవలం మాటలతో దాన్ని పూర్తిగా నిర్వచించలేం. నేను అక్కడక్కడ కొన్ని పదాలని ఉపయోగిస్తున్నాను. అప్పుడు ఏదో ఒక పదం మీ అంతరంగాన్ని స్పర్శించవచ్చు.

ప్రేమ అంటే అంతరంగంలో జరిగే ఒక లోతయిన గొప్ప అనుభవం. చాలామంది ప్రేమ అంటే ఎంపిక అనుకుంటారు. మనం ప్రేమని వెల్లడించటం, అనుభవించటం అనేవి మనం ఎంచుకోవటం అనుకుంటాం. మనం కావాలి అనుకుంటే మనం ప్రేమతో వ్యవహరించగలం అనుకుంటాం. లేకపోతే దాన్ని వదిలి వేద్దాం అనుకుంటాం. అది సరికాదు. మనం అనుకున్నట్టు అది మన ఎంపిక కాదు. అది జీవితానికి కావలసిన ప్రాథమిక అవసరం.

జీవితం అంటే కేవలం శ్వాసతీసుకుంటూ జీవించి ఉండటం కాదు. జీవించటం అంటే మీ అంతరంగంలో, అత్యుస్థాయిలో జీవించగలగటం. చేతనస్థితిలో జీవించగలగటం. ప్రేమని వెల్లడి చేయగలిగి, దాన్ని అనుభవించ గలిగితే చేతన స్థితిలో జీవిస్తున్నట్టే అర్థం. మీరు ప్రేమని వెల్లడి చేయలేకపోతే, దాన్ని అనుభవించలేకపోతే, మీరు అత్యుస్థాయిలో జీవించటం లేదు అని అర్థం. మన చుట్టూ జంతువులు, చెట్లు ఇలాంటివన్నీ ప్రతిరోజూ శ్వాసిస్తూ ఉన్నాయి. మీరు కూడా వాటిలాగానే శ్వాసిస్తుంటారు అంతే.

ఒక చిన్న కథ : ఒక శిష్యుడు తన గురువుగారిని 'జ్ఞానోదయమైన వారు మాట్లాడతారా' అని అడుగుతాడు. గురువుగారు ‘లేదు! జ్ఞానోదయమైన వారు మాట్లాడరు. కేవలం జ్ఞానోదయం కానివారు మాత్రమే మాట్లాడతారు', అని జవాబు ఇస్తాడు.

శిష్యుడు మరలా ఆయనతో, ‘అయితే జ్ఞానోదయమైనవారు మౌనంగా ఉంటారా?' అని అడుగుతాడు. గురువుగారు, 'లేదు జ్ఞానోదయమైనవారు ఎప్పుడూ మౌనంగా ఉండరు. వాళ్ళు మౌనంగా ఉన్నారు అంటే వారికి జ్ఞానోదయం కాలేదు అని అర్థం,' అని జవాబు ఇస్తాడు. శిష్యుడు చాలా అయోమయంలో పడ్డాడు. అతను తిరిగి గురువుగారిని 'వీరు మాట్లాడరు అన్నారు, మౌనంగా ఉండరు అన్నారు కదా! మరి వాళ్ళు ఏం చేస్తారు' అని అడుగుతాడు.

గురువుగారు ‘ఆయన పాడతాడు ! ఆయన ఆత్మ పాడుతుంది. ఆయన మాట్లాడడు, మౌనంగా ఉండడు, పాడుతుంటాడు', అని జవాబు ఇస్తాడు.

ప్రేమ మనిషికి ఉండే అంతిమ అనుభవం. ఆ అనుభవం జరిగితే మనం ఆ అనుభవాన్ని పట్టుకోలేం. ఆ అనుభవం పట్టులోనికి మనం వెళతాం. ఇక్కడ గురువుగారి మాటలకి అర్థం అదే. ఆ అనుభవం అధీనంలో ఉన్నప్పుడు మనం ఏమి చేసినా అది అందమైన సంగీతంలా ఉంటుంది. వారి నుంచి వచ్చే ప్రతీ మాట ఒక కవితాగానం. ఆత్మ తేలికగా ఉంటుంది. మనం తేలుతూ ఉంటాం మన నడక నాట్యంలా ఉంటుంది. మన శరీరం తేజస్సుని వెదజల్లుతూ ఉంటుంది. మనం వెల్లడి చేసేవన్నీ మానవాళికి మనం చేసే సేవ అవుతుంది.

ప్రతి వ్యక్తి ఒక ప్రేమమూర్తిగానే పుడతాడు. అప్పుడే జన్మించిన శిశువు కారణం లేని ప్రేమని వెదజల్లుతూ ఉంటాడు. అతను పుట్టినప్పుడు ఆ చుట్టు పక్కల ఉన్నవారు ఎవరైనా అతనికి తెలుసా! లేదు అతని శక్తి కారణం లేని ప్రేమ. మనం పెరిగే కొద్దీ సమాజం మనలోపల ఆశ,భయాలని నింపుతుంది. మన ప్రేమని ఆశ, భయాల ఆధారంగా పెంచుతాం. ఇక అది కారణం లేని ప్రేమ కాదు. అది కారణంతో ఉన్న ప్రేమ. అది మనని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తుంది. అప్పుడే మనలో అసూయ, భయం, కోపం వంటి భావాలు ఏర్పడతాయి. మనం ప్రేమని ఏదో కారణంతోనే అనుభవించగలం. కొంత తెలుసుకునే తత్వంతో, అవగాహనతో మనం మన అసలయిన ప్రేమని తిరిగి పొందగలం.

హేతుబద్ధమయిన తెలివి తేటలతో కూడిన నిర్ణయాలతో ప్రేమని పుష్టించలేం. మీరే ఒక ప్రేమగా మారగల మానసిక వ్యవస్థని తయారు చేయగలం. అప్పుడు మీరు చేసే ప్రతి పని ప్రేమతో ఉంటుంది. మీ తర్కం, జ్ఞానం తర్కానికి అతీతమైన ప్రేమని వెదజల్లుతూ ఉంటుంది. మీలో నిజమైన ప్రేమ ఏర్పడినప్పుడు, మీరు ప్రేమతో నిండి ఉన్నారని, మీరు ప్రేమమూర్తి అని మీకు తెలియదు. ఎదుటివారికి మాత్రం మీ ప్రేమ తెలుస్తుంది. మీలో ప్రకాశించే ప్రేమని అందరూ చూడగలుగుతారు.

మీలో నిజమైన ప్రేమ అనేది స్థిరపడినప్పుడు, మీలోపల శక్తి పొంగి ప్రవహిస్తూ ఉంటుంది. అప్పుడు దేనినైనా ఎదుటివారికి ఇవ్వగల శక్తి మీకు వస్తుంది. మీలో అంతులేని నమ్మకం కలుగుతుంది. ఎందుకంటే అది మీలో కలిగిన విషయం. మీకు తెలుసు అది శక్తి కాని, సమయం కాని, నైపుణ్యం కాని లేదా ఆనందం కాని, అది మీలో పొంగి ప్రవహించేటప్పుడే దాన్ని ఎదుటివారికి పంచగలరు. అదే విధంగా ప్రేమ మీలో సహజంగా కలగాలి కాని నిర్బంధంతో కాదు. మీలో ప్రేమని ప్రయత్నంతో కలిగే విధంగా చేయటం అంటే పువ్వురేకలను బలంగా తెరిచి, అది పూచేవిధంగా చేయటమే. అలా చేసినప్పుడు దాన్ని పుష్పించటం అనగలమా? లేదు! ప్రేమ మీ అంతరంగపు లోతులలో వికసించాలి. అప్పుడు అది అందమైన సువాసనలని నలు దిక్కులా వెదజల్లుతూ అందరికీ ఆనందాన్ని పంచుతుంది.

ప్రేమ అనే మాట చాలా అర్థాలతో నిండిపోయి ఉన్నది. దానికి ఇచ్చిన వ్యాఖ్యానాలు నానా అర్థాలతో నిండిపోయాయి. కారణంలేని నిస్వార్థ, ఆధ్యాత్మిక ప్రేమని ఒక పక్కన పెడదాం. ముందుగా మనం సాధారణమైన, మామూలు ప్రేమ అన్నింటినీ స్వంతంచేసుకునే భావన, అసూయ, ఇటువంటి సైడ్ఎఫెక్ట్స్ తో ఉండే ప్రేమ గురించి చూద్దాం. ఇటువంటి ప్రేమ కూడా మీ శరీరానికి, మనస్సుకి చాలా మంచి చేస్తుంది. తరువాత మనం నిస్వార్థ, ఆధ్యాత్మిక, పరిణతి చెందిన ప్రేమ గురించి తెలుసుకుందాం. ఇంతకు ముందు ఒక పత్రికలో వ్యాసం చదివాను. దాని పేరు ఎప్పటికీ జీవించి ఉండండి (లివ్ ఫర్ ఎవర్). అది చదివి ఆశ్చర్యపోయాను. అందులో మీ జీవితాన్ని మరొక ఇరవై సంవత్సరాలు పెంచగలిగే పదకొండు పద్ధతులు ఇచ్చారు. ఆ పద్ధతులకి ఆధారంగా కొంత గణాంకాలని కూడా చూపించారు. ఆ పదకొండు పద్ధతులూ ప్రేమకి సంబంధించినవే. అందులో ఇలా చెప్పారు, కనీసం మీ పెంపుడు జంతువుని శ్రద్ధగా చూసినప్పుడు మీ లోపల విడుదలయ్యే హార్మోను మీరు మీ శరీరంతో సౌకర్యంగా ఉండే విధంగా చేస్తుంది. పెంపుడు జంతువుని శ్రద్ధగా చూస్తేనే అంత ఉపయోగం ఉంటే భార్యభర్తల మధ్య ప్రేమ ఎన్ని ఉపయోగాలను ఇస్తుందో కదా!

ఆ వ్యాసం ఒంటరిగా ఉండేవారు ఏ విధంగా త్వరగా మరణిస్తారో కూడా చెబుతూ, 'ప్రేమ జీవితకాలాన్ని పొడిగిస్తుంది' అని చెప్పారు. 'మీ జీవితంలో ప్రేమ ఉంటే కాన్సర్, డిప్రెషన్ వంటివి రావు' అని కూడా అందులో రాసారు. కాబట్టి మనందరికీ తెలిసిన అతి సాధారణ ప్రేమ ఎన్నో అద్భుతాలని చేస్తుంది. అది మీ శరీరానికి, మానసిక వ్యవస్థకి గొప్ప చికిత్స చేసి మిమ్మల్ని చక్కని స్థితిలో ఉంచగలుగుతుంది.

తంత్రం అంటే ప్రాచీన వేద సంస్కృతిలో జ్ఞానోదయాన్ని పొందటానికి ఆధ్యాత్మిక పద్ధతుల్ని, ధ్యానాన్ని, పూజా, హోమ కార్యక్రమాల్ని ఎలా చేయాలో చెప్పేది. తంత్రం ప్రకారం, సాధారణ ప్రేమ మనలో ఏర్పడే ఐదురకాల అసహనాల్ని ఎలా బాగుచేస్తుందో చెబుతుంది. ఇది ఒకరిపట్ల ఒకరు శ్రద్ధ చూపించటమే. మరొకసారి చెబుతున్నాను, నేను ఆధ్యాత్మిక ప్రేమ లేదా భక్తి గురించి మాట్లాడటం లేదు. దాని గురించి తరువాత తెలుసుకుందాం.

ఒక చిన్న కథ : ఒక స్కూలుకి వెళ్ళే అబ్బాయి, తన క్లాసు అమ్మాయి ప్రేమలో పడతాడు.

ఒకరోజు టెర్రరిస్టులు ఆ అబ్బాయిని కిడ్నాప్ చేసి, సరిహద్దులలో ఉన్న ట్రయినింగ్ క్యాంప్‌లో పెడతారు. కొన్ని నెలలు గడిచాక అతను తన ఊరికి తిరిగి వచ్చి ‘అక్కడ ఉగ్రవాదాన్ని పెంచాలి’ అని అనుకుంటాడు.

అతను ఊరిలోనికి రాగానే తన ప్రియురాలి కుటుంబాన్ని ఉగ్రవాదులు చంపారు అని తెలుసుకుంటాడు.

అతను ఆ అమ్మాయిని కలుస్తాడు. ఇద్దరూ మాట్లాడుకుంటూ ఉంటారు. ఆమె ఉగ్రవాదం పట్ల తన అసహ్యాన్ని ప్రకటిస్తుంది. అతను చేస్తుంది మంచిది కాదని ఆ పనిని మానేయమని బతిమాలుతుంది. ‘అధికారులకి లొంగిపోతే నిన్ను వివాహం చేసుకుంటా’సంటుంది. ఆ అబ్బాయి అధికారులకు లొంగిపోతాడు. సైన్యంలో చేరి ఆ అమ్మాయి ఫోటో దగ్గర పెట్టుకొని తన విధులు నిర్వహిస్తూంటాడు.

మనం ముందుగా మనందరికీ తెలిసిన ప్రేమ గురించి అంటే సకారణమైన ప్రేమ గురించి తెలుసుకుందాం. మీకు ఆధారమైన వ్యక్తికి, మీకు పేరు ప్రతిష్ఠలు తెచ్చే వ్యక్తికి మాత్రమే మీ ప్రేమనించుతారు. ఇటువంటి ప్రేమ కూడా మీలోని అస్థిరత్వాన్ని, అసహనాన్ని బాగు చేయగలుగుతుంది.

మీలో కలిగే అసహనం ముందుగా మీ పరిస్థితుల వల్ల ఏర్పడుతుంది. కొన్ని సార్లు, కొన్ని సందర్భాలలో, కొన్ని స్థలాలలో మీరు అస్థిరంగా, అసహనంగా ఉంటారు. మీరు ఆ సందర్భం నుంచి, ఆ చోట నుండి బయటకు రాగానే విశ్రాంతిగా, స్థిరంగా అవుతారు. మీకు అసౌకర్యం కలిగే స్థితిలో ఎవరైనా మీ పట్ల ప్రేమని, శ్రద్ధని చూపించారనుకోండి లేదా మీరు ఎదుటి వారి పట్ల ప్రేమని, శ్రద్ధని చూపించారనుకోండి అప్పుడు మీరు ఆ కంగారు నుంచి బయట పడి విశ్రాంతిగా ఉండగలుగుతారు. మరొక రకమయిన కంగారు భౌతికమయింది. ఇటువంటి కంగారు ఎటువంటి కారణం లేని ఒత్తిడి (టెన్షన్) మీలో కలిగినప్పుడు వస్తుంది. ఇక్కడ ఏమి చెబుతారంటే మీరు అటువంటి కంగారులో ఉన్నప్పుడు, మీరు ఎవరి పట్ల అయినా ప్రేమ చూపగలిగితే, మీలో ఆ కంగారు తగ్గి, టెన్షన్ తగ్గి శాంతంగా ఉంటారు. ప్రేమ ఏ విధంగా మీలోని కంగారుని, ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుంది? మీరు మీ జీవితంలోనికి చూడండి. ఒక తల్లిని గమనించండి. పిల్లలు ఎంత విసిగించినా ఆమె ప్రతిక్షణం నూతనోత్సాహంతో ఉంటుంది. ఎందుకంటే ఆమె నిరంతరం ప్రేమ చూపిస్తూ ఉంటుంది. అందుకే ఆ ఒత్తిడి నుంచి బయటికి రాగలుగుతుంది. ఆమె అలా బయటికి రాలేకపోతే పిల్లల్ని పెంచలేదు. పిల్లల పెంపకం అంత సులభం కాదు.

ప్రతి క్షణం ఆమెలో నూతనోత్సాహం కలగటానికి కారణం ఆమె పిల్లల మీద చూపించే శ్రద్ధ, ప్రేమ. మన శరీరంలో ఉండే ఎటువంటి టెన్షన్ అయినా, కంగారు అయినా ఎదుటివారి మీద ప్రేమ చూపించగానే పోతుంది. మీరు ఎదుటివారిని చూసి నవ్వే చిరునవ్వే కానివ్వండి లేదా మీ శరీరం వ్యక్తం చేసే ఏదయినా సరే కనీసం ఒక్కసారైనాసరే ఎదుటి వారిలో టెన్షన్ తగ్గిస్తుంది. అదే విధంగా మీలో కూడా.

మిమ్మల్ని మీరు మీ మెదడు ద్వారా వెల్లడి చేస్తే దాన్ని మేధస్సు అంటారు. మిమ్మల్ని మీరు హృదయం నుంచి వ్యక్తం చేస్తే అది మీ ప్రేమ. మిమ్మల్ని మీరు మీ అంతరంగంలోని ఆత్మ నుంచి వెల్లడి చేస్తే అప్పుడు మీరు శక్తిని అనుభవిస్తారు. మీరు దేన్నీ వెల్లడి చేయకుండా, మీ అంతరంగంలో ఉంచగలిగితే అది నిత్యానందం లేదా పరమానందం. ఇదంతా కూడా ఒక్కటే శక్తి. కాని ఆశక్తిని నాల్గు విధాలుగా వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

కాబట్టి మీరు ప్రేమను వెల్లడించినప్పుడు, మీరు శక్తిని కూడా వెల్లడి చేస్తారు. ప్రేమ స్థిరంగా ఉండి శ్రద్ధ చూపే శక్తి. కాబట్టి సహజంగా మీరు ప్రేమని వెల్లడి చేసినప్పుడు మీరు చికిత్స చేయగల శక్తికి వాహకులు అవుతారు. ఎప్పుడైతే చికిత్సా శక్తికి మీరు వాహకులవుతారో, మీరు ఎదుటి వారికి కాదు మీకు మీరు కూడా చికిత్స చేసుకుంటారు.

ఆ తరువాత ఉండే అసహనం మానసికమయింది. ఎటువంటి మానసిక అస్థిరత్వాన్నైనా, కంగారునైనా ప్రేమతో బాగు చేయవచ్చు. పరిశోధనలు ఏమి చెబుతున్నాయంటే ఎవరైతే పెంపుడు జంతువులతో లేదా చిన్న పిల్లలతో గడుపుతూ వారిపై శ్రద్ధ చూపుతారో వారికి గుండె జబ్బులు వచ్చే అవకాశం చాలా తక్కువ.

ఆ తరువాతది భావావేశం. మానసిక అసహనం భావాత్మక అసహనం రెండూ వేరు వేరు, మానసిక అసహనం మేధస్సుకు సంబంధించినది. దాన్ని సులభంగా నియంత్రించవచ్చు. కాని భావాత్మక అసహనాన్ని కొన్ని ఓదార్పు మాటలతో నియంత్రించలేం. దాన్ని కేవలం ప్రేమతో మాత్రమే నియంత్రించగలం. మీరు ప్రేమని వెదజల్లుతున్నప్పుడు, మీ అంతరంగ శక్తితో నిండిపోతుంది. ఎప్పుడైతే మీ అంతరాత్మ ఆ ఉన్నత శక్తికి విప్పుారుతుందో, మీలోని భావాత్మక అసహనాన్ని తగ్గిస్తుంది.

చివరిది ఆధ్యాత్మిక అసహనం. చాలామంది ఎదుటివారితో కూర్చోగలరు, టి.వి.తో కూర్చోగలరు, న్యూస్ పేపర్లతో కూర్చోగలరు కాని వారితో వారు కూర్చోలేరు. దీన్నే ఆధ్యాత్మిక అసహనం అనవచ్చు. అంటే మీతో మీరు ఉండలేరు అని అర్థం. మీరు అందరికీ అపాయింట్మెంట్ ఇస్తారు. కాని మీకు మీరు అపాయింట్మెంట్ ఇచ్చుకోలేరు.

గురువుల మీద మీకు ఉండే ప్రేమ ఇటువంటి అసహనాన్ని తగ్గిస్తుంది. నాతో చాలామంది అంటుంటారు, 'స్వామిజీ! కేవలం మీ సమక్షంలో కూర్చోగానే మేము చాలా విరామంగా అవుతాం. మరలా ఇంటికి వెళ్ళాక ఆ విరామం ఉండటం లేదు. ఎందుకు ఇలా జరుగుతుంది ?' మీరు జ్ఞానోదయమయిన వారి సమక్షంలో ఉన్నప్పుడు వారితో బంధాన్ని ఏర్పరచుకోగలరు. అప్పుడు వారి పట్ల మీరు ప్రేమని వెల్లడి చేయగలరు. ఆ ప్రేమ మీలోని ఆధ్యాత్మిక అసహనాన్ని తగ్గిస్తుంది.

మీరు గమనించితే, నేను మాట్లాడే సమయంలో మాటకి మాటకి మధ్యలో చాలా ఖాళీలు ఇస్తుంటాను. ఆ ఖాళీ ఉద్దేశం మీలోని ఆధ్యాత్మిక అసహనాన్ని తగ్గించటమే. మీరు టి.వి. ముందు కూర్చున్నప్పుడు మీరు సౌకర్యంగా ఉండగలరు. ఎందుకంటే అందులోని సమాచారం మీ లోపలికి దూసుకుపోతుంది. అప్పుడు మీలోని అసహనాన్ని తెలుసుకునే అవకాశం ఉండదు. అక్కడ సహనం ఉన్నా మీరు దాన్ని అనుభవించలేరు. అందుకే సౌకర్యంగా ఉండగలుగుతున్నారు.

ఇక్కడ మీరు ఓపికగా కూర్చోని ఈ పెద్ద పెద్ద ఖాళీలతో ఉండే మాటల్ని వింటుంటే మీలో ఆధ్యాత్మిక అసహనం తగ్గుతుంది. అదే విధంగా మీ మనస్సు అడిగే ఆ తరువాత ఆలోచన ఏమిటీ అనేది కూడా తగ్గుతుంది. అప్పుడు మీరు స్వీకరించే స్థితిలో ఉంటారు. అప్పుడు ఈ మాటలు మీ మెదడునే కాదు మీ హృదయాన్ని తాకుతాయి. మీరు పూర్తి విరామంగా ఉండగలిగినప్పుడు మీతో మీరు సౌకర్యంగా ఉండగలిగినప్పుడు, మీలో ఎక్కువ ఆలోచనలు లేకుండా ఉండగలిగినప్పుడు, మీ అంతరాత్మ విప్పుారుతుంది. అప్పుడు అది తనలోనికి ఏది తీసుకున్నా అది చికిత్స చేయగలుగుతుంది.

మీ మనస్సు విరామంగా, నిశ్శబ్దంగా ఉంటే, వినటం చాలు. మీరు తరువాత ధ్యానం చేయనవసరం లేదు. ఆ వినటమే మీలో కావలసిన అనుభవాన్ని ఇస్తుంది. మీరు వినే పద్ధతి సరిగా లేకపోతే అప్పుడు మీలో అనుభవం కలగటం కష్టం. జిడ్డు కృష్ణమూర్తి ఒక గొప్ప తత్త్వవేత్త, వినటం మంచిది అంటారు. ఎటువంటి అసహనం లేకుండా లోతుగా వినగలగటం దైవత్వమే. అదే భగవంతుడు. మీరు మీ అంతరాత్మ లోపలికి లోతుగా చూడగలిగితే సాక్షాత్తు గురుదేవుల సమక్షం మీలో ప్రేమ కలిగేలా చేస్తుంది. అదే మీలోని అసహనానికి చికిత్స చేసి విశ్రాంతిలో ఉంచుతుంది. కాబట్టి సాధారణ ప్రేమ మనలోని ఐదు రకాల అసహనాల్ని బాగుచేస్తుంది.

రామానుజాచార్యుల జీవితంలో ఒక చక్కని సంఘటన జరిగింది. (రామానుజులు భారతదేశంలో ఉన్న గొప్ప తత్వవేత్త, ముగ్గురు గొప్ప హిందూ గురువులలో ఆదిశంకరాచార్యులు, మధ్వాచార్యులలో ఒకరు. ఆయన విశిష్టాద్వైతాన్ని మనకి పరిచయం చేసారు). ఆయన జీవితాన్ని పరిశీలిస్తే ప్రతి దశలో ఎదుగుతూ ఆయన ఎలా జ్ఞానోదయాన్ని పొందారో తెలుస్తుంది.

రామానుజునికి దీక్షని ఇస్తూ ఆయన గురుదేవులు ఒక మంత్రాన్ని జపించమని చెబుతాడు. ఆ మంత్రాన్ని మరెవరికీ చెప్పవద్దని అలా చేస్తే నరకానికి వెళతావు' అని అంటాడు. అప్పుడు రామానుజులు గురువుగారిని, 'ఆ మంత్రం విన్నవాళ్ళు ఏమవుతారు' అని అడుగుతాడు. గురువుగారు రామానుజునితో 'వారికి మోక్షం కలుగుతుంది' (జ్ఞానోదయం) అని జవాబు ఇస్తాడు. అదే మనం అయితే ఏమి చేస్తాం, ఎవరికీ చెప్పకుండా ఉండిపోయేవాళ్ళం. ఎందుకు అనవసరంగా నరకానికి వెళ్ళటం అని మౌనంగా ఉండేవాళ్ళం.

రామానుజులు గుడి మండపం మీద నిలబడి మొత్తం ఆ ఊరి వారందరినీ అక్కడికి రమ్మని పిలుస్తాడు. అంతా వచ్చాక గురువుగారు తనకి చెప్పిన మంత్రాన్ని వాళ్ళందరికీ చెప్పి, దీనివల్ల మీరంతా స్వర్గానికి వెళతారు. నేను ఒక్కడినే నరకానికి వెళ్ళటం వల్ల నష్టం లేదు. మీరంతా స్వర్గానికి వెళ్ళండి', అని చెబుతాడు.

మీరు లోతైన ప్రేమతో ఉన్నప్పుడు, మీ అంతరాత్మ మొత్తం విప్పారి ఉంటుంది. అప్పుడు మీరు ఎటువంటి దానికోసం ఎంత దూరమైనా వెళ్ళి సాధిస్తారు. దానికోసం మీరు అవకాశం అంచులవరకు వెళ్ళగలుగుతారు. మీ అంతరాత్మని రక్షించుకోవలసిన అవసరం ఉండదు. మీ అంతరాత్మ పూర్తిగా వికసించి ఉంటుంది. మీరు ఆ ప్రేమతో నిండినప్పుడు రక్షణ గురించి అనుకోరు. అందుకే ప్రేమతో ఉన్నవారు ఎంత కష్టమైన పనినైనా చేస్తారు. వారు ఎంత కష్టాన్నైనా తీసుకుంటారు. ఎందుకంటే అక్కడ వారు పోగొట్టుకోవటానికి ఏమీ ఉండదు. ఏ విషయంలో కూడా అభద్రతా భావం ఉండదు. ఎందుకంటే ప్రేమ అంతులేని ధైర్యాన్ని, శక్తిని ఇస్తుంది. అది మీరు వికసించే విధంగా చేస్తుంది. మీకు మీరు దొరికే విధంగా చేస్తుంది. ప్రస్తుతం మీకు మీరు దొరికే స్థితిలో లేరు. ప్రేమ మీకు మీరు దొరికే విధంగా చేస్తుంది.

రామానుజాచార్యులు చేసిన పని చూసిన గురువుగారు, తాను తన శిష్యుడి నుంచి పాఠం నేర్చుకున్నాను అని అనుకున్నాడు. ఆయన 'రామానుజుడు అత్యున్నత స్థాయికి ఎదిగాడు' అని అందరికీ చెప్పాడు. ఆయన రామానుజునితో, 'నీవు ఒక ఉన్నత స్థాయిలో ఉన్నావు' అని అంటాడు.

మీరు జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, ప్రతిరోజూ మీరు కలసి ఉండే వారిపట్ల ఒక నిర్దిష్టమైన మానసిక స్థితిని కలిగి ఉంటారు. మీకు, వారికి మధ్య జరిగిన సంభాషణ ప్రతి మాట మీకు బాగా తెలుసు. మీరు సంభాషణని ఏవిధంగా ప్రారంభిస్తే అవతలివారు ఏ విధమైన జవాబు ఇస్తారు అనేది చాలా కచ్చితంగా మీకు తెలుసు. మీరు మీ సంభాషణని ఏ విధంగా మారిస్తే, అవతలివారు ఏ విధంగా తమ జవాబుని మారుస్తారో కూడా మీకు తెలుసు. ఒక విధంగా చెప్పాలంటే ప్రతిరోజు మీ మధ్య జరిగే సంభాషణ, అందులో డైలాగుల స్క్రిప్ట్ మొత్తం మీకు తెలుసు.

ఎప్పుడైనా ఎవరైనా కొత్తవారు, కొత్త సంభాషణతో వచ్చినప్పుడు మీరు కొంత అయోమయపడతారు. కొంత కదలిపోతారు. మీకు ఎలా జవాబు చెప్పాలో తెలియదు. ఎలా స్పందించాలో తెలియదు. ఆ కొన్ని క్షణాలు ఎలా స్పందించాలో తెలియక ఆశ్చర్యపోతారు. లేకపోతే ఆ రోజు మొత్తం చెప్పే డైలాగులు మీకు తెలుసు. ఎలా ప్రారంభించాలో, ఎలా మలుపు తిప్పాలో ఎలా ముగించాలో అన్నీ తెలుసు. అది జీవం లేని డైలాగు. అందులో జీవం ఉండదు.

అసలు సమస్య ఏమిటంటే మనందరం తత్త్వవేత్తలుగా మారాం. జీవితం అంటే తత్త్వం, వేదాంతం కాదు అని మనకి తెలియదు. అది అప్రయత్నంగా వికసించే శక్తి. అది ప్రతిక్షణం కొత్తగా ఉంటుంది. తత్త్వం అంటే పాతవాటినే వేరువేరు విధాలుగా చెప్పటం. అంతే అందులో తాజాదనం ఉండదు. వేదాంతం జీవితంలోని తాజాదనాన్ని కొల్లగొడుతుంది.

ఒక చిన్న కథ : ఒక దేశంలో పదిమంది తత్త్వవేత్తలను జైల్లోని ఒకే సెల్లో పెడతారు. వారంతా ఏదో విధంగా జైలు నుంచి తప్పించుకొని పారిపోవాలని అనుకుంటారు. అందరూ కూర్చోని ఒక పెద్ద ప్లాను వేస్తారు. వాళ్ళు కష్టపడి జైలు తాళం చెవి ముద్రని సంపాదిస్తారు. దాంతో తాళంచెవి చేస్తారు.

చివరగా పారిపోవటానికి ఒక రోజును నిర్ణయించుకుంటారు. ప్లాను మొత్తాన్ని క్షుణ్ణంగా చదువుతారు. ప్లాను ప్రకారం ఆ రోజు రాత్రి ముందుగా ఇద్దరు వెళ్లి జైలుకి ఉన్న తాళాన్ని వీళ్ళు తయారుచేసిన తాళం చెవితో తెరవాలి. అలా తెరిచాక వాళ్ళు మిగతావారికి ఈ విషయాన్ని తెలియచేయాలి. అప్పుడు అందరూ పారిపోవాలి. చివరిలో ఆ ఇద్దరూ జైలు తలుపు వేసి వచ్చేయాలి. ఇది ప్లాను. వాళ్ళు తప్పించుకు వెళ్ళిపోవాలి అని నిర్ణయించిన రోజు వస్తుంది. ప్లాను ప్రకారం ఇద్దరు జైలు తాళం తీయటానికి వెళతారు. ఎంతసేపు చూసినా వాళ్ళకి ఎటువంటి సంకేతం రాదు. అలా మూడు గంటలు గడచిపోతాయి. అకస్మాత్తుగా ఆ ఇద్దరూ వెనక్కి సెల్‌లో ఉన్నవారి దగ్గరికి వస్తారు. 'ఏం జరిగింది' అని అడగ్గానే, వాళ్ళు, 'ఈరోజు మనం తప్పించుకొని వెళ్ళలేం. ఆ ప్లాను ఈ రోజుకి వదిలివేయాలి. మరొక రోజు మనం మరలా ప్రయత్నిద్దాం అంటారు'.

మిగతావారంతా, 'అసలు ఏమయ్యింది' అని అడుగుతారు. వాళ్ళు 'ఏం చేస్తాం. తెలివితక్కువ కాపలాదారు జైలు గేటుకి తాళం వేయటం మర్చిపోయాడు' అని జవాబు ఇస్తారు.

తత్త్వవేత్తలుగా ఉండేవారు ఏదీ కొత్తగా ఆలోచించలేరు. వారిది పాత మానసిక వ్యవస్థ మాత్రమే. ఏమాత్రం మార్పు ఉన్నా, కొత్తగా ఉన్నా, ఆ వ్యవహారాన్ని సృజనాత్మకంగా మేనేజ్ చేయలేరు. ఎందుకంటే వారు విప్పారి ఉండరు. వారు మూసుకుపోయి ఉంటారు.

మనం మనతో వ్యవహరించేటప్పుడు ఫిలాసఫర్స్లా మూసుకుపోయి ఉంటాం. జరిగిపోయిన పంథాలో చిక్కుకుపోతాం. ఏదైనా కొత్త విషయం జరిగితే, మనం ఏమీ చేయలేని స్థితిలో ఉంటాం.

ఏ వ్యక్తి అయితే నిత్య చైతన్యంతో ఉంటాడో అతను ఎప్పుడూ కొత్తగా ఉంటాడు. అతను విప్పారిన అంతరంగంతోంటూ అందరికీ అందుబాటులో ఉంటాడు. అతను ఈ సృష్టిలో ఒకడిగా అనుభూతిని పొందుతాడు. ఒక విషయం అర్థం చేసుకోండి, విప్పారి ఉండటం అంటే అందరినీ సమాన గౌరవ భావంతో చూడగలగటం. దీని అర్థం అందరినీ సమానంగా పరిగణించి వారితో సమాన భావంతో ఉండటమే. అందుబాటులో ఉండటం అంటే మీకు స్పష్టంగా తెలుసుకదా, ఈ విశ్వంలో దేనికైనా మూలం విశ్వశక్తి. ఆ విశ్వశక్తికి నిరంతరం అందుబాటులో ఉండాలి. అదే అందుబాటులో ఉండటం అంటే. విశ్వశక్తి యొక్క అత్యున్నత స్థితిని గుర్తించి అన్నీ అందులో భాగాలే అని తెలుసు కోవటం. మీరు విప్పారి, అందుబాటులో ఉంటే, మీరు తత్త్వవేత్త కారు. మీరు జీవితాన్ని ప్రేమతో ఆహ్వానించగలరు.

తత్త్వంతో, వేదాంతంతో మీలో స్థిరమైన అభిప్రాయాలు ఏర్పడతాయి. మీరు మరింతగా గట్టిపడతారు. మీరు గట్టిపడే కొద్దీ ప్రేమించలేరు. దృఢత్వం అనేది దౌర్జన్యపూరితంగా ఉండి ప్రేమని మీలోనికి రానీయదు. మీకు కచ్చితంగా తెలిసి, ముందుగా ఏర్పరచుకున్న భావాలతో నిండి ఉంటే, ప్రేమ ప్రవేశించటానికి ఖాళీ ఎక్కడుంటుంది. ప్రేమ ప్రవేశించి వికసించటానికి అందమైన ప్రదేశం కావాలి.

వేదాంత, తత్త్వజ్ఞానాలతో నిండి ఉంటే ప్రేమ విశ్వచేతన రూపంలో స్థిరపడటానికి స్థానం ఉండదు. అది ఈ విధంగా ఉంటుంది, మీరు అమృతం రుచి తెలుసుకోవాలి అని అనుకుంటే, ఏవో కొన్ని భావాలు, ఐడియాల ద్వారా తెలుసుకోగలరా? లేదు! మీ అంతట మీరు అమృతం రుచిని చూడాలి. దానికి మీలోపల కొంత స్థానాన్ని ఇవ్వాలి. అది దాని సహజ స్థితిలో మీలో స్థిరపడే అవకాశం ఇవ్వాలి. అప్పుడే అమృతం రుచి మీకు తెలుస్తుంది. అదే విధంగా ప్రేమ అనుభవం తెలియాలంటే దాని గురించి ఏవో కొన్ని భావనలు సహాయం చేయవు. మీరు దాన్ని తన సహజసిద్ధ స్వరూపంలో మీలోపల పెరగనీయాలి. అప్పుడు మీరు ప్రేమ అంటే ఏమిటో తెలుసుకోగలరు. అది మీ హృదయంలో జరిగేలా చూడండి. మీ మెదడులోకాదు. అది మీ హృదయంలో ఉండేలా చూడండి. అప్పుడు అది మీలో పెరిగి ఆ అనుభవం కలుగుతుంది.

ఒకప్పుడు ఏదైతే మీ మెదడులో అపజయం అయ్యిందో అది మీ హృదయంలో విజయం అవుతుంది. ప్రేమ అనేది హృదయం యొక్క విజయం. దాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ అనుభవించాలి. మెదడులో స్థిరంగా ఉండటం సులభం. అది కేవలం ప్రాపంచిక జ్ఞానం. అక్కడనుంచి హృదయం లోనికి రావటానికి ధైర్యం కావాలి. ఎందుకంటే హృదయంలో ఏవీ తెలిసిన విషయాలు ఉండవు. అన్నీ కొత్త విషయాలే ఉంటాయి. అక్కడ మీ గుర్తింపులు ఉండవు. అదంతా విశాలమైన బహిరంగ ప్రదేశం. అందుకే అందులోనికి ప్రవేశించటానికి చాలా ధైర్యం కావాలి. అందుకే చాలామంది ప్రేమ అనగానే భయపడతారు, అది మనకి పరిచయం లేని ప్రదేశం. అదే మెదడు (జ్ఞానం) అనేది మనకి బాగా పరిచయం ఉన్న ప్రదేశం.

విశ్వం ఒక మహాసాగరం అయితే మనం ఆ సాగరంలో భాగాలమే కాని విడిగా ఉండే నీటి బిందువులంకాదు. ఎప్పుడైతే ‘నేను’ విడిగా ఉండే వ్యక్తిగతమైన బిందువుని అని అనుకుంటామో అప్పుడు మనం మన హద్దులతో వేరుపడిపోతాం. మన భావాలతో వేరు అవుతాం. దీన్నే అహం అంటారు. మనం ‘నేను’ ‘నాది’ అనే వాటితో ముందుకి నడపబడతాం. ఎంతకాలం అయితే నేను వేరు అని అనుకుంటామో అంతకాలం మనం ఆ సాగర ప్రేమని అనుభవించలేం. కారణంలేని, పొంగి ప్రవహించే ఆ ప్రేమని అనుభవించలేం.

మనం సముద్రంలో ఒక నీటి బొట్టుగా ఉన్నంతకాలం జీవితానికి ‘లేదు’ ‘కాదు’ అని చెబుతాం. మనం ప్రేమించలేం, నమ్మలేం. మనం శాశ్వతానంద స్థితిని పొందలేం. ఎందుకంటే, ‘ప్రేమ’, ‘నమ్మకం’ ఉన్నవారు మాత్రమే నిత్యానంద స్థితిని అనుభవించగలరు. ఎవరైతే ‘సాగరంలో నేను’ ఒక భాగమే అనుకుంటారో వారిలోనే ఆనంద స్థితి కలుగుతుంది. నిత్యానందస్థితి కేవలం హృదయం అవును అని చెప్పినప్పుడే సాధ్యమవుతుంది. ‘లేదు’, ‘కాదు’ అనేది పూర్తిగా మన నుంచి మాయమైనప్పుడే ఇది సాధ్యం. ‘లేదు’, ‘కాదు’ అనేది చీకటి. ‘అవును’ అనేది వెలుగు, ‘కాదు’ అనేది అహంకారం. ‘అవును’ అనేది నిరహంకారం.

‘కాదు’ అనేది అచేతన స్థితిలో ఉండే వ్యక్తి గత పద్ధతి. ‘అవును’, ‘సరే’ అనేది అంతిమ సత్యాన్ని తెలుసుకున్న వ్యక్తియొక్క మార్గం. మన జీవితంలో ఉండే అన్ని సమస్యలకి, అన్ని విభేదాలకి కారణం కాదు అని చెప్పటమే. కాదు అంటే పోరాటం, విశ్వశక్తితో యుద్ధం. అవును అనేది సంపూర్ణత్వంతో అంటే మహాసాగరానికి అనుగుణంగా ఉండటమే. అదే నిత్యానంద స్థితి.

పరమానంద స్థితిలో ఉండాలంటే ఆ సాగరంలో కరిగిపోవాలి. అంతే కాని నీటి బొట్టులా ఉండకూడదు. అందులో ఐక్యమైపోవాలి. నీటి బొట్టుని అనుకుంటే అది అహం. మనలో ఉండే అన్ని వ్యధలకి కారణం అహం. మనలో అహం పోగానే సాగరం అనే విశ్వశక్తి నలుమూలల నుంచి మనని చేరుతుంది. అది ఎలా ఉంటుందంటే అహం మాయమవడానికే చూస్తున్నట్టుగా ఉంటుంది.

అహం ముడుచుకుపోయిన చేతన స్థితి. కిటికీలు, తలుపులు అన్నీ మూసుకుపోయి ఉంటాయి. అప్పుడు జీవితం ప్రత్యేకంగా వేరు చేయబడి, పొరలతో కప్పబడిపోయి ఉంటుంది. అహం మూత వేయబడిన కోశం లాంటిది. అందులోనికి ఏదీ వెళ్ళలేదు. భయంతో మూతవేసుకొని ఉంటుంది. దాని లోనికి అది ముడుచుకు పోతుంది. ఈ విధంగా చేస్తూ మనకి మనం సమస్యలని, వ్యధని సృష్టించుకుంటాం.

ప్రేమ విశ్వశక్తితో ప్రవహిస్తూ, సంపూర్ణంగా విశ్వశక్తితో ఉంటుంది. అహం గడ్డగట్టిన ఐసుగడ్డ లాంటిది. ప్రేమ నీరులా చైతన్య వంతమైనది. మనం ద్రవంలా ఉన్నప్పుడే సాగరంలో ఒక భాగం కాగలం. అప్పుడు మనకి వ్యక్తిగతమైన లక్ష్యాలు, గమ్యాలు ఉండవు. ప్రతిక్షణం పరమానందమే, అంతులేని పారవశ్యమే. విశ్వ ప్రణాళికతో ముందుకి సాగటమే.

మనస్సు అహంలో భాగం. దానికి ఏ విధంగా మూసిఉండాలో తెలుసు కాని ఎలా విప్పారాలో తెలియదు. ప్రేమించటం అంటే విప్పారి ఉండటం, అధీనమవటం. అంటే విశ్వసృష్టికి విప్పారి ఉండటం, పూలకి, తేనెటీగలకి నక్షత్రాలకి అన్నింటికీ విప్పారి ఉండటం. సర్వసృష్టిలో ఉన్న అందమైన సంగీతానికి మనం ఏవిధంగా విప్పారి ఉండగలం? చుట్టూ నిరంతరం జరుగుతుండే ఉత్సవాలకి మనం ఏవిధంగా విప్పారి ఉండగలం? మలయవీచికలకి నాట్యం చేసే సుమాలు, మలయమారుతాలతో ఆనందం పొందే వృక్షాలు, నక్షత్రాలు ఇవన్నీ ఏ విధంగా ఆనంద స్థితిలో ఉండగలుగుతున్నాయి. మనిషి తప్ప అంతా సృష్టికి అనుగుణంగా సాగి పోతున్నాయి.

ఒక విషయం అర్థంచేసుకోండి; మనిషి సృష్టి లయల నుంచి ఎందుకు బయటికి వచ్చాడు అంటే అతనిలో చేతన స్థితి ఉన్నది. అది మిగిలిన జీవరాసులలో లేదు.

చేతన స్థితి రెండు పనులు చేస్తుంది. అది అహాన్ని సృష్టిస్తుంది లేదా నిరహంకారాన్ని సృష్టిస్తుంది. అది అహాన్ని కలిగించి మనం నరకంలో ఉంటాం. అది నిరహంకారాన్ని సృష్టించితే, మనం స్వర్గంలో ఉంటాం. ఈ ప్రపంచమంతా స్వర్గం. ఆ స్వర్గంలోనికి ప్రవేశించాక దాన్ని పూర్తిగా తెలుసుకుంటాం. అదే మనిషిలోని వైభవం, అందం. అదే ప్రమాదం కూడా ఎందుకంటే అహం వలలో పడటం చాలా సులభం.

సమస్య ఏమిటి అంటే మనం ఎవరం, ఎందుకు సృష్టించబడ్డామనేది మర్చిపోయాం. మనం ప్రేమ చక్రవర్తులం, కానీ బిక్షగాళ్ళలా ఉన్నాం. మన అంతరంగంలో సర్వసృష్టి యొక్క సామ్రాజ్యం ఉంది. కానీ మనం ప్రాపంచిక విషయాలని భిక్ష అడుగుతున్నాం. మన అంతరంగంలో ఉన్న అంతులేని ఐశ్వర్యాన్ని మర్చిపోయి చిన్న చిన్న వాటిని పోగుచేసుకుంటున్నాం. మనం ఒక మహాసాగరం అయి ఉండి దాహంతో ఉన్నాం. ఎందుకంటే మన నుంచి మనం వేరు అయిపోయాం. కొని ఎంతగా మననుంచి దూరం అయినా, అది ఎంతకాలంగా దూరం అయినా, మనం ఎంతగా మర్చిపోయినా, మనం దాన్ని ఒక్కక్షణంలో గుర్తుచేసుకోగలం, వెంటనే బంధాన్ని ఏర్పరచుకోగలం. ఆ బంధాన్ని ఏర్పరచేదే ప్రేమ.

ఆనందం ప్రేమనుంచే ఉదయిస్తుంది. ప్రేమ అనే కవిత మిమ్మల్ని తిరిగి సృష్టికి అనుసంధానం చేస్తుంది. ప్రేమ అనే ఖడ్గం అహాన్ని తుంచి మనం సాగరంలో ఐక్యమైపోయేలా చేస్తుంది. ఎప్పుడైతే మీ హృదయం ప్రేమతో నింపబడుతుందో మీరు వచనం నుంచి కవితాగానానికి, శబ్దాలనుంచి సంగీతానికి, అసమ్మతి నుంచి ఐక్యతలోనికి మార్పు చెందుతారు.

అప్పుడు కేవలం ఆవిధంగా ఉండటమే ఆనందం. కేవలం అలా ఉంటే చాలు. అయితే అంతరాత్మపొందే ఆనందపు అనుభూతిని తెలుసుకోవడానికి మనలో సున్నితత్వం ఉండాలి. ఆ అనుభూతి ఉండాలి. అదే ప్రేమ అంటే. అలా ఉండే ఆనందాన్ని అనుభవించటమే ప్రేమ. ఆ విధంగా ఉన్నప్పుడు జీవితం అంటే ఏదో కొన్ని స్వతంత్రమైన ఆలోచనలు కాదు, అది నిరంతరం ఉండే ఒక అనుభూతి అని తెలుస్తుంది. అప్పుడు అహం కరగటం మొదలుపెడుతుంది. ఒకసారి మనం ఆలోచనలనుంచి అనుభూతికి మారగలిగితే, అక్కడినుంచి అంతరాత్మని చేరటానికి మరొక మెట్టుమాత్రమే ఉంటుంది. అది చాలా సులభం.

ఇందులో మొదటి దశ కష్టం. అది ఆలోచనల నుంచి అనుభవం వైపు వెళ్ళటం. అహం ఆలోచనలు ఎక్కువగా ఉండే విధంగా శిక్షణ ఇస్తుంది. ఈ దశ దాటాక రెండవది ఆటోమేటిక్గా వస్తుంది. అది జరగడానికి మనం ఏమీ చేయనవసరం లేదు. అనుభవం నుంచి అంతరాత్మలోనికి దూరం ఉండదు. అది ఎప్పుడైనా జరగవచ్చు. కవి ఏ నిమిషంలోనైనా యోగిగా మారవచ్చు. యోగి అక్కడే ఉన్నాడు. అసలు సమస్య ఈ ఆలోచనలనుంచి ఎలా బయటికి వెళ్ళాలి, ఏ విధంగా అనుభవంలోనికి వెళ్ళాలి అని మాత్రమే.

మీ హృదయ స్పందనని అనుసరించండి. మరింతగా ప్రేమించండి. అదిచాలు. ఎక్కువ అనుభూతిని పొంది మరింత ఆనందంగా ఉండి హృదయానికి శక్తినివ్వండి. సూర్యోదయం, సూర్యాస్తమయం, మబ్బులు, ఇంద్రధనుస్సు, పక్షులు, పువ్వులు, మనుషులు ఇలా అన్నింటినీ గమనించండి. మనుషులని, వారి కళ్ళలోనికి చూడండి. సృష్టి ఎన్నో కోణాలలో ఉంటుంది. ఒక కవిలా అన్ని కోణాలలో చూడండి. దాన్ని అభినందించండి. ఆ అనుభూతి పొందండి. పారవశ్యంలో ఉండండి. మీ చేతన స్థితిని మరింత విస్తృతం చేయండి. సృష్టిలో ప్రతి దాన్ని ప్రేమతో చూస్తూ, ఆ అనుభూతిని పొందండి. క్రమంగా అహం తన పట్టుని పోగొట్టుకొని మాయం అయిపోతుంది.

ప్రేమకి ఉండే ఒకే ఒక అడ్డంకి భయం. ఏదైనా జరగటం ప్రారంభంకాగానే మీరు భయపడతారు. ఎందుకంటే ప్రేమతో మనం కరిగిపోతాం. అది మన అహంకారానికి సవాలు. అహం అంటే తాను ప్రత్యేకం అని అనుకోవటం. అందుకే మనం వేరు అనుకుంటాం. ప్రేమ అంటే ఐక్యమైపోవటం. అహం మాయమవుతుందేమో అనేది మన భయం. అహం పట్టుకొని వేలాడుతూ ఉంటుంది. మనం దాన్ని పట్టించుకోకుండా ఉంటే, అది మనని వదిలి వెళ్ళిపోతుంది. అప్పటినుంచి అభివృద్ధి సులభం. అది అప్రయత్నంగా, మాములుగా జరుగుతుంది. అప్పుడు మనం ఉండం, కేవలం అక్కడ ఉండేది ప్రేమ మాత్రమే.

జీవితంలో ప్రతి సంఘటన్ని ప్రేమతో ఎదుర్కోండి, త్వరలోనే మీరు స్వచ్ఛమయిన ప్రేమమయులుగా మారతారు. అది ఒక వ్యక్తికాని, మీ పనివాడు కాని, తోటివారుకాని, దేవుడు కాని ఏదైనా సరే లోతైన ప్రేమతో వారిని చూడండి. మీరు నాట్య కళాకారిణి అయితే, నాట్యంలో సంపూర్ణమైన ప్రేమతో ఉండండి. మీరు కంప్యూటర్ మీద పనిచేస్తుంటే, దాన్ని పూర్తి ప్రేమతో చూస్తూ అందులో మునిగిపోండి. నిజాయితీగా పూర్తిగా ప్రతిక్షణం ప్రేమలో ఉండండి.

మీరు బొమ్మని చిత్రిస్తూ, అదే సమయంలో దాన్ని ఎక్కడ ప్రదర్శించాలి, ఎంతకి అమ్మాలి అని ఆలోచిస్తున్నారనుకోండి అప్పుడు మిమ్మలని మీరు ప్రేమలో మునిగిపోయేలా చేయలేరు. మీరు ఏదో ఒక విషయంలో మాత్రమే ప్రేమతో ఉండగలరు. ఉదాహరణకి డబ్బు విషయం ఆలోచించటం. మీరు నాట్యం చేస్తూ, నాట్యం పూర్తయ్యాక ఎంత డబ్బు వస్తుంది అని లెక్కలు కడుతున్నారనుకోండి, అప్పుడు మీరు నాట్యం పట్ల ప్రేమతో మిమ్మల్ని మీరు మరచిపోలేరు. అలా చేయటం వల్ల మీరు మరింత బంధాలలో చిక్కుకుంటారు. మీ జీవితంలో గురుదేవులు తారసపడ్డా మీరు ఇదే విధంగా చేస్తారు. నేను ఎప్పుడూ చెబుతుంటాను, 'నేను నా చేతి వేలితో చంద్రుణ్ణి చూపిస్తాను. మీరు చంద్రుణ్ణి చూస్తే నేను పొందిన అనుభవమే పొందవచ్చు. కాని మీరు నా వేలుని పట్టుకు వేలాడితే ఆ అనుభవమూ రాదు, మీరు విరామంగా ఉండలేరు'.

ప్రతిక్షణం మిమ్మల్ని మీరు మరచిపోతే ప్రేమలో ఉండగలరు. అప్పుడు మీరు ఏ పని చేసినా చాలా ఏకాగ్రతతో చేయగలరు. ఎందుకంటే మీరు లోతైన ప్రేమలో ఉన్నారు. కాబట్టి ఈ విధంగా మీ జీవితమే ఒక లోతైన ధ్యానంతో కూడిన ప్రేమగా మారుతుంది. అప్పుడు మీరు అనుభూతిని పొందుతూ, మీ పరిసరాలలో ప్రతి దాన్ని మీలాంటి జీవిగా గుర్తించి గౌరవ బంధాన్ని ఏర్పరచుకోగలుగుతారు. మీరు ఎదుటివారి ఆలోచనలని అనుభవంతో తెలుసుకోగలరు. ఎదుటివారు మీకు ఏమీ చెప్పకుండానే మీరు వారితో బంధాన్ని ఏర్పరచుకోగలరు, సరియైన పద్ధతిలో స్పందించగలరు. మీరు విశ్వశక్తి సమక్షాన్ని నిరంతరం అనుభవించగలరు. అప్పుడు మీలో అత్యంత మేధస్సు ఉంటుంది. మీరు దీనితో ఏ విధమైన బంధాన్ని ఏర్పరచుకోవచ్చో ఖచ్చితంగా తెలుస్తుంది. అదే ప్రేమ యొక్క శక్తి.

నిజమైన ప్రేమ మిమ్మల్ని ఈ క్షణంలో ఉంచగలుగుతుంది. అది మీలో అంతులేని తెలుసుకోగల తత్వాన్ని పెంచుతుంది. అందుకే దానికి అంతశక్తి. ఏదీ కూడ వర్తమానంలో ఉన్నంత తీవ్రంగా ఉండదు. ప్రేమ అంటే జీవితాన్ని క్షణ క్షణం సంపూర్ణంగా జీవించేలా చేసే శక్తి. అది ఏ వ్యక్తి పట్ల లేదా వస్తువు పట్ల ప్రేమ కాదు. అది ప్రేమ కోసం ప్రేమించటమే. మీరు ఒక్క సారి ఒకక్షణo సంపూర్ణంగా జీవించేలా చేసే శక్తి ప్రేమ. ఆ ప్రేమ అనుభవాన్ని మీ అంతరంగం లోపల పెంచిపోషించవచ్చు. అది మీ అంతరంగం అంతా నిండే విధంగా, మీ జీవితాన్ని నింపే విధంగా పెంచవచ్చు. ఆ ప్రేమ రవ్వ చాలు ఇదంతా జరగటానికి.

అప్పుడు మీరు ఒక అద్భుతమైన సృజనాత్మక శక్తిగా మారుతారు. ప్రేమ అంటేనే సృజనాత్మక శక్తి, అందుకే కవి అందమైన కవితని సృష్టించగలడు. వారు ప్రేమలో తమని తాము మర్చిపోతారు. వారు ఆనంద సృజనాత్మకులు అవుతారు.

జలాలుద్దీన్ రుమి అనే సూఫీ యోగి ఈ విధంగా చెబుతాడు, 'మీరు ఎక్కడ ఉన్నా, ఏ స్థితిలో ఉన్నా నిరంతరం ప్రేమికునిలా ఉండండి' సృష్టి సర్వం తనమీద తాను లోతయిన, అందమైన ప్రేమలో ఉంటుంది. మీరు అందులో భాగమే. కాబట్టి ప్రేమికునిగా ఉండటం అనేది మీ సహజ లక్షణం. అవిధంగా ఉంటూ మాత్రమే మీరు నిజమైన పరిపూర్ణతని సాధించగలరు.

ఈ రోజులలో ఉన్న పెద్ద సమస్య ఏమిటంటే వారినివారు ప్రేమించలేకపోవటం. సమాజం మననిమనం ప్రేమించగలం అని నేర్పించదు. ఒక విషయం అర్థం చేసుకోండి, మిమ్మల్ని మీరు ప్రేమించుకోలేనప్పుడు ఎదుటి వారిని ప్రేమించలేరు. మీ ప్రేమలో మిమ్మల్ని మీరు మరచిపోతే, ఎదుటివారి ప్రేమలో కూడా మిమ్మల్ని మీరు కోల్పోగలుగుతారు. మనకి ఏమని నేర్పిస్తారంటే ఏదో కారణం ఉంటేనే మనని మనం ప్రేమించగలుగుతాం. మనం ఏదైన సాధిస్తే మనని మనం ప్రేమించగలం. అపజయం పొందితే మనని మనం ద్వేషిస్తాం. అదే తర్కాన్ని ఎదుటివారి విషయంలో కూడ ఉపయోగిస్తాం. ఏదో ఒక కారణం ఉంటేనే ఎదుటివారిని ప్రేమిస్తాం. లేకపోతే లేదు. మిమ్మల్ని మీరు ప్రేమించ లేకపోతే, మీరు మీ జీవితం పట్ల వ్యతిరేకతను కలిగి వుంటారు. మీ తల్లి గర్భంలో ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు మీరు ప్రేమతో, పరమానంద స్థితిలో ఉన్నారు. మీరు ఒంటరిగా వున్నప్పుడు తల్లి గర్భంలో మీలోని ప్రేమని అనుభవించారు. అందుకే మీలో ఎప్పుడైనా అభద్రతా భావం ఏర్పడితే మీరు గర్భంలోని శిశువులా పడుకుంటారు. పరమానందకరమైన ఒంటరితనం మీ సహజ లక్షణం. ఒక్కసారి ఈ ప్రపంచంలోనికి వచ్చాక, సమాజం మీకు నిరంతరం తోటి మనుషులు అవసరం అని, మీరు ఆనందంగా ఉండాలి అంటే టి.వి. అవసరం అని నేర్పిస్తుంది. మీ సహజ లక్షణం ఆనందకరమైన ఏకాంతం. మీరు తిరిగి ఆ స్థితికి వెళ్ళగలిగితే మీరు స్థిరంగా ఉండగలరు. అప్పుడు ప్రశాంతంగా ఉంటూ మీలో మీరు విరామంగా ఉండగలరు.

ప్రతిరోజు కొన్ని నిమిషాలు కేవలం మీతో మీరు కూర్చోండి. అలా కూర్చోని మీ పట్ల పొంగి పొరలే ప్రేమని అనుభవించండి. మీరు ఎంత అద్భుతమైన వ్యక్తో ఆ అనుభూతిని పొందండి. మిమ్మల్ని మీరు ఎంత యదాలాపంగా తీసుకున్నారో తెలుసుకోండి. మీరు విశ్వశక్తిలో ఒక భాగం అనే అనుభూతిని పొందండి. ఆ విశ్వశక్తి కోసం మిమ్మల్ని మీరు ప్రేమించండి. మీలోని ప్రేమలో కరిగిపోండి. మీరు ఈ విధంగా ప్రతిరోజు సాధన చేస్తే, మీరు ఎక్కడయితే గట్టిపడిపోయారో అక్కడ సున్నితంగా అవుతారు.

ఎప్పుడైతే మీరు మీలోపల శాంతి, ప్రేమలతో లోతుగా స్థిరపడతారో అప్పుడు నిత్యానందం పెల్లుబికి వస్తుంది. ఎప్పుడైతే మీ నరాలు శుభ్రపడతాయో, మీ నాడీ మండలం శుభ్రపడుతుందో అప్పుడు పరమానందం ఉబికి వస్తుంది. గురుదేవుల శరీరం వెదజల్లే ఆ పరమానందాన్ని మీరు కూడా వెల్లడి చేస్తారు.

అప్పుడు ఎవరైనా మిమ్మల్ని ప్రేమింఛితే మీరు నేను దానికి అర్హుడను కాదు అనే అపరాధ భావంతో ఉండకుండా, మిమ్మల్ని మీరు ఎలా ప్రేమిస్తారో వాళ్ళు కూడా మిమ్మల్ని అదే విధంగా ప్రేమిస్తున్నారని వారి ప్రేమని స్వీకరిస్తారు. సాధారణంగా ఎవరైనా ప్రేమింఛితే నేను అర్హుడను కాదు అని అపరాధభావంతో ఉంటారు. ఒకసారి మీ అంతరంగంలో లోతైన ప్రేమ స్థిరపడితే మీరు ఎదుటివారి ప్రేమని స్వీకరించి ఆనందపడతారు.

విశ్వశక్తి, సర్వాంతర్యామి ఒక వస్తువు కాదు. అది జీవశక్తి. ప్రతి చెట్టు, చెట్టుకాడ మీ ప్రేమకి, ద్వేషానికి స్పందిస్తుంది.

క్లేవ్ బాక్స్​టర్ పాలిగ్రాఫ్ నిపుణులు. ఆయన మనుషుల ఆలోచనకి, భావావేశాలకి మొక్కలు ఏ విధంగా స్పందిస్తాయో చాలా ప్రయోగాలు చేసారు. ఆయన పరిశోధనలలో మనుషుల ఆలోచనలకి తోటి మనుషులు ఏ విధంగా స్పందిస్తారో, మొక్కలు కూడా అదే విధంగా స్పందిస్తాయి అని కనుగొన్నాడు. ఆకులని తగులపెట్టాలి అనే చిన్న ఆలోచన, మొక్కలు ఏ విధంగా వణికిపోయేలా చేసిందో పాలిగ్రాఫ్ మీద అడ్డదిడ్డంగా వచ్చిన గ్రాఫ్ ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు. దీన్నే ఆయన ప్రాథమిక గ్రహింపు శక్తి అన్నాడు. ఇదే చెట్లు, జంతువులు, మనుషుల కణాలలో ఏ ఆలోచననైనా తెలుసుకొని స్పందించే శక్తి.

అటువంటి ఒక సందర్భంలో ఆయన ఒక గ్రాఫ్ మీద ఒక అడ్డ గీతని రికార్డు చేసారు. ఆ స్థితిని ఆయన చెట్లు 'షాక్లో ఉన్నాయి' అని అన్నారు. ఆయన ఆ చెట్లు గలవారిని మీరు ఏమి చేసారు అని అడిగాడు. వాటికి ఎలా బాధ కలిగింది అన్నాడు. ఆమె వాటి ఆకుల బరువు చూడటానికి ఆకులని వేయించాను అని చెప్పింది.

మీరు సృష్టిని ప్రేమించటం మొదలు పెట్టగానే అది చాలా అందంగా స్పందించటం మీరు గమనించగలరు. అప్పుడు మీరు మీ చుట్టూ ఉండే మనుషులు, సందర్భాలు భావావేశాలు ఇలా వేటితోనైనా ఉండే భేదాలకి అతీతంగా వెళ్ళగలుగుతారు. ప్రతీదీ ఒక్కటిగా కలిసిపోతుంది. అదే సత్యం. ప్రతీదీ ఈ సర్వస్వంలో ఒక భాగం. ప్రేమ మాత్రమే ఈ సత్యాన్ని తెలుసుకునేలా చేయగలదు.

భారతదేశంలో ఆధ్యాత్మిక సాధన చేసేవారు కాలినడకన దేశమంతా తిరుగుతూ దేవాలయాలు, పుణ్యప్రదేశాలు చూస్తారు. వారిని చూసి నేను చాలా ఆశ్చర్యపోయేవాడిని. ఇది ఎలా సాధ్యం, అడవుల గుండా ప్రయాణిస్తూ, క్రూర జంతువుల మధ్య ఉంటూ, అడవులలో నిద్రపోతూ, భిక్షాటన చేస్తూ ఏ విధంగా అలా చేయగలుగుతారు అనుకునే వాడిని. ఇందులో రహస్యం ఏమిటంటే వాళ్ళు సర్వప్రకృతితో చక్కని అనుబంధాన్ని పెంచుకుంటారు. దాంతో సంపూర్ణంగా కలిసిపోతారు. అప్పుడు ప్రకృతి వారిని నిరంతరం కాపాడుతూ ఉంటుంది. వర్షం వచ్చినా, ఎండవచ్చినా, చెట్లు జంతువులు అన్నీ వారి రక్షణ భారాన్ని తీసుకుంటాయి. దీన్ని తార్కికంగా అర్థం చేసుకోవటం కష్టమైనా ఇది సత్యం.

మీరు సర్వసృష్టి పట్ల గౌరవం, ప్రేమతో ఉంటే, అందులోని ప్రతిది మీలో మీకు కనిపిస్తుంది. మీరు చూపించే ప్రేమకి ప్రకృతి అందంగా స్పందిస్తుంది.

చాలాసార్లు ప్రేమని గౌరవం అనుకుంటారు. పిల్లల్ని చిన్నతనం నుంచి పెద్దవారిని గౌరవించాలని నేర్పిస్తారు కానీ ప్రేమించాలని చెప్పరు. మీరు వింటుంటారు కదా! 'పెద్దవారిని గౌరవించండి' అని చెప్పటం కానీ 'పెద్దవారిని ప్రేమించండి' అని చెప్పటం మీరు వినరు. అదే సమస్య.

గౌరవం అనేది మీలోపల మీరు తక్కువ వారు అనే భావానికి విత్తనం వేస్తుంది. మీరు గౌరవం చూపించే వ్యక్తి వేరు, మీరు వేరు అని మీరు అనుకునేలా చేస్తుంది. అదే ప్రేమ మీలో ఆనందం, ఐక్యమవ్వటం అనే విత్తనాన్ని నాటుతుంది. ప్రేమ మీరు ప్రేమించే వ్యక్తితో చక్కని అనుబంధాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. అదే విధంగా సర్వసృష్టితో అనుబంధాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. గౌరవంలో భయం ఉంటుంది. ప్రేమలో నిజమైన గౌరవం ఉంటుంది. దాంతో ఒకరినొకరు లోతుగా అర్థం చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. గౌరవం ఒక విధమైన అంధత్వం. ప్రేమతో అర్థం చేసుకోగలం, దాంతో చాలా చక్కని మార్పు కలిగే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రేమ మిమ్మల్ని సున్నితంగా చేసి మీరు కరిగిపోయేలా చేస్తుంది.

ఒక పండితుడు, ప్రొఫెసర్ అయిన నికోల్‌సన్, సూఫీ (ఇస్లాంలో ఒక తెగ) మీద ఒక పద్యం రాసాడు.

ప్రేమ, ప్రేమ మాత్రమే చనిపోయింది అనుకున్నదాన్ని చంపగలదు.

ఆలోచన అనే గడ్డకట్టిన పాము, ప్రేమ మాత్రమే.

కన్నీళ్ళ ప్రార్థన, తీవ్రమైన కోరిక

పాఠశాలలు ఇవ్వలేని జ్ఞానం ఇచ్చేది, ప్రేమ.

ఎంత రాతి గుండైనా ప్రేమకి కరిగిపోతుంది. మీలోని కాఠిన్యాన్ని కేవలం ప్రేమ మాత్రమే కరిగించగలదు. ప్రేమ మాత్రమే మిమ్మల్ని వాహినిగా చేయగలదు.

గౌరవం మీకు, ఎదుటివారికి మధ్య దూరాన్ని పెంచుతుంది. ప్రేమ మీకు ఎదుటివారికి మధ్య వారధిని నిర్మిస్తుంది. కేవలం ప్రేమ అనుభవం తెలియదు కాబట్టి, ప్రవర్తనా నియమావళిగా గౌరవాన్ని చూపిస్తారు. గౌరవించటం సులభం. కాని నిజంకాదు. ప్రేమించటం కష్టం. ఎందుకంటే అది ఎలాగో చాలామందికి తెలియదు. కాని అది సత్యం. ప్రేమతో వచ్చే గౌరవం నిజమైనది. గౌరవం ఉన్న దగ్గర ప్రేమని బలవంతంగా తీసుకురావాలి. అది నిజం కాదు.

ప్రేమ అసలయిన మతం. అన్ని ఆధ్యాత్మిక మార్గాలకి ప్రేమ మూలం. మతాలన్నీ దానిలోంచి పుట్టినవే. ప్రేమ వృక్షం యొక్క వేరు అయితే, మతాలు ఆ వృక్షం యొక్క కొమ్మలు, ఆకులు. పెద్ద పెద్ద మతాలు కూడా ఆ చెట్టుకి ఉండే పెద్ద కొమ్మలు మాత్రమే.

ప్రేమకు దేవాలయం లేదు, గ్రంథాలు లేవు. చెట్టు వేరులా అది భూమిలో నిక్షిప్తమై ఉంటుంది. కాని అదే జీవితానికి పోషణని ఇచ్చేది. అదే లేకపోతే, మహావృక్షమైనా మరణిస్తుంది. ప్రేమతో చాలా కొమ్మలు, ఆకులు సృష్టించబడ్డాయి. కానీ మనమేం చేస్తున్నాం? మనం కొమ్మల్ని, ఆకుల్ని పట్టుకు వేలాడుతున్నాం. కానీ మనం వేరుల్ని పట్టుకుని వేలాడాలి. మనం వేర్లని పట్టుకుంటే జీవిత పోషణ తిన్నగా మనకి దొరుకుతుంది. మనం కొమ్మల్ని పట్టుకొని ఉంటే పోషణ యొక్క కోణాలని చూసి సంతోషపడాలి. మీరు మరింత ప్రేమమయులయితే, మీకు కనిపించని ప్రేమమాయలోకి వెళ్ళగలరు.

చెట్ల వేర్లకి ప్రపంచంలోని అన్ని వృక్షాల సమాచారం తెలుసు. ఎలా అంటే ఒక్క నీటి బిందువులో మహాసాగరాలకి సంబంధించిన సమాచారం మొత్తం ఉంటుంది. మంచు బిందువు వ్యవస్థని మనం అర్థం చేసుకోగలిగితే, ఈ భూమిమీద ఉన్న సముద్రాలని మనం అర్థం చేసుకోగలం. నీరు అనే ఒక మూలకాన్ని అర్థం చేసుకోగలం. నీరు ఎక్కడ ఉన్నా అందలోని రసాయన పదార్థాలు ఒక్కటే. ఆ రసాయన పదార్థాల మిశ్రమం చిన్న నీటి బిందువులో అమరి ఉంటాయి.

అదే విధంగా మనిషి ప్రేమ యొక్క అణువు. ప్రేమ విశ్వశక్తి యొక్క లక్షణం. ప్రేమ గురించి తెలిస్తే సర్వ విశ్వశక్తి గురించి అనుభవపూర్వకంగా తెలుసుకోవచ్చు. ఒక విషయం అర్థం చేసుకోండి. మనిషి భౌతిక, రసాయన, మానసిక మిశ్రమం కాదు. అది ఆధ్యాత్మిక మిశ్రమం. కాబట్టి ఆధ్యాత్మికతని ఎవరూ మనకి అది ఏమిటో బోధించనవసరం లేదు. మనంతట మనం ఆ అనుభవాన్ని పొందాలి. అన్ని రకాల జ్ఞానం అది భౌతిక, రసాయన, శాస్త్రీయ, మానసికమైన జ్ఞానం ఏదైనా దాన్ని మరొకరికి బదిలీ చేయవచ్చు. అటువంటి జ్ఞానాన్ని సులభంగా బదిలీ చేయవచ్చు. కానీ ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని అలా చేయలేం. దాన్ని బోధించలేం. కానీ దాన్ని అనుభవంతో తెలుసుకోవచ్చు.

ఒక చిన్న కథ : ఒక గురువు గారు ఆయన శిష్యులను 'ఎప్పుడు మీరు రాత్రి ముగిసినట్టు, పగలు ప్రారంభమైనట్టు చెప్పగల'రని అడుగుతాడు.

వారిలో ఒక శిష్యుడు, 'మనం దూరం నుంచి చూసి ఆ జంతువు ఏమిటి? అది ఆవు లేక గుర్రమా అని చెప్పగలిగినప్పుడు', అని జవాబు ఇస్తాడు. గురువుగారు అది సరికాదు అంటారు.

మరొక శిష్యుడు, 'గురుదేవా! దూరం నుంచి చూసి ఒక చెట్టు ఏ చెట్టో చెప్పగలిగినప్పుడు' అని జవాబు ఇస్తాడు. గురువుగారు అదీ జవాబు కాదు అంటాడు

అప్పుడు శిష్యులు ఆయన్ని 'గురుదేవా! మీరే చెప్పండి' అని అడుగుతారు. ఆ గురువుగారు ఈ విధంగా జవాబు చెబుతాడు, 'మీరు ఎవ్యక్తి ముఖమైనా చూసి ఆ ముఖంలో మీ సోదరుడిని గుర్తించగలిగినప్పుడు, ఏ స్త్రీముఖమైనా చూసి ఆ ముఖంలో మీ సోదరిని గుర్తించగలిగినప్పుడు. మీరు ఆ విధంగా చేయలేనప్పుడు అది పగటి పూట అయినా సరే, రాత్రితో సమానం'. గురుదేవులు ఏవో కొన్ని సూచనలు ఇస్తారు. వాటి ఆధారంగా మనం మన మార్గాన్ని జాగ్రత్తగా తెలుసుకోవాలి. ప్రేమ ఒక సూచన. మనం ప్రేమని అనుసరిస్తే క్రమంగా, భగవంతుడు సత్యమవుతాడు. ఆయన ఒక భావనగా మాత్రమే అనిపించడు. ఒక ఆలోచన మాత్రమే అనిపించడు. మనం అనుభూతితో తెలుసుకోగలిగే విధంగా ఉంటాడు భగవంతుడు. మనం ప్రేమలో లోతుగా వెళ్ళేకొద్దీ ఆ అనుభూతికి మరింత దగ్గరవుతాం. మనం ఏ రోజైతే ప్రేమలో కరిగిపోతామో అప్పుడు ఆయనలో ఒకటిగా అయిపోతాం.

అన్ని మతాల రహస్యం ప్రేమ. ఆ విధంగా ఉన్నా కూడా అందరూ తర్కంలో, వేదాంత శాస్త్రాలలో తమని తాము మర్చిపోయేలా నిమగ్నమవుతారు. వేదాంతం మతానికి చాలా దూరం. భగవంతుని గురించి తర్కం ఉండదు. కేవలం ప్రేమ మాత్రమే ఉంటుంది. భగవంతుడు అంటే కవితాగానం. అంతేకాని హేతువాదం కాదు.

తార్కికంగా భగవంతుడిని ఒక భావనలా చూడవచ్చు. ఆయన మన అంతరంగంలో ఒక అనుభవం. అది లోతైన అంతరంగం. అక్కడికి ఒంటరిగా వెళ్ళి దాన్ని కనుగొనాలి. మనం లెక్కించలేని ప్రాచీన కాలం నుంచి, యోగులంతా చెప్పే విషయం ఒక్కటే, పదార్థం ప్రేమతో కప్పబడింది. కంటికి కనిపించని శక్తి అణువులని, పరమాణువులని కలిపి ఉంచింది. కనపడని ఆశక్తి వల్ల అవి ఒకదానికొకటి దూరం కావు. శాస్త్రం ఈ అంతిమ శక్తిని కనుగొనవలసి ఉన్నది. ఆ శక్తి యొక్క కొన్ని రూపాలని, భూమ్యాకర్షణ శక్తి, విద్యుత్ శక్తి ఇలా కొన్నింటిని తెలుసుకోగలిగారు. ఇవన్నీ చాలా తక్కువ స్థాయితో కనుగొన్న విషయాలు. ఏ రోజైతే శాస్త్రం ప్రేమని కనుగొనగలుగుతుందో ఆ రోజు మతం శాస్త్రం ఒకదానిలో మరొకటి కలిసిపోతాయి.

ప్రస్తుతం, ప్రేమ సాధ్యమే అని సంతోషపడండి. ప్రేమ మీ అంతరంగపు శక్తి అని ఆనందపడండి. ప్రేమతో అంతిమ స్థితి, అత్యున్నత స్థితికి మీరు చేరలుగుతారు. ప్రేమతో అసాధ్యమైనది ఏదీ లేదు. ఎందుకంటే ప్రేమ రూపాంతరం చెందితే అదే భగవంతుడు.

చాలా మంది కోరికని ప్రేమ అనుకుంటారు. ఇది ఒక పెద్ద విషాదం. ఎవరైతే కోరికని ప్రేమ అనుకుంటారో వారు భౌతిక దశలోనే ఉండిపోతారు. అంతకు మించి ఉన్నత దశకి ఎదగలేరు. అతను అట్టడుగు భాగాన ఉండిపోతాడు. సెక్స్ అనేది అడుగుభాగం. అక్కడ మీరు నివసించలేరు. దాన్ని మరొక పనికి ఉపయోగిస్తాం. అది మీ ఇల్లుకాదు. మీ ఇల్లు బేస్‌మెంట్ పైన ఉంటుంది.

మనిషి మూడు దశలలో జీవిస్తాడు. జంతు దశ, మానవ దశ, దైవ దశ. మొదటిది కోరిక దశ, అదే జంతుదశ, అది ప్రేమ యొక్క ముడి రూపం. అందులో ప్రేమ ఉండదు. ప్రేమని ఆశ, కోరిక మొదలైన వాటితో కల్తీ చేసేసారు. అంతే. మన అంతరంగం పరిణితి పొందే కొద్ది మనం రెండవది అయిన సాధారణ మానవ ప్రేమ దశకి వెళ్తాం. ఇందులో ఆశించటం, అసూయ ఉంటాయి. ఇది జంతుప్రేమకంటే ఉన్నతమైంది. అందుకే ఎదుటి వ్యక్తిని, వారి స్వార్థం కోసం ఉపయోగించరు.

మూడవ ప్రేమ దైవ ప్రేమ. అది అత్యున్నత స్థాయిలో ఉండే ప్రేమ. అది ప్రార్ధన లాంటిది. ఇందులో ఆశించటం ఉండదు. అందులో ప్రాపంచిక విషయాలు ఉండవు. అది కనపడని బలమైన శక్తి. ప్రేమ ప్రార్థన అయినప్పుడు మనం మొదటిసారి విరామంగా సంపూర్ణ తృప్తితో ఉండగలం. ఎందుకు విరామంగా అని అంటున్నానంటే మిగతా రెండు రకాల ప్రేమలు ఇంకాస్త సాధించాలని చూస్తారు. దీంతో ఎంతో కొంత పోగొట్టుకుంటారు. అప్పుడు వారిలో విరామం ఉండదు. మూడవ రకమైన దైవ ప్రేమ జరిగితే, సెక్స్ కూడా లోతైన భౌతిక సంతోషానికి అతీతంగా ఒకలోతైన, పవిత్రమైన చర్య అవుతుంది.

భారతదేశంలో మూడు నదుల సంగమాన్ని చాలా పవిత్రంగా చూస్తారు. ఇది మనిషిలోని మూడు భౌతిక, మానసిక, ఆధ్యాత్మిక శక్తుల కలయిక. ఈ మూడు నిజంగా కలిస్తే, అక్కడ గొప్ప సంతోషం, పరమానందాలు ఉంటాయి.

సాధారణంగా మనం వేరు వేరు భాగాలుగా జీవిస్తూ ఉంటాం. మన శరీరం ఒక భాగంలో ఉంటుంది. మన మనస్సు మరొకదానిలో, మన ఆత్మ మరొక చోట ఉంటాయి. శరీరానికి మనస్సు తెలియదు. శరీరం ఆత్మని మరచిపోయింది. ఈ మూడు కలిసి ఉంటాయి, కాని ఒకదానికొకటి తెలుసుకోలేవు.

ధ్యానం యొక్క మొదటి దశ ఈ మూడింటిని దగ్గరకి తీసుకురాగలగటం, ఒకదానికొకదాన్ని పరిచయం చేయటం, వాటిని లోతైన స్నేహబంధంతో కలపటం ద్వారా అవన్నీ ఒకటిగా ఐక్యమయ్యే విషయం సుసాధ్యం చేయటం. ఈ మూడు కోణాలు ఒకటిగా కలిసిపోయినప్పుడు, నాలుగవ కోణం ఆవిర్భవిస్తుంది. ఆ నాల్గవదే భగవంతుడు లేదా విశ్వశక్తి లేదా దైవత్వం లేదా మీరు మరొక పేరుతో పిలుచుకోవచ్చు.

ఆధ్యాత్మికత్వం యొక్క ముఖ్యమైన పని ఒక చక్కని రసాయన చర్య ద్వారా శరీరం మనస్సులో కరిగే విధంగా, మనసు శరీరంలో కరిగేలా చేయటమే. క్రమంగా నెమ్మది నెమ్మదిగా అవన్నీ కలిపి ఒకటిగా అవుతాయి. అప్పుడు అందులోంచి ఉదయించేదే ప్రేమ.

చాలా మంది చెబుతుంటారు, వారికి నాపట్ల ప్రేమ పొంగి ప్రవహిస్తుందని. నేను వారితో ఈ ప్రేమని ద్వారంలా చేసుకొని, ఆ ప్రేమని సర్వమానవాళి పట్ల చూపించమని చెబుతాను. గురుదేవుల పట్ల చూపించే ప్రేమ ఆహారం లాంటిది. దాన్ని మీరు జీర్ణించుకోగలిగితే, మీరు శక్తి వంతులవుతారు. శక్తిని మీ జీవితంలో నలుదిశల ప్రసరింప చేస్తారు.

గౌతమ బుద్ధుడు ఈ విధంగా చెబుతాడు, 'నేను సంఘంలో ఉంటాను' అని, దాని అర్థం మీ ఏకాగ్రతని నావైపుచూపించకండి. ఆ ఏకాగ్రతని ప్రపంచం వైపు చూపించండి. ప్రేమ దిశ ఒక వస్తువు లేదా ఒక వ్యక్తి వైపు కానప్పుడు అది ప్రపంచం వైపు ఉంటుంది. అప్పుడు మీరు వ్యధలోనికి ప్రవేశించరు.

ముందుగా మీరు అర్థం చేసుకోవలసిన విషయం, బంధాలు కారణం లేకుండా ఏర్పడగలుగుతాయి. అప్పుడే మన ప్రేమ, అనుభవం అనేది వస్తువులు, వ్యక్తుల కంటే ముఖ్యమైనది అని తెలుసుకోగలుగుతాం.

మీ జీవితంలో కనీసం ఒక అనుబంధం కూడా లేదు అంటే స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోండి, మీకు ఐశ్వర్యం ఉన్నా అంతరంగంలో మీరు పేదవారే.

ఈ రోజునుంచి మీరు ఎవరో ఒకరితో కారణంలేని బాంధవ్యాన్ని పెంచుకోండి. అందులో మీకు డబ్బు లేదా మరొక లాభం ఉండకూడదు. మీరు ఒక్కసారైనా కారణం లేని ప్రేమని అనుభవించగలిగితే, ఆ తరువాత ఐశ్వర్యం, శరీరం దేన్ని పంచుకున్నా ఫరవాలేదు. అప్పుడు అందులో ఉండే నాణ్యత పూర్తి వేరుగా ఉంటుంది. నేను డబ్బుకి, వివాహానికి వ్యతిరేకిని కాదు. నేను శారీరక సంబంధానికి వ్యతిరేకిని కాదు. కానీ అదే మీ జీవితానికి కేంద్రం అయితే మీరు చాలా ముఖ్యమైంది పోగొట్టుకుంటారు. ఇక్కడ మీకు ఆ విషయమే నేను చెప్పదలచుకున్నాను. మీరు మీ అంతరంగంలో ఒక ముఖ్య కోణాన్ని, ఒక శక్తిని పోగొట్టుకుంటారు.

నాకు ఒక చిన్న కథ గుర్తుకు వస్తుంది : ఒక అంధురాలు ఉంటుంది. ఆమె తనని తాను అసహ్యించుకుంటుంది. ఎందుకంటే తాను చూడలేను అని. తన స్నేహితుడిని తప్ప అందరినీ అసహ్యించుకుంటుంది. ఒకరోజు ఆ అమ్మాయి స్నేహితునితో, నేను ఈ ప్రపంచాన్ని చూడగలిగితే నిన్ను వివాహం చేసుకుంటాను అంటుంది. ఆకస్మాత్గా ఒకరోజు డాక్టరు ఆ అమ్మాయితో ఎవరో కళ్ళు దానం చేయటానికి ముందుకు వచ్చినట్టు చెబుతాడు. ఆమెకి ఆపరేషన్ జరుగుతుంది. ఆమె కళ్ళు తెరచి ప్రపంచాన్ని చూడగలుగుతుంది, ఆమె స్నేహితుడిని కూడా చూస్తుంది.

ఆమె స్నేహితుడు, 'ఇప్పుడు నీవు చూడగలుగుతున్నావు కదా! నన్ను పెళ్ళి చేసుకుంటావా?' అని అడుగుతాడు. ఆమె స్నేహితుడు అంధుడుగా ఉండటం చూసి, 'నీవు అంధుడివి, నిన్ను పెళ్ళి చేసుకోను' అంటుంది.

అతను బాధగా బయటికి వెళుతూ 'నా కళ్ళని జాగ్రత్తగా చూసుకో' అని చెప్పి వెళ్ళిపోతాడు. అందుకే నేను మీ ఉనికిని మీ అంతరంగంలో సృష్టించుకోవాలని చెప్పాను. మీ లోపల మీరు ప్రేమ కేంద్రాన్ని మేల్కొలపాలి. మీ జీవితంలో కనీసం ఒక సంబంధమైనా ఎటువంటి ఆశించటాలు లేకుండా ఉండగలగాలి. మీరు ఆ సంబంధానికి ఎటువంటి ఉపయోగాలని కలపకూడదు. అది డబ్బు, కీర్తి, ప్రతిష్ఠ, సౌకర్యాలు ఇలా ఏవైనా సరే ఆ సంబంధం నుంచి ఆశించకూడదు. ఆ సంబంధం ఒక చెట్టుతో కాని, చంద్రుడితో కాని, ఏదైనా ఫరవాలేదు. ఇక్కడ ఉద్దేశం ఏమిటంటే సంబంధం నుంచి మీరు ఏ లాభమూ ఆశించకూడదు. అప్పుడే మీకు ప్రేమ అనే మాటికి అర్థం తెలుస్తుంది. అప్పుడే మీ అంతరంగంలో ప్రేమ మేల్కొంటుంది.

నేను ఎప్పుడూ చెబుతుంటాను, ప్రతిరోజు ఒక అరగంట ఏదైనా ఒక పనిని ఏమీ ఆశించకుండా చేయండి. అది డబ్బు కాని లేదా కీర్తి కాని ఏదీ ఉండకూడదు. కేవలం ఒక అరగంట, ఏదైనా గుడికి లేదా చర్చికి వెళ్ళి అక్కడ శుభ్రం చేయండి. అక్కడ కమిటీలో మెంబరు అవ్వాలని అనుకోవద్దు, లేదా అలా చేయటం వల్ల పుణ్యం వచ్చి స్వర్గానికి వెళ్తాను అనుకోవద్దు. ఆ అరగంటసేపు ఆపని తప్పా మరే విషయం మీరు పట్టించుకోవద్దు.

ప్రారంభంలో మీరు అరగంట టైంవేస్టు అని అనుకుంటారు. కొన్ని రోజులు గడిచాక మీరు ఆ అరగంటలో మాత్రమే నిజంగా జీవించినట్టు అనుభూతిచెందుతారు. ఆ అరగంట మీరు ఆశతో ముందుకి వెళ్ళరు. మీ చుట్టు పక్కల వారిని చూసి ఎటువంటి లెక్కలు కట్టకుండా హాయిగా చిరునవ్వు నవ్వగలరు. మీరు కొత్తగా చాలా నిజాయితీని అనుభవిస్తారు.

మిమ్మల్ని మీరు మిగతా సమయంలో గమనించితే, మీరు చిరునవ్వు నవ్వటానికి కూడా మనస్సులో చాలా లెక్కలు కడతారు. నవ్వే ముందు మీ పక్కన ఎవరు ఉన్నారని చూస్తారు. అలా చూసి అప్పుడు పెదాలు ఎన్ని అంగుళాలు విప్పి నవ్వచ్చు అని లెక్కలు కడతారు. మిమ్మల్ని మీరు ఎలా చూపించుకోవాలో నిర్ణయిస్తారు. ఇటువంటి వాటిని అధిగమించటానికి కేవలం ఒక్క అరగంట చాలు. మీకు డబ్బు, ఎటువంటి గుర్తింపు, సమాజంలో ఒక స్టేటస్ లాంటివి రాని, ఎటువంటి లాభం రాని పనిని చేయండి. అప్పుడు మీరు నేను చెప్పిన కారణం లేని సంబంధం అన్న మాటికి అర్థాన్ని తెలుసుకుంటారు. ఈ అరగంట మీ జీవితంలో చాలా ముఖ్యమైనదిగా అనుకుంటారు. అదే నిజమైన జీవితం అవుతుంది.

ప్రస్తుతం మీరు చేసే ప్రతీది ఆశ, భయం అనే వాటి ఆధారంతో ముందుకి వెళ్తుతుంది. అవి మీకు శక్తినిస్తున్నాయి అందుకే నిరాశగా, నిరాసక్తిగా ఉంటారు.

మీరు ఈ పద్ధతిని సాధన చేస్తే మీ శరీరం మనస్సు అనేవి ఆశ, భయం లేకుండానే పనిచేయడం ప్రారంభిస్తాయి. ఎప్పుడైతే ఆశ, భయం లేకుండా మీ శరీరాన్ని కదలించగల నేర్పును తెలుసుకుంటారో మీరు ప్రేమలో ప్రవేశించగలుగుతారు. అప్పుడు ప్రేమ అనే శక్తి వలలో ఎలా పడాలో తెలుస్తుంది. మీ జీవితాన్ని ప్రేమ అనే అందమైన శక్తి ఆధారంగా జీవితాన్ని నడపవచ్చు. అప్పుడే మీకు ప్రేమంటే నిజమైన అర్థం తెలిసేది. మీ లోపల కొత్త కోణం ఆవిష్కరింపబడుతుంది. మీలో ఒక కొత్త శక్తి ప్రకాశించడం ప్రారంభమవుతుంది. అప్పుడు మీలో ప్రేమించడం కారణం లేని అనుబంధాన్ని పెంచుకోవడం ఎలాగో తెలుస్తుంది.

ప్రేమ నిబంధనలతో ఉన్నంత వరకూ ప్రేమ, ద్వేషం అనేవి నాణానికి రెండు పక్కలుగా ఉంటాయి. మనం ఆశించేవి పొందలేం అనుకోగానే ప్రేమ ద్వేషంగా మారుతుంది. ఇటువంటి ప్రేమలో, ఆశించినవి జరుగుతున్నంతవరకే ప్రేమ ఉంటుంది. ప్రేమలో నిబంధనలు మారగానే ప్రేమకూడా మారిపోతుంది.

మామూలుగా మనందరం అనుకునే ప్రేమ సమయం, స్థలం ఆధారంగా ఉంటుంది. ప్రేమికుల మధ్య దూరం ఎక్కువగా ఉన్నంతకాలం, వారు కలిసి ఉండే సమయం తక్కువగా ఉన్నంతకాలం వారికి ఒకరిమీద ఒకరికి ప్రేమ ఉంటుంది. ఎప్పుడైతే వారు దగ్గరగా వస్తారో, ఎక్కువ సమయం కలసి ఉంటారో, అప్పుడు వారి మధ్య అంత గాఢమైన ప్రేమ ఉండదు. పరిచయం ప్రేమని ద్వేషంగా మారుస్తుంది. ఈ ప్రేమ, ద్వేషాన్ని మార్చాలంటే ముందుగా మనం ఆశించటాలు, నిబంధనలని వదిలివేయాలి. ఆశించటం ప్రేమకి ఉండే మొదటి శత్రువు.

మనందరం జీవితకాలంలో మన అనుబంధాల విషయంలో చాలా దశలగుండా వెళతాం. ఒకసారి దగ్గరగా గమనించితే, మనం ఏదశలో ఉన్నా, మనం ఎదుటివారు ప్రేమించాలి అని ఆశించినా, ప్రేమని అడిగినా అది ప్రేమకాదు, కేవలం వారి శ్రద్ధ మన మీద ఉండాలనే కోరిక. ఎదుటి వ్యక్తి నన్ను ప్రేమించటం లేదు అంటే దాని అర్ధం వారు తగినంత శ్రద్ధ చూపించటంలేదు అని చెప్పటమే. మనిషికి ఉండే ఒక ప్రాథమిక అవసరం ఎదుటివారి శ్రద్ధ తన మీద ఉండాలి అనుకోవటం.

శ్రద్ధని ఆశించే అవసరం, ఎదుటి వారిమీద ఆధారపడే తత్త్వం, వీటినే మనం ప్రేమలో అనుభవించేది.

ఎదుటి వారి మీద ఆధారపడటం అనేది భౌతికంగా కాని, మానసికంగా కాని, ఆధ్యాత్మికంగా కాని ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకి మీరు ఎదుటివారు మన పక్కన నిలబడాలి అని అనుకుంటే అది మానసికంగా ఆధారపడటం అవుతుంది. మీరు ఎదుటివారినుంచి డబ్బు ఆశించినా, శారీరక కోరికలు తీర్చాలి అని అనుకున్నా, భౌతికంగా ఆధారపడటమే. ఈ ఆధారపడటం అనేది ఏ విధంగా ఉన్నా, అది ఏదో ఒక విధంగా వారినుంచి శ్రద్ధని పొందటమే. ప్రేమ అనే మాట అంటేనే ఏ విధంగా చూసినా ఎదుటివారి శ్రద్ధని ఆశించటం.

నేను ధ్యాన కార్యక్రమాలలో మొదటి సెషన్‌లో వారందరినీ వారి జీవితంలో నిజంగా ప్రేమించిన వ్యక్తుల ఇద్దరు, ముగ్గురు పేర్లు రాయమంటాను. వాళ్ళు భర్త, భార్య, తల్లి, తండ్రి, అక్క చెల్లెళ్ళు ఇలా చాలా మంది పేర్లు రాస్తారు. ఈ లిస్టులో వారు సంతోష పెట్టే వ్యక్తులు, వారిని సంతోషపెట్టేవారి పేర్లు ఉంటాయి. ప్రేమ మీద నేను కొంతసేపు మాట్లాడాక అందులో చాలా పేర్లు కొట్టేస్తారు. అంటే ఆ వ్యక్తులు మొదట మీ లిస్టులో లేరు. చాలామంది చాలాపేర్లు, వాళ్ళు తమకి ఏదో మంచి చేసారులే అన్నట్టు రాస్తారు. నాకు మంచి చేసారు అనే భావన అంటే ఏమిటి? దాని అర్థం మీరు మంచివారు అని మీకు తెలిసేలా చేయటం. అంటే మనం ఒక వ్యక్తి మనని పొగిడితే వారిని ప్రేమిస్తాం. మీరు మంచివారు, మీరు ఇది, మీరు అది అని సర్టిఫికెట్లు ఇస్తే మనకి బాగుంటుంది. ఆ విధంగా ఎవరు పొగిడినా వారిని ప్రేమిస్తాం. అవును కదా! వారితో వాదించే ముందు రెండుసార్లు ఆలోచిస్తాం. ప్రేమ పేరుతో మనం వారితో మంచిగా ఉంటూ మనం మంచివారం అనివారు చెప్పేమాటలను పెంచి పోషిస్తాం. ఒక వేళ వారి మాటల్లో తేడా చూపించి తే మనం డిప్రెషన్లోనికి వెళ్ళిపోతాం. అందుకే వారిని సంతోషపెట్టటానికి ప్రేమిస్తాం. ఈ విధంగా మన ప్రేమకి ఏదో ఒక కనిపించని కారణం ఉంటుంది.

కొంత మంది నాతో అంటుంటారు, ‘కాదు స్వామిజీ! మా పిల్లల్ని కారణాలతో ప్రేమించం’ అని. అప్పుడు నేను వారితో, ‘అయితే సరే! అకస్మాత్తుగా మీ అబ్బాయి అన్నీ తన సొంత నిర్ణయాలే చేసుకుంటున్నాడనుకోండి, మీ మాటవినటం లేదనుకోండి, మీ పద్ధతి ప్రకారం నడచుకోవటం లేదనుకోండి అప్పుడు మీ అబ్బాయిని ఇదే విధంగా ప్రేమిస్తారా?’ అని అడుగుతాను. అప్పుడు వాళ్లు, ‘లేదు! మా ప్రేమ తగ్గుతుంది’. అని జవాబు ఇస్తారు.

అంటే దీని అర్థం ఏమిటి? మనం మన తరువాత తరం వారిని, వారు మనకి అనుగుణంగా జీవిస్తున్నంతవరకూ ప్రేమిస్తాం. మనం వారి ద్వారా మన కోరికలు తీర్చుకుంటాం. మన జీవితాలని వారి ద్వారా జీవిస్తాం. మనం సాధించలేనివి వారి ద్వారా సాధించాలి అని చూస్తాం. మనం వారిని మన జీవితాలకి ఒక పొడిగింపులా చూస్తాం. మనం డాక్టరు కావాలని కలగని అవ్వలేక వారిని డాక్టర్ చేయాలని చూస్తాం. వాళ్ళు మన జీవితాలకి పొడిగింపులా ఉన్నంతకాలం, వారితో మన అనుబంధం చక్కగా ఉంటుంది. ఎప్పుడయితే వారి నిర్ణయాలు వారు చేసుకోవటం ప్రారంభిస్తారో, ఎప్పుడైతే మన మూలంగా వారు ఊపిరాడనట్టు ఉంటారో, ఎప్పుడైతే వారు నిలబడి ‘లేదు కాదు’ అని చెబుతారో అప్పుడు పిల్లలతో మన అనుబంధం రూపు మారిపోతుంది.

ఒక చిన్న కథ : ముగ్గురు పెద్దవాళ్ళు కూర్చొని టీ తాగుతూ ఉంటారు. అక్కడ కింద నేలమీద వాళ్ళ పిల్లలు ఆడుకుంటూ ఉంటారు. ఆ పెద్దవారు ముగ్గురూ అకస్మాత్గా ఏదైనా ప్రమాదం జరిగితే ఏంచేయాలో ఎలా స్పందించాలో మాట్లాడుకుంటారు. వాళ్ళు ముందు పిల్లల్ని తీసుకొని పరిగెత్తి వెళ్ళిపోవాలి అని అంటారు. అకస్మాత్తుగా అక్కడ పెద్ద శబ్దంతో కుక్కర్ సేఫ్టీ వాల్వ్ బద్దలవుతుంది. కొన్ని క్షణాలలో అందరూ బయటకి పరుగెత్తుతారు. పిల్లలు అక్కడ నేలమీద ఆడుకుంటూనే ఉంటారు.

మన ప్రేమ మనం చెప్పుకుంటున్నంత గొప్పది కాదు. అసలు మనకి మన ప్రేమ ఎంతలోతైనదో తెలియదు. కాని మనం ప్రేమ పేరుతో చాలా చెబుతాం, చాలా చేస్తాం. అయితే ఆశ్చర్యకరంగా అసలు మనం చూపించేదానికి, చెప్పేదానికి సంబంధం ఉండదు. మనలోని ప్రేమ భావాన్ని ఏకీకృతం చేయగలిగితే అది చాలా నిజాయితీగా ఉంటుంది. దాన్ని సహజత్వంతో వెల్లడి వెల్లడించవచ్చు.

పెద్దలకి లేదు, కాదు అని ఎదిరించి చెప్పినప్పుడే పిల్లలు తాము పెద్దవాళ్ళమయ్యాం అనుకుంటారు. అది చాలా సహజం. ఎప్పుడైతే కాదు అంటారో వాళ్ళు వ్యక్తిత్వం పొందినట్టు అనుకుంటారు. అందుకే ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా యువకులు ఎదిరిస్తూనే ఉంటారు. అది తూర్పు దేశాలైనా, పశ్చిమ దేశాలైనా అన్ని సంస్కృతులలోనూ యువకులు ఎదిరిస్తారు. ఎప్పుడైతే 'కాదు లేదు' అంటారో, వాళ్ళు తాము బలవంతులం అనుకుంటారు.

కాని మన ప్రేమ 'అవును' మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. మనకి సరే అని ఎదుటివారు అంటున్నంతకాలం మన ప్రేమ కూడా 'సరే'. ఎప్పుడయితే 'కాదు' వస్తుందో మన ప్రేమకూడా 'కాదు, లేదు' అవుతుంది. ఇది అడ్డగీతలాంటి ప్రేమ. అది ప్రారంభం అవటం ముగింపుకి రావటం అడ్డగీతలానే ఉంటుంది. మరొక ప్రేమ నిలువు ప్రేమ. అది ఎప్పటికి ముగింపుకి రాదు. ఎందుకంటే అది ఆరంభం కాదు. అది నిరంతరం శక్తి రూపంలో ఉంటుంది. అదే చేతనస్థితి. ఆ ప్రేమ మనం అకస్మాత్తుగా అన్నింటిలో అందరిలో మనని మనం చూసినప్పుడు తెలుస్తుంది. ఉపనిషత్తు అంటే వేదాల సారం. ఉపనిషత్ అంటే అర్థం గురువుల సమక్షంలో కూర్చోని అని అర్థం. మనకి 11 ప్రధాన ఉపనిషత్తులు ఉన్నాయి. ఆదిశంకరాచార్యులు వాటిపై వ్యాఖ్యానం రాసారు. ఉపనిషత్తులలో ఒక చక్కని ఉదాహరణ ఉన్నది.

ఒక గురువుగారు శిష్యులను, 'మీరు మీ ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలతో సంతోషాన్ని పొందుతున్నారా' అని అడుగుతారు.

ఒక శిష్యుడు, 'అవును గురుదేవా!' అని జవాబు ఇస్తాడు.

గురువుగారు, 'ఒకవేళ ఇదింట్లో ఒక జ్ఞానేంద్రియం పోతే నీకు అదే ఆనందం ఉంటుందా'? అని అడుగుతాడు.

అప్పుడు శిష్యుడు 'లేదు ! అప్పుడు ఇరవై శాతం తగ్గుతుంది. అదే రెండు జ్ఞానేంద్రియాలు పోతే నలభై శాతం తగ్గుతుంది' అని జవాబు ఇస్తాడు.

అకస్మాత్తుగా గురువు 'ఒకవేళ నీకు మరొక ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలు కలిస్తే ఎలా ఉంటుంది' అని అడుగుతాడు.

శిష్యుడు 'సహజంగా వందశాతం ఎక్కువ ఉంటుంది' అంటాడు. అదే 'విధంగా నాకు ఐదు శరీరాలు ఉంటే, ఐదు రెట్లు ఎక్కువ సంతోషం పొందుతాను' అంటాడు.

ఒక్కసారి ఆలోచించండి, మీరు ప్రపంచంలో ప్రతి దానిలో జీవిస్తున్న అనుభవాన్ని పొందితే మీకు ఎంత ఆనందం, ఎంత పారవశ్యం కలుగుతుందో కదా! దాన్ని కొలవలేం. అది అంతులేనిది, నిత్యమైనది, అంతిమమైన ఆనందం. దాన్నే జ్ఞానోదయమైన వాళ్ళు నిరంతరం పొందేది. వాళ్ళు సర్వ విశ్వంలో ఉన్న అనుభూతిని పొందుతారు. వాళ్ళు అంతులేని ఆనంద పారవశ్యంలో ఉంటారు. వారికి వారు చాలు. వారికి బయటి ప్రపంచంచుంచి ఏదీ అవసరం లేదు. వాళ్ళు అత్యున్నత ప్రేమ శక్తిలో స్థిరపడి ఉంటారు.

శ్రీ కృష్ణ భగవానుని రాసలీల అంటే కారణం లేని ప్రేమ, దైవప్రేమ. రాసలీల అన్నమాటికి చాలామంది తప్పు అర్ధాన్ని ఇస్తారు. అది భౌతికమైన సంబంధం కాదు. మీకు స్పష్టంగా చెబుతాను, రాసలీలలు వర్ణించేటప్పుడు కృష్ణుని వయస్సు ఎనిమిది సంవత్సరాలు. ఏ విధంగా చూసినా అది భౌతికమైనది కాదు. అది స్వచ్ఛమైన కారణం లేని ఆధ్యాత్మిక ప్రేమ.

రాధ ఆయన ప్రియురాలు. ఆమె ఎప్పుడూ ఆనందించలేదు. ఎందుకంటే ఆమె నిరంతరం సంతోషం నుంచి బాధ, బాధ నుంచి సంతోషానికి ఊగిసలాడుతూ ఉంటుంది. ఆమెకి కృష్ణుడు తనకు కావాలనే కోరికలో ఉంది. రాసలీలలో కృష్ణుడు రాధకి తన అత్యున్నత చేతన స్థితితో ఒకేసారి అందరి గోపికలతోనూ ఉండటాన్ని చూపిస్తాడు. ఆమెకి తాను ప్రతి వారిలో, ప్రతి వస్తువులో ఉంటాను అని చూపిస్తాడు. అదే దైవ ప్రేమతో ఉండే దివ్యాత్ముల ప్రేమ.

జలాలుద్దీన్ రుమి అనే సూఫీయోగి ఒక్క చక్కని పద్యాన్ని రాసాడు. అది ఈ విధంగా ఉంటుంది.

ఒక ప్రేమికుడు ప్రియురాలి ఇంటికి వెళ్ళి తలుపు తడతాడు

'ఎవరదీ' ఒక గొంతు నుంచి వచ్చిన ప్రశ్న

'నేను' అతను చెప్పిన జవాబు

ఆ గొంతు ఇలా అంటుంది, 'నేను', 'నీవు'కి ఇక్కడ స్థలం లేదు'.

ఒక సంవత్సరం ఒంటరిగా గడిపిన ప్రియుడు తిరిగి ఆమె ఇంటికి వచ్చి తలుపు తడతాడు.

ఒక గొంతు నుంచి ప్రశ్న 'ఎవరది'?

అతను జవాబు ఇస్తాడు, 'అది నీవు' అతని కోసం తలుపు తెరవబడుతుంది.

నిజమైన ప్రేమలో ఇద్దరు ఉండరు. ఆ ప్రేమ ఒక్కరితో, ప్రతి దాంతో ఏకమై ఉంటుంది. అది ప్రేమ యొక్క అంతిమ దశ.

మన ప్రేమ ఏదైనా ఒక వస్తువు వైపు ఉంటే, అది ఒక వ్యక్తి అయినా, ఆవ్యక్తిని ఒక వస్తువు స్థాయికి తెస్తుంది. మనం ఎవరినైనా ఆధీన పరచుకోవాలి లేదా వారితోనే కలసి ఉండాలి అని అనుకున్నప్పుడు జరిగేది కచ్చితంగా ఇదే. మన ఇంటినో, ఫర్నిచర్నో లేదా వస్తువులనో మన సొంతంచేసుకోవాలని చూసినట్టే, వ్యక్తుల్ని కూడా మనం సొంతం చేసుకోవాలి అనుకుంటాం. ఆ వ్యక్తులు మనం కోరినట్టు, మనకి ఇష్టమైనట్టు ఉండాలి అని అనుకుంటాం. దాని అర్థం మనం వారిని ఒక వస్తువు లేదా ఒక పదార్థం స్థాయికి దించుతాం.

కాబట్టి అర్థం చేసుకోండి, మన ప్రేమ, మన ఏకాగ్రత ఏదో ఒకదాని పట్ల ఉంటే, మీరు మెటీరియలిస్ట్ అవుతారు. అది మీకు చాలా సమస్యల్ని తెచ్చిపెడుతుంది. మనం కేవలం ఆ వస్తువుని లేదా ఆ వ్యక్తిని ఊపిరాడకుండా చేస్తాం. ఆ విధంగా కాకుండా మన ఏకాగ్రతని మనలో జరిగే ప్రేమ అనుభవంలోనికి మళ్లించగలిగితే మనం ఆ వస్తువుని లేదా ఆ వ్యక్తికి స్వేచ్ఛ కలిగించవచ్చు. మనం ఆ వస్తువునుంచి లేదా వ్యక్తి నుంచి స్వేచ్ఛ పొందుతాం. అదే ప్రేమ యొక్క అందం.

మీరు ఎవరినైనా సొంతం చేసుకోవాలని చూస్తే, మిమ్మల్ని మీరు బందీ చేసుకుంటారు. మీరు మీ పెంపుడు కుక్క గొలుసు పట్టుకొని నడుస్తున్నారనుకోండి, మీకు కుక్క బందీ అయిఉంటే, మీరు కూడా దానికి బందీనే కదా! కుక్క మీ నుంచి పారిపోలేనట్టే మీరు కూడా కుక్కనుంచి పారిపోలేరు కదా! మీరేమనుకుంటారంటే కుక్కకి కట్టిన గొలుసుని నేను పట్టుకున్నాను అని. అదే విధంగా ఆ కుక్క కూడా అనుకోవచ్చు కదా! అలా అనుకోదు అని చెప్పలేం కదా!

ఎప్పుడూ మనం ఏకాగ్రతని, వస్తువు లేదా వ్యక్తిపైన ఉంచితే, మనలో జరిగే ప్రేమ అనుభవాన్ని మిస్ అవుతాం. మనం మనలో జరిగే ఆనందానికి, ఉత్సాహానికి కారణం ఆ వస్తువు లేదా వ్యక్తి అనే తప్పుడు అభిప్రాయంలో ఉంటాం. ఆ ఉత్సాహానికి ప్రేరణకి కారణం ఆ వస్తువు కాదు అని అర్థం చేసుకోలేం. అది మనలో జరిగే శక్తి. ఆ ప్రేరణ కేవలం ఆ వస్తువు లేదా వ్యక్తి వల్ల మాత్రమే అయితే, ఆ వస్తువు మన దగ్గరికి వచ్చిన ప్రతిసారి మనలో ఆ ఉత్సాహం ఉండాలి. అవును కదా! కానీ ఆ విధంగా జరగటం లేదు. ఎదురుగా అదే వ్యక్తి, వస్తువు ఉన్నా ఆ ఉత్సాహంలోని వేడి తగ్గిపోతుంది. అంటే దీని అర్థం ఆ ఉత్సాహానికి, వస్తువుకి ఏమీ సంబంధం లేదు. అది కేవలం మనకి సంబంధించింది. అది అనుభవానికి సంబంధించింది కాని వస్తువుకి, వ్యక్తికి కాదు.

ఒక చిన్న కథ : కళాత్మక వస్తువులను సేకరించే వ్యక్తి ఒక పల్లెటూరికి వెళతాడు. అక్కడ టీస్టాలు దగ్గర ఒక పిల్లి పురాతన సాసర్లో పాలు తాగుతూ కనిపిస్తుంది. ఆ వ్యక్తి సాసర్ని చూసి అది చాలా ఖరీదైనదని గుర్తిస్తాడు. ఆ సాసర్ కొనాలి అనుకుంటాడు. అతను షాపు ఓనర్ దగ్గరకి వెళ్ళి "సర్! ఈ పిల్లిని నేను రెండు డాలర్లకి కొంటాను అమ్ముతారా" అని అడుగుతాడు. షాపు ఓనరు 'అమ్మును' అంటాడు.

ఆవ్యక్తి షాపు ఓనరుతో, మా ఇంట్లో ఎలుకలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. నాకు ఒక పిల్లి కావాలి. దయచేసి దీన్ని అమ్ముమని అడుగుతాడు. కావాలంటే పది డాలర్లు ఇస్తాను అంటాడు. అప్పుడు షాపు ఓనరు సరే అని పిల్లిని తీసుకోమంటాడు.

ఇప్పుడు ఆ వ్యక్తి షాపు ఓనరుని, "నేను పిల్లిని తీసుకువెళతాను. నాకు సాసర్ కూడా ఇవ్వు. నేను ఇప్పుడు ఇంకొక కొత్త సాసర్ కొనును. అంతే కాకుండా పిల్లి ఆ సాసర్కి అలవాటు పడి ఉంటుంది. ఆ సాసర్ అయితే పిల్లి కూడా సంతోషపడుతుంది కాబట్టి ఆ సాసర్ నాకు ఇచ్చేయి" అంటాడు.

షాపు ఓనరు 'నేను ఆ సాసర్ ఇవ్వను. అది నా అదృష్ట సాసర్. ఆ సాసర్ మూలాన వారం రోజులలో నేను 68 పిల్లుల్నిమ్మాను' అంటాడు.

కళాత్మక వస్తువులు సేకరించే వ్యక్తి సాసర్ పొందాలి అనుకున్నాడు. కానీ అతనికి పిల్లి దొరికింది. మనం కూడా నిజంగా అనుభవం పొందవలసిన దాన్ని వదిలి, అనవసరమైన వస్తువులని పొందుతున్నాం. మనం వాటివైపు వెళుతున్నాం కానీ అనుభవం వైపు కాదు.

ఈసారి మీరు ఎవరితోనైనా ఉన్నప్పుడు, మీరు ఎవరి దగ్గరైతే స్వేచ్ఛగా విప్పారి ఉండగలరో, మీ స్నేహితుడు ఎవరైనా సరే అప్పుడు ఈ పద్ధతిని సాధన చేయండి.

అతని పక్కన కూర్చోండి. మీరు ఏమి చేయబోతున్నారో, ఏమి చెప్పబోతున్నారో అసలు పట్టించుకోవద్దు. కేవలం కూర్చోండి. అంతే. అదే పద్ధతి. నిజానికి మాట్లాడటం అంటే అవతలి వ్యక్తిని తప్పించటమే. అది సత్యం. అవతల వ్యక్తి వింటాడు. ఎందుకంటే మీరు ఆపగానే తాను మాట్లాడటానికి. ఒక వ్యక్తి మీరు చెప్పేది వింటున్నాడు అంటే వేరే ఏదైనా ఆలోచిస్తూ ఉండాలి లేదా తాను ఏమి మాట్లాడాలనుకుంటాడో దాన్ని తయారు చేసుకుంటుంటాడు. మీరు ఆపగానే తాను ప్రారంభించటానికి అక్కడ కూర్చుంటాడు.

ఇప్పుడు ఈ పద్ధతిని మీరు సాధన చేస్తే, మీరు వేరే స్థితికి వెళ్ళగలుగుతారు. మీరు గురువుగారితో ఉన్నప్పుడు లేదా స్నేహితునితో లేదా ప్రియునితో, ఎవరితో అయితే మీకు లోతయిన అనుబంధం ఉన్నదో, ఎవరి దగ్గర మీరు విప్పారిన అంతరంగంతో ఉండగలరో, వాళ్లు దగ్గర ఉన్నప్పుడు ఈ పద్ధతిని సాధన చేయండి. ఈ పద్ధతి మిమ్మల్ని నేరుగా ఆత్మ సాక్షాత్కారానికి తీసుకువెళుతుంది. స్పష్టంగా తెలుసుకోండి, మీకు మంచి సంబంధ బాంధవ్యాలకోసం ఈ పద్ధతి చెప్పటం లేదు. ఈ పద్ధతి ద్వారా తిన్నగా మీరు స్వచ్ఛమైన ప్రేమని అనుభవంతో తెలుసుకోవటానికి దాంతో మీకు జ్ఞానోదయం కలిగేవిధంగా ఈ పద్ధతిని చెబుతున్నాను.

పెద్ద సమస్య ఏమిటంటే మీరు విరామంగా కూర్చోలేరు. మీరు ఆశతో ముందుకు వెళ్తారు. అంటే ఏదో చెప్పేయాలనే ఆత్రుతతో ఉంటారు. లేదా ఏమి చెప్పాలో ఏమి చేయాలో తెలియక భయంతో ఉంటారు. మీరు మీ పని పూర్తిచేసి పారిపోవాలి అని చూస్తుంటారు. మీరు ఆశతోనైనా ఉంటారు లేదా భయంతోనైనా ఉంటారు. కాని ఇప్పుడు పూర్తిగా రిలాక్స్ అవ్వండి. భయంతో లేదా ఆశతో ఉండవద్దు.

మీరు వర్తమానంలో ఉండండి. అవతల వ్యక్తి సమక్షాన్ని అనుభూతితో తెలుసుకోండి. ఆ వ్యక్తిని అదే విధంగా స్వీకరించండి. అప్పుడు మీలో ఏమి జరుగుతుందో గమనించండి. దీన్ని కొన్నిరోజులు సాధన చేయండి. అకస్మాత్గా మీరు వేరే స్థితిని అనుభవిస్తారు. మీరు అంతకు ముందు ఎప్పుడూ అటువంటి అనుభవాన్ని పొంది ఉండరు.

ఇది శివసూత్రాలలోని ఒక ధ్యాన పద్ధతి. శివ సూత్రాలు అంటే జ్ఞానోదయం పొందటానికి శివుడు చెప్పిన కొన్ని సూత్రాలు. ఈ పద్ధతి మిమ్మల్ని రూపం నుంచి రూపం లేని స్థితికి పెద్ద అడుగు వేసేలా చేస్తుంది. సొంతం చేసుకోవాలి అనుకునే ప్రేమనుంచి కారణం లేని ప్రేమకి తీసుకువెళుతుంది.

మీరు మీకు ప్రియమైన వారికి లేదా గురువులకి లేదా స్నేహితులకి చాలా దగ్గరగా ఉంటారు. ఆ దగ్గర అనుబంధం నుంచి బయటికి రావాలి అంటే, రూపం నుంచి రూపం లేని స్థితికి రావాలంటే ఈ పద్ధతిని సాధన చేయాలి. ఈ పద్ధతితో మీరు ప్రేమలోనికి ఒక పెద్ద అడుగు వేయగలరు. ఈ అడుగుతో మీకు ప్రేమ ఉదయించటానికి ఒక వస్తువుతో అవసరం లేదు. మనలో శక్తి పొంగి ప్రవహిస్తూ ఉంటే, బయట ప్రపంచంలో అది అనుబంధాల కోసం చూడదు. మీలో పొంగిపొరలే శక్తిని ఎదుటివారికి ఇస్తున్నారు అంతే. అక్కడ వస్తువు లేదా వ్యక్తి ఉన్నా లేకపోయినా ఇది జరుగుతూ ఉంటుంది.

ఎప్పుడైతే కారణం లేని ఒక శక్తిగా ప్రేమ మీలో పొంగుతుందో మీరు స్వేచ్ఛని పొందుతారు. అదే విధంగా అవతలి వ్యక్తి కూడా మీ బంధం నుంచి స్వేచ్ఛని పొందుతాడు. ఆధీనం అనేది అవతలి వ్యక్తినే కాదు మిమ్మలని కూడా బందీలుగా చేస్తుంది. అది మిమ్మలని, అవతల వ్యక్తిని ఇద్దరినీ హింసిస్తుంది. నిజమైన ప్రేమ ఇద్దరినీ విముక్తుల్ని చేస్తుంది. అది మీకు, అవతలి వ్యక్తికీ ఇద్దరికీ స్వేచ్ఛని ఇస్తుంది.

ప్రేమ వాహినిలో తేలి ఆడండి నేను ప్రపంచమంతా తిరుగుతుంటాను. నన్ను, 'ఇది కొత్త స్థలం కదా! మీకు రాత్రి నిద్ర పట్టిందా' అని అడుగుతుంటారు. నేను వాళ్ళకి చెబుతాను, మీకు ఏదో ఒక ఇంటితో సంబంధం లోతుగా ఉంటే, మరొక ఇల్లు కొత్తగా ఉంటుంది. దాంతో మీరు ఇబ్బంది పడతారు. మీకు ఏ ఇంటితోనూ అనుబంధం లేకపోతే, మీరు ఎక్కడికి వెళ్లినా, మీ ఇంట్లో ఉన్న విధంగానే ఉంటారు.

నేను ఏ ప్రాంతాన్ని నాది అనుకోను, నాది కాదు అనికూడా అనుకోను. నేను ఎక్కడికి వెళ్లినా నా ఇల్లు అన్నంత సౌకర్యంగా ఉంటాను. సౌకర్యం అనేది ఎప్పుడూ మన అంతరంగంలో ఉంటుంది, కాని బయట కాదు. మనలో సౌకర్యం లేనప్పుడు బయట సౌకర్యాలకోసం చూస్తుంటాం. మన లోపల సౌకర్యంగా ఉండగలగటం అంటే అది కారణం లేని ప్రేమశక్తి మూలనే. మనం ఎప్పుడైతే ఒక ఇంటితో అనుబంధాన్ని పెంచుకోమో, ఈ ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా మన ఇంట్లో ఉన్నట్లే ఉండవచ్చు. ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా రిలాక్స్డ్గా ఉండవచ్చు.

నన్ను చాలామంది అడుగుతుంటారు, 'స్వామీజీ! మీరు అంత ఎక్కువగా ఎలా ప్రయాణాలు చేయగలుగుతారు? మీకు అలసటగా అనిపించదా?' అని ఈ ప్రశ్న ఎక్కువగా ప్రయాణించే వ్యాపారవేత్తల నుంచి వస్తుంది. వాళ్ళు ఏమంటారంటే, మేము ఒకటి రెండు చోట్లకి వెళితే తిరిగివచ్చాక స్థిరపడే వరకూ విశ్రాంతి తీసుకోవాలి. అప్పుడే తిరిగి మా రోజువారి పనికి వెళ్ళ గలం. ఆ తరువాత మాకు సౌకర్యంగా ఉంటుంది. మీరు అలా నిరంతరం ఎలా ప్రయాణం చేయగలుగుతున్నారు? ఆ రహస్యం మీకు ఇంతకు ముందు చెప్పినదే. నేను ఏదో ఒక ఇంటితో లేదా ప్రాంతంతో అనుబంధాన్ని పెంచుకోను. ప్రపంచమొత్తంతో నా అనుబంధం ఉంటుంది. ఈ భావంతో మీరు ఎక్కడికి వెళ్లినా మీరు లోతైన అనుభవాన్ని పొందుతారు. మీరు విరామంగా, పరమానందంతో, నిత్యం ఆనంద పారవశ్యంలో ఉంటారు. ఆనందం బయటి ఇంటినుంచి రాదు. మన అంతరంగపు ఇంటి నుంచి వస్తుంది.

నిజజీవితంలో ఎదుటివారి పట్ల మన ప్రేమని కనిపించే విధంగా వెల్లడి చేయాలి అని చూస్తాం. కేవలం ప్రేమని కనిపించే విధంగా ప్రదర్శిస్తేనే, ఈ రోజులలో దాన్ని ప్రేమ అంటున్నారు. నిజమైన ప్రేమ అంటే ఒక సంయోగం. ఇది రెండు అంతరాత్మల మధ్య ప్రేమ వ్యవహారం. దాన్ని ఏ విధంగా వెల్లడి చేయకుండానే అనుభవం పొందవచ్చు. ఇందులో సంభాషణతో అవసరం లేదు. ఎందుకంటే అక్కడ సంయోగం ఉంది.

మీరు నిజంగా ఒక వ్యక్తిని ప్రేమిస్తే, మీ శరీర కదలికలే ఆ విషయాన్ని చెబుతాయి. మాటలతో ఆ భావం చెప్పలేరు. మాటలు ఆ భావాన్ని వ్యక్తం చేయటానికి చాలవు. అవి మీ ప్రేమని కిందకి తెచ్చేస్తాయి. మీరు మాటల్ని ఉపయోగిస్తే ఎక్కడో నిజమైన ప్రేమ జరగలేదు అని అర్థం. ప్రేమని వెల్లడి చేయటానికి మాట్లాడవలసివస్తే, ఎక్కడో అబద్ధం ఉంది. ఆ అబద్ధాన్ని అందంగా కప్పిపుచ్చటానికి మీరు మాటలు ఉపయోగిస్తారు. నిజమైన ప్రేమ మీకు విముక్తినిస్తుంది. ఎందుకంటే నిరంతరం దాన్ని వెల్లడి చేయాలి అని బలవంతం చేయదు. ప్రేమ ఉంటుంది, అంతే. నిజమైన ప్రేమ మీరు ఏమి చెప్పదలుచుకున్నారో చెప్పే స్వేచ్ఛని ఇస్తుంది. మీరు ఏమి చెప్పదలుచుకున్నారో అది వెల్లడి చేయవచ్చు. ఏభావమైనా, అది విసుగు, కోపం ఏదైనా కాని అది ప్రేమని తగ్గించదు.

నిజమైన ప్రేమతో ఒకరి్న ఒకరు అధిగమించటం, అధికారం చూపించటం వంటివి ఉండవు. ప్రతి ఒక్కరు ఒక అందమైన పూవు లాంటివారే. ప్రతి పుష్పం ప్రత్యేకమైన సువాసనలని వెదజల్లుతుంది.

నిజమైన ప్రేమలో భయం, అభద్రతా భావం అనేవి ఉండవు. సాధారణ ప్రేమలో, వ్యక్తులు దూరం కాగానే అభద్రతా భావం, నమ్మకం లేకపోవటం జరుగుతాయి.

ఒక చిన్న కథ : ఒక యువసైనికుడు, తన అధికారి దగ్గరకి వెళ్ళి, 'సార్ ! నా స్నేహితుడు యుద్ధభూమి నుంచి తిరిగి రాలేదు. మీరు పర్మిషన్ ఇస్తే వెళ్ళి నేను అతన్ని తీసుకు వస్తాను' అని అడుగుతాడు.

అధికారి 'లేదు! నీవు వెళ్ళవద్దు. బహుశః నీ స్నేహితుడు చనిపోయి ఉంటాడు. నీవు నీ జీవితాన్ని ప్రమాదంలో పెట్టి అక్కడికి వెళ్ళవద్దు' అంటాడు.

అయినా ఆ సైనికుడు వెళ్ళి, బాగా గాయాలతో స్నేహితుడి శవాన్ని తీసుకొస్తాడు.

ఆ సైనికుడిని చూసి అధికారి మండిపడతాడు. 'నేను నీకు చెప్పాను. అతను చనిపోయి ఉంటాడు అని. ఇప్పుడు నేను మీ ఇద్దరినీ పోగొట్టుకున్నాను. నాకు చెప్పు, నీవు అంత ప్రమాదాన్ని ఉంచుకొని అక్కడికి వెళ్ళి, అతని శవాన్ని తీసుకురావాలా?' అని అడుగుతాడు.

మరణానికి దగ్గరగా ఉన్న ఆ సైనికుడు, 'అవును, వెళ్ళాలి సార్! నేను వెళ్ళే సమయానికి నా స్నేహితుడు బ్రతికే ఉన్నాడు. అతను నాతో, 'నాకు కచ్చితంగా తెలుసు నీవువస్తావు' అని అన్నాడు', అని అధికారికి చెపుతాడు.

నిజమయిన ప్రేమ ఉపయోగాలను చూడదు. అది నమ్మకం మీద పనిచేస్తుంది. అది కాలానికి, స్థలానికి అతీతమైంది.

ఈ రోజులలో ఒకరికొకరు తమ ప్రేమని వెల్లడి చేయటానికి చాలా బహుమతులను ఇచ్చుకుంటున్నారు. బహుమతి ప్రేమని వెల్లడిచేసే పద్ధతి అయ్యింది. బహుమతిని కారణం లేకుండా మనలో పొంగి ప్రవహించే ప్రేమతో ఇస్తే ఫరవాలేదు. అలా కాకుండా అది ఒక నిబంధన అని లేదా ఆశని తీర్చేది అయితేనే సమస్య. అప్పుడు బహుమతి నిజమైన ప్రేమకి ఏ విధంగాను సరిరాదు. ప్రేమ ఉన్నంతవరకూ ఏ సంబంధమూ విసుగు అనిపించదు. ప్రేమ ఉన్నంతవరకూ, ప్రతి వస్తువు లేదా వ్యక్తి ప్రత్యేకంగా ఉంటారు. మీ ఆఫీసుల్లో ఒక గుమాస్తా మరణిస్తే, మీ ఆఫీసు పని ఏదీ ఆగదు. మీకు ఏమీ కాదు. మీరు అందరితోపాటు అతని కుటుంబ సభ్యులని ఓదార్చి వస్తారు. కానీ మీరు ఆ గుమాస్తాని ప్రేమిస్తే మీ పరిస్థితి ఏమిటి? మీ జీవితం అదే విధంగా ఉండదు. అవును కదా? మీరు ఏదయినా ఒక వస్తువు పట్ల లేదా వ్యక్తి పట్ల ప్రేమతో ఉంటే లేదా వారు ప్రేమిస్తే, అంతా చాలా ప్రత్యేకంగా అవుతుంది. ప్రేమ అన్నింటినీ ప్రత్యేకంగా చేస్తుంది.

ఒకసారి ఒక ఆశ్రమవాసి నన్ను ఇలా అడిగారు, "స్వామీజీ! మీరు ప్రతిరోజూ మమ్మల్ని చూస్తుంటారు. మా తప్పులు, మా అయోమయాలు అన్నీ చూస్తుంటారు. ప్రతిరోజూ అదే జరుగుతుంది. మీకు బోరుకొట్టడం లేదా?" అని. ఇది చాలా నిజాయితీ అయిన ప్రశ్న. నేను వాళ్ళకి చెప్పాను, 'జ్ఞానోదయం అయిన వ్యక్తిలో పొంగి ప్రవహించే ప్రేమ వల్ల ప్రతి వ్యక్తి ఒక ప్రత్యేకతతో కనిపిస్తాడు. అటువంటి వారు వ్యక్తులని ఏదో కొన్ని సంఖ్యలుగా చూడరు. ప్రతి ఒక్కరు ఒక ప్రత్యేకమైన వ్యక్తిగా కనిపిస్తాడు.

ఈ కారణం వల్లనే గురువులు ఎంతో ఓపికతో, అంతమంది శిష్యులతో పనిచేయ గలుగుతారు. ఆ విధంగా కాకుండా, వారిని మామూలు వ్యక్తులుగా చూస్తే వేరుగా ఉంటుంది. మీ అంతరంగం ప్రేమతో నింపబడి ఉంటే, మీలో తర్కం ఉండదు. మీ పనులకి ఏదో కారణాలు ఉండవు. మీరు ఎవరితోనైనా అనుబంధాన్ని పెంచుకోగలరు. మీరు నిరంతరం ప్రేమని వెదజల్లుతూ ఉంటారు.

అంతేకాదు, కారణం లేని పొంగి ప్రవహించే ప్రేమ ఎప్పుడూ సంపూర్ణంగా వెల్లడి కాబడుతుంది. అందులో మామూలుగా ఉండే ఆశ, భయం ఉండవు. కాబట్టి మీరు ఎవరిని ప్రేమించినా, వారిని ఎటువంటి రిజర్వేషన్ లేకుండా సంపూర్ణంగా ప్రేమిస్తారు. అతను ఏవిధంగా ఉన్నా ప్రేమిస్తారు. మీరు ఈ విధంగా ప్రేమించగలిగితే, ఆ వ్యక్తి మీ జీవితం నుంచి తప్పుకున్నా, మీరు బాధపడరు. ఒక వ్యక్తి మరణిస్తే మీరు ఎందుకు బాధ పడతారు అంటే మీరు వారిని సంపూర్ణంగా ప్రేమించనందుకు. మీరు ఒక వ్యక్తిని సంపూర్ణంగా ప్రేమించాలి అంటే మీ ప్రేమ సంపూర్ణంగా ఉండాలి. దానికి ఎదుటి వ్యక్తితో ఎటువంటి సంబంధం ఉండదు. అతను ఎటువంటి వ్యక్తి అయినా సరే, అది సమస్యకాదు. నిజమైన ప్రేమలోని అందం అదే. అది ప్రేమకోసం ప్రేమిస్తుంది కానీ వ్యక్తి కోసం కాదు.

మీరు ఒక వ్యక్తికోసం బాధపడుతున్నారు అంటే స్పష్టంగా తెలుసుకోండి, మీరు ఆ వ్యక్తిని సంపూర్ణంగా ప్రేమించనందుకే. మీరు ఆ వ్యక్తిని సంపూర్ణంగా ప్రేమించగలిగితే, మీరు ఆ వ్యక్తికి పూర్తి విరామంలో 'బై' చెప్పగలరు. మీరు బాధ పడటానికి కారణం ఎక్కడో ఏదో మిస్ అయ్యింది. ఆ వ్యక్తి మీ తండ్రి, భర్త, బిడ్డ ఎవరైనా సరే. మీరు వారు జీవించి ఉన్నప్పుడు వరి పట్ల కారణం లేని ప్రేమని చూపి ఉంటే, వారు లేనప్పుడు బాధపడరు. కారణాలతో వారిని ప్రేమిస్తే, వాళ్ళు లేనప్పుడు వారి పట్ల మీరు చూపిన ప్రేమ మీలో ఆ బాధని, వారిని తలచుకుని బాధపడే స్థితిని కలిగిస్తుంది.

కళ్ళు మూసుకొని సౌకర్యంగా మీతోనే మీరు కూర్చోండి. మీ హృదయం ఉన్న ప్రాంతంలోనే ఏకాగ్రతని ఉంచండి. మిగతా అన్ని భాగాలు మర్చిపోయి గుండె ప్రాతంలోనే ఏకాగ్రతని నిలపండి.

మీ హృదయంలో అంతులేని దీవెనలు పొంగి ప్రవహిస్తున్నట్టు చూడండి. మీ హృదయ స్పందనని లోతుగా గమనించండి. ఆ శబ్దం మీ అంతరంగంలో మారుమోగాలి.

రెండు గుండె చప్పుడుల మధ్య, ప్రేమ శక్తి పొంగుతున్న అనుభూతిని పొందండి. మీ అంతరంగంలోపల, మీ శరీరం, మనస్సు అంతరాత్మల లోతులలో ప్రేమశక్తి మీ కోసం ఎదురుచూస్తున్న విషయం గుర్తించండి.

మీ గుండెలోని ఆ ప్రేమశక్తిని ఆహ్వానించండి. అది మీశరీరంలోని లోతైన ప్రాంతాలలో, మీ శరీరం, మనస్సు, ఆత్మలలోనికి పొంగి ప్రవహించేలా చేయండి.

నెమ్మదిగా, కళ్ళు తెరవండి.

జీవన్ముక్తి అంటే కలతలు లేకుండా జీవితాన్ని సంతోషంగా గడపటమే

ఇప్పటి వరకూ మనం ప్రేమ గురించి మాట్లాడుకున్నాం. ప్రేమ అంటే మనకి ఇతరులతో ఉండే సంబంధబాంధవ్యాలు. ప్రేమ అంటే మనతో మనకి ఉండే అనుబంధం కూడా. మనని మనం ప్రేమించుకోకుండా ఇతరులని ప్రేమించలేం. మనని మనం ప్రేమించుకోకుండా అడ్డుపడేది మనలో నిరంతరం ఉండే వ్యధ, విసుగు. అవి మనలోనే పుడతాయి. విషయాలన్నీ చక్కగా జరిగినా జరగక పోయినా మనం వ్యధ చెందుతూనే ఉంటాం. మన ఆత్మ సంతృప్తికి అడ్డుపడేది ఈ వ్యధ, చింత లేదా కలత.

ఒక చిన్న కథ : ఒక వ్యక్తి బార్‌కి వస్తాడు. అతడు చూడటానికి చాలా బాధపడుతూ ఏదో నిరాశలో ఉన్నట్టు ఉంటాడు. అతన్ని చూసి అక్కడ ఉన్న బార్ అటెండర్ 'ఏమిటి విషయం సర్! మీరు చాలా బాధలో ఉన్నట్టు ఉన్నారు. విషయం ఏమిటి?' అని అడుగుతాడు.

అతనితో ఆ వ్యక్తి, "నాభార్యా నేను పోట్లాడుకున్నాం. ఆమె నాతో ఒక నెలరోజులు మాట్లాడను” అని అన్నది. అంటాడు. అప్పుడు బార్ అటెండర్, “అయ్యో! అలానా! ఫరవాలేదు, నెల ఎంతలోకి తిరిగిపోతుంది” అని ఓదారుస్తాడు.

ఆ వ్యక్తి, 'నాకు తెలుసు, నెల ఇవాళతో అయిపోయింది' అని జవాబు ఇస్తాడు.

ప్రతి ఒక్కరికీ ఏవో కొన్ని బాధలు ఉంటాయి. నేను మిమ్మల్ని మీ బాధ ఏమిటి? అని అడిగితే 'నాకు ఉద్యోగం లేదు అది నా బాధ' అని ఒకరంటే మరొకరు, 'నా ఉద్యోగమే నా బాధ' అని మరొకరంటారు. ఒకరు 'నాకు పిల్లలు లేరు అది నా బాధ' అంటే మరొకరు 'నా పిల్లలే నా బాధ' అంటారు. అంటే ఏమిటి? ఒకరి కోరిక కల మరొకరికి బాధ. అసలు ఇందులో ఏమైనా అర్థం ఉందా?

బాధ లేక వ్యధ అంటే ఏమిటి? మీరు అనుకున్న విధంగా జరగకపోతే మీకు కలిగేదే బాధ. ఇది మీరు ఆశించిన దానికి సత్యానికి మధ్య ఉన్న తేడానే బాధ. ఉదాహరణకి మీ అబ్బాయి మీతో ఉండాలి అని అనుకుంటారు. కానీ మీ అబ్బాయికి తనంతట తాను ఉండాలి అనుకుంటాడు. అదే మీ బాధలకు కారణం. మీరు మీ జీతం ఇంకా కొంచెం పెరిగితే బాగుండు అనుకుంటారు. కానీ మీ బాస్ మరొక విధంగా అనుకుంటాడు. మీరు మీ భర్త 1గం.కి భోజనానికి వస్తే బాగుండు అనుకుంటారు. కానీ మీ భర్తకు పని అంతా అయ్యాక పని తృప్తిగా పూర్తి చేసుకొని ఇంటికి వస్తే బాగుంటుంది అనుకుంటాడు.

మీరు నిరంతరం ఒక విధంగా, ఒక పద్ధతిలో జరగాలి అని ఆశిస్తారు. అది మీ ఉద్యోగంలా పెద్ద విషయమైనా సరే లేదా టైంకి భోజనానికి రావటం అనే చిన్న విషయమైనా సరే, అది జరగాలి అని ఆశిస్తాం. లేకపోతే బాధ పడతాం.

వ్యథ అనేది మీ మాటల్లో నుంచి వస్తుంది. మీ లోపల రెండు విషయాలు జరుగుతూ ఉంటాయి. ఒకటి సంభాషణ రెండవది మీకు మీరు మాట్లాడుకునే మాటలు దీనినే అంతరంగపు మాటలు అంటారు. ఏది ఏమైనా మాటలు అనేవి మీకు బాధలని సృష్టిస్తాయి.

మీరు మాటలు బయటికి మాట్లాడేటప్పుడు జాగ్రత్తగా ఉంటారు. ఎందుకంటే సంఘం మిమ్మల్ని గమనిస్తూ ఉంటుంది. కానీ మీరు మీతో మాట్లాడుకునే మాటలు మీకు తప్పా మరెవరికీ తెలియదు. మీ లోపల ఉదయించే ఆ మాటలే నిజమైన వ్యథ లేక బాధ. ఖలీల్ జిబ్రాన్ అనే లెబనాన్ కవి పద్ధెనిమిదవ శతాబ్దంలో ఉన్నారు. ఆయన చాలా చక్కగా చెబుతారు. 'మీరు మీ ఆలోచనలతో ప్రశాంతంగా ఉండకూడదు అని అనుకున్నప్పుడు మాట్లాడటం మొదలు పెడతారు.'

అది ఈ విధంగా ఉంటుంది; మీ అంతరంగంలో నిరంతరం మాట్లాడుకుంటూ ఉంటారు. అది నిరంతరం 24×7 విధంగా జరుగుతూ ఉంటుంది. ఈ ప్రవాహం నుంచి కొన్ని బయటకి వస్తుంటాయి. వీటినే బాధలు అంటారు. కాబట్టి బాధలు అంటే మీ అంతరంగంలో మాటలు. మీరు వాటిని నిరంతరం మీ అంతరంగంలో అనుకుంటూ ఉంటారు.

ఆ ఆలోచనలలో ఎక్కువ భాగం వ్యతిరేకపు మాటలే. అదే సమస్య. నేను మిమ్మల్ని కొన్ని పేజీలలో మీ జీవిత చరిత్ర రాయమని చెబితే మీరు కష్టపడిన కొన్ని సంఘటనలని రాస్తారు. మీరు మీ జీవితంలో ఆనందపడిన విషయాల్ని, జరిగిన సంఘటనల్ని రాయరు. మీ మానసిక వ్యవస్థకి కేవలం వ్యతిరేక విషయాలు, బాధ కలిగించిన సంఘటనల్ని మాత్రమే గుర్తుంచుకునేలా శిక్షణనిస్తారు. మీకు సంతోషం కలిగించే విషయాలు జరిగినా, అది జరిగిపోయాక బాధ కలిగించే వాటిని మాత్రమే గుర్తుపెట్టుకుంటారు. ఎందుకంటే మీరు ఆ అనుభవంలో సంతోషంగా ఉన్నప్పుడు అది ఎప్పుడు అయిపోతుందో అని బాధపడుతూ ఉంటారు. మీకు చిన్నతనం నుంచీ జీవితం అంటే ఒక కష్టం నుంచి మరొక కష్టంలోనికి వెళ్ళటం, ఒక బాధనుంచి మరొక బాధలోనికి వెళ్ళటం అని మాత్రమే నేర్పిస్తారు. అంతే కానీ జీవితం అంటే సంతోషం నుంచి మరొక సంతోషంలోనికి అని నేర్పించరు.

ఒక క్లాసులో టీచర్ ఒక అబ్బాయి దిగులుగా కూర్చొని ఉండటం చూసి అతన్ని, 'ఏమి జరిగింది, ఎందుకు బాధ పడుతున్నావు' అని అడుగుతుంది. టీచర్ ప్రశ్నకి ఆ అబ్బాయి, 'నా తల్లితండ్రులు నాకు మంచి బట్టలు, మంచి చదువు ఇవ్వడానికి చాలా కష్టపడి రోజంతా పని చేస్తారు. నేను ఏది అడిగితే అది కొని ఇస్తారు. మా అమ్మ నాకు మంచి భోజనం తయారు చేసి పెడుతుంది నన్ను చాలా జాగ్రత్తగా చూసుకుంటుంది' అని జవాబు ఇస్తాడు.

అప్పుడు టీచర్, 'మరైతే నీవు ఎందుకు బాధ పడుతున్నావు? అసలు నీ సమస్య ఏమిటి?' అని తిరిగి అడుగుతుంది. అప్పుడు ఆ అబ్బాయి, ‘వాళ్ళు పారిపోతారేమో అని భయంగా ఉన్నది’ అని జవాబు ఇస్తాడు.

మనస్సు బాధలోనే తనని తాను నిలుపుకో గలుగుతుంది. కాని సంతోషంలో కాదు. అందుకే సంతోషంగా ఉన్న సమయంలో కూడా బాధ పడిన సంఘటనలనే గుర్తు చేసుకుంటారు.

సంతోషం ఎప్పుడూ జ్ఞాపకాలలో రికార్డు కాదు కాని బాధ రికార్డు అవుతుంది. కేవలం బాధ కలిగించే వ్యతిరేకపు మాటలు మాత్రమే జ్ఞాపకాలలో ఎందుకు రికార్డు చేయబడతాయి. ఎందుకంటే సంతోషం ఎప్పుడూ మాటల రూపంలో జ్ఞాపకాలలో రికార్డు కాదు. అది మిమ్మల్ని మీ అంతరంగంలో గల శూన్యంలోనికి పంపిస్తుంది. ఉదాహరణకి మీ జీవితం ఒక టైంపాస్ట్లా ఉంటే మీరు ఆనందపడిన క్షణాలు శూన్యంలో ఉంటాయి. దానికి సంబంధించిన రికార్డు ఉండదు. అదే బాధ పడిన క్షణాలు మాత్రం నల్లటి గుర్తులుగా ముద్రించబడతాయి. ఒక చక్కని తెల్లటి బోర్డు మీద ఒక చిన్న నల్లటి చుక్కనిపెట్టి, ఇక్కడ మీకు ఏమి కనిపిస్తుంది అని అడిగితే మీరు నల్లటి చుక్కని మాత్రమే చెబుతారు కాని విశాలమైన తెల్లని బోర్డు సంగతి మాట్లాడరు. అదే విధంగా మీ జీవితంలో కూడా బాధలు, సమస్యలు మాత్రమే ఉన్నాయనే అభిప్రాయానికి వస్తారు.

బుద్ధుడు ఒక మాటని ఉపయోగించేవాడు. తథత్ అంటే ఉన్న దాన్ని అదే విధంగా చూడగలగటం. అక్కడ ఉన్న దాన్ని అదే విధంగా చూడాలి కాని దానికి మీ ఊహల్ని అభిప్రాయాల్ని కలపకూడదు.

కానీ చాలాసార్లు మనం ఏ విషయాన్నైనా మన బాధలలోంచి మాత్రమే చూస్తాం. ఎప్పుడైతే ఏ విషయాన్నైనా దాన్ని అదే విధంగా చూడగలిగితే అందులో సంతోషం ఉంటుంది. సంతోషం ఉన్నప్పుడు మాటలు ఉండవు, ఆ మాటలు రికార్డు కావు. అంతా ఖాళీ ప్రదేశం మాత్రమే ఉంటుంది. అందుకే మీరు సంతోషంగా ఉన్నప్పుడు తేలికగా ఉన్నట్టు ఉంటారు. ఎందుకంటే మీ లోపల ఏదీ రికార్డు కాదు. మీరు ప్రతి దాన్ని సమస్యలోపలి నుంచి, బాధలోంచి చూసినప్పుడు మీ లోపల చాలా మాటలు రికార్డు అవుతాయి. అందుకే మీరు బరువుగా ఉన్నభావన కలుగుతుంది.

ఒక చక్కని మాట ఉన్నది, ‘మనం దేన్నీ అదే విధంగా చూడం. మనం ఏమిటో ఆ విధంగా చూస్తాం.’

ఒక విషయం అర్థం చేసుకోండి; మనం చూసే వాటిలో ఏదైనా సరిగా లేదు అని మీకు అనిపిస్తే, మీ అంతరంగంలోనికి మీరు చూడవలసిన సమయం ఇది అని అర్థం చేసుకోండి. ఎందుకంటే మీరు బయటికి చూసేది అక్కడ నుంచి మాత్రమే.

వ్యధ చెందటానికి ఏమీలేదు ఉన్న దాన్ని అదే విధంగా చూడటానికి ఆలోచనల నుంచి ఏ విధంగా దూరంగా ఉండవచ్చు. నిరంతరం ఈ క్షణంలో ఏ విధంగా సంతోషంతో ఉండగలం? మీరు ఒక చిన్న పద్ధతిని ప్రయత్నించండి. మీరు దేనినైనా చూసినప్పుడు ఒక పుస్తకం, ఒక వస్తువు, ఒక సంఘటన, ఒక వ్యక్తి దేనినైనా సరే చూడగానే మీ నుంచి పాత మాటలు మనకి బాగా తెలిసిన స్పందనలు బయటికి వస్తాయి. వెంటనే మీరు ఎరుకతో, తెలుసుకునే తత్త్వాన్ని తీసుకువచ్చి, ఆ మాటలని చెదరగొట్టండి. ఆ విధంగా చేసిన తరువాత ఆ సంఘటల్ని, లేదా వ్యక్తిని కొత్త కళ్ళతో చూడండి. మీరు మొదటి సారి చూస్తున్న భావంతో చూడండి. అప్పుడు మీకు మీ సమస్యలు భావాలు, అభిప్రాయాల మూలంగా ఎంత పోగొట్టుకున్నారో తెలుస్తుంది.

మీరు మీ భార్య, భర్త లేక అన్నదమ్ములు ఎవరినైనా సరే మొదటి సారి చూస్తున్న భావంతో చూడండి. అప్పుడు మీరు ఎటువంటి బాధ కలగకపోవటాన్ని చూస్తారు. అంతే కాదు అన్నీ మీకు ఒకే విధంగా కనిపించటం ప్రారంభమవుతాయి. మీకు బాగా తెలిసిన వ్యక్తి, కొత్త వ్యక్తి ఒకే విధంగా కనిపిస్తారు. అది సరైన పద్ధతి. మీకు శాశ్వతంగా ఎవరూ తెలియదు. మీ భార్య కూడా మీకు తెలియదు. అందరూ సర్వసృష్టితో పాటు మారుతూ ఉంటారు. కేవలం మీ మానసిక వ్యవస్థ మాత్రమే శాశ్వతంగా ఉండటానికి ప్రయత్నిస్తుంది.

ఎప్పుడైతే మీరు దేన్నైనా అదే విధంగా చూడటం మొదలు పెడతారో మీలోని శక్తి మీతోనే ఉంటుంది. మీలో ఎటువంటి బాధ ఉండవు. మీలో సందిగ్ధత, అనుమానం ఉండవు. బాధ ఎందుకు వస్తుందంటే మీలోని మాటలు మీరు చూసే దాన్ని వ్యతిరేకిస్తుంది. మీలో ఆ పోరాటం ఆగగానే, మీరు దాని మీద ఖర్చు పెట్టే శక్తి మీలోపల ఉండిపోతుంది.

ఒకరు జిడ్డు కృష్ణమూర్తిగారి ఉన్నదాన్ని అదే విధంగా ఎలా చూడగలం దానికి అనుగుణంగా ఎలా ఉండగలం అని అడిగారు. దానికి ఆయన చాలా చక్కగా జవాబు ఇచ్చారు, 'మీరు దానికి పేరు ఇవ్వవద్దు, అప్పుడు మీరు అసలైన దానికి అనుగుణంగా ఉంటారు.'

సాధారణంగా మనం దేన్నైనా చూస్తున్నప్పుడు మనం దాన్ని దాంతో గుర్తించడానికి ప్రయత్నిస్తాం లేదా దాన్ని ఖండించడానికి ప్రయత్నిస్తాం. ఉదాహరణకి మిమ్మల్ని ఎవరైనా దుడుకు స్వభావం గల వారు అని అంటే మీరు అదే విధంగా ఉండటానికి ప్రయత్నిస్తారు లేదా ఆ విధంగా ఉండకుండా ఉండేందుకు ప్రయత్నిస్తారు. మీరు దుడుకు స్వభావాన్ని అర్థం చేసుకోరు. దానికి అతీతంగా వెళ్ళరు. మీరు దేనిలో చిక్కుకుంటారో ఆ పరిధి వరకు మాత్రమే ఆ విషయాన్ని అర్థం చేసుకోగలరు. ఏ విషయాన్నైనా నిజంగా అర్థం చేసుకోవాలి అంటే మీరు దానికి అతీతంగా వెళ్ళాలి. దానికి మీరు దుడుకు స్వభావం అని పేరు పెట్టటం మా ని వేయాలి, అంతే అప్పుడు దుడుకుతనం అనేది ఉండదు. దానికి పేరు పెట్టటం మూలాన మీరు మీలో వ్యతిరేక భావాల్ని సృష్టిస్తారు. ఆ విధంగా దేన్నైనా దానిలా చూడగలరు. దానికి పేరు ఇవ్వటం మానేయండి. ఒక వ్యక్తి బస్సులోకి ఎక్కి ఒక యువకుడి పక్కన కూర్చుంటాడు. ఆ అబ్బాయి హిప్పీ. అతను ఒక్క కాలికి బూటు వేసుకుంటాడు.

అతను అబ్బాయిని, ‘ఒక కాలి బూటు పోయిందా?’ అని అడుగుతాడు. ఆ అబ్బాయి, ‘కాదు, ఒక బూటు దొరికింది.’ అని జవాబు ఇస్తాడు.

ఏ పరిస్థితికైనా పేరు పెట్టటం అనే దాన్ని మానేయండి. అది ఒక వ్యక్తి లేదా పరిస్థితి ఏదైనా కేవలం చూడండి. అంతే దాన్ని ఖండించటానికి లేదా స్వీకరించటానికి చేసే ఆలోచనలకి తావు ఇవ్వకండి. ప్రారంభంలో అభిప్రాయాలు వెల్లడి చేయటం తప్పని సరి అవుతుంది. ఎందుకంటే అది మీ అలవాటు. కాని ఉన్నదాన్ని ఉన్నట్టు చూసినప్పుడు మీ లోపల గొప్ప శక్తి పుడుతుంది. అప్పుడు మీరు ఆలోచనలు, వ్యథలు, బాధలు లేనటువంటి స్థితిలో ఉండాలి అని కోరుకుంటారు. మీరు ఎప్పుడైతే ఉన్న దాన్ని ఉన్న విధంగా చూడగలరో మీరు స్వర్గంలో ఉంటారు. మీరు చూడాలి అనుకున్న విధంగా చూసినప్పుడు మీరు నరకంలో ఉంటారు. ప్రతీదీ శుభకరం అని మీరు అనుకున్నప్పుడు మీరు ఆశించటం అనే దాన్ని వదిలివేస్తారు ఎందుకంటే ప్రతీదీ శుభకరం కాబట్టి.

ఒక చిన్న కథ : ఒక శిష్యుడు గురువుగారిని పదే పదే ‘గురుదేవా! స్వర్గం ఎక్కడ ఉంది? అని అడుగుతుంటాడు. చివరికి ఒకరోజు గురువుగారు, ‘నీకు నిజంగా తెలుసుకోవాలని ఉందా?’ అంటాడు. శిష్యుడు ‘అవును గురుదేవా!’ అంటాడు.

అప్పుడు గురువుగారు, ‘సరే! నా మొదటి శిష్యుడు హేమచంద్ర స్వర్గంలో ఉన్నాడు,’ అని కళ్ళు మూసుకొని ధ్యానంలోనికి వెళ్ళిపోతాడు.

శిష్యుడికి గురువుగారు ఇప్పటిలో కళ్ళుతెరవరు అని తెలుసు. అప్పుడు అతను వెళ్ళి కొంతమందిని హేమచంద్ర ఎక్కడ ఉండేవాడు అని అడుగుతాడు. కాని వాళ్ళంతా తెలియదంటారు. చివరికి ఒక వ్యక్తి ‘అక్కడికి ఎలా వెళ్ళాలో నీకు చెబుతాను కానీ నేనెప్పుడూ అక్కడికి వెళ్ళలేదు, అది చాలా లోతైన లోయ అది మంచు కొండల వెనుక ఉంటుంది,’ అని చెబుతాడు.

శిష్యుడు సూచనలు, దారి అంతా చాలా జాగ్రత్తగా రాసుకుంటాడు. గురువుగారి దగ్గరకి వెళ్ళి, ‘గురుదేవా!’ నేను హేమచంద్రని చూడటానికి వెళ్ళాలి అనుకుంటున్నాను,’ అంటాడు.

గురువుగారు ఏదో పనిలో పూర్తిగా లీనమై ఉంటాడు. అతని వైపు చూడకుండానే, ‘సరే వెళ్ళు’ అంటాడు.

శిష్యుడు తన ప్రయాణాన్ని ప్రారంభిస్తాడు. అతను చాలా రోజులు ప్రయాణం చేస్తాడు. అతను ఎండా, వర్షం, మంచు ఇలా అన్నింటినీ దాటుకుంటూ ప్రయాణం చేస్తుంటాడు. చివరికి పూర్తిగా అలసిపోతాడు. బలహీనపడి మరణించే దశకి చేరతాడు. చివరిగా వందరోజులు ప్రయాణం చేసి ఆ లోయని చేరతాడు. అక్కడికి చేరి ఆ లోయని చూసి 'ఇదేమంత గొప్పగా లేదు. ఇంతకంటే అందమైన లోయల్ని చాలా చూసాను. గురువుగారు దీన్ని స్వర్గం అని ఏ విధంగా అన్నారు' అని అనుకుంటాడు.

అతను చుట్టూ చూసి ఇంకా కొంచెం ముందుకి వెళ్లి చూస్తే అక్కడ హేమచంద్ర కుటీరం కనిపిస్తుంది. శిష్యుడిని చూసి హేమచంద్ర చాలా సంతోష పడతాడు. అతనికి భోజనం పెట్టి 'గురువుగారు మిగిలిన శిష్యులు ఎలా ఉన్నారు' అని అడుగుతాడు. శిష్యుడు ఈ సమయమంతా ఇలా ఆలోచిస్తూనే ఉంటాడు, 'గురువుగారు ఈ స్థలాన్ని స్వర్గం అని ఏ విధంగా అన్నారు. నేను నమ్మలేక పోతున్నాను.'

ఒక వారం గడిచాక అతను తిరిగి గురువుగారి దగ్గరకి వస్తాడు. తిరిగి రావటానికి అతనికి మరొక వందరోజులు పడుతుంది.

అతను తిన్నగా గురువుగారి దగ్గరకి వెళ్లి, 'గురుదేవా! మీరు ఆ స్థలాన్ని స్వర్గం అన్నారు. కాని నేను చూసింది చాలా సామాన్యమైన ప్రదేశం.' అని అంటాడు. అప్పుడు గురువుగారు, 'అయ్యో! భగవంతుడా నీవు నన్ను అడిగే సమయంలో పూర్తిగా నీ ఉద్దేశం ఏమిటో వివరించాల్సింది. నీకు సత్యాన్ని చెప్పేవాడిని,' అంటాడు. శిష్యుడు, 'సత్యం ఏమిటి గురుదేవా!' అని ప్రశ్నిస్తాడు.

గురువుగారు ఇలా సమాధానం చెబుతాడు, 'హేమచంద్ర స్వర్గంలో లేదు స్వర్గం హేమచంద్రలో ఉంది.'

మీరు సృష్టికి సమీపంగా ఎటువంటి ఆశించటాలు లేకుండా, ఉన్నదాన్ని అదే విధంగా చూడగలిగితే అందులోనే దీవెనలన్ని పొందగలిగితే, మీరు మీలోపల స్వర్గాన్ని నింపుకుంటారు. స్వర్గం అంటే అదేదో ఒక స్థలం కాదు. అది మానసికమైంది. అది భౌతికమైంది కాదు. మీరు నిర్ణయించుకుంటే ఈ క్షణం స్వర్గంలో ఉండవచ్చు. చాలా మంది నా దగ్గరకి వచ్చి వాళ్లు కలలో చూసిన విషయాలు చెప్పి వాటి అర్ధాలు అడుగుతుంటారు. నేను వారికి చెబుతాను, 'నిజంగా జరిగే వాటినే మనం స్వీకరించే స్థితిలో లేం, ఇక కలలో జరిగే విషయాలు ఎందుకు' అని అంటాను.

ఒకరోజు ఒక వ్యక్తికి ఒక కొత్త రకం కల వస్తుంది. అతనికి ఆ కల అర్ధం ఏమిటో తెలుసుకోవాలనే కుతూహలం కలుగుతుంది. అతను గురువు దగ్గరకి వెళ్లి తన కల గురించి చెప్పి వివరణ చెప్పమంటాడు.

అప్పుడు గురువు ఆ వ్యక్తితో, 'నీవు మేలుకొని ఉన్నప్పుడు వచ్చే కలల గురించి అడగటానికి నా దగ్గరకి రా. మనం వాటి మీద పని చేద్దాం. నీకు నిద్రలో వచ్చే కలల గురించి నా దగ్గరకి రావద్దు. అవి నా మేధస్సుకి, నీ ఊహకి అందనివి' అని జవాబు ఇస్తాడు. మీరు ఇంకా మీ కలల గురించి కలత చెందుతుంటే మీరు ఒక విషయాన్ని తెలుసుకోవాలి. కలలు మేల్కొని ఉన్నప్పటి మీ మానసిక స్థితిని తెలియచేస్తాయి. మీరు మేల్కొన్నప్పుడు మీ మనస్సుని ఏ విధంగా మార్చగలరో ఆలోచించండి. ఉదాహరణకి మీరు మేల్కొన్నప్పుడు కోరికల గురించి ఎక్కువ ఆలోచిస్తే, మీకు రాత్రి కలలన్నీ ఆ కోరికలతోనే ఉంటాయి. మీరు పరీక్షల్లో మంచి మార్కులతో పాస్ అవ్వాలి అనే ఆత్రుతతో ఉంటే మీరు కలలో పరీక్షలు రాస్తారు. మీ సంబంధం బాంధవ్యాలు గురించి ఎక్కువ ఆలోచిస్తే, మీ కలల్లో ఎవరితోనైనా పోట్లాడుతారు. కాబట్టి మీ కలలు ఏమి చెబుతున్నాయో ఏమి సూచిస్తున్నాయో తెలుసుకోండి. అంతకు మించి కలలకి అర్థం ఉండదు. నిద్ర లేచి అదేమిటో అదే విధంగా చూడండి.

వ్యథ అంటే తాతలనుంచి తండ్రులకి, తండ్రుల నుంచి పిల్లలకి బదిలీ అయ్యే ఒక అయిష్ట సంపద. పిల్లలు స్పాంజిలాంటి వారు. వాళ్ళు తల్లితండ్రుల శరీర కదలికల్ని, వారి దృక్పథాన్ని ఇట్టే గ్రహిస్తారు. తల్లితండ్రులకి ఈ విషయం తెలియదు. ఉదాహరణకి ఎవరైనా ఒక తల్లి పదే పదే ఒక బాధని అంటూ ఉన్నదనుకోండి, అది గమనించిన పిల్లలు దాన్ని తమ అంతరంగంలో నింపి, దాన్ని ఒక అలవాటుగా మార్చుకుంటారు. ఆ పిల్లలు పెరిగి పెద్దవారయ్యే కొద్దీ ఆ మాటలనే అంటుంటారు. వ్యథకి ఇదొక కారణం.

ఆ పిల్లలు ఆ వ్యథలని తమ వివాహం వరకూ తీసుకు వెళ్తారు. ఇప్పుడు అతను, అతని భార్యా ఇద్దరూ ఈ వ్యథతో వ్యవహరించాలి. నిజానికి అది అతని తల్లికి సంబంధించింది. ఆ తరువాత అతని పిల్లలకి అదే వస్తుంది. మీరు సంఘటనలకు పేరు పెట్టటం మానేసే వరకూ ఇది జరుగుతూ ఉంటుంది. మీరు ఉన్న దాన్ని అదే విధంగా చూస్తూ, అదే విధంగా జీవించటం నేర్చుకునే వరకూ ఇది జరుగుతుంది.

తల్లితండ్రులు నిరంతరం బాధని వెల్లడి చేస్తుంటే, పిల్లలు ఏమనుకుంటారంటే బాధలు ఉంటేనే జీవితం గడుస్తుంది అని. ఒక విషయం అర్థం చేసుకోండి, జీవితం మీ మూలాన గడవటం లేదు, మీరు లేకపోయినా గడుస్తుంది.

మనం ఈ విధంగా బాధపడటానికి శిక్షణ పొందాం. బాధ పడటం మీద నేను ఒక రిపోర్టు చదివాను. మనం బాధపడే విషయాలలో నలభై శాతం అసలు జరగవు. ముప్పై శాతం గతానికి సంబంధించినవి, మనం ఏమీ చేయలేం. పన్నెండు శాతం ఇతరులకి సంబంధించినవి, అది మన వ్యవహారం కాదు. పది శాతం అనారోగ్యం గురించి అది కేవలం ఊహ మాత్రమే. ఎనిమిది శాతం బాధపడదగిన విషయాలు కానీ వాటికి అంత శక్తి ఖర్చుపెట్టనవసరం లేదు. మనం చేసే పనులలో నమ్మకం ఉంచుతూ ఉంటే వాటిని అధిగమించవచ్చు. కాబట్టి సున్నా శాతం బాధలే బాధ పడదగినవి. ఎవరైనా గణాాంకాలతో ఏ విషయాన్ని చెప్పినా నమ్ముతారు. అందుకే నేను గణాంకాలతో చెబుతున్నాను. లేకపోతే ఒక్క వాక్యం చాలు, 'బాధ పడకండి, మీ పని చేయండి అప్పుడు ఏది ఎలా జరగాలో అదే విధంగా జరుగుతుంది' అని. కానీ సమస్య ఏమిటంటే తల్లితండ్రులు తమ పిల్లలు వ్యథ చెందాలి అని చూస్తారు. వాళ్ళు బాధపడకపోతే వారిని జాగ్రత్త లేనివారు అంటారు. బాధపడకుండా జాగ్రత్తగా ఉండవచ్చు.

జాగ్రత్త అంటే పని చేయటం, బాధ పడటం అంటే అంతరంగపు మాటల ప్రవాహం. మాటలు అంటే బ్రిడ్జి రాకుండానే దాన్ని దాటటం లాంటిది.

ఒక యువకుడు అతని తల్లిని పక్క గ్రామానికి కారులో తీసుకువెళుతుంటాడు. వాళ్ళ గ్రామం దగ్గర ఉన్న పాత బ్రిడ్జి గుర్తుకి వస్తుంది. అది ఉపయోగించటానికి పనికి రాదు.

అతని తల్లి నేను కారులో ఆ బ్రిడ్జిని ఎప్పుడూ దాటలేదు అంటుంది. కొడుకు ఆమెతో అది వచ్చినప్పుడు చూద్దాం అంటాడు. అప్పుడు తల్లి మనం ఆ బ్రిడ్జి దాటడానికి ప్రయత్నిస్తే, మధ్యలో విరిగిపోతుంది అంటుంది.

అది ఎంత బలంగా ఉన్నదో చూద్దాం. ఏమీ చూడకుండా మనం దాన్ని దాటం కదా! అంటాడు. అతని తల్లి, ఏదైనా జరిగి నీకు ఏదైనా అయితే నీ తండ్రి నన్ను క్షమించడు, అంటుంది. ఈ విధంగా అంటూ చాలా కంగారు పడిపోతూ ఉంటుంది.

ఇంతలోనే వాళ్ళు బ్రిడ్జి దగ్గరకి వస్తారు. అక్కడ కొత్త బ్రిడ్జి ఉంటుంది.

మీరు రెండు విషయాల్ని అర్థం చేసుకోవాలి. కాలం ప్రకారం ప్లాను చేయటం, మానసికంగా బాధపడటం. కాలం ప్రకారం చేసే ప్లానులో ఏ పనులు ఎప్పుడు చేయాలో టైం ప్రకారం ఉంటుంది. ఉదాహరణకి; నేను ఉదయం ఆరు గంటలకి నిద్రలేచి మెడిటేషన్ చేసి ఏడుగంటలకి స్నానంచేసి.....ఈవిధంగా ఉంటుంది.

ఇటువంటి ప్లానింగ్ బాగుంటుంది. అయితే ప్రతి పని ప్రారంభించేముందు మీరు కంగారు పడతారు. ప్రతి పనిలో మంచి చెడ్డల గురించి ఆలోచిస్తారు. దీన్నే వ్యథ చెందటం అంటారు. అది అవసరంలేదు. కాలం ప్రకారం ప్లాను మంచిదే కానీ మానసికంగా కంగారుపడటం అనవసరం. దీని అర్థం బ్రిడ్జిరాకుండా దాన్ని దాటటం. బాధపడటానికి చాలా శక్తిని ఖర్చుచేస్తారు. అది ఉపయోగంలేదు. నేను పైన చెప్పిన కథలో కొడుకు జాగ్రత్త పడతాడు. బ్రిడ్జి రాకుండా దాన్ని గురించి అంత ఆందోళన ఎందుకు.

అర్థం చేసుకోండి, ఆందోళన పడటం, సున్నితత్వంతో ఉండటం వేరు వేరు విషయాలు. అవసరానికి తగిన విధంగా సున్నితత్వంతో ఉండవచ్చు కానీ ఆందోళన పడనవసరంలేదు. పిల్లల్ని చూడండి, మీ ఆరోగ్యం బాగా లేనప్పుడు ఎంతో సెన్సిటివ్‌గా ఉంటారు. సున్నితంగా స్పందిస్తారు. కానీ మీలా ఆందోళనపడరు. వ్యథ చెందరు. మీపిల్లలు ఎదుటి వారి అవసరాలకి సున్నితంగా స్పందిస్తుంటే చాలా మంచిది. అది చూపించటానికి వాళ్ళు వ్యథ చెందనక్కర్లేదు. నిజానికి మీరు సంతోషపడాలి, ఎందుకంటే పిల్లలు ఇంట్లో వ్యథలని మరింతగా చేయనందుకు.

మీరు మీ ఇంట్లో భౌతికంగా ఉన్న గదులు, కార్పెట్ని, నేలని శుభ్రం చేయవచ్చు. కానీ ఇంటిలో భౌతికంగా లేని మిగిలిన ప్రదేశాన్ని ఏవిధంగా శుభ్రం చేస్తారు? ఈస్థలంలోనే ఇంట్లోని శక్తి తిరుగుతూ ఉంటుంది.

మీ ఆలోచనలు మానసిక స్థితిని ఆ ప్రదేశమే కల్పిస్తుంది. మీ వ్యథలన్నీ ఆ ప్రదేశంలోనే వేలాడుతూ ఉంటాయి.

అందుకే ఇంట్లోకి రాగానే మీకు పరిచయమున్న చింతలు, మీలోనికివస్తాయి. ఆ ప్రదేశంలో వేలాడే చింతలు, బాధలు, మిమ్మల్ని వాటి గుప్పెట్లోనికి తీసుకుంటాయి. అర్థం చేసుకోండి మీ మానసిక వ్యవస్థ ఆ ఇంట శూన్యప్రదేశంలో స్థిరపడుతుంది.

ప్రదేశాన్ని మీరు కలుషితం చేయటం ద్వారా మీరు వేరే వ్యక్తులకి కూడా హాని చేస్తున్నారు, అది సమస్య. చాలామంది ఆ ప్రదేశాన్ని శుభ్రం చేయటానికి పూజలు హోమాలు చేస్తుంటారు. కానీ అది చాలదు. అవి జరిగాక తిరిగి మీ వ్యతిరేకపు ఆలోచనలు ఆప్రదేశ్ అంతా స్థిరపడతాయి. అటువంటప్పుడు శుభ్రపరిచే హోమాలు అనవసరం. హోమాలతో పాటు మీరు అనుకూల ఆలోచనలని పెంపొందించుకుంటే, మీ ఇంట్లో ఉన్న శక్తి శుభ్రపడుతుంది.

ఒక వ్యక్తి గాఢనిద్రనుంచి ఒక్క కుదుపుతో మేలుకుంటాడు. అతని స్నేహితుడు విషయం ఏమిటి అని అడుగుతాడు. 'నేను నిద్రమాత్ర వేసుకోవటం మర్చిపోయాను' అంటాడు.

ఆందోళన అనేది మనలోపల లోతుగా స్థిరపడిన ఒక క్రమం. అది స్వతంత్రంగా ఏర్పడుతుంది. దానికి వేరే కారణం అవసరంలేదు. అది సిగరెట్టు, ఆల్కహాలులా ఒక అలవాటు. నేను ఈమధ్య అమెరికన్ కాలేజి ఆఫ్ చెస్ట్ఫిజీషియన్స్ నిర్వహించిన ఒక పరిశోధన గురించి చదివాను. ఆ ఫలితాల ప్రకారం ఎక్కువ పొగాకుకు అలవాటు పడినవారు గత పద్దెనిమిది సంవత్సరాలలో ముప్పైరెండు శాతం పెరిగారు అని.

ఇటువంటి అలవాట్లు ఎందుకు వస్తాయంటే మనం మనలోని అలవాటుల క్రమాన్ని నిరంతరం నిలుపుకోవటానికి ప్రయత్నిస్తాం. అదే విధంగా మన భావాలక్రమాన్ని నిలపటానికి మనం బాధపడతాం. అది మీ లక్షణం అవుతుంది.

ఒక విషయం అర్థం చేసుకోండి. మనస్సు హార్డ్‌వేర్ అయితే, వ్యథలు సాఫ్ట్‌వేర్ అవుతుంది. ఉదాహరణకి మీరు ప్రతిరోజు ఉదయం పదిగంటలకి ఏదో ఆందోళన పడతారనుకోండి. అది మీ ఆఫీసు పనికావచ్చు, ఏదైన మీలోఉదయం పది అనగానే మీరు వ్యథచెందే టైంగా రికార్డు అవుతుంది. ప్రతిరోజు ఉదయం పదింటికి మీరు ఏదో ఆందోళన పడతారు. మీలో చాలామందికి ఈ అనుభవం జరిగిఉంటుంది. అది ఆదివారమైనా అదే విధంగా ఉంటుంది. అప్పుడు మీరు మీరు కాదు. ఇది ఆదివారం నేను ఆందోళన పడనవసరంలేదు ఎందుకంటే ఆఫీసుకు వెళ్ళను కదా అనుకుంటారు. ఆ తరువాత మీకు విరామంగా ఉంటుంది. కాని తరువాత మరల అదేస్థితికి మీ ఆలోచనలు జారుకుంటాయి. ఎందుకంటే అది ఆ విధంగా ప్రోగ్రాం అయ్యింది కాబట్టి.

వ్యథ చెందటం, ఆందోళన చెందటం అనేది మీ అంతరంగంలో ఒక భాగమైపోయింది. ఆ బాధని మీ నుంచి తీసివేస్తే మీరు ఒంటరితనంతో బాధపడతారు. మనం ఏదో పోగొట్టుకున్నట్టు అయిపోతాం. పెద్దవయస్సు వచ్చాక బాధపడటానికి ఏమీ ఉండదు. ఎవరూ మనని సమస్యలకి పరిష్కారాలు అడగరు.

మీరు కొంత మంది పెద్దవాళ్ళను గమనిస్తే, వాళ్ళ పిల్లలకి, కొన్నిసార్లు మనమలకి పెళ్ళిళ్ళు అయ్యాక కూడా న్యూస్ పేపర్లో వచ్చే 'వివాహ బంధాలు' అనే శీర్షిక చూస్తూ ఉంటారు.

మరొక విషయం, మనం ఈ సాఫ్ట్‌వేర్‌లో పడితే, అదే బాధ మరల మరల కలిగి మనం డైలమాలో పడతాం.

అయోమయం అంటే ఏమిటి ? నిర్ణయం చేసే సమయంలో ముందుకీ వెనక్కి ఊగిసలాడటమే అయోమయం. ఇది ఊగిసలాడే మనస్సు. ఇలా ఎందుకు ఊగిసలాడుతుందంటే మన లోపల చాలా ఆలోచనలు ఉంటాయి. అవి మన తుది నిర్ణయం మీద ప్రభావాన్ని చూపిస్తాయి. ఈ ఆలోచన మధ్య చాలా విభేధాలు ఉంటాయి. ఎందుకంటే అవి వేరు వేరు సమయాలలో వేరు వేరు సందర్భాలలో ఏర్పడతాయి. అందుకే అవి ఒకదానితో ఒకటి విభేదిస్తాయి. ఆ విభేధాలే మనలోని అయోమయం. ఈ అయోమయం ఒక్కొక్కరిలో ఒక్కొక్క విధంగా ఉంటుంది. దీనికి ప్రత్యేకమైన ప్రమాణాలు లేవు.

ఒక చిన్న కథ : ఒక స్నేహితుడు మరొక స్నేహితునితో, “నేను ఇద్దరు అమ్మాయిలని ప్రేమించాను ఒక అమ్మాయి చాలా అందంగా ఉంటుంది. కాని ఆమెకి డబ్బు లేదు. మరొక అమ్మాయి అందంగా ఉండదు. కాని డబ్బు ఉన్నది. నేను ఎవరిని వివాహం చేసుకోను” అని అడుగుతాడు.

అతని స్నేహితుడు, ‘నీవు అందంగా ఉన్న అమ్మాయినే ప్రేమించి ఉంటావు కాబట్టి ఆ అమ్మాయినే వివాహం చేసుకో’ అంటాడు.

స్నేహితునికి చాలా రిలీఫ్ వస్తుంది. అతను స్నేహితునికి కృతజ్ఞత చెబుతాడు.

అప్పుడు అతని స్నేహితుడు, ‘ఆ రెండవ అమ్మాయి పేరు, ఫోన్ నెంబరూ నాకు ఇవ్వు.’ అంటాడు సమస్య అనేది వారివారి మానసిక వ్యవస్థని బట్టి, వారి ఆలోచనల క్రమాన్ని బట్టి ఒక్కొక్కరిలో ఒక్కొక్క విధంగా ఉంటుంది. ఆలోచనలు వేరుగా ఉంటాయి అప్పుడు వ్యధ కూడా వేరుగా ఉంటుంది.

ఒక్కొక్కరి వ్యధ ఒక్కొక్క విధంగా ఉంటుంది. అది వారి అంతరంగపు సాఫ్ట్‌వేర్‌బట్టి ఉంటుంది.

అయితే పెద్ద సమస్య ఏమిటంటే మీరు మీ సాఫ్ట్‌వేర్‌కి ఎంతగా అలవాటు పడిపోయారంటే, మీరు సువాసన భరితమైన ప్రధాన భూభాగంతో వేరుపడిపోయి ఒక ద్వీపంలా అయిపోయారు. మీరు అందమైన సృష్టి నుంచి వేరుపడిపోయారు. ఎందుకంటే మీ వ్యధల మూలంగా మీరు సర్వసృష్టి మీచుట్టూ చేస్తున్న అద్భుతాలని పోగొట్టుకుంటున్నారు. మీరు పొగడటం మర్చిపోయారు. కేవలం పిర్యాదులు చేయడానికే అలవాటుపడ్డారు. మీరు నవ్వటం మర్చిపోయారు. ఆత్రుత పడటమే గుర్తుంది. వ్యతిరేక విషయాలు మాత్రమే గుర్తుంచుకోవడానికి అలవాటుపడిపోయారు.

మరొక చిన్న కథ : ఒక మాంసం అమ్మేషాపులోనికి కుక్క వస్తుంది. ఆ షాపు యజమాని దాన్ని బయటికి తరిమేస్తాడు. అయినా అది మరలా షాపులోనికి వస్తుంది. అకస్మాత్‌గా షాపు యజమాని కుక్క నోటిలో కాగితం మీద ఏదో రాసి ఉండటాన్ని చూస్తాడు. అతను దాని దగ్గరికి వెళ్ళి ఆ పేపర్ చూస్తాడు. అందులో ఎవరో ఆర్డరు రాసి ఇచ్చారు.

కుక్కమెడలోని గొలుసు దగ్గర పది డాలర్లు పెట్టి ఉంటాయి. అతను డబ్బు తీసుకొని రాసిన ఆర్డరు ప్రకారం ఒక కవరులో వేసి కుక్క నోటికి ఇస్తాడు. అతనికి ఆ కుక్కని చూస్తే చాలా ముచ్చట వేస్తుంది. షాపు మూసి కుక్క వెనుక వెళ్తాడు. కుక్క రోడ్డు చివరికి వెళ్ళి క్రాస్ లైన్ల దగ్గర నిలబడుతుంది. అది ఓపికగా ఆ కవరుని నోటిలో పెట్టుకొని ఆకుపచ్చ లైటు వెలిగేవరకూ నిలబడి ఉంటుంది. ఆకుపచ్చ లైటు రాగానే రోడ్డు దాటుతుంది. షాపు యజమాని కూడా దాని వెనకనే రోడ్డు దాటుతాడు.

తరువాత కుక్క బస్ స్టాపుకి వచ్చి టైంటేబిల్ చూస్తుంది. టైం చెక్ చేసుకొని అక్కడ ఉన్న ఒక బెంచి మీద కూర్చుంటుంది. కాసేపటికి ఒక బస్ వస్తుంది. కుక్క బస్సు ముందుకు వెళ్ళి నెంబరు చూసుకొని, తిరిగి ఇంతకుముందు కూర్చున్న బెంచ్ దగ్గరకి వెళ్ళి కూర్చుంటుంది. తరువాత మరొక బస్ వస్తుంది. అది ముందుకు వెళ్ళి బస్ నెంబరు చూస్తుంది. అది సరైన నంబరే వెంటనే బస్సు ఎక్కుతుంది. షాపు యజమాని కూడా బస్సు ఎక్కుతాడు. కొన్ని స్టాపులు అయ్యాక, కుక్క నిలబడి బస్సుని ఆపే బటన్ నొక్కుతుంది. బస్సు ఆగగానే కవరుని నోటితో పట్టుకొని బస్ దిగి నడుస్తుంది. షాపు యజమాని కూడా దాని వెనకనే నడుస్తూ వెళ్తాడు. కుక్క ఒక గేటులోనికి వెళ్ళి గుమ్మం దగ్గర కవరుపెట్టి, ఎగిరి డోర్‌బెల్ కొడుతుంది. అక్కడికి ఎవరూరారు. అక్కడే ఉన్న కిటికీని తన తలతో ఆ గ్లాస్ మీద చాలాసార్లు కొట్టిగుమ్మం దగ్గర నిలబడుతుంది. షాపు ఓనరు ఇదంతా చూస్తూ ఉంటాడు. కొంతసేపటికి ఒక లావుపాటి వ్యక్తి వచ్చి తలుపు తీస్తాడు. షాపు యజమాని ఆశ్చర్యంగా చూస్తూ ఉంటాడు అతను కుక్కని తిట్టటం మొదలు పెడతాడు. షాపు యజమాని పరిగెత్తి కెళ్ళి, 'ఈ కుక్క గొప్ప మేధస్సు కలది తెలివైనది. నీకు ఎంతో సహాయం చేస్తుంది. అటువంటి దాన్ని ఎందుకు తిడుతున్నావు' అని అడుగుతాడు.

ఆ లావు వ్యక్తి, 'ఇది తెలివైనదా? ఈ వారంలో రెండవసారి ఇది తాళంచెవి మర్చిపోయి వెళ్ళటం' అంటాడు.

మన చుట్టూ ఎన్నో అద్భుతాలు జరుగుతూ ఉంటాయి. కానీ మనం మనలోని సాఫ్ట్వేర్ దగ్గరే ఉండి ఈ అద్భుతాలని చూడలేకపోతున్నాం. అన్నీ మిస్ అవుతున్నాం.

మన మానసిక వ్యవస్థలో చెదిరిపోయిన సాఫ్ట్వేర్కి పరిష్కారం ఏమిటి? లోతైన తెలుసుకునే తత్త్వం ఒక మంచి పరిష్కారం. లోతైన తెలుసుకునే తత్త్వం ఒక మంచి, దయగల వైరస్ (ఒకవేళ అటువంటిది ఉండి ఉంటే). ఒక్కసారి ఆ తెలుసుకునే తత్త్వం మీ వ్యవస్థలోకి ప్రవేశిస్తే, మీరు మనస్సుతో పని చేసిన ప్రతిసారి అది వ్యథలోనికి వెళ్ళి దాన్ని నాశనం చేస్తుంది. తెలుసుకునే తత్త్వం లేదా ఎరుక అంటే, మనలోపల, మన చుట్టూ ఏమైతే జరుగుతుందో కచ్చితంగా దానిమీదకి మన పూర్తి ఏకాగ్రతని తీసుకురావటం ఇది విషయాన్ని గమనించటం. మనం దేన్నైతే తెలుసుకునే తత్త్వంతో గమనిస్తామో అది కరిగిపోతుంది. అదే తెలుసుకునే తత్త్వం యొక్క శక్తి. అది శారీరక, మానసిక లేదా మరే బాధ అయినా దాన్ని తెలుసుకునే తత్త్వంతో గమనిస్తే మనం విభేదాలని తొలగించవచ్చు. అప్పుడు మనం సహజంగా ప్రవహిస్తున్నా అన్నింటితో పాటు ప్రవహిస్తూ ముందుకు సాగవచ్చు.

మనం వ్యథ మీద తెలుసుకునే తత్త్వంతో కచ్చితంగా వ్యథ ఎలా వచ్చింది, ఎలా ఉన్నది అనే వాటిమీద ఏకాగ్రత ఉంచితే వ్యథ కరిగిపోయి మనలో స్పష్టత పెరుగుతుంది.

బుద్ధుడు అతని శిష్యుని గురించి ఒక చిన్న కథ : ఒకరోజు గౌతమ బుద్ధుడు ఉదయం తన శిష్యులకి ప్రవచనాలు, బోధనలు చెప్పడానికి వస్తాడు. ఆయన చేతి రుమాలుని ముడివేసి శిష్యులను వచ్చి ఆ ముడితీయమని చెబుతాడు.

ఒక శిష్యుడు వచ్చి దాన్ని ఇటు లాగి అటులాగి చూస్తాడు. అది మరింత బిగుసుకు పోతుంది. మరొక శిష్యుడు వచ్చి ఆ ముడివైపు శ్రద్ధగా చూసి దాన్ని అలవోకగా విప్పేస్తాడు.

ఆ శిష్యుడు చేసింది, కేవలం ఆ ముడిని జాగ్రత్తగా పరిశీలించటమే. ఆ విధంగా చూసినప్పుడు అతనికి ముడి ఎలా పడిందో అర్థం అయ్యింది. దాంతో ముడి విప్పగలిగాడు. అంటే ముడిని ఏ విధంగా విప్పాలో ముడి అతనికి నేర్పించింది. మన జీవితంలో వ్యథలే ముడులు. ఆ వ్యథల వైపు తెలుసుకునే తత్త్వంతో చూడగలిగితే అవి కరిగిపోతాయి. అప్పుడు మనం అసలు వ్యథ అన్నది ఏ విధంగా ఏర్పడిందో స్పష్టంగా చూడగలుగుతాం. అప్పుడు దాన్ని ఏ విధంగా పరిష్కరించాలో అర్థమైపోతుంది, వ్యథ మనకి ఎలా పరిష్కారాన్ని కనుగొనాలో నేర్పిస్తుంది. అసలు వ్యథ గురించి బాధ పడనవసరం లేదు. జీవితం తన పరిష్కారాలని తాను చూసుకోగలుగుతుంది. ఇది తనంతటతాను పరిష్కరించుకోగల అందమైన నేర్పు. మనం కేవలం సహజంగా అది జరగటాన్ని అనుమతించాలి. అప్పుడు మనం దాని యొక్క అత్యుత్తమ మేధస్సుని తెలుసుకోగలుగుతాం. అప్పుడు మన వ్యథలన్నింటినీ వదిలేస్తాం.

అంతే కాదు ఎప్పుడైతే మనం గమనించటం ప్రారంభిస్తామో అప్పుడు ఆలోచన సంఖ్య తగ్గుతుంది. వ్యథ ఉన్నప్పుడు మనస్సుచాలా ఆందోళనగా ఉంటుంది. ఎప్పుడైతే తెలుసుకునే తత్త్వాన్ని తీసుకువస్తామో ఆ ఆందోళన క్రమంగా తగ్గుతుంది. అప్పుడు ఏది ఎలా జరగాలో ఆ విధంగా జరుగుతుంది.

ఒక చిన్న కథ : ఒక వ్యక్తి మార్షల్ ఆర్ట్స్ నేర్చుకోవాలి అనుకుంటాడు. అతను ఒక గురువు దగ్గరకి వెళ్లి, 'నేను మార్షల్ ఆర్ట్స్ నేర్చుకోవాలి అనుకుంటున్నాను. అవి నేర్చుకోవటానికి నాకు ఎంత సమయం పడుతుంది' అని అడుగుతాడు.

గురువు 'పది సంవత్సరాలు పడుతుంది' అంటాడు. ఆ అబ్బాయికి చాలా బాధ అనిపిస్తుంది. అతను, 'నేను బాగా కష్టపడతాను. నేను త్వరగా నేర్చుకోవాలి అనుకుంటున్నాను రోజు పది గంటల కంటే ఎక్కువ సాధన చేయమన్నా చేస్తాను. నేను ఆ విధంగా చేస్తే ఎంతకాలం పడుతుంది,' అని అడుగుతాడు. అప్పుడు గురువు ఆ అబ్బాయితో, 'ఇరవై సంవత్సరాలు పడుతుంది అంటాడు.'

ఇక్కడ గురువుగారు చెప్పేది ఏమిటి అంటే కంగారు పడితే ఏదీ సాధించలేం. మీరు కంగారు పడితే ఆత్రుత పెరుగుతుంది. మీరు నిజంగా ఏదైనా సాధించాలి అంటే మీకు ఆత్రుత ఉండకూడదు కాని తెలుసుకునే తత్త్వం ఉండాలి. ఎందుకంటే మీలో తెలుసుకునే తత్త్వం ఉంటే మీరు చేసే పని సరిగ్గా చేయగలుగుతారు. మీరు కంగారులో ఉంటే పని అంతా గందరగోళంగా మారుతుంది.

తెలుసుకునే తత్త్వం ఉన్నప్పుడు ఏదైనా ఒక దీవెన అవుతుంది. అది అనారోగ్యమైనా సరే. మీరు అనారోగ్యంగా ఉన్నప్పుడు ఎప్పుడైనా ఆనందంగా ఉండగలరా? మీరు తెలుసుకునే తత్త్వంతో ఉన్నప్పుడు ఆ విధంగా ఉండగలరు. అనారోగ్యం గురించి మీరు బాధపడనవసరం లేదు. అనారోగ్యం కూడా సర్వ సృష్టి ప్రవాహంలో ఒక భాగమే. మీరు తెలుసుకునే తత్త్వంతో ఉన్నప్పుడు ఈ విషయం మీకు స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. జరిగేదంతా విశ్వశక్తి స్థితిలోనే అని తెలుసుకుంటారు. తెలుసుకోగలిగితే లోతుగా అర్థం చేసుకొని విశ్రాంతిగా ఉండగలుగుతారు

మనని కలతపరిచే మరొక విషయం, ఎదుటివారు మన గురించి అనుకున్నట్టుగా వారిని తృప్తి పరచటానికి చేసే ప్రయత్నం. ఇందులో హాస్యాస్పదమైన విషయం ఏమిటంటే వారి మీద కూడా మన అభిప్రాయాల గురించి ఆందోళన పడుతుంటారు. సమాజం నిరంతరం మనని ఎదుటి వారి అభిప్రాయాలకి విలువ ఇమ్మని అందుకోసమే వ్యధ చెందమని ప్రోత్సహిస్తుంది. అది అసలు సమస్య.

ఎప్పుడైతే మీరు ఎదుటివారు ఏమనుకుంటారో అని ఆందోళన పడతారో, మీరు చేస్తున్న పనికి పెట్టే శ్రమని బలహీనపరుస్తారు. మీరు పనికి ఉపయోగించవలసిన శక్తిని బాధపడటానికి, ఆందోళన చెందటానికి ఉపయోగిస్తారు.

అసలు మీరు ఎందుకు ఎదుటివారి పొగడ్తలకి అంత విలువ ఇస్తారు. వాటిని అసలు పట్టించుకోవద్దు. ఏ పన్నైనా సంపూర్ణంగా చేయండి. మీ శక్తికి తగినంతగా చేయగలిగినంత చేయండి. మిగిలింది వదిలేయండి. అంతే, అప్పుడు మాత్రమే మీరు, మీరు చేయగలిగినంత చక్కగా ఆ పన్ని చేయగలుగుతారు. చివరికి మీ బలమే మీది అవుతుంది కాని ఇతరులు కాదు. కాబట్టి మీరు ఎవరి గురించీ, దేన్ని గురించీ బాధ పడనవసరం లేదు. మీరు ముందు నుంచీ మీకు మీరే బలం అనే స్పష్టతతో ఉండాలి. అప్పుడు మీరు ఎదుటివారి గురించి వ్యధ చెందరు.

మీరు దగ్గరగా గమనిస్తే, మీరు ఏర్పరచుకున్న లక్ష్యాలు మీకు వ్యధలని సృష్టిస్తాయి. మనం లక్ష్యం వైపుకి ముందుకి సాగేకొద్దీ ఫలితాల గురించి ఎక్కువ ఆందోళన పడుతుంటాం.

శ్రీ కృష్ణుడు భగవద్గీతలో చాలా చక్కగా చెబుతాడు, ‘ఏ వ్యక్తి అయితే చేస్తున్న పని నుంచి ఫలితాలని ఆశించడో, జయం అపజయం గురించి ఆలోచించడో. ఆ వ్యక్తి తృప్తిగా సంతోషంగా పని చేస్తాడు. అతనికి ప్రోత్సాహం అవసరం లేదు.’

మీరు ఫలితాల గురించి ఆందోళన పడితే ఆ ఆందోళన ఫలితాల్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. ఏ పని చేసినా దాన్ని ఉత్సాహంతో చేయాలి గాని ఆందోళనతో, ఆత్రుతతో కాదు. మీ ఉత్సాహమే మీ పనికి ప్రోత్సాహం కావాలి కాని వ్యధ కాదు. ఉత్సాహం అంటే మీలో పొంగి ప్రవహించే శక్తి. ఈ శక్తి మీరు పనిచేయగల నేర్పును మరింతగా అభివృద్ధి చేస్తుంది. అది పనిని శక్తి వంతం చేయటమే. వ్యధ పనిచేసే శక్తిని కృశింప చేస్తుంది. అది మీ పని శక్తిని తగ్గిస్తుంది. ఎందుకంటే ఆ శక్తిని ఉపయోగించి మీరు వ్యధ చెందుతారు.

మీరు ఆత్రుత, ఆందోళనలతో పనిచేస్తే, కేవలం ఫలితాల మీదే దృష్టిని పెడతారు. మీరు ఉత్సాహంతో పనిచేయగలిగితే, ఫలితాల గురించి ఆలోచించరు. అప్పుడు మీ ఏకాగ్రత అంతా పనిమీద ఉంటుంది. ఏ పనినైనా ప్రోత్సాహంతో చేస్తే ఫలితాలు అద్భుతంగా ఉంటాయి. ఒకవేళ మీరు అనుకున్న ఫలితాన్ని ఆ పని ఇవ్వకపోయినా మీరు బాధపడరు, కుంగిపోరు. ఎందుకంటే ఆపనిలోనే మీరు చాలా చక్కని సంతృప్తిని సాధిస్తారు. ఆవిధంగా చేసేపని అద్భుతమైన సంతృప్తిని ఇస్తుంది.

ఈ రోజులలో ప్రతిదాన్ని ఉత్పాదకతతో (ప్రొడక్టివిటీ) కొలుస్తున్నారు. ఆ విధంగా చూసినా వ్యథ చెందటం సమయాన్ని వృథా పరచటమే. అది ఏ విధంగానూ ఉపయోగపడే పని కాదు.

సమస్య ఏమిటంటే ఈ రోజుల్లో పోటీ ఎక్కువయ్యింది. ప్రతి ఒక్కరూ ఏదో ఒకటి సాధించాలని, మొదటి స్థానంలో ఉండాలి అనుకుంటున్నారు. దాంతో ప్రతి ఒక్కరూ ఆ స్థానాన్ని పోగొట్టుకుంటామేమో అనే ఆందోళనలో ఉన్నారు. నాకు ఒక విషయంచెప్పండి, మీరు చివరి స్థానంలో ఉంటే నష్టం ఏమిటి? ఎవరో ఒకరు చివర ఉంటారు. మీరు మీ శక్తి కొద్దీ పూర్తిగా పని చేయలేనప్పుడు బాధపడాలి. మీరు మీ శక్తి కొద్దీ చేయగలిగినంత చేశాక అసలు బాధపడన వసరంలేదు. నిజానికి మీరు ఏ విధంగా అనుకోకుండా ఉండగలిగితే (అయ్యో చివర ఉన్నాను అని), ముందు ఉన్నవారి కంటే గొప్ప తృప్తిని సాధించగలుగుతారు. ఇది అపజయానికి గుర్తుకాదు. ఇది మరొక స్థాయిలో విజయానికి గుర్తు.

మీరు ఏమీ ఆశించకుండా పని చేయగలిగితే మీరు సంపూర్ణులే. అప్పుడు వ్యథ కాని అసంతృప్తి కాని ప్రవేశించటానికి ఖాళీ ఉండదు. మీలో ఆందోళన లేకపోతే విషయాల్ని వాటిని వాటిలా చూడగలుగుతారు. ఏదీ జరుగుతుందో జరగదో అన్న విషయాన్ని పట్టించుకోవద్దు. వ్యథ అనేది మీరు ఖాళీ ఇస్తేనే మీలోనికి రాగలుగుతుంది. వ్యథ ప్రవేశించగల ప్రదేశం గతం లేదా భవిష్యత్, కాని వర్తమానంలో వ్యథకి ఖాళీ ఉండదు.

ఎప్పుడైతే మీ మనస్సు గతం నుంచి భవిష్యత్కి, భవిష్యత్ నుంచి గతానికి మధ్య ఊగుతూ ఉంటుందో, వ్యథ సృష్టించబడుతుంది. గతం అనుభవాలు, భవిష్యత్ నుంచి ఆశించటాలు మధ్య వ్యథ వుంటుంది. ఉదాహరణకి, మీ స్నేహితుడి ఉద్యోగం పోయిందనుకోండి, మీ ఉద్యోగం పోతుందేమో అని మీరు బాధ పడతారు. ఆ విషయం గురించి ఇప్పుడు ఎందుకు బాధపడటం? మీ ఉద్యోగం గురించి మీకు ఇప్పటికే నూటపది సమస్యలు ఉన్నాయి. ఇంకా నూట పదకొండవ దాన్ని కలపటం ఎందుకు? ఉద్యోగం పోలేదు, ఎందుకు దాని గురించి బాధ పడటం. ఆ ప్రదేశంలోనికి వ్యథని అసలు రానీయకూడదు.

ఒక చిన్న కథ : ఒకామె ఆమె కొడుకుకి భోజనం తయారు చేస్తూంటుంది. గిన్నెలో బీన్స్ వేసి స్టౌ మీద పెడుతుంది. అంతలో ఫోన్ మోగుతుంది. ఆమె ఆ ఫోన్ కోసం ఎదురుచూస్తూ ఉంది. అందుకే ఫోన్ తీయాలి అనుకుంటుంది. కాని ఆమె చిన్న పిల్లడైన కొడుకుని అక్కడ వదిలి ఫోన్ దగ్గరకి వెళ్ళడం ఇష్టం ఉండదు. ఆమె కొడుకుతో, 'నేను ఫోన్ మాట్లాడి వచ్చేవరకూ ఇక్కడై కూర్చో... ఇక్కడ నుంచి కదలవద్దు. అల్లరి పనులు చేయొద్దు. ఈ బీన్స్ ముక్కులో పెట్టుకోకు...

ఈ విధంగా మనం జరిగిన దాని గురించి జరగబోయే దాని గురించి బాధ పడుతూ ఉంటాం. అసలు ఆ అబ్బాయికి బీన్స్ ముక్కులో పెట్టుకోవాలనే ఆలోచన ఉండి ఉండదు. ఇప్పుడు తల్లి అతనికి ఆ ఐడియా ఇస్తుంది. వ్యథ మన జీవితంలోనికి చాలా విషయాలని అనవసరంగా తీసుకువస్తుంది. ఒకవేళ అబ్బాయి నిజంగా ఆ బీన్స్ ముక్కులో పెట్టుకుంటే, ఆమె ఏమనుకుంటుందంటే నేను ఆందోళన పడ్డట్టే జరిగింది అని నా ఆందోళన ఎప్పుడూ నిజమే అని అనుకుంటుంది.

జార్జి మెక్ డొనాల్డ్, స్కాటిష్ కవి ఈ విధంగా చెబుతాడు, 'రేపటి బరువుని ఈనాటి బరువుకి కలిపితే, ఆ బరువు మనిషి మోయలేనంత అవుతుంది' అని.

మీకు మీరు అధికమైన బరువుని మోస్తున్న భావంతో ఉంటే, కనీసం ఈ ఒక్క విషయం గుర్తుంచుకోండి, ఇది మీరు చేసుకున్నదే కాని భగవంతుడు చేసిందికాదు. ఆయన భవిష్యత్ తనకి వదలమని బ్రతిమాలాడి చెబుతున్నాడు. మీరు కేవలం వర్తమానంలో ఉండండి చాలు.

ఎప్పుడైతే మీరు ఈ క్షణం యొక్క బాధ్యత మాత్రమే తీసుకుంటారో అప్పుడు ఆ క్షణాన్ని ఎంతో సంతోషంగా గడుపుతారు. మీరు ఆనందకర భవిష్యత్ని నిర్మించుకోగలుగుతారు. ఎందుకంటే ఈ క్షణం నుంచే మరుక్షణం పుడుతుంది. ఎప్పుడైతే మీరు ఈ క్షణంలో ఉంటారో మీరు పని చేస్తున్నట్టు అనుకోరు. కాని మీరు ఎప్పుడైతే ఆలోచిస్తారో అప్పుడు వ్యథలు ప్రారంభమవుతాయి. ఆందోళన పడాలి అంటే ఆలోచించే స్థలం ఉండాలి, ముందుకు వెళ్ళే సమయం ఉండాలి. ఇక్కడ స్థలం అంటే మీ మనస్సు. సమయం అంటే మీరు అనుకునే గతం, భవిష్యత్ మాత్రమే.

ఒక విషయం అర్థం చేసుకోండి. ఎవరైతే ఎక్కువగా ఆందోళనపడుతుంటారో వారికి ఆ ఆందోళనే ఒక ఆశగా ఉంటుంది. అది లేకపోతే అసహాయులవుతారు. వ్యథ ఎప్పుడూ ఆశ కాదు. అది అడ్డంకి మాత్రమే. అది ముందుకీ వెనక్కీ వెళుతుందే కాని అందులోంచి ఏమీ రాదు.

ఎప్పుడైతే మీరు ఆందోళనపడటం మానేస్తారో, మంచి నిర్ణయాలు చేయగలుగుతారు. కొంతమంది వారి నిర్ణయాలు నన్ను చేయమంటారు. వారు బయట ప్రపంచపు విషయాలని తమ సమస్యలకి కారణాలు అనుకుంటారు.ఆ కారణాల వల్ల వారు మంచి నిర్ణయాలు చేయలేకపోతున్నాం అనుకుంటారు. కొన్నిసార్లు తమ తల్లితండ్రులు వారికి మంచి చదువులు చెప్పించలేదు అని తల్లితండ్రులని తప్పుపడతారు. మీ తల్లితండ్రులకి ఏది మంచి అనిపించిందో దాన్ని చేశారు. వాళ్ళుచేసినదానికి కృతజ్ఞతతో ఉండండి.వాళ్ళు మిమ్మల్ని మంచి చదువులు చదివించి ఉండకపోవచ్చు. కాని మీరు ఒక మంచి వ్యక్తిగా తయారుకాగల విలువలు ఇచ్చారు. కాబట్టి చూసే దాన్ని సంపూర్ణంగా చూసి ముందుకి సాగండి. వర్తమానం మాత్రమే మీ నియంత్రణలో ఉన్నది. మరి ఎందుకు గతం గురించి సమయం వృథాచేయటం.

అదే విధంగా భవిష్యత్ పూర్తిగా విప్పారి తెరవబడి ఉంటుంది. కాబట్టి భవిష్యత్ లో ఏదైనా జరగవచ్చు. అందులో మంచిని మీరు చేయవచ్చు. అలా చేయటం మీ చేతులలో ఉంది. ఎప్పుడైతే మీరు గతాన్ని తలచుకుంటూ, భవిష్యత్ కి తయారైతే ఆ గతాన్నే భవిష్యత్ లో చేయగలుగుతారు. లేకపోతే భవిష్యత్ పూర్తిగా తెరవబడి అందుబాటులో ఉండేది. కేవలం ఆందోళన పడుతూ భవిష్యత్ లో కూడా అవే పొరపాట్లు చేస్తారు.

మీలో కలతలు, బాధలు రావటానికి కారణం ఇదంతా సర్వాంతర్యామి అదే నాటకం అనే విషయం తెలియని లోతైన అజ్ఞానమే. మీరు చూడగలిగితే వృథలు అన్నీ ఊహలే అని తెలుస్తుంది. మరణం సంభవించినప్పుడు ఏమి జరుగుతుందో గమనిస్తే ఈ విషయం మీకు అర్థమవుతుంది. మీరు జీవించి ఉండగా మీలోపల నూటపది వృథలు ఉంటాయి. మీరు మరణిస్తున్నారనుకోండి ఆ క్షణంలో మీలో ఎన్ని వృథలు ఉంటాయి. అప్పుడు కేవలం ఒక్క వృథ మాత్రమే ఉంటుంది. అది మీరు మరణిస్తున్నారు అన్నదే. అప్పుడు ఇంతకుముందు ఉన్న వృథలు ఇక ఏమీ మీ మీద ప్రభావాన్ని చూపించవు. మన బయట ప్రపంచపు విషయాలు అదే విధంగా ఉంటాయి. కాని వృథలు మాయం అవుతాయి. అప్పుడు మీ చుట్టూ ఉన్న వారిని గురించి మంచి విషయాలు మాత్రమే గుర్తు ఉంటాయి.

ఇది ఎలా సాధ్యం? ఎందుకంటే మీ వృథలు ఎప్పుడూ కూడా మీలో ఒక ప్రధాన భాగం కాదు కాబట్టి. అవి మీ మనస్సులో ఒక భాగం, అవి దృఢమైనవి కావు. అవే దృఢమైనవి అయితే మీ మరణ సమయంలో కూడా మీ మీద ఎంతో కొంత ప్రభావాన్ని చూపించేవి.

వృథ లక్షణం ఏమిటంటే అక్కడ లేనిదాని వెనక వెళ్ళటం. మీకు ఐశ్వర్యం ఉంటే సంబంధ బాంధవ్యాలు వెనుక ఉంటాయి. మంచి సంబంధాలు ఉంటే చదువు వెనుక వెళుతుంది. చదువు ఉంటే అందం వెనుక ఉంటుంది. అన్నీ ఉంటే ఉన్న దాన్ని అనుమానిస్తుంది.

ఒక చిన్న కథ : ఒక వ్యక్తి కోమాలో కాసేపు, మామూలుగా కాసేపు ఉంటున్నాడు. ఈ విధంగా కొన్ని నెలలు గడిచాయి. అయినా అతని భార్య అతని మంచం పక్కనే రాత్రి పగలూ ఉంటుంది.

ఒకరోజు రాత్రి అతను కళ్ళు తెరచి ఆమెతో మాట్లాడటం ప్రారంభిస్తాడు. అతను మెల్లని గొంతుతో, ఇలా అంటాడు, 'నాకు నష్టంకలిగి కష్టాలలో ఉన్నన్ని రోజులు నీవు నా పక్కన ఉన్నావు, నేను ఆస్తి పోగొట్టుకున్నప్పుడూ నాపక్కన ఉన్నావు. నా ఆరోగ్యం పాడైనప్పుడూ నా దగ్గరే ఉన్నావు. ఇదంతా చూసి నేను ఏమనుకుంటున్నాను అని నీవు అనుకుంటున్నావు' అని అడుగుతాడు. 'ఆమె మీరు ఏమనుకుంటున్నారు' అని అడుగుతుంది. 'అతను, నీవు నా దురదృష్టానివి అని అనుకుంటున్నాను' అంటాడు..

వ్యథ నిరంతరం తెల్లని బోర్డుమీద ఉన్న చుక్కని మాత్రమే చూడమంటుంది, అదీ సమస్య. అంతే కాదు మనకి వ్యథ అనిపించేది ఊహ మాత్రమే.

మరొక చిన్న కథ చెబుతాను : ఒక శిష్యుడు గురువు దగ్గరకి వెళ్లి, “నాకు ఈ ప్రపంచాన్ని సన్న్యసించాలి అని ఉన్నది. కానీ నేను సన్న్యసిస్తే నా కుటుంబం ఏమవుతుందో అని ఆందోళనగా ఉన్నది. వాళ్ళు నా మరణాన్ని జీర్ణించుకోలేరు” అని అడుగుతాడు.

గురువుగారు అతని మాటలు విని, 'సరే నీకు ఒక యోగ రహస్యం చెబుతాను. అది నీకు మరణం సంభవించేలా చేస్తుంది.' అంటాడు.

శిష్యుడు సరే అని ఒప్పుకుంటాడు. అతను గురువుగారు చెప్పిన విధంగా చేస్తాడు. అతని కుటుంబ సభ్యులు అరుస్తూ ఏడుస్తూంటారు. గురువుగారు అక్కడికి వెళ్ళి వాళ్ళతో, 'నేను అతన్ని బ్రతికించగలను. అయితే మీలో ఒకరు అతని స్థానంలో చనిపోవాలి. దానికి మీలో ఎవరు ముందుకి వస్తారు,' అని అడుగుతాడు.

వారిలో ఒక్కరు కూడా ముందుకు రారు. చివరికి అతని భార్య కూడా ఏదో కారణం చెప్పి ముందుకురాదు. ఇదంతా చూస్తున్న శిష్యుడు నిర్ఘాంతపోతాడు. చివరికి వాళ్ళంతా అతను లేకపోయినా ఫరవాలేదు, మనమే ఏదో చూసుకుందాం అని నిర్ణయిస్తారు.

మనం ఒక్కసారి మన బాధలని గమనిస్తే మనకి అందులో ఎక్కడా నిజం కనిపించదు. ఇది సత్యం.

ఎప్పుడైతే మీరు సర్వాంతర్యామి ప్రణాళికలో ఒక భాగం అని స్పష్టంగా అర్థం చేసుకుంటారో మీలోపల ఒక్క వ్యథకూడా ఉండదు. సర్వాంతర్యామి, విశ్వశక్తి అంటే జీవాధారశక్తి. ఆ విశ్వశక్తికి అద్భుతమైన మేధస్సు ఉన్నది. ఆ మేధస్సు ఈ జగన్నాటకాన్ని ఆడించేది. మనందరం అందులో భాగాలమే. మనం ఆ విశ్వశక్తికి అనుగుణంగా మలచుకోగలిగితే, మనం చేసే పనులు ఆ విశ్వశక్తి ప్రవాహంతో పాటు అప్రయత్నంగా ముందుకి సాగిపోతాయి. మనం దానికి అనుగుణంగా లేకపోతే మనలోపల వ్యథలు భయాలు స్థిరపడి మనం ముడుచుకుపోయేలా చేస్తాయి. విశ్వసృష్టి నుంచి మనం చాలా నేర్చుకోవచ్చు. ఉదాహరణకి జంతువులని చూడండి. అవి ఏనాడైనా ఆందోళనగా వ్యథచెందుతూ ఉండటం మీరు చూసారా? లేదు, అవి కూడా మనలానే జీవిస్తున్న జీవులు. అవీ పిల్లల్ని కంటాయి, ఆహారం సంపాదించుకుంటాయి, మరణిస్తాయి. అంతా మనుషుల జీవితంలాగానే ఉంటుంది. మీరు అనవచ్చు వాటికి మాకున్నన్ని సమస్యలు ఉండవు అని. వాటికి ఎందుకు ఉండవు. అవి పిల్లల్ని కనాలి, చనిపోవాలి. మరి అవి వ్యథ చెందుతున్నాయా? లేదే. వాటికి ఇవన్నీ ఉంటాయి. కాబట్టి అర్థం చేసుకోండి, ఈ విశ్వాన్ని మొత్తం విశ్వశక్తి నడిపిస్తుంది. అది తప్పకుండా మీరక్షణ బాధ్యతని తీసుకుంటుంది.

విశ్వశక్తి యొక్క న్యాయసూత్రాలకి మీరు అధీనులైతే మీరు ఈవ్యథల నుంచి గొప్ప స్వేచ్ఛని పొందవచ్చు. ఒక్కసారి మీరు అధీనులైతే అప్పుడు ఏదీ మీలో ఆందోళనని కలిగించదు. మీరు ప్రతి దానిలో దీవెనలనే చూస్తారు. అక్కడ కేవలం ఒక్కటే ఉంటుంది, అధీనమవటం కాని లేదా వ్యథ చెందటం కాని ఈ రెండూ ఎప్పుడూ కలసి ఉండవు. ఒక్కసారి మీరు అధీనులైతే, విశ్వశక్తి ప్రతి చిన్న విషయాన్ని ఎంతో అందంగా ప్లాన్ చేస్తుంది. కాకపోతే దాన్ని మీరు చూడరు.

ఈశావాస్య ఉపనిషత్ ఈ విధంగా చెబుతుంది.‘ప్రతి జీవి భగవంతుని వెలుగు రవ్వగా చూడగలిగినప్పుడు వారికి ఏ విషయంలోను ఎటువంటి ఆందోళనా ఉండదు.’ జరిగే ప్రతీదీ సర్వాంతర్యామి యొక్క వెలుగురేఖ మాత్రమే.అది సత్యం.

ఒక చిన్న కథ : ఒక ధనవంతుడు బౌద్ధ గురువుని కలుస్తాడు. అతను గురువుగారిని తనకు, తన కుటుంబానికి రాబోయే సంవత్సరాలలో ప్రోత్సాహాన్ని ఇవ్వగలదాన్ని ఏదైనా రాసి ఇమ్మంటాడు. అతనికి కొన్ని తరాలు దాన్ని చదివి ఆనందించేది రాయాలి అని ఉంటుంది.

బౌద్ధ గురువు ఒక పెద్ద కాగితం తీసుకొని, తండ్రి చనిపోతాడు, కొడుకు చనిపోతాడు, మనుమడు చనిపోతాడు అనిరాస్తాడు. ధనవంతుడు గురువుగారు రాసింది చదివి చాలా కోపం తెచ్చుకుంటాడు. అతను గురువుగారితో ‘నేను నా కుటుంబ శ్రేయస్సుకి వారి అభివృద్ధికి సంతోషానికి సహాయం చేసే మాటలు రాసి ఇవ్వమంటే మీరు ఈ విధంగా ఎందుకు రాసారు అంటాడు.

అప్పుడు గురువుగారు, ‘నీ కొడుకు నీ కంటే ముందే మరణిస్తే అది నీకు అంతులేని దుః ఖాన్ని నీ కుటుంబానికి చాలా బాధని తెస్తుంది. నీ మనుమడు నీ కొడుకు కంటే ముందే మరణిస్తే అది కూడా మీ కుటుంబానికి అంతులేని దుఃఖాన్ని బాధని ఇస్తుంది. మీ కుటుంబంవారు తరతరాలుగా నేను రాసిన క్రమంలోనే మరణిస్తే నిజమైన సంతోషాన్ని, అభివృద్ధిని నీ కుటుంబానికి ఇస్తుంది.

మీ మనస్సు వ్యథతో బాధపడినప్పుడు, మీరు సర్వాంతర్యామి మార్గాలని ఎక్కడో మీ అమాయకత్వంతో మీ మానసిక వ్యవస్థతో మీకు తోచిన అర్థాలని ఇస్తున్నారు అని తెలుసుకోండి. అప్పుడు మీరు బాధపడటం మానేస్తారు.

మీలోని వ్యథలని గమనిస్తే వాటికి ఎటువంటి ఆధారం లేదు అని అర్థం అవుతుంది. కాని సమస్య ఏమిటంటే మీ అహం దాన్ని ఒప్పుకోదు.అహం ఈ వ్యథలలో చాలా పెట్టుబడి పెట్టింది. వ్యధని అలవోకగా తీసి పారేయలేం. మనం ఎదుటివారికి వ్యధలు అంటే అంత బాధపడతగ్గ విషయాలు కాదు అని చెప్పి ఒప్పించలేం. అలా చెప్పగానే వాళ్ళకి చాలా కష్టంగా ఉంటుంది. మీరు వాళ్ళతో నీ వ్యధలు నిజం కావు అంటే వాళ్ళు ఆనందపడతారు అనుకుంటారు కాని అలా జరగదు. వాళ్ళు చాలా బాధపడతారు. వారి అహంకారానికి అది దెబ్బ. ఎప్పుడైతే వ్యధల్ని గౌరవంతో గుర్తించలేదో వారి అహంకారం బాధపడుతుంది.

చైతన్యమహాప్రభు చాలా చక్కగా చెబుతారు, 'ఏ జీవి అయినా భగవంతునితో తనకి ఉన్న సహజమైన సంబంధాన్ని మర్చిపోతే అతనికి బయటి శక్తి ఎక్కువగా వస్తుంది. అది అతనిలో ఒక అబద్ధపు అహంకారాన్ని తయారుచేస్తుంది. అదే అతను తనని తాను శరీరం మనస్సులలో తన గుర్తింపుని చూసుకునేలా చేస్తుంది.'

మీకు విశ్వశక్తితో సంబంధం తెగిపోయినప్పుడే అహంకారం మీలో ప్రవేశిస్తుంది. ఆ అహంకారమే వ్యధలని పెంచిపోషిస్తుంది. వ్యధ అనేది అజ్ఞానం వల్ల సృష్టించబడుతుంది. అహం దాన్ని పోషిస్తుంది. వ్యధని తీసివేస్తే అహం బాధపడుతుంది. పని విషయంలో బాధపడటం, బాధ్యతల విషయంలో బాధపడటం సంప్రదాయమైన ఉదాహరణలు.

ఒక విషయం అర్థం చేసుకోండి. కష్టపడటం అనేది ఒక అబద్ధం. కష్టపడటం అంటే వ్యధ చెందటం ప్లస్ కొంచెం పని చేయటం అంతే. నిజంగా కష్టపడితే అది ఎటువంటి కలతనీ ఇవ్వదు. అది కేవలం ఒక చైతన్యవంతమైన, గాఢమైన కెరటంలా పైకి లేచి కిందకి పడుతుంది. అది వ్యధతో పలుచన అవ్వదు.

ఒక చిన్న కథ : ఒక ఎనిమిది సంవత్సరాల అమ్మాయి వాళ్ళ అమ్మకి ఒక బహుమతి కొని ఇవ్వాలి అనుకుంటుంది. తల్లి చాలా సంతోష పడుతుంది. కనీసం నా కూతురైనా నేను పడుతున్న శ్రమని అభినందిస్తుంది. వేరే ఎవరూ అది చేయరు అనుకుంటుంది.

ఆ అమ్మాయి చాలా తెలివైనది. తల్లికి బహుమతి ఇస్తే సంతోషపడుతుంది అని తెలుసుకుంటుంది. ఆ అమ్మాయి తల్లికి ఒక బహుమతి ఇస్తుంది. 'ఇది నీకు నేను ఇచ్చే బహుమతి. ఎందుకంటే నీవు చాలా కష్టపడి పని చేస్తావు. ఎవరూ దాన్ని పొగడరు' అని అంటుంది.

అప్పుడు ఆ అమ్మాయి తల్లి, 'అవును సరే కాని మరి మీ నాన్నగారు కూడా చాలా కష్టపడతారు కదా ఆ విషయం మర్చిపోవద్దు.' అని అంటుంది. ఆ అమ్మాయి 'నిజమే కాని ఆ విషయంలో ఆయన అంత హడావుడి చేయరు' అంటుంది.

ఇక్కడ హడావుడి అంటే ఆందోళన పడటం, మీరు కొంతమందిని గమనిస్తే వాళ్ళు పరిస్థితిని భూతద్దంలో చూసి ఎన్నో రెట్లు చేసి ఏదో చాలా పెద్దపెద్ద బాధలు ఈ భూమి మీద వారికే ఉన్నట్టు చేస్తారు. అహంకారం నిరంతరం తన ప్రాముఖ్యతని ఎవరైనా తగ్గిస్తారేమో అని ఆందోళనలో ఉంటుంది. ఎందుకంటే అందరూ అహంకారంతో తాము ఎప్పుడూ ప్రత్యేకమైన వారిమే అని అనుకుంటూ ఉంటారు. మనం మన జీవితంలో చాలా భాగం మన ప్రాముఖ్యత కోసం ఖర్చుచేస్తాం. అర్ధం చేసుకోండి, అన్నింటికంటే గొప్ప వరం మనం ఎవరం అనే గుర్తింపు లేకుండా ఆనందంలో ఉండగలగటం. జ్ఞానోదయమైన వారి గురించి ఒక మాట చెబుతారు, వాళ్ళు అత్యంత అసాధారణ వ్యక్తులైఉండీ మేం సామాన్యులమే అనుకుంటారట. కాబట్టి అర్ధం చేసుకోండి, జ్ఞానోదయం అంటేనే మీలోపల మీరు విరామంగా ఉండగలగటం. మీరు ఎప్పుడూ ప్రత్యేకమైన వారిలా ఉండాలి అంటే వ్యధలని, అహంకారాన్ని వదిలివేయాలి.

మీరు మీ వ్యధల నుంచి బయటకి రావాలంటే మీరు ఇప్పుడే వచ్చేయవచ్చు. మీరు మీ వ్యధలని సమర్థించటానికి ప్రయత్నించకుండా ఉంటే చాలు. కాని ఇక్కడ విషయం ఏమిటంటే మన వ్యధలే మన సౌకర్యవంతమైన ప్రదేశాలు. మనం ఆ రక్షిత ప్రదేశంలో దాగి ఉంటాం. దాగి ఉంటూ, దాని గురించి మాట్లాడటం మనం సోమరిగా ఉండే విధంగా సహాయం చేస్తుంది.

ఒకరు జైన భగవానుడు మహావీరుని (జ్ఞానోదయమైన జైన యోగీశ్వరుడు) ఈ విధంగా అడుగుతారు. ‘ఎవరికి వ్యధలు ఉంటాయి.’ అని ఆయన చక్కగా చెబుతారు. ‘వ్యధలలో ఉన్న వ్యక్తికి’ అని.

వ్యధకి కారణం ఏమిటి? అని వాళ్ళు ఆయన్ని మరలా అడుగుతారు. ఆ ప్రశ్నకి ఆయన, ‘సోమరితనం’ అని జవాబు ఇస్తాడు. వాళ్ళు మరలా, ‘ఎవరు మన బాధలు తొలగిస్తారు? అని అడుగుతారు. ఆయన ‘మనుషులే తొలగించుకోవాలి’ అంటాడు. వాళ్ళు వ్యధలకి ముగింపు ఎలా?’ అని అడిగితే, సోమరితనాన్ని వదిలివేయండి అని’ మహావీరుడు జవాబు ఇస్తాడు.

మీరు సోమరితనాన్ని వదిలితే సరియైన పనిలో పడగలుగుతారు. మీరు వ్యధలతో ఎంత సౌకర్యంగా ఉంటారో మీరు ఎదుటివారి బాధలకి స్పందించే పద్ధతి చూస్తే తెలుస్తుంది. ఎవరైనా మీ దగ్గరకి వచ్చి వారి వ్యధలని చెప్పారనుకోండి, మీరు ఏమంటారు, మనం ఏమి చేయగలం. అదంతా ఆ విధంగా జరగాలని ఉంది, జరిగింది. ఇలా చెబుతారు. కాని వారికి స్పష్టమైన, కచ్చితమైన పరిష్కారాన్ని ఇవ్వరు. ఈ విధంగా మీరు ఎప్పుడు చేస్తారు. స్పష్టంగా అర్ధం చేసుకోండి, వారిని సౌకర్యమైన రక్షిత ప్రదేశంలో ఉంచాలని, మీరు కూడా అక్కడే ఉండాలి అని అనుకున్నప్పుడు.

వ్యధకి కారణం బయట ఉండదు. బయట చాలా సంఘటనలు జరుగుతుంటాయి. కానీ మీ అంతరంగం వాటికి ఎలా స్పందించాలో చెబుతుంది. మీరు వ్యధతో స్పందించాలి అని అనుకుంటే స్పష్టంగా అర్ధం చేసుకోండి, ఎక్కడో మీ లోపల సోమరితనం అనే రక్షిత ప్రదేశం ఉన్నదని. మీరు అక్కడ సౌకర్యంగా కూర్చొని, ఏ పనీ చేయకుండా కలతపడుతూ ఉంటారు.

వ్యధ చెందటానికి ఏమీలేదు బయటి ప్రపంచానికి సంబంధించి ఏ విషయాన్నైనా సరియైన నిర్ణయంతో హ్యాండిల్ చేయవచ్చు. మీరు మీ వ్యథల గురించి ఆపకుండా ఎన్ని గంటలైనా అనర్గళంగా మాట్లాడవచ్చు. దేని మీద మీ ఏకాగ్రత నిలపాలి అన్నది మీ ఎంపిక.

మనం తిరిగి తిరిగి ఆ పాత బాధలనే కోరుకుంటాం. మనం బాధలని ప్రేమిస్తాం, వాటిగురించి పదే పదే మాట్లాడతాం. అలా చేయటం వల్ల మనం చాలా బాధ్యతలని చాలా వ్యథలని మోస్తున్నాం అని అనుకుంటాం. అలా చేయటం వల్ల నేను చాలా ముఖ్యమయిన వ్యక్తినై అని అనుకుంటాం. నేను లేకపోతే ప్రపంచంలో ఎవరూ ఈ పని చేయలేరు అని అనుకుంటాం.

ఒకవ్యక్తి, అతని భార్య సినిమా విశ్రాంతి తరువాత వాళ్ళ సీట్ల దగ్గరికి హడావుడిగా వెళుతుంటారు. అతను మర్యాద పూర్వకంగా ఆ లైను చివర కూర్చున్న ఒకామెని 'నేను పొరపాటున మీ కాలు తొక్కలేదు కదా' అని అడుగుతాడు. ఆమె కోపంగా 'అవునుొక్కావు' అని జవాబు ఇస్తుంది. అప్పుడు అతను, 'అలాగా! అయితే ఇదే మా లైను,' అని అంటాడు.

వ్యథ మన లైను అవుతుంది. దాని వల్ల బాధపడినా మీరు వ్యథతో సౌకర్యంగా ఉండగలుగుతారు. మీరు నిజంగా దాని నుంచి బయటకి రావాలి అనుకోవటం లేకపోతే అక్కడే ఉండాలి అని అనుకోవటం ఇక్కడ ప్రశ్న.

మీరు ఒక సమస్యని చూసినప్పుడు దానికి పరిష్కారం కావాలి అనుకుంటే మీరు ఆ సమస్య మీద నిలబడరు. పరిష్కారంలోనికి వెంటనే వచ్చేస్తారు. అదే విధంగా ప్రతి వ్యథకి వెంటనే దొరికే పరిష్కారం ఉంటుంది. మీరు దాన్ని కోరుకోవాలి, అదే చేయాలి.

చాలా వరకూ మీరు సౌకర్యంగా ఉండే ఆ బాధల వెనుక ఉండటానికి ఇష్ట పడతారు. అది మిమ్మల్ని స్థిరంగా ఉంచుతుంది. ఉదాహరణకి మీరు కాలేజీలో ఉన్న మీ అబ్బాయిని లేదా అమ్మాయిని చూడటానికి వెళుతున్నారనుకోండి. వాళ్ళలో కొంత మంది రూమ్స్నీట్‌గా పెట్టకుండా, ఒకరి బట్టలు ఒకరు వేసుకొని ఉండటం మీరు చూసారనుకోండి. ఇదంతా మీ లోపల రికార్డు చేసుకొని, హాస్టల్‌లో జీవితం అంటే ఇదే విధంగా ఉంటుంది అనే కచ్చితమైన అభిప్రాయానికి వచ్చేస్తారు. మీరు మీ పిల్లల్ని వాళ్ళ వస్తువులు నీట్‌గా పెట్టుకోమని వేరే వారి బట్టలు వేసుకోవద్దని వాళ్ళకి సలహాలు ఇస్తారు. ఒకవేళ మీ అబ్బాయి తను రూంనీట్‌గా ఉంచుకుంటానని వేరేవారి బట్టలు వేసుకోనని చెప్పినా మీ లోపల రికార్డయిన ప్రోగ్రాంని అంత త్వరగా తుడిచివేయలేరు. ఇంతకు ముందు మీరు గమనించిన విషయం దగ్గరే ఉండిపోతారు.

అక్కడ మీరు రికార్డు చేసుకోవల్గ అందమైన, చక్కని విషయాలు ఎన్నో ఉండి ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకి స్టూడెంట్స్ ఎంత ఉత్సాహంగా, ఆనందంగా ఉన్నారో అక్కడ ఉన్న అందమైన కాంపస్, తోటలు. మీరు మీ అమ్మాయి / అబ్బాయి గురించి ఎప్పుడు ఆలోచించినా ఆ విషయాన్నే ఆలోచించి బాధపడుతూ ఉంటారు. అంతేకాదు మీరు ఎవర్ని కలిసినా ఈ విషయమే మాట్లాడుకుంటారు అన్నీ చెబుతారు. మీలో రికార్డు చేయటమే ఒక అబద్ధం. కాని మీరు దాన్ని మీ సౌకర్యంగా ఎంచుకుంటారు.మీరు దాన్ని తిరిగి మరింత బలంగా తయారుచేస్తారు.

నేను ఎప్పుడూ చెబుతుంటాను, మీరు ఇంట్లో కూర్చొని బాధపడుతుంటే దాన్ని ఇంటి పని అంటారు. ఆఫీసులో కూర్చొని బాధపడుతుంటే ఆఫీసు పని అంటారు. బీచ్‌లో కూర్చొని బాధపడుతుంటే సెలవురోజు అంటారు అంతే. మానసిక స్థితి అదే. కాకపోతే స్థలం మారుతుంది. స్థలాన్ని మార్చి మీరు శాంతిని పొందలేరు.

వేరే సీను చూడాలంటే ప్రొజెక్టర్ ముందున్న స్లైడ్ ప్రొజెక్టర్ట్ ముందు పెట్టి ఎన్ని స్క్రీనులు (తెరల) మార్చినా అదే బొమ్మ తెరమీద కనిపిస్తుంది. వ్యధని మార్చేందుకు మీరు చేస్తున్న ప్రయత్నాలు తెరని మార్చి వేరే సీను చూడాలి అనుకోవటమే. మీరు నిజంగా వేరే సీను చూడాలి అనుకుంటే స్లైడ్ మార్చండి.

అందరికీ ఉండే ఒక శాశ్వతమైన వ్యధ డబ్బు గురించి. ఒక విషయం అర్థం చేసుకోండి మీరు లేచి సరియైన పనిలోనికి వెళ్ళగలిగితే ఈ వ్యధని పరిష్కరించవచ్చు. ఒక మంచి మాట ఉంటుంది, 'సమస్యకి పరిష్కారం దొరక్కపోతే మీరే సమస్య అని అర్థం చేసుకోండి.' మీకు డబ్బు సంపాదించటమే సమస్య అయితే అక్కడ సోమరితనం మిమ్మల్ని వ్యధ అనే సౌకర్యంలోనికి లాగుతున్నది. ఆ సోమరితానాన్ని వదిలించుకొని ముందుకు సాగితే మీరు డబ్బు సంపాదించవచ్చు. ఈ రోజున దొరక్కపోతే మీరు సమస్య అని అర్థం చేసుకోండి. ఈ రోజున ప్రపంచంలో డబ్బు సంపాదించటానికి లక్షలకొద్దీ అవకాశాలు ఉన్నాయి.

ఆ డబ్బు నిలుపుకోవటం మీ వ్యధ అయితే ఖర్చులు తగ్గించుకోండి. లేదా సర్వాంతర్యామికి అధీనులు అవ్వండి.

విశ్వశక్తి మీ ఐశ్వర్యాన్ని నిలపగలదు అనే నమ్మకంతో అధీనులు అవ్వండి. డబ్బు ఎలా నిలుపుకోవాలనేది నిజానికి ఒక పెద్ద సమస్య కాదు. విరామంగా ఉండి సరియైన పని చేయండి.

భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు ఈవిధంగా చెబుతాడు ఏ వ్యక్తి అంతరంగం, మానసిక వ్యవస్థ అధ్యాత్మిక జ్ఞానంతో నిండి ఉంటుందో, అతని మనస్సు సంపూర్ణ సంతృప్తితో ఉంటుంది. అతనికి బంగారం, రాయి ఒక మాదిరిగానే కనిపిస్తుంది. తనకున్న దాంతో ఎంతో తృప్తి పడతాడు. అటువంటి వ్యక్తి ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానంతో నిండి ఉంటాడు. అటువంటి వ్యక్తి ఆత్మజ్ఞానంలో స్థిరపడతాడు. అతనినే జ్ఞానోదయమైన యోగీశ్వరుడు అంటారు.

మీరు మీ లోపల వ్యధలు, ఆందోళనలతో ఎక్కువ ఆలోచనలని తయారుచేస్తే అవి మీ నాభిప్రాంతం మీద ఒత్తిడిని, బరువుని పెంచుతాయి. నాభిప్రాంతం నుంచి ఆలోచనలు, వ్యధలు ప్రారంభమవుతాయి. మీలో బాధ ఎక్కువ కలిగితే మీకడుపులో బరువుగా అనిపిస్తుంది. నాభి ప్రాంతంలో మణిపూరక చక్రం ఉంటుంది. అక్కడ వ్యధల బరువు పెరిగే కొద్దీ ఆ చక్రం ముడుచుకుపోతుంది. ఆశక్తి కేంద్రం వ్యధలకి స్పందిస్తుంది. దానిఫలితంగా కడుపులో అనారోగ్యం కలుగుతుంది. అందుకే మీరు దేన్ని గురించైనా ఎక్కువ బాధపడితే మీకు కడుపులో అసౌకర్యంగా ఉంటుంది లేదా ఏదైనా భరించలేని వార్త విన్నప్పుడు మీ కడుపులో తిప్పేస్తుంది. మీ ఆలోచనలకి స్పందించే అతిసున్నితమైన భాగం మీకడుపు భాగం.

మీరు గమనిస్తే ఎవరైతే అత్యాశతో ఉంటారో, ప్రతీది కచ్చితంగా చేయాలని అనుకుంటారో వాళ్ళకి అల్సర్స్ ఉంటాయి. పనులు కచ్చితంగా ఉండాలి అనే అత్యాశ ఉంటే కడుపుకి సంబంధించి అనారోగ్యాలు, అల్సర్స్ వస్తాయి. అటువంటి వాళ్ళు ఎప్పుడూ కలతతో, ఆందోళనలో ఉంటారు. అల్సర్స్ అనేవి నిరంతరం వ్యధలతో బాధపడేవారిలో ఉంటాయి. వ్యధలు ఒక అలవాటుగా మారితే మానసిక అనారోగ్యాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. కాన్సర్ కూడా అందుకే వస్తుంది. వ్యధ అనేది ఏదో ఒక భాగాన్ని ప్రభావితం చేయదు. అది అన్ని భాగాలలో అనారోగ్యాన్ని కలిగిస్తుంది. మానసిక వ్యాధులకి మరే కారణం అవసరం లేదు.

ఒక ఊరిలో కీళ్ళవ్యాధులకి సంబంధించి ఒక డాక్టరు ఉంటాడు. ఆయనకు గొప్పనిపుణుడు అని పేరు. ఎప్పుడూ అతని దగ్గర పెద్ద పెద్ద క్యూలలో పేషెంట్లు ఎదురు చూస్తుంటారు.

ఒకరోజు ఒక ముసలామె బాగా వంగిపోయి ఒక కర్ర సాయంతో నడుస్తూ హాస్పిటల్కి వస్తుంది. ఆమె వంతు వచ్చాక డాక్టరు దగ్గరకి వెళుతుంది. చాలా ఆశ్చర్యకరంగా ఐదునిమిషాలలో పూర్తిగా నిలబడి నడుస్తూ తల నిటారుగా పెట్టి డాక్టరు రూమ్నుంచి బయటికి వస్తుంది.

అక్కడ ఉన్న ఒకామె ఈ పెద్దామెని చూసి చాలా ఆశ్చర్యపోతుంది. అమె దగ్గరకి వెళ్ళి 'ఇది అద్భుతం! నీవు లోపలికి పూర్తిగా ఒంగిపోయి నడుస్తూ వెళ్ళావు. ఇప్పుడు చక్కగా నిలబడి నడుస్తున్నారు డాక్టరుగారు ఏమి చేశారు.' అని అడుగుతారు.

పెద్దావిడ ఇలా జవాబు చెబుతుంది,‘డాక్టరుగారు నాకు పెద్దకర్ర ఇచ్చారు’

మనం జీవితంలో చాలాసార్లు ఒక విధానానికి అలవాటు పడి అంతకంటే మెరుగ్గా జీవించలేం అనుకుంటాం. వ్యధ, కలత అన్నవి మనని మన శక్తి కొద్దీ జీవించనీయవు. అది మన శరీరంలోనికి వ్యాధులని ఆహ్వానిస్తుంది. అనారోగ్యం మానసిక వ్యవస్థలో ప్రారంభమవుంది.

కొన్ని వ్యధలు అతిగా ఉంటాయి. అవి అలవాటుగా మారతాయి. అవి మనం చేసే పనులని క్రమంగా నెమ్మదిగా చేస్తాయి. ఇటువంటి బాధని జనరలైజ్ యాంగ్జెటీ డిస్ ఆర్డర్ (జి.ఎ.డి.) అంటారు. ఇది మామూలుగా దైనంది న జీవితంలో అందరూ పడే ఆందోళన కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. నేషనల్ ఇన్ స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెంటల్ హెల్త్, అమెరికా వారి పరిశోధనల ప్రకారం జిఎడి అనేది అరవై ఎనిమిది లక్షలమంది అమెరికన్లకి ఉన్నది అని నిరూపించింది.

అర్థం చేసుకోవలగటం అనేది లోపలికి చూడగల శక్తిని ఇస్తుంది. అది కాల ప్రవాహాన్ని, విశ్వం యొక్క న్యాయసూత్రాలని, ఏదైనా ఒక విషయం జరగటానికి కారణం దాని ప్రభావం ఇటువంటివి అర్థమయ్యేలా చేస్తుంది. దీంతో లోతైన ప్రశాంతత విశ్వశక్తి పట్ల గౌరవం ఏర్పడతాయి. ఒక్కసారి ఇది జరిగితే, మీ దారిలోనికి ఏది వచ్చినా ఆనందంగా ఉండగలుగుతారు. మీరు జీవితంలోనికి నవ్వుతూ ఆనందంగా ప్రవేశించగలుగుతారు. ఆనందంగా ఉన్న వ్యక్తి జీవితం ఒక ఐశ్వర్యం. అతని జీవితంలో వ్యధకి సమయం, స్థలం ఉండవు.

ఒకసారి ఆందోళన కలిగితే మనం సైకియాట్రిస్ట్ దగ్గరకి వెళతాం. వ్యధకి కారణం మానసిక వ్యవస్థలో ఉంటుంది. కాని బయట కాదు. అప్పుడు మందులు మాత్రమే ఏ విధంగా సహాయం చేస్తాయి.

ప్రపంచంలో చాలామంది ఆందోళన తగ్గించుకోవటానికి సైకియాట్రిస్ట్ దగ్గరకి వెళతారు. మందులు వాడవచ్చు. కాని దానితోపాటు ధ్యానం కూడా అవసరం.

యుద్ధం జరిగే ప్రదేశాలలో మహర్షి మహేష్ యోగి ట్రాన్సేన్ డెంటల్ మెడిటేషన్ - సిద్ధి కార్యక్రమం మీద పరిశోధనలు చేశారు. ఆ ధ్యానం చేసినప్పుడు అక్కడ నేరాలసంఖ్య, హింసాప్రవృత్తి, ఆందోళన ఇటువంటివి బాగా తగ్గాయి అని, జీవిత విధానం బాగుపడినట్టు నిరూపణ అయ్యింది.

ధ్యానం మిమ్మల్ని సున్నితంగా చేస్తుంది. అప్పుడు మీలో ప్రేమ కృతజ్ఞత వస్తాయి. క్రమంగా వ్యధలు తగ్గుతాయి. వ్యధ కూడా ఒక రకమైన హింస. అది సూక్ష్మస్థాయిలో ఉండే హింస. అది కనపడకుండా మన వ్యవస్థతో పోరాటం చేస్తుంది. ధ్యానంతో మనలో తెలుసుకునే తత్వం పెరుగుతుంది. అప్పుడు మీరు బయట ప్రపంచపు పనులలో ఉన్నా అవి మీ అంతరంగాన్ని అంటవు. అదే నిజమైన వ్యధలు లేని జీవితం.

మీకు ఒక చిన్న ధ్యాన పద్ధతి చెబుతాను. దీంతో వ్యధలని వదిలివేయవచ్చు. మీరు నిరంతరం ఆహ్లాదంగా ఉండవచ్చు. ఈ ధ్యానం మిమ్మల్ని ఆనందానికి అనుగుణంగా మారుస్తుంది. దీన్ని ఎక్కడైనా, ఎప్పుడైనా సాధన చేయవచ్చు. నిరంతరం ఇరవైనాలుగు గంటలూ చేయవచ్చు.

మీరు నిరంతరం ఆనందాన్ని, వెలుగుని శ్వాసిస్తున్నట్టు ఊహించండి. ప్రాణ, మీకు జీవితాన్ని ఇచ్చేశక్తి. మీ ప్రతి శ్వాసతో లోనికి వచ్చి బయటికి వస్తుంది. ప్రాణ అనేది శక్తి, ఆనందం కూడా. అది గాలితోపాటు లోపలకి వచ్చి బయటికి వెళుతుంది. ప్రాణ గాలిని ఒక వాహనంలా ఉపయోగించుకుంటుంది. మీలో జీవనం కొనసాగుతున్నది అంటే కారణం ప్రాణ. అందుకే మీరు శ్వాస తీసుకున్నప్పుడు వదిలే సమయంలో ఆనందపు వెలుగు శక్తిని శ్వాసిస్తున్నట్టు చూడండి. మీ శరీరం మొత్తం వెలుగుతో నింపబడినట్టు భావించండి అప్పుడు మీరు వ్యధలని, చికాకుని వెదజల్లడం ఆపి ఆనందాన్ని వెదజల్లుతారు.అప్పుడు వ్యధలు కరిగిపోతాయి. మీరు ప్రేమని, ఆనందాన్ని నిరంతరం అన్ని దిశలకూ వెదజల్లుతూ ఉంటారు.

ఒత్తిడి లేకుండా బాధ్యత తీసుకోవటమే జీవన్ముక్తి

వ్యథ, వత్తిడి రెండూ దగ్గర సంబంధంకలిగి ఉంటాయి. అవి తల్లిబిడ్డలవంటివి. ఒకటి లేకుండా మరొకటి ఉండదు. ఏది ఒకదానికి పనిచేస్తుందో అదే రెండవ దానికి పనిచేస్తోంది. అయితే నేటి ఆధునిక సమాజంలో వత్తిడి ఆరోగ్యానికి అధికంగా హాని చేస్తుంది అంటున్నారు కాబట్టి దీనిని లోతుగా చూద్దాం.

నాలుగువందల సంవత్సరాల క్రితం రెనెడెకార్ట్ ఈ విధంగా చెప్పారు, నేను అనుకున్నాను(ఆలోచించాను) అందుకే నేను ఉన్నాను అని. ఇది ఆధునిక ఆలోచనా పద్ధతికి ఆధారం అయ్యింది. కోట్లామంది ప్రజలు ఆయన్ని అనుసరించారు. ఎదుటివారిని మించి ఆలోచించకపోతే ఈ ప్రపంచంలో విజయులం కాలేం అని ఆయన చెప్పింది ఒక విధంగా నిజం, మరొక విధంగా తప్పు. ఆయన చెప్పింది సరియైనదే, ఎందుకంటే మనిషికి ఆలోచనలు లేకుండా (మనస్సు లేకుండా) ఎలా జీవించాలో తెలియదు. దీంతో మనుషులు తమ మనస్సుకి బానిసలయ్యారు, బందీలుగా జీవిస్తున్నారు.

డెకార్ట్ కంటే కొన్ని వేల సంవత్సరాలకి పూర్వం వేదకాలంనాటి ఋషులు, మనిషి ఆలోచనలు ఆపేవరకూ నిజంగా జీవితం ప్రారంభించలేదు అని చెప్పారు. ఆదిశంకరాచార్యులు ఎనిమిది సంవత్సరాల వయస్సులో తుంగభద్రానదిలో తన గురువు నీవు ఎవరు? అని అడిగిన ప్రశ్నకి జవాబుగా, 'నేను మనస్సుని కాదు, నేను బుద్ధిని కాదు, నేను అహంకారం కాదు, నేను జ్ఞానేంద్రియాలని కాదు, నేను వీటన్నింటికీ అతీతుడను, నేను స్వచ్ఛమైన చేతన స్థితిని' అని చెపుతాడు.

శరీరం మనస్సు మనం అని అనుకున్నంతకాలం మనం జీవయంత్రాలమే. మనం మన జ్ఞానేంద్రియాల ద్వారా ముందుకి నడపబడితే మనం జంతువులకంటే కేవలం ఒక్కదశ ఉన్నతులం మాత్రమే. కానీ నిజమైన మనిషి శక్తి కేవలం ఆలోచించి, తాను జంతువులకంటే ఉన్నతుడిని అని నిరూపించటం కాదు. మానవ జీవిత లక్ష్యం మనస్సుని మార్పుచేసి దాన్ని అత్యున్నత చేతన స్థితిగా రూపాంతరం చెందే విధంగా చేయటమే. ఆ స్థితిలో మనం ఎక్కడినుంచైతే వచ్చామో ఆ దైవత్వాన్ని పొందుతాం.

మనం ఆ స్థితికి చేరేవరకూ, మనం మన నిజమైన స్థితికి చేరేవరకూ మనకి ఈ వ్యథ తప్పదు. మన నిజమైన, సహజమైన స్థితికి మనం చేరుకునేవరకూ మన మధ్య ఉన్న ఘర్షణ యొక్క వ్యథనే టెన్షన్ లేదా వత్తిడి అంటాం.

వేదకాలం నాటి మానసిక శాస్త్రం ప్రకారం మనం చెదిరి (డిస్టర్బ్) ఉండం. దీన్ని లోతుగా చూద్దాం అప్పుడు మీకు అర్ధం అవుతుంది. మీరు టెన్షన్లో ఉండరు, మీరే టెన్షన్. మీరు డిస్టర్బ్ కాబడ్డారు, మీరు చెదరగొట్టబడ్డారు అనడానికి మీరే డిస్టర్బెన్స్ అనడానికి చాలా తేడా ఉన్నది. ఒక శాస్త్రజ్ఞుల టీం చాలా రోజులు పరిశోధనలు చేసి ఈ విషయాన్ని ధ్రువీకరించారు. వారు ఇలా చెబుతారు, ఒక మనిషి చేసే పనులకి మనం అతడిని బాధ్యుడిని చేయకూడదు. ఎందుకంటే తనలోని భావావేశాలతో ఎలా వ్యవహరించాలో, తనలో జరిగే విషయాలని ఎలా నియంత్రించాలో అతనికి మనం నేర్పించలేదు.

ఐదువేల సంవత్సరాలకి పూర్వం వేదకాలంనాటి ఋషులు ఏమి చెప్పారో, ఆధునిక శాస్త్రవేత్తలు అదే చెబుతున్నారు. అతి ప్రాచీనమైన ఈ సమస్యకి వేదాలు, పురాణాలు జవాబుల్ని, పరిష్కారాల్ని చెబుతున్నాయి. అవి పాశ్చాత్య మానసిక శాస్త్రానికి (సైకాలజీకి) వేదకాలం నాటి మానసిక శాస్త్రానికి వారధిలా ఉన్నాయి.

పాశ్చాత్య మానసిక నిపుణులు నన్ను నేనుగానే ఉంచి మనం ఎలా సాధారణ స్థితికి రాగలమో చెబుతారు. ఉదాహరణకి ఈ గదిలో వేడిగా ఉంటే ఎ.సి. పెట్టి చల్లదనాన్ని తీసుకురావచ్చు. అది గదిని చల్లపరుస్తుంది, సౌకర్యంగా చేస్తుంది. అయితే ఇక్కడ మనం ఒక ముఖ్య విషయాన్ని మర్చిపోయాం. మనం ఎప్పుడైతే ఎ.సి. మెషిన్ తెస్తామో అప్పుడు దాన్ని మనం నిర్వహించాలి. అది అదనపు టెన్షన్ని, సమస్యలను తెస్తుంది. సౌకర్యాలకి మనకు డబ్బుకావాలి. అప్పుడు బయటకి వెళ్ళి పనిచేయాలి.అప్పుడు ఈ గదిని, ఇక్కడ సౌకర్యాన్ని వదిలి ఈ సంతోషాన్ని వదిలి బయటకి వెళ్ళాలి. ఈ గది ఉంటుంది, ఎ. సి. ఉంటుంది. కాని మీరు ఇక్కడ ఉండరు. కరెంటు బిల్లు కట్టటానికి డబ్బు సంపాదించటానికి బయటకి వెళ్తారు.

మనం ఒక ముఖ్య విషయాన్ని మర్చిపోయాం. మీరు మీరుగా ఒక అనారోగ్యం. పాశ్చాత్యుల నిర్వచనం ప్రకారం మనస్సు ఒక యంత్రం. వేదకాలంనాటి ఋషుల మాటల్లో అది జరుగుతూ ఉండే ఒక క్రమం. మనస్సు నిరంతరం జరుగుతూ ఉండే ఒక కార్యక్రమం కాని యంత్రం కాదు. నిరంతరం జరిగేది మనస్సు. సంస్కృతంలో మనస్సు అంటే నిరంతరం జరిగేది, అంతేకాని నిశ్చలంగా ఉండేది, చైతన్యం లేనిది కాదు. అది జీవంతో చైతన్యంతో ఉంటుంది. అదే మనస్సు పాశ్చాత్యదేశాల మానసిక నిపుణులు మనస్సుని జీవయంత్రం అంటారు. మనందరం ఒక పదార్థంలా చూస్తాం. అందుకే మనం ఇంతకిముందు జరిగిపోయిన వాటిని ఒక గొలుసులా తయారు చేసి దాంతో మనస్సు అంటే ఒక గట్టి పదార్థం అని నమ్మటం ప్రారంభిస్తాం.

మీకు ఒక ఉదాహరణ చెబుతాను. మీకు పది సంవత్సరాలక్రితం కలిగిన బాధ, తొమ్మిది సంవత్సరాల క్రితం కలిగిన బాధ స్వతంత్రమైన, ఒకదానితో ఒకటి సంబంధం లేని సంఘటనలు. ఈ సంఘటనలు వేరు వేరు కారణాలతో, వేరు వేరు సమయాలలో, వేరు సందర్భాలలో, వేరే ఉద్దేశంతో జరిగిన సంఘటనలు. ఒకదానితో ఒకటి సంబంధం లేని ఈ సంఘటనలని కలిపి నా జీవితం వ్యధా భరితం అని అంటారు.

కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం, నెలల క్రితం మీకు కలిగిన బాధలు అనేవి ఒకదానికొకటి సంబంధం లేని సంఘటనలు. పది సంవత్సరాల క్రితం మీరు బొమ్మలని పోగొట్టుకొని ఆ దుఖంతో బాధపడి ఉంటారు. తొమ్మిది సంవత్సరాలక్రితం మీ స్నేహితురాలు వెళ్ళిపోయింది అని బాధ పడతారు. మూడు సంవత్సరాల క్రితం మీ అబ్బాయి మీ మాట వినటం లేదు అని బాధ పడతారు. ఈ విధంగా వేరు సందర్భాలలో, వేరు వేరు కారణాలతో మీరు బాధ పడ్డారు. కారణం పూర్తిగావేరు. అయితే మీరు వీటన్నింటినీ కలిపి, నా జీవితం దుఃఖమయం అని డిప్రెషన్లోనికి వెళ్ళి మీకు మీరు నరకాన్ని సృష్టించుకుంటారు.

నా జీవితం వ్యధాభరితం అనుకుంటే, జీవితం అదే విధంగా ఉంటుంది. ఒక విషయం అర్థం చేసుకోండి మీరు మీ గతం ఏది అనుకుంటారో దాన్నే మీ భవిష్యత్గా మార్చుకుంటారు. మనందరికీ మన గత అనుభవాల నుంచి మనం ఆకాశంలో పక్షిలా ఎగరలేం అని తెలుసు. దాంతో రేపటి నుంచి ఎగరాలి అంటే ఎలా ఎగర గలం? ఎగరలేం. మనం మన గతంలో ఏది నమ్ముతామో, అదే మన భవిష్యత్ అని నమ్ముతాం. కాబట్టి ఒక్కసారి నాగతం దుఃఖమయం అని అనుకుంటే, అచేతనస్థితిలో మన భవిష్యత్ కూడా దుఃఖమయం అని నమ్ముతాం.

మనస్సు అనేది కేవలం ఒక పదార్థం, ఒక జీవమున్న యంత్రం అని నమ్మి, మనకి మనం నరకాన్ని సృష్టించుకున్నాం. అదృష్టం కొద్దీ మనస్సు పదార్థం కాదు. అక్కడ ఆశ ఉన్నది. అది నిరంతరం జరిగే చర్య. అది నామవాచకం కాదు, అది క్రియ. ఎప్పుడైతే మనస్సుని ఒక వస్తువులా చూస్తామో, మనం అక్కడ లేని సమస్యలని సృష్టించుకుంటాం.

ఒక చిన్న కథ : ఒక వ్యక్తి మానసిక నిపుణుడి దగ్గరకి వెళ్ళి,'డాక్టర్ నా జీవితం అంతా సమస్యలమయం అన్నాడు. అప్పుడు డాక్టరు; 'అందరి జీవితాలలో సమస్యలు ఉంటాయి, బాధపడకు. ప్రతివారం మనం మూడు సెషన్స్లో కలుద్దాం. ఒక్కొక్క సెషన్కి వంద డాలర్లు ఛార్జిచేస్తాను' అంటాడు. అప్పుడు అతను, 'వారానికి మూడు సెషన్స్, ఒక్కొక్క సెషన్కి వంద డాలర్లు అంటే మీ సమస్య పరిష్కారం అవుతుంది. మరి నా సమస్యల మాట ఏమిటి?' అంటాడు.

అర్థం చేసుకోండి. ఎప్పుడైతే మనస్సు ఒక పదార్థం అనుకుంటామో, మనం అసహాయులమవుతాం. ఏ సైకియాట్రీస్టు మనకి సహాయం చేయలేదు. ఏ పద్ధతి మనకి సహాయం చేయలేదు. ఎందుకంటే మన ప్రాథమిక నమ్మకం తప్పు కాబట్టి. ఎప్పుడైతే తప్పు నమ్మకాన్ని తీసుకువస్తామో, దానిమీద నిర్మించింది మొత్తం తప్పు అవుతుంది. అది సత్యం కాదు. మనం ప్రాథమిక సత్యమైన మనస్సు అంటే నిరంతర చర్య అని తెలుసుకుంటే టెన్షన్ ఉండదు. అప్పుడు మనమే టెన్షన్ అని తెలుసుకుంటారు.

వత్తిడి లేని ఉత్తమస్థితి

మిమ్మలని మీరు బయట ప్రపంచానికి చూపించే గుర్తింపుని అహంకారం అంటాం. మీరు అంటే ఏమిటో మీకు మీరు చూపించే గుర్తింపుని మమకారం అంటాం. వేద సంస్కృతి పదే పదే మీరు ఈ రెంటింటికీ అతీతులు అని చెబుతుంది. మీరు ఈ రెండూ కాదు. పాశ్చాత్య మానసిక నిపుణుల అభిప్రాయం మీరు అంటే ఈ రెండు గుర్తింపులూ. అందుకే ఈ గుర్తింపుని కాపాడటానికి చాలా సమయాన్ని, శక్తిని ఖర్చుపెడుతున్నారు.

నిజానికి, నిజమైన మీరు అంటే రెండింటి కంటే చాలా ఉన్నతమైన స్థితి. మీరు ఈ రెండు గుర్తింపులకీ అతీతమైన వారు. ఇది కాకుండా మీరు ఒక విషయం అర్థం చేసుకోవాలి. మనస్సు అంటే యంత్రం కాదు. అది ఒకదానితో ఒకటి కలిపిలేదు. ఆ ఖాళీ మీరు మీ అనుభవంతో తెలుసుకోలేరు. అందుకే వాటిని ఒక గొలుసులా కలుపుతుంటారు. మీరు ఏ విధంగా టెన్షన్లో అనిశ్చలంగా ఉన్నారో పదే పదే చెబుతారు. అది కాదు. మీరు అనిశ్చలతో ఉండరు. మీరు డిస్టర్బ్ కారు, మీరే డిస్టర్బెన్స్. అసలు సమస్య ఎక్కడ పుట్టిందో ఎలా వచ్చిందో మీరు అర్థం చేసుకోవాలి. మీరు ఒక వస్తువు కాదు. మీరు అనుకునే సంతోషం, బాధ, జీవితం ఆ విధంగా మీరు అనుకునేవన్నీ ఒక అబద్ధం మీద నిర్మించబడ్డాయి, అది మీరు ఒకపదార్థం అని అనుకోవటం.

మీరు ఈ ఒక్క సత్యాన్ని అర్థం చేసుకోవాలి. మీరు ఒక చైతన్యం, నిరంతరం జరిగే క్రమం. సహజ సిద్ధంగా మీ ఆలోచనలు ఒక దానితో ఒకటి సంబంధంలేనివి. అవి స్వతంత్రమైనవిగా, బంధవిముక్తమైనవిగా ఉంటాయి.

ఒక విషయం అర్థంచేసుకోండి. మీ జీవన గమనానికి మీరు మీ గుర్తింపు అనుకునే ఆ గుర్తింపు అవసరం లేదు. మీరు అనవచ్చు, లేదు, నేను అలా గొలుసు చేయకపోతే, బంధాలు ఏర్పరచక పోతే, నేను నా భవిష్యత్ జీవితానికి ప్రణాళికలు ఎలా వేయగలను? రేపటి గురించి ఎలా ఆలోచించగలను? నా ప్రాజెక్ట్ పని డెడ్లైను నాటికి ఎలా పూర్తి చేయగలను. నేను ఎలా పని చేయగలను? నా ప్రతిరోజు పనులు ఎలా చేయగలను? ఇవన్నీ పెద్ద ప్రశ్నలే.

ఈ ఒక ఉదాహరణని అర్థం చేసుకోండి. మీరు కారు డ్రైవ్ చేసేటప్పుడు అన్ని స్టెప్స్ ప్లాన్ చేస్తారా? యాక్సిలేటర్ ఎంత నొక్కాలి, ఎప్పుడు బ్రేక్ వేయాలి, ఎప్పుడు కుడివైపు తిరగాలి ఇవన్నీ ప్లాన్ చేస్తారా? లేదు! ప్రారంభంలో, మీరు శిక్షణ పొందేటప్పుడు ఒక్కసారి ఆ విధంగా చేస్తారేమో కాని డ్రైవింగ్ బాగా వచ్చాక కేవలం మీరు కూర్చుంటారు. చాలా సార్లు డ్రైవింగ్ చేసి వచ్చాక డ్రైవింగ్ చేసినప్పుడు ఏమైందో కూడా తెలియదు. అవును కదా! మీరు ఆఫీసుకు చేరేవరకూ అంతసేపు డ్రైవ్ చేసిన విషయం గుర్తు ఉండదు. ఆఫీసు ముందు కారు పార్కు చేసాక అప్పుడు గుర్తుకువస్తుంది మీరు ఇంతసేపు డ్రైవింగ్ చేసి ఆఫీసుకు చేరానని.

మీరు అంటే మీరు అనుకునే గుర్తింపు. దీనినే మనం ప్రారబ్ధం అంటాం. ఇదే బయోమెమరీ. మీకు జీవితాన్ని నడపటానికి అభివృద్ధి చేసుకోవటానికి ఆటోమేటిక్ తెలివి తేటలు ఉంటాయి. అర్థం చేసుకోండి, నేను ప్రాథమిక సత్యం గురించి మాట్లాడుతున్నాను. మీరు మనస్సుతో జీవితంలో సరిపడా బాధపడి ఉంటే నేను చెప్పే మాటలు అర్థం అవుతాయి, మీరు మీ గుర్తింపుని అనుమానించే స్థితికి వచ్చినప్పుడు ఈ విషయాలు అర్థమవుతాయి,

మన మనస్సుకి ద్వారాలు మన జ్ఞానేంద్రియాలు. మనం కళ్ళు, చెవులు, ముక్కు, నాలుక, చర్మం లేకుండా ఉంటే, మన మనస్సుకి ఏ విధమైన సమాచారం ఇవ్వలేం, జ్ఞానేంద్రియాలు ఇచ్చే సమాచారమే మనస్సుకి ఆహారం, దాని మీదే మనస్సు జీవించేది. మనం ఏమనుకుంటామంటే మనం చూసేవన్నీ, వినేవన్నీ సహజమైనవి, అసలైన సమాచారం అనుకుంటాం.

మీరు కొంచెం విశ్లేషిస్తే అవి ఎంత అబద్ధమో అర్థమవుతుంది. ఎన్నిసార్లు మీరు అనుకున్న విషయానికి, నిజానికి అక్కడ ఉన్నదానికి ఎంత తేడా ఉంటుందో. మీరు అనుకునేది మీ నిబంధనల మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ఉదాహరణకి ఒక స్త్రీ, పురుషుడు దగ్గరగా ఉండి చాలా ఎమోషనల్గా అతి సమీపంలో ఉంటే మీరు వెంటనే వాళ్ళు ప్రేమికులు అనే అభిప్రాయానికి వచ్చేస్తారు వాళ్ళు స్నేహితులో, అన్నాచెల్లెలో, తండ్రీకూతురో అయ్యి ఉండవచ్చు కదా!

మన లోపల ఉన్న నిబంధనలు, అభిప్రాయాలు మనం చూసిన, విన్న విషయాలని ఆ అభిప్రాయాలకి అనుగుణంగా చూపిస్తాయి. అందుకే నేనెప్పుడూ అంటుంటాను మనం ముందుగా అభిప్రాయాలు ఏర్పరచుకొని వాటికి అనుగుణమైన సమాచారాన్ని మాత్రమే సేకరించతాం. మనం నిర్ణయం ముందే చేసేసి దానికి ఆధారంగా కొంత సమాచారాన్ని సేకరిస్తాం. అంతే. మన మనస్సు ఒక ప్రొజెక్టర్లా ఉంటుంది. మన జీవన మార్గంలో మనం చాలా స్లైడ్స్ని పోగుచేసుకుంటాం. కొన్ని మన క్రిత జన్మనుంచి తెస్తాం. ఈ స్లైడ్స్ ప్రొజెక్ట్ చేసేదే మన జీవితం. స్లైడ్స్ తిరిగి ప్రొజెక్ట్ అయిన ప్రతీసారి అది బలంగా తయారవుతుంది. మొదట కొన్ని సార్లు ఆస్లైడ్ ఎక్కువ నిముషాలు ప్రొజెక్ట్ అవుతుంది. అప్పుడు అది మనమీద తన ప్రభావాన్ని చూపిస్తుంది. సంస్కారాలు లోతుగా మన మనస్సులో నాటబడేకొద్దీ, ఆ తరువాత అవి కొంతసేపు ప్రొజెక్ట్ అయినా చాలు. ఆ సంస్కారాల ఆధారంగా మనం నిర్ణయాలుచేస్తాం.

మాలిక్యులార్ బయాలజీలోని పరిశోధనలు ఒక ఆశ్చర్యపోయే సత్యాన్ని చెప్పాయి. మనం బలమైన భావావేశానికి లోనయిన ప్రతీసారి, ఉదాహరణకి కోపం, మనలోపల సెల్యులార్ ట్రాన్స్‌మిటర్స్, రిసెప్టర్స్ తయారయ్యి, అవి కోపాన్ని మన మానసిక, శారీరక వ్యవస్థలో చాలా చైతన్యవంతం చేస్తాయి. అది మెదడులోనే కాదు, శరీరమంతా జరుగుతుంది. మొదటకొన్ని సార్లు చాలా కొద్దిసేపు వ్యవస్థ అంతా జరుగుతుంది. ఒక్కసారి సెల్యూలార్ వ్యవస్థ మరల మరల తయారైతే అదిచాలా బలంగా తయారౌతుంది. మొదట నీటితుంపరగా ప్రారంభమై చివరికి అది పెద్ద తుఫానులా స్థిరపడుతుంది.

ఒక వ్యక్తి స్పీడుగావెళ్తున్నాడు అని పోలీస్ హైవేమీద ఆపుతాడు. పోలీసు ఆవ్యక్తిని ‘ఎందుకు స్పీడుగా వెళుతున్నావు’ అంటే అతను కోపంగా, ‘లేదు నేను స్పీడుగా వెళ్ళడంలేదు’ అంటాడు. అప్పుడు పోలీస్ ‘అక్కడ 50మైళ్ళస్పీడు ఉండాలి కానీనీవు 70 మైళ్ళస్పీడులో వెళ్ళుతున్నావు. నేను రికార్డు చేశాను’ అంటాడు. అతను పోలీస్ మీద అరుస్తూ నీవు అబద్ధం చెప్తున్నావు అంటాడు. అప్పుడు పోలీస్ తుపాకి తీయబోతాడు. అప్పుడు అతని భార్య కారులోంచి చూస్తూ, ‘సార్! నా భర్త తాగి ఉన్నప్పుడు వాదించకండి అతడు ప్రమాదకరంగా అవుతాడు’ అంటుంది.

రోడ్డు మీద ఈవిధంగా జరిగే సంఘటనలు, హింస ఇలాంటివన్నీ ఏదో ఒక్క సంఘటనతో జరగవు. నిబంధనలు అనేవి బలంగా లోతుగా కణజాలాలలో స్థిరపడినప్పుడు జరుగుతాయి. ఇది కాన్సర్ లాంటిది. ఈ మధ్య శాస్త్రవేత్తలు ఒక విషయాన్ని కనుగొన్నారు; మన ఎమోషన్స్ మన లోపల విపరీతమైన రిసెప్టర్స్ని సృష్టించితే, ఆ భావావేశాలు శరీరమంతా నిండి అవి మన నియంత్రణ శక్తిని దాటిపోతాయి అని, మన ప్రవర్తన పూర్తిగా వాటి గుప్పిటిలో ఉంటుందని. మనం మన మనస్సుని నియంత్రిస్తామనేది, నిర్ణయాలు మనమే చేస్తామనేది వట్టి ఊహ మాత్రమే. అది పెద్ద కల్పన. అదే మన జీవితాన్ని నడుపుతుంది. ఈమాయ మనని నడుపుతున్నది.

మన జ్ఞానేంద్రియాల ద్వారా గ్రహించిన సమాచారంలో కేవలం పదిశాతం మాత్రమే మన చేతన మానసిక వ్యవస్థలో రికార్డు అవుతుంది. మిగిలింది అచేతన స్థితిలోనికి వెళ్ళిపోతుంది. అందుకే మనం ప్రతిరోజు వెళ్ళేదారిలో స్థలాలైనా గుర్తుపట్టలేం. ఈ జ్ఞానేంద్రియాలు గ్రహించే దానిలో మనకి ఆసక్తి లేనంతవరకూ అది మనలో రికార్డు కాదు.

మనచేతన స్థితిలో రికార్డు అయ్యే సమాచారం ఏమవుతుందో ఇప్పుడు చూద్దాం. ఈ సమాచారాన్ని మన మానసిక వ్యవస్థలోని వివిధ భాగాలు వేరుచేసి గుర్తిస్తాయి. మీ చేతన మనస్సు మీరు ఎదురుగా చూసే వ్యక్తి మీకు తెలిసిన వ్యక్తా లేక కొత్త వ్యక్తా అని చూస్తుంది. అతనితో మీరు ఎలా వ్యవహరించాలి అనేది ఇక చేతనవ్యవస్థ పనికాదు. ఒకవేళ ఆ వ్యక్తి మీకు తెలిసినవాడైతే మీలోని సంస్కారాల ఆధారంగా అతనితో వ్యవహరిస్తారు. ఒకవేళ అతను కొత్త వ్యక్తి అయితే, అతని రూపురేఖలు మన అచేతనస్థితిలో నాటుకుపోయిన స్పందనల ఆధారంగా ఉంటుంది. ఈ రెండు విధాలలో ఏదైనా సరే నిర్ణయంకోసం అఫ్లైలు అచేతనస్థితిలోనికి వెళుతుంది. అక్కడ మనం ఏమి చేయాలో నిర్ణయం జరుగుతుంది. మనలో చాలామందికి మానసిక వ్యవస్థలో పదిశాతం లోపు మాత్రమే చేతనావ్యవస్థలో ఉంటుంది. పదిశాతంలోపు సమాచారం మాత్రమే చేతన వ్యవస్థలో రికార్డు అవుతుంది. మీరు చేసే నిర్ణయాలలో ఒక శాతం లోపు నిర్ణయాలు మాత్రమే వివేకంతో ఉంటాయి.

అప్పుడు మనం ఏమి చేస్తాం? మన అచేతన మానసిక వ్యవస్థ మనని నియంత్రించేలా చేస్తామా? లేక నియంత్రణ చేతనస్థితికి వెళ్ళేవిధంగా ఏమైనా చేస్తామా?

నియంత్రణని మనం రెండు విధాలుగా తిరిగి పొందవచ్చు, మనని కట్టుబాటుచేసే నిబంధనలని తగ్గించాలి. మా ధ్యాన కార్యక్రమాలలో, మనని కట్టుబాటుచేసే సంస్కారాలని తొలగించేలా అవి కరిగిపోయేలా పని చేస్తాం. రెండవ పద్ధతి వర్తమానంలో పూర్తిగా తెలుసుకునే తత్వంతో నియంత్రణతో ఉండగలగటం.

మా ఆనంద స్ఫురణ ధ్యాన కార్యక్రమంలో ఈ రెండు పద్ధతులకి సరిపోయే ధ్యానం నేర్పిస్తాం. అత్యుత్తమ ధ్యానంతో చేతనస్థితిలో లోతుగా నాటుకుపోయిన జ్ఞాపకాలని తొలగించవచ్చు. అప్పుడు మన అంతరంగం శుభ్రమౌతుంది. అప్పుడు ఎవరైనా వర్తమానంలో పూర్తి తెలుసుకునే తత్వంతో ఉండగలరు.

మీరు మీ ఆలోచనలని జాగ్రత్తగా గమనిస్తే మీకు రెండు విషయాలు అర్థమౌతాయి. అందులో ఒకటి ఇంతకు ముందు చెప్పినట్టు ఆలోచనలు ఒకదానికి ఒకటి సంబంధం లేనివి. మీరు చేయవలసింది, కూర్చోని ఒక్క పది నిముషాలలో మీకు వచ్చే ఆలోచనలని ఒక పేపర్ మీద వ్రాయండి. మీరు అలా చేస్తే ఆలోచనలకి మధ్య చాలా తక్కువ సంబంధం ఉండటాన్ని గమనిస్తారు. అవి ఒక విషయం నుంచి మరొక దానిలోనికి నిరంతరం దూకుతూ ఉంటాయి. ఇక రెండవ విషయం, మీ ఆలోచనలు అన్నీ మీ గతానికి సంబంధించి లేదా భవిష్యత్కి సంబంధించి ఉంటాయి. మీరు కేవలం గడచిపోయిన కాలంలో ఏమి జరిగింది, భవిష్యత్‌లో ఏమి జరగబోతున్నది అనే విషయాలగురించి బాధపడటమే. అది ఇలా ఎందుకు చేసాను అనే అపరాధ భావం భవిష్యత్ కాలానికి సంబంధించి మీరు ఏమి చేయాలనుకున్నారో ఆ ఆలోచనలు ఉంటాయి.

ఒక విషయం అర్థం చేసుకోండి, మీ భూతకాలం కాని భవిష్యత్ కాలం కాని ఏదీ నిజం కాదు. జరిగిపోయింది, ఇక లేదు. చాలా సార్లు మనం జరిగిపోయిన దాని నుంచి ఏమీ నేర్చుకోం. ఇక్కడ మనం చేసేది జరిగిపోయిన దానితో భవిష్యత్ లోనికి వెళ్ళటమే. ఇది ఎలా ఉంటుందంటే వెనక ట్రాఫిక్‌ని కారు అద్దంలో చూస్తూ కారుని డ్రైవ్ చేయటం. అలా చేస్తే మీరు ఎక్కడికి వెళతారో కచ్చితంగా మీకు తెలుసు. భవిష్యత్ ఇంకా అసత్యం. అది ఇంకా జరగలేదు. భవిష్యత్ మీద మీకు ఎటువంటి నియంత్రణ ఉండదు. ఎందుకంటే మీ పనులన్నీ అచేతనవ్యవస్థ ద్వారా నడప బడుతున్నాయి. మీరు మీ పాత జ్ఞాపకాలద్వారా ముందుకి వెళుతున్నారు. మీ ఆలోచనలు భూతకాలం నుంచి భవిష్యత్‌కి, భవిష్యత్ నుంచి భూతకాలానికి తిరుగుతూ ఉండటమే. మీ మనస్సు విశ్రాంతిని అసలు కోరదు. అది విశ్రాంతి తీసుకుంటే, అది లేకుండా మీరు పనులు చేసుకోగలరు అని మీకు తెలుస్తుంది.

మీరు మీ మనస్సుకి విశ్రాంతి ఇచ్చినా లేదా అది విశ్రాంతి తీసుకునేలా చేసినా మీరు పరమానంద స్థితిని చేరగలుగుతారు. అదే వర్తమానంలో ఉండే స్థితి. మీ భవిష్యత్ అంతా ఈ వర్తమానంలో జరగవలసిందే. మీరు ఇప్పుడు వర్తమానంలో చేసే నిర్ణయమే మీ భవిష్యత్ అవుతుంది. మీరు ఈ క్షణాన్ని జాగ్రత్తగా చూడగలిగితే, మీరు ఈ క్షణంలో చేతనస్థితిలో ఉండగలిగితే, మీరు ఎప్పుడూ జరిగిపోయిన దాన్ని గురించి బాధపడరు. మీలో అపరాధభావం ఉండదు.

మీరు చాలా సమయం ఈ రెండింటి మధ్య చాలా వేగంగా ఊగుతూ ఉంటారు. మీరు విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నాను అని అనుకున్నప్పుడు కూడా మీరు ఆవేశపడతారు. అందుకే బుద్ధుడు మనస్సుని కోతి అంటాడు. సెకండుకి వచ్చే ఆలోచనల సంఖ్య లేదా టి. పి. ఎస్ తగ్గితే మీరు వర్తమానంలో ఉంటారు. బొమ్మలో, అడ్డగీత మధ్య భాగం సమయాన్ని సూచిస్తుంది. మీలో టి. పి. ఎస్ ఎక్కువ అయ్యేకొద్దీ మీరు వర్తమాన స్థితికి దూరంగా ఉంటారు. మీరు భవిష్యత్ గురించి బాధపడుతూ, దాన్ని భూతకాలంలోనికి పడేస్తారు. అప్పుడు కనీసం ఒక్క క్షణం కూడా వర్తమానంలో ఉండరు.

మీలో టిపిఎస్ తగ్గేకొద్దీ మీరు వర్తమానంలోనికి వస్తారు. మీరు వర్తమానంలోనికి వచ్చాక మీ గతం, భవిష్యత్ మీకు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. గతం గురించి స్పష్టంగా తెలియడానికి ఏముంది అని మీరు ఆశ్చర్యపడవచ్చు. భవిష్యత్ స్పష్టంగా తెలియదేమో, గడిచిపోయింది ఎందుకు తెలియదు అని అనుకోవచ్చు. గతం అంటే నేను జీవించిన నా అనుభవం, దాన్ని నేను స్పష్టంగా చూడటానికి ఏముంది అనుకోవచ్చు. మీరు ఒక విషయం అర్థం చేసుకోవాలి. మీరు మీ భూతకాలాన్ని మీ అభిప్రాయాలతో గుర్తుంచుకుంటారు కాని అక్కడ ఎలా జరిగిందో ఆవిధంగా కాదు. ఎన్ని సార్లు మనం మన గడిచినకాలం బంగారం అని అంటాం? బంగారు కాలం అని గడిచిన కాలం గురించి ఎన్ని వ్రాయలేదు. జరిగిపోయిన కాలం అంతా ఏమీ బంగారం కాదు. మనం ఏదో కొన్ని మంచి విషయాలు గుర్తుంచుకుంటే అది బంగారంలా కనిపిస్తుంది. మీరు ఆత్మప్రబోధ స్థితిలో ఉంటే, ఆ కొద్ది నిమిషాలు మీ టి.పి.ఎస్ తగ్గిపోతుంది. అప్పుడు వర్తమానంలో ఉంటారు.

టి.పి.ఎస్ సున్నాకి పడిపోతే మీరు స్పష్టంగా మీ భవిష్యత్, భూతకాలాల్ని చూడగలరు. ఏ పాయింటు దగ్గర భవిష్యత్, భూతకాలాన్ని కలుస్తుందో అదే వర్తమానం. ఇక్కడ మీ ఆలోచనల వేగం సున్నా. అక్కడ మీరు ఆలోచనలు లేనిస్థితిలో (నో మైండ్ స్టేట్) ఉంటారు. మీరు మీ మనస్సుని నియంత్రించలేరు, అణచలేరు, అది అసాధ్యం. మీరు మనస్సుని అధిగమించాలి. అది సాధ్యమే. ఇక్కడ మనస్సు మీతో ఇక ఆడలేదు. మీరు మీ మనస్సుతో ఆడుకోవచ్చు. దాన్ని ఎలా కావాలంటే అలా ఉపయోగించ వచ్చు. ఏ స్థితిలో ఉండాలి అని మనం ఎంచు కోవచ్చు. అదే ధ్యాన స్థితి. ధ్యానం మనస్సుని విశ్రాంతి స్థితికి తెస్తుంది. అది మనస్సుకి పనిలేకుండా చేస్తుంది. అప్పుడు మనస్సు ఆటలు ఆడదు.

మనం గురుదేవుల సమక్షంలో ఆ స్థితికి చేరవచ్చు. గురుదేవులు నిరంతరం ఆలోచనలు లేని స్థితిలో ఉంటారు. అంటే సున్నా టి.పి. ఎస్ స్థితి. మీరు పూర్తి తెలుసుకునే తత్వంతో ఉన్నప్పుడు మీ టి.పి.ఎస్ సున్నాకి వస్తుంది. మీరు గురువుగారి సమక్షంలో ఉంటే టి.పి.ఎస్ సున్నాకి వస్తుంది. గురువుగారి సమక్షమే ధ్యానం.

మనం సాధారణ స్థితిలో ఉన్నప్పుడు నిరంతరం మాట్లాడుతూ ఉంటాం. మనం బయటి వారితో గట్టిగా మాట్లాడకపోయినా, మనం నిశ్శబ్దంగా మనలో మనం మాట్లాడుకుంటాం. మన మనస్సు విరామంగా ఉండకపోవటమే కాదు, మన అంతరంగంలో ఆలోచనలు సంభాషణలా తయారవుతాయి.

ఈ అంతరంగపు మాటలే వ్యధ అంటే. వ్యధ అంటే నిరంతరం మన లోపల జరిగే వ్యతిరేకపు మాటల ప్రవాహం. మనం తిరిగి తిరిగి అదే గతాన్ని భవిష్యత్ లోనికి తీసుకువెళతాం. గతాన్ని భవిష్యత్‌లో జరిగినట్టు చూస్తాం.

మీలో తొంబైశాతం బాధలు మీరు అనుకున్నట్టు అసలు జరగవు. మా కార్యక్రమాలలో పాల్గొన్నవారికి ఇది నేను చూపించాను. నేను వారికి ఉన్న బాధలని ఒక పేపర్‌మీద వ్రాయమని చెప్పి, దాన్ని ఆరునెలల తరువాత విశ్లేషణ చేయమని చెబుతాను. ఆ తరువాత వాళ్ళు నన్ను కలిసినప్పుడు వాటిలో తొంభై శాతం జరగలేదని, మిగిలిన పదిశాతం వారికి మంచే జరిగిందని చెబుతారు.

మీరు బలంగా ఊహించటమే బాధలని ఆహ్వానించటం. ఏదైనా ఒక బాధ నిరంతరం మిమ్మల్ని విసిగిస్తుంటే అది మీ మనస్సు చేసే కల్పన అని అర్థం చేసుకోండి. మనస్సు అంటేనే నిజం కాదు. అది మీ ఆలోచనలతో చేయబడింది, కాబట్టి మీ బాధలు కూడా నిజం కాదు. వ్యతిరేకపు మాటలని తీసి ప్రోత్సాహకరమైన అనుకూలమైన మాటలతో నింపండి. అది సులభం. వాటిలో శక్తి ఉన్నది.

మన ఆలోచనలు, మాటలు ఎంత శక్తిగలవో మీరు తెలుసుకోలేరు. ఇంతకు ముందు మీకు చెప్పాను. ఎమోటో అన్న శాస్త్రవేత్త నీటిమీద చేసిన ప్రయోగాలు. దాన్ని బట్టి మాటల శక్తిని అర్థం చేసుకోండి.

మీ ఆలోచనలు ఎలా ఉంటాయో మీ మాటలు అలా ఉంటాయి. మీ మాటలు ఏ విధంగా ఉంటాయో మీ పనులు అదే విధంగా ఉంటాయి. మీ పనులు ఎలా ఉంటాయో, మీరు అదే విధంగా ఉంటారు.

మీరు అనే వ్యతిరేకపు మాటలు ఎదుటివారిని మాత్రమే ప్రభావితం చేస్తాయి అనుకోవద్దు. స్పష్టంగా తెలుసుకోండి. అవే ఆలోచనలు అవే మాటలు మీ మీద కూడా అదే విధంగా ప్రభావాన్ని చూపిస్తాయి. వాటిని సృష్టించిన మిమ్మల్ని ముందుగా ప్రభావితం చేసి తరువాత ఎదుటివారిని ప్రభావితం చేస్తాయి.

ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలు ఏమి చెబుతున్నాయో చూశాం. ఒత్తిడి ఎలా వస్తుంది అని నేను ఆలోచించాను. శాస్త్రం ఏమి చెబుతుందో చూద్దాం. మన మెదడులో ఒక భాగం మనలో కొన్ని పనులని నియంత్రిస్తుంది. అవి యాంత్రికంగా, ఆటోమాటిక్‌గా జరిగే శ్వాస, జీర్ణక్రియ మొదలైన శరీరపు పనులు. సహజంగా మన మెదడులో ఒక రక్షణ భాగం ఏర్పడి ఉన్నది. అదే హిపోథలామస్. దానినే జీవశాస్త్రవేత్తలు మెదడుకు వినయం కలిగిన (రెప్టేలియన్ బ్రేయిన్) భాగం అంటారు.

ప్రవర్తన మీద పరిశోధనలు చెప్పే, “పోరాడు లేదా పారిపో” అనేస్పందన గురించి చెబుతున్నాయి. శరీరం యొక్క వివేకం ఒక ప్రమాదాన్ని పసికడితే, మన మెదడులోని హిపోథెలామస్ మన అచేతన వ్యవస్థ ద్వారా మార్పుచెందుతుంది. అచేతనస్థితి, చేతనస్థితి కంటే అత్యంత వేగంగా పనిచేస్తుంది. కాబట్టి ప్రమాదం గురించి మనం చేతనస్థితిలో తెలుసుకునే లోపుగానే మనం జాగ్రత్త పడతాం. హిపోథలామస్ పిట్యూటరి గ్లాండుని చైతన్య పరుస్తుంది. అది మాస్టర్‌గ్లాండ్. దాన్ని ప్రేరేపిస్తే అది అడ్రినలిన్ అనే హార్మోనుని తయారుచేస్తుంది. ఆ హార్మోను మన శరీరమంతా ముఖ్యంగా కాళ్ళు, చేతులకి వ్యాపిస్తుంది. అప్పుడు మనం పోరాటానికి లేదా పారిపోవటానికి సిద్ధం అవుతాం. ఆ శక్తి మనం పోరాటానికి లేదా పారిపోవటానికి మనని తయారుచేస్తుంది.

అచేతన స్థితి రెప్టేలియన్ బ్రెయిన్ మనల్ని రక్షించటానికి శరీరంలోనికి కొన్ని రసాయనాలని పంపించటానికి నిర్ణయిస్తుంది. ఈ పద్ధతి రాతి యుగంనాటి మనుషులకి బాగా పనిచేసింది. వాళ్ళు క్రూరమృగాలని చూసినప్పుడు ఇది ఉపయోగపడేది. ఆలోచించకుండా పోరాటం చేయటం లేదా పారిపోవటం అనేది జరిగేది.

అడ్రినలిన్ ప్రభావం మన శరీరం మీద ఏవిధంగా ఉంటుందో తెలుసుకోవటానికి పరుగు పందాలలో పాల్గొనేవారిమీద పరిశోధనలు చేశారు. వారందరినీ పందెం గీతమీద నిలబెట్టి సరీగ్గా పిస్టల్ గాలిలో లేపేముందు అంపైరు చేతిని క్రిందికి దించేవాడు. అప్పుడు క్రీడాకారులు వెనక్కి తగ్గేవారు. ఈవిధంగా ఆరుసార్లు జరిగాక, కనీసం ఒక మీటరు కూడా పరిగెత్తకుండానే వారంత కింద పడిపోయారు. వారి శరీరంలో అడ్రినలిన్ ప్రమాద స్థాయికి చేరింది. కారణంలేకుండా అడ్రినలిన్ శరీరంలో తయారయితే రక్షించే ఆ రసాయనం ప్రమాదకారిగా మారుతుంది.

పెద్ద పులిని కాని సింహాన్ని కాని మనం ఆకస్మాత్తుగా చూడడం అనేది ఈ రోజుల్లో చాలా తక్కువ. కాని మన అచేతన వ్యవస్థ ప్రమాదం యొక్క సంకేతాలను పంపుతూ ఉంటుంది. వీటినే నేను ఫియర్ స్ట్రోక్స్ అంటాను. మానసిక నిపుణుల అంచనా ప్రకారం మనం రోజుకి ఆరు సార్లు అటువంటి ఫియర్ స్ట్రోక్స్ కి గురిఅవుతాం. అదే అడ్రినలిన్‌ని అధిక మోతాదుల్లో మనలో తయారుచేస్తుంది. ఈ అడ్రినలిన్ మనలో ఏర్పడే డిప్రెషన్‌కి కారణం. మనలో ఉండే చాలా భయంకరమైన వ్యాధులకి డిప్రెషన్ కారణం అని తెలిసింది.

చాలా సంపన్న దేశాలలో జరిగిన వైద్య పరిశోధనలు, యువతలోని ఆర్టరీలు చాలా అడ్డంకులతో మూయబడి వున్నాయి, వారి ఆర్టరీలు అరవైఏళ్ళవారి ఆర్టరీలులా ఉన్నాయి అని తెలిసింది. డాక్టర్స్ చెప్పటం ఈ స్థితికి భౌతికకారణాలు కేవలం ఒక భాగమే అని భౌతికంగా ఆరోగ్యంగా ఉన్న వ్యక్తిలో కూడా. ఈ మానసిక మార్పులు గుండె జబ్బులని తయారుచేస్తాయి.

ఈరోజుల్లో గుండె వైద్య నిపుణులు, డాక్టర్స్ పేషెంట్లని ఒక ప్రశ్నావళిని నింపమని అడుగుతున్నారు. దాని ద్వారా వారు ఎంతవరకూ వత్తిడి వలన ప్రభావితం అవుతున్నారో తెలుసుకుంటారు. అది ఏవిధంగా గుండెపై ప్రభావాన్ని చూపిస్తుందో తెలుసుకుంటారు. వైద్యులు చెప్పిన ముఖ్యమైన ఒత్తిడి కలిగించే కారణాలు, దగ్గరవారి మరణం, ఉద్యోగం పోవటం, డబ్బుపోవటం, ఉద్యోగంలో ట్రాన్స్ఫర్ రావటం, ఇల్లు మారటం మొదలైనవి. ఇవి హార్ట్ఎటాక్స్కి దారితీయవచ్చు. గుండెకి సంబంధించిన వ్యాధులకి కారణాలే చాలా వ్యాధులకి కారణం. వీపునొప్పి, మైగ్రేన్, అల్సర్స్ మొదలైనవి ఆ కారణాలతోనే వస్తాయి. ఇందులో అంతర్గతంగా ఉండే మానసిక కారణాలు చాలా వరకూ ఈ స్థితికి కారణం అవుతాయి.

స్ట్రెస్ మనిషిని చంపగలదు, కాని అది మానసిక వ్యవస్థలో మాత్రమే. వృధ చెందుతూ మనం ఫియర్స్ట్రోక్స్ సృష్టిస్తాం. నిబంధనలవలన వాటిని కల్పిస్తాం. మందులతో వాటిని కొంతవరకూ మార్చవచ్చు. కానీ ఇందులో అంతర్లీనమైన కారణాలని తొలగించకపోతే ఏ మందు పనిచేయదు. దాన్ని శాశ్వతంగా తగ్గించలేం.

ఒక ఐటి కంపెనీ చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటీవ్కి ఒక ప్రాజెక్టు గురించి ఎంక్వయారీ లెటరు వస్తుంది. ఆయన దాన్ని చూడమని తన సబార్డినేటుకి పంపుతాడు. ఇటువంటి ప్రాజెక్ట్ చేసే టీం ఆ ప్రాజెక్ట్ని క్షుణ్ణంగా పరిశీలించి ఆప్రాజెక్ట్ని పూర్తి చేయటానికి "ఆరునెలలు పడుతుంది అని, దాని ఖరీదు మిలియన్ డాలర్లు" అని చెబుతారు. ఆ టీం మేనేజరు రిపోర్టు చదివి, టీం నాలుగు నెలల్లో దీన్ని పూర్తిచేస్తారని ముప్పావు మిలియన్ డాలర్లకి పని పూర్తి అవుతుందని రాసి తనబాస్కి పంపుతాడు.

Hాన్ని జనరల్ మేనేజర్ చదివి, అందరినీ మీటింగ్కి పిలుస్తాడు. అతను వారితో మనం దీన్ని అరమిలియను డాలర్లతో మూడు నెలలలో చేయాలి అంటాడు. ఈ ప్రపోజల్ని చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటీవ్కి పంపిస్తాడు. చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటీవ్ కష్టమర్ని పిలిచి ఈ ప్రాజెక్ట్ని రెండునెలల్లో అర్థమిలియన్ డాలర్లకి పూర్తిచేస్తాం అని చెబుతాడు.

కార్పోరేట్ సంస్థలలో పని చేసేవారికి ఈ సంఘటన అర్థం అవుతుంది. నిర్ణయాలుచేసే వ్యక్తులు సాధారణంగా అసలు పనికి దూరంగా ఉంటారు. ఆ పనిగురించి వారికి తెలియదు. అటువంటి నిర్ణయాలు చేయటం వలన వారి అహంకారం తృప్తి పడుతుంది. అటువంటివారు వారి అహంకారం కోసం దేనినైనా త్యాగం చేస్తారు. కార్పోరేట్ ఆఫీసుల గురించి కొంచెం పరిశోధన చేస్తే అర్థమౌతుంది, కేవలం కొందరు వ్యక్తుల అహంకారం కోసం ఎన్ని సంస్థలు మూతపడ్డాయో. ఎందుకంటే నిర్ణయాలు చేసే వ్యక్తులు వారి అహంకారంతో నడపబడతారు. నా శిష్యులు కొందరు కార్పోరేట్లలో పనిచేస్తారు. లెవెల్-5 నాయకత్వం గురించి వారు చెబుతుంటారు. ఆ ఆఫీసర్లు కంపెనీ అవసరాల వెనుక ఉంటారు. వారి అహంకారం కోసం కాకుండా కంపెనీ కోసం పనిచేస్తారు. ఒక కంపెనీ విజయాన్ని సాధిస్తే దానివెనుక వారి కష్టం ఉంటుంది. కానీ వారు ప్రపంచానికి తెలియరు. వారు కూడ బయటపడరు. మన జీవితాలలో రెండురకాల మనుషులు ఉంటారు, ఒత్తిడికి గురయ్యేవాళ్ళు అలా గురికాని వాళ్ళు. ఒత్తిడికి గురి అయ్యేవాళ్ళు జీవితాన్ని నియంత్రించాలి అని చూస్తారు. వాళ్ళు జీవితాన్ని తాము కోరుకున్న విధంగా మలచాలని చూస్తారు. వాళ్ళ ఏకాగ్రత కేవలం వారి మీదే ఉంటుంది. ఒత్తిడి లేని వారు జీవితంతో పాటు ప్రవహిస్తూ వెళతారు. జీవితం వారికి ఏది ఇస్తే దాన్ని ఎటువంటి పిర్యాదులు లేకుండా తీసుకుంటారు. వారి ఏకాగ్రత ఇతరులకి ఏమి చేయగలను అనే దాని మీదే ఉంటుంది. మీరు ప్రవాహానికి ఎదురు ఈదినప్పుడే ఒత్తిడికి గురవుతారు. అదే ప్రవాహంతో పాటు వెళితే ఒత్తిడి ఉండదు. అలా ప్రవాహంతో వెళితే మిమ్మల్ని మీరు మర్చిపోతారు.

మీరు కేవలం ఇంట్లో కూర్చొని ఒత్తిడికి గురికావచ్చు. దానికోసం బయటికి వెళ్ళి పనిచేయనవసరం లేదు. పరిశోధనల ఫలితాల ప్రకారం విడాకుల సంఖ్య నలభై, ఏభై సంవత్సరాల మధ్యలో ఎక్కువగా ఉంటుందని, పిల్లలు పెద్ద వాళ్ళయ్యి ఇల్లు వదిలాక విడాకులు ఎక్కువగా ఉన్నాయి అంటారు. అప్పటి వరకూ తల్లితండ్రుల మధ్య పిల్లలు ఉంటారు. పిల్లలు తమ మధ్య లేనప్పుడు వారికి ఏమి చేయాలో తెలియదు. నిశ్శబ్దం ఒత్తిడిని కలిగిస్తుంది.

పని చేసే స్థలంలో ఒత్తిడి అనేది మన విద్యార వ్యవస్థతో ప్రారంభమౌతుంది. పిల్లలు చిన్నతనం నుంచి వారికి మనం ర్యాంకులు అంటగడతాం. ఒక క్లాసులో ఒకరిని హీరోని చేస్తే మిగతావారు తాము ఎందుకూ పనికిరానివారం అనుకుంటారు. చిన్నవయస్సు నుంచే పోటీలు అలవాటు చేస్తారు. ఈ పోల్చుకోవటం అనేది పనిచేసే చోటుకి కూడా వస్తుంది. అది ఆ పనిచేసే చోటుని యుద్ధభూమిగా మారుస్తుంది.

ఒక చిన్న కథ : ఒక కాకి ఏపనీ లేకుండా రోజంతా చెట్టుమీద కూర్చొని ఉంటుంది. ఒక కుందేలు అటు పక్కగా వెళుతూ కాకిని చూస్తుంది. దానికి కాకిని చూస్తే అసూయ అనిపిస్తుంది. అది కాకిని, 'నేను కూడా నీలాగా ఏమీ చేయకుండా కూర్చోగలనా?' అని అడుగుతుంది.

దానికి కాకి, 'ఓ! తప్పకుండా నీకు ఎలా కావాలంటే ఆవిధంగా చేయి' అని అంటుంది. అప్పుడు కుందేలు చెట్టుకింద ఏమీ చేయకుండా కూర్చుంటుంది. కొంతసేపయ్యాక నక్క అటువైపువచ్చి కుందేలుని తినేస్తుంది.

ఈ కథ నుంచి మనం ఏమి అర్థం చేసుకుంటామంటే ఏమీ చేయకుండా కూర్చుంటే మీరు చాలా పైన కూర్చుంటారు. మనకి తెలిసిన మానవవనరుల అభివృద్ధి కార్యక్రమంలో మనుషులని తరగతులుగా విభజించాలి అంటారు. నాకు ఎవరో చెప్పారు, ప్రతి కంపెనీలో కనీసం 10 నుంచి 15 మందిని బాగా పనిచేయని వారిగా చూపించాలి అని. అంటే మనుషులని సంఖ్యల స్థాయికి దించారు అని అర్థం. వారి మనుగడ కోసం చాలా మందిని బలిచేస్తారు. అందుకే ఈ ఆఫీసులని కాంక్రీటు అడవులు అంటారు. ఎంత కాలం అయితే మనుషులు భయం, ఆశలతో ముందుకి నడపబడతారో, వారు ఉత్తేజులు కారు. వారిని కంట్రోల్లో పెట్టి ఏదో రోజువారీ పనులని చేయించవచ్చు, కానీ వారిని ఉత్సాహపరచి పెద్దవి, కొత్తవి అసాధ్యమైన పనులు చేయించలేం. ఇది ప్రస్తుతం పెద్ద కంపెనీలలో ఉన్న సమస్య. వారికి అందరూ బాగా పని చేయాలి అని ఉంటుంది. కాని వారిని ఉత్సాహపరిచే విధానాలు కంపెనీల దగ్గర లేవు. వాళ్ళ దగ్గర కొరడా లేదా కేరెట్ మాత్రమే ఉన్నాయి. అంతకు మించి మరేమీ లేవు.

మనుషులు కేవలం ఏదో కొన్ని వస్తువులతో తృప్తిపడరు. మేనేజ్‌మెంట్‌లో ఉన్న సైకాలజిస్టులు దీన్ని గుర్తించారు. వారు చెబుతారు జీతాలు, అదనపు భత్యాలు ఉద్యోగస్తులకి ఏ మాత్రం ఉత్సాహాన్ని ఇవ్వలేవు. వీరు ఏమని చెబుతారంటే ఉద్యోగస్తులకి సరిగ్గా జీతాలు పెంచితే సంతోషపడరు. వారికి ఇంతకు మించి మరేదో కావాలి. వారికి గుర్తింపు కావాలి. ఒక ప్రముఖ సైకాలజిస్టు మనుషులు ఏవిధంగా తమ కోరికతో పైకి వెళతారో ఒక మోడల్‌ని తయారుచేస్తారు. దానినే మాస్లో హెయిరార్కీ నీడ్స్ అంటారు. ఆ పిరమిడ్ అడుగు భాగాన ప్రాథమిక అవసరాలైన భోజనం, దుస్తులు నివాసం మిగతా అవసరాలు ఉంటాయి. ఆ తరువాత సంఘంలో తమకి తృప్తికలిగే బంధాలు, బాంధవ్యాలు వారికి అవసరం అవుతాయి. ఆ తరువాత వారికి ప్రేమ, ఎదుటివారి శ్రద్ధ కావాలి. ఆ తరువాత గౌరవం, పేరు ప్రతిష్ఠలు కావాలి. అయినా ఆ తరువాత కూడా ఏదో కొంత మిస్ అయ్యింది అనుకుంటారు.

ఆ ఏదో అనేది వారి అంతరంగం. మాస్లో దానినే సెల్ఫ్ యాక్టువలైజేషన్ అంటాడు. ఈ ప్రాంతంలోనే మనం ఎటువంటి ఒత్తిడి లేకుండా ఉండగలం. ఈ జోన్‌లోనే మనం భగవంతునిలో, విశ్వశక్తిలో ఒక భాగం అనుకుంటాం. మీరు ఇంట్లో పనిచేసినా, ఆఫీసులో చేసినా, ఫ్యాక్టరీలో చేసినా, ఏ పని చేయకపోయినా అందరూ చూసేది ఈ స్థితి కోసమే. అక్కడ మీరు కేంద్రీకృతమై ఉంటారు.

దీనినే మా ప్రాథమిక కార్యక్రమం అయిన ఆనంద స్ఫురణలో నేర్పిస్తాం. మాస్లో చెప్పే ఐదు దశలు ఈ కార్యక్రమంలో చెప్పే శక్తి కేంద్రాలు ఒకే విధంగా ఉంటాయి. వీటినే శక్తి చక్రాలు అని వేదసంస్కృతిలో అనేవారు. ఒక్కొక్క చక్రం ఒక భావావేశాన్ని, ఒక కోరికని తెలియచేస్తుంది. ఇందులో ఒక్కొక్క చక్రాన్ని, దానికి సంబంధించిన అవసరాన్ని తీర్చుతూ వెళితే మనం పై శక్తి కేంద్రాలకి వెళ్ళి చివరికి పరిపూర్ణ దశకి చేరాతాం. కొన్ని వేలమంది ఈ కార్యక్రమం ద్వారా అద్భుతంగా ప్రభావితం అయ్యారు. ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాలా కంపెనీలలో ఇచ్చాం. దీనినే నేను నమ్మకమైన పరిష్కారాలు అంటాను. ఇంతకు ముందు మీకు చెప్పాను 5వ స్థాయి నాయకత్వం. ఈపద్ధతితో ఎదుటివారికి నేను ఏమి చేయగలను అనేవారిని అభివృద్ధి చేస్తుంది. అదే విధంగా ఆనందస్ఫురణ కార్యక్రమం 5వ స్థాయి నాయకులని తయారు చేస్తుంది. అటువంటివారు ఒత్తిడితో బాధపడరు. అదేవిధంగా వారు ఎవరినీ ఒత్తిడికి గురిచేయరు.

ముంగింపులో నేను చెప్పేది ఒత్తిడి అనేది జీవితంలో ఒక భాగం. ఒత్తిడి అనేది లేకుండా జీవితం అనేది ఉండదు. మన బయట జరిగేవాటికి మన శరీరం, మనస్సు నుంచి వచ్చే స్పందన. ఇది జరిగే డిస్టర్బెన్స్ కాదు. మనకి సమస్యని ఇచ్చే అనిశ్చల స్థితి కాదు. ఇది మన అంతరంగంలోని అనిశ్చలస్థితి, అందుకే అంటాను మనమే డిస్టర్బెన్స్ అని. ఈ కారణం వల్లనే ఒక వ్యక్తిలో ఒత్తిడికి కారణమైన విషయం మరొక వ్యక్తిలో ఒత్తిడిని కలుగచేయదు. అంటే ఒకరికి అమృతం మరొకరికి విషం కావచ్చు అంటారే అదే ఇది. కార్పోరేట్ ప్రపంచంలో స్ట్రెస్ అనేది చాలా ముఖ్యమైన విషయం. వారి లెక్కల ప్రకారం కోట్లకొద్దీ డాలర్లు ఈస్ట్రెస్ కోసం వృధా చేస్తున్నారు. ఒత్తిడి అనేది కేవలం మనుషుల మీద ప్రభావాన్ని చూపిస్తే ఎవరూ పట్టించుకోరు. అది వారి కంపెనీ మీద ప్రభావం చూపితేనే సమస్య. ఒత్తిడి గురించి మాట్లాడుతూ దానికి ఏదో కొద్ది ఉపశమనం కలిగే పనులు చేయటం అనేది ఒక పెద్ద వ్యాపారం. బయట ప్రపంచంలో ఏదో కొన్ని పనులు చేయటం ద్వారా మీరు ఎట్టిపరిస్థితిలో ఒత్తిడిని తగ్గించలేరు. మీరు ఎంతకాలం పరిగెత్తగలరు? దేని నుంచి పరిగెత్తగలరు?

మీరు చేయగలిగేది మిమ్మల్ని మీరు మార్చుకోవటం. మీకు మీరు ఆ ఒత్తిడినుంచి స్వేచ్ఛ పొందవచ్చు. ఇది చాలా సులభం. బయట జరిగే వాటితో ప్రభావితం కాకూడదు అని నిర్ణయించుకోండి. ఇది అసాధ్యం ఏమి కాదు. ఇది సూక్ష్మసత్యం. మీ నియంత్రణలో లేని విషయాలు మీ మీద ప్రభావాన్ని చూపటం అనేది మీరు పెట్టుకునే నిబంధనే. ఏదీ మంచి కాదు, చెడు కాదు. అది మీ అభిప్రాయం మాత్రమే.

మీ మీద మీ అభిప్రాయాలని వదిలివేయండి. అదే విధంగా ఎదుటివారిమీద పరిసరాల మీద మీ అభిప్రాయాలు వదిలివేయండి. అప్పుడు మీలో ఒత్తిడి ఉండదు. మిమ్మల్ని ఒత్తిడినుంచి బయటికి తెస్తుంది. ఈ విషయంలో ధ్యానం చాలా సహాయం చేస్తుంది. ధ్యానం మీ మనస్సుని విరామ స్థితికి తీసుకువెళుతుంది. అప్పుడు మీ చుట్టు ప్రక్కల జరిగే విషయాలని వాటితో ప్రభావితం కాకుండా గమనించగలుగుతారు. ప్రయత్నించటంలో మీరు పోగొట్టుకునేది ఏదీ లేదు, ఒత్తిడి తప్ప.

మనలోని వత్తిడిని పోగొట్టటానికి ఇది చాలా సులభమైన, బలమైన ధ్యాన పద్ధతి. దీన్ని ఆనందస్ఫురణ కార్యక్రమంలో నేర్పిస్తాం. అందులో మణిపూరక చక్రాన్ని (నాభి ప్రాంతంలో ఉండే చక్రం) తేలిక చేసే ధ్యానం. అదే ఒత్తిడికి పీఠం. ఈ ధ్యానం భోజనానికి ముందు ఖాళీ కడుపుతో చేయాలి. నిద్ర పోవడానికి కొన్ని గంటల ముందు చేయవచ్చు. నిలబడి అరవండి. అయితే మీకు తెలియని భాషలో అరవాలి. వినేవారికి కూడా ఏమీ అర్థం కాకూడదు. ఆవేశంగా మీ ఎమోషన్స్ అన్నింటినీ బయటికి తెచ్చేయండి. ఏడవాలనిపిస్తే ఏడ్చేయండి. కింద దొర్లాలి అనిపిస్తే దొర్లండి.

ఇది చాలా బలమైన ధ్యానపద్ధతి. మీ అచేతన స్థితిలో అడ్డంకులని తొలగిస్తుంది. మీ అంతరంగంలోని అన్ని వ్యతిరేక భావాలని కరిగించి వేస్తుంది. ఇది ఒకవిధమైన సైకోఎనలేటికల్ సెషన్. అందులో పేషెంట్స్ ఎనలిస్ట్ దగ్గర ఇదే విధంగా చేస్తారు. అందులో సైకోఎనాలసిస్ పది శాతం నిలవలో ఉన్న జ్ఞాపకాలు పోతాయి. హిప్నూసిస్ అనేది అచేతనస్థితికి సంబంధించినది. దాని మీద మీ నియంత్రణ అనేది ఉండదు. కానీ ఈ ధ్యానం అత్యున్నత చేతన స్థితి యొక్క చర్య. దీన్ని శుభ్రం చేసే సమయంలో మీరు పూర్తిగా తెలుసుకునే స్థితిలో ఉంటారు.

ఈ పద్ధతిని ఇరవై నిముషాలు సాధన చేయండి. తరువాత పది నిముషాలు నిశ్శబ్దంగా ఉండి ఆ శక్తి మీలోపల అంతా వ్యాపించేలా చేయండి. నిశ్శబ్దంగా ఉన్నప్పుడు మీ ఆలోచనలని గమనించండి. వాటిని అణచవద్దు.

⁂ ⁂ ⁂

★ అహంకారం మీ స్వచ్ఛమైన అంతరంగం యొక్క అబద్ధపు గుర్తింపు. దీన్ని మీరు బయట ప్రపంచానికి చూపిస్తారు. ఇది అహం యొక్క ఒక రూపం దీనినే బయటికి ప్రదర్శిస్తారు.

★ మమకారం అంతరంగపు అహంకారం. అదే నిరంతరం మీరు మీ నిజ స్థితికంటే చాలా తక్కువ అని మీకు చూపిస్తుంది.

★ మనం మన మనస్సుని నియంత్రిస్తాము అని, మనం చేసే దాన్ని మనమే నిర్ణయిస్తాం అనేది మనం మన జీవితంలో మోసే ఒక పెద్దఊహ.

★ మీరు ఆత్మప్రబోధ స్థితిలో ఉంటే, వర్తమానంలో ఉంటారు.

★ మీలో తొంబై శాతం వ్యధలు అంతరంగపు మాటలు, నిజంగా వ్యధలు కావు.

★ జీవితాన్ని రక్షించే అడ్రినలిన్ అనే రసాయనం అనవసరంగా శరీరంలో కారణంలేకుండా తయారయితే అది ప్రమాదకారిగా మారుతుంది.

★ ఒత్తిడి మనల్ని చంపుతుంది. అయితే అది మానసిక వ్యవస్థలో ఉంటుంది.

భయాన్ని ఎదుర్కొనే ధైర్యంకలిగి ఉండటమే జీవన్ముక్తి

భయం అంటే వ్యధయొక్క లోతైన ఒక కోణం. అలజడ్లు రావటానికి కారణం మనలోని వ్యధ మాత్రమే. ఏ విధంగా అయితే వ్యధ అనేది లేకుండా మన జీవితం లేదో అదే విధంగా భయం అనేది కూడా మన జీవితాలలో అల్లుకుపోయింది. భయం లేకుండా భయాన్ని ఎదుర్కోనడం సాధ్యమే. ధైర్యం గల వ్యక్తి అంటే భయం లేని వ్యక్తి కాదు, భయాన్ని ఎదుర్కోవటం తెలుసుకున్న వ్యక్తి.

భయం శక్తి యొక్క ఒక రూపం. అందుకే దాన్ని నాశనం చేయలేరు. శక్తిని సృష్టించలేరు, నాశనం చేయలేరు. దాని రూపాన్ని మాత్రం మార్చగలరు.

అర్థం చేసుకోండి, మీ భయం అన్నది మీ జీవశక్తితో నేరుగా బంధాన్ని కలిగి ఉంటుంది. మీరు జీవన్మరణ సమస్యని ఎదుర్కొన్నప్పుడు, మీలో భయం కలిగినప్పుడు మీలో అడ్రినలిన్ అనేది మీ శరీరంలో తయారౌతుంది. అడ్రినలిన్ మీరు వేగంగా పారిపోయే శక్తిని ఇస్తుంది. దీనినే పోరాడు లేదా పారిపోయే స్పందన అంటారు. మీరు భయాన్ని ఎదుర్కొంటారు లేదా దాని నుంచి పారిపోతారు. మీరు జీవన్మరణ స్థితిని ఎదుర్కొన్నప్పుడు మీలోనికి చాలా శక్తి వస్తుంది, మీలో భయం కలిగినప్పుడు మీ స్వాధిష్ఠాన చక్రం పూర్తిగా చలించిపోతుంది.

మీలోపల స్వచ్ఛమైన కోరిక కాని స్వచ్ఛమైన ఆశ కాని ఉండి, దానికి ప్రత్యేకమైన లక్ష్యం లేనప్పుడు అది మీలో పొంగి ప్రవహించే శక్తి అవుతుంది. దానికి సృష్టించి, విస్తృతం కాగల శక్తి ఉంటుంది. అదే బిగ్ బ్యాంగ్! కారణం లేకుండా మీలో శక్తి విస్ఫోటకం జరుగుతూ ఉంటుంది. అదే విధంగా మీలోపల ప్రత్యేక లక్ష్యం లేని స్వచ్ఛమైన భయం ఉన్నప్పుడు అది కుంచించుకు పోతుంది. అదే మీలోని కృష్ణబిలం లేదా బ్లాక్‌హోల్.

ఒక విషయం అర్థం చేసుకోండి, భయం మీ లక్షణం. దాన్ని ఏదో ఒకలక్ష్యం వైపుకి మళ్ళించకండి. భయం సహజం, దానికి కారణం సమాజపరమైనది. స్వచ్ఛమైన భయం జీవించటానికి సహాయం చేస్తుంది.

మీలోపల నుంచి ఏకారణంలేకుండా వ్యాపించే శక్తి స్వచ్ఛమైన ఆశ. ఎప్పుడైతే ఆశక్తికి ఒక లక్ష్యం ఉంటుందో అది మామూలు ఆశగా మారుతుంది. అదే విధంగా మీలోపలకి కారణం లేకుండా వచ్చిన శక్తి స్వచ్ఛమైన భయం. ఏదో ఒక లక్ష్యంతో ఏర్పడిన భయం సాధారణ భయం. కృష్ణబిలం ఏర్పడకపోతే బిగ్‌బ్యాంగ్ జరగదు. ఇదంతా జీవితంలో ఒక భాగం. జగన్నాటకంలో ఒక భాగం. స్వచ్ఛమైన భయం అంటే మీలోపల మీరు విరామంగా

భయాలకి ఎదురు నిలవండి, స్వేచ్ఛని పొందండి ఉండగలగటం. దాన్నే నాశనం అంటాం. ఈ విశ్వం పుట్టుకే బిగ్బాంగ్ అంటే విశ్వం యొక్క మరణం. బ్లాక్‌హోల్ అంటే మీ ఆత్మ పుట్టుక. బిగ్బాంగ్ మరణమే బ్లాక్‌హోల్. మీరు లోపలికి తీసుకునే శ్వాస కోరిక, బయటికి వదిలే శ్వాస భయం.

శ్వాస ద్వారా మీలోపలికి ప్రాణం వెళ్ళటమే బిగ్ బాంగ్. మీశరీరంలోంచి ప్రాణం బయటికి వెళ్ళటమే బ్లాక్‌హోల్. అంటే బిగ్బాంగ్ కని బ్లాక్‌హోల్ని కాని ఆపటానికి ప్రయత్నిస్తే, దానితో పోరాడితే మీకు మీరు సమస్యలని సృష్టించుకుంటారు.

భయం కలిగినప్పుడు, బ్లాక్‌హోల్ కలిగినప్పుడు మీరు ప్రశాంతతవైపు తిరుగుతారు. అంటే బిగ్బాంగ్కి సిద్ధమవుతారు. మీలో స్వచ్ఛమైన భయం కలిగి నప్పుడు, మీరు బాగా విరామంలోనికి వెళ్ళి నూతనత్వాన్ని పొందుతారు. అదే మీలోపల ధైర్యంలా శక్తిలా ఉప్పొంగుతుంది.

మీకు ఉన్నది పోతుందేమో అన్న భయం మీకు కలిగినప్పుడు లేదా నేను ఏదీ సాధించలేను అన్న భయం ఏర్పడినప్పుడు మీలోని శక్తికి, మీ వ్యతిరేకతకి మధ్య పోరాటం జరుగుతుంది.

మీరు అనుకున్నది సాధించలేనని తెలుసుకున్నప్పుడు, దాన్ని సాధించగల శక్తి మీలో లేదు అని కచ్చితంగా తెలిసనప్పుడు మీలో భయం అనేది ఉండదు. అదే విధంగా దేనినైనా కచ్చితంగా సాధించగలను అని అనుకున్నప్పుడు భయం ఉండదు.

భయం అంటే మీ నమ్మకానికి, విశ్వాసానికి మధ్య జరిగే పోరు. అదే విధంగా మరొకవైపు మీలోని వ్యతిరేక భావాలకి, మీ ఆశలకి మధ్య జరిగే పోరాటం. అంటే మీరు మీలోని అనుకూల, వ్యతిరేక శక్తులతో పోరాడటమే. కాబట్టి అర్థం చేసుకోండి, మీకు సాధించే శక్తి లేదు అని కచ్చితంగా తెలిసినప్పుడు భయం ఉండదు. అయితే మీరు దేనినో సాధించాలి అనుకుని, దాన్ని సాధించే శక్తి లేనప్పుడు మీలో భయం కలుగుతుంది. ఈ పోరాటమే భయం. చూడండి, మీరు దేశానికి, ప్రపంచానికి రాజును కాలేనేమో అని ఎప్పుడూ భయపడరు. మీరు అలా కాలేరు అని తెలుసు. అయితే మీ సోదరుడి అంత విజయాన్ని సాధించలేనేమో అని భయపడతారు. మీలో ఉన్నదాన్ని పొందలేను అని భయపడతారు.

అవకాశం భయాన్ని సృష్టిస్తుంది. దీని అర్థం ఏమిటంటే భయం జీవితానికి మూలం. మీరు భూమిమీద మూడు వందల సంవత్సరాలు బతకనేమో అని భయపడతారా? లేదు. ఎందుకంటే అంతకాలం బతకలేమని కచ్చితంగా తెలుసు. అయితే మీరు ఎప్పుడూ అరవై, దెబ్బై సంవత్సరాలు బతకనేమో అని భయపడతారు. మీరు కచ్చితంగా సాధించగలను అని స్పష్టంగా తెలిసినప్పుడు మీలో భయం ఉండదు.

భయాన్ని రెండు విధాలుగా తప్పించుకోవచ్చు. ఒకటి అన్ని అవకాశాలని మూసివేయటం. అంటే మరణించటం. అప్పుడు భయం ఉండదు. రెండవది అవకాశాల హద్దులని చెరిపివేయటం. అంతులేని అవకాశాలు, హద్దులు లేని సాధ్యత మీకు భయం లేకుండా చేస్తాయి.

ఏదీ సాధించలేమంటే మీ నుంచి దేనినీ తీసుకోలేరు అనుకున్నప్పుడు భయం ఉండదు. అన్నీ సాధించవచ్చు అన్నా భయం ఉండదు.ఎందుకంటే, మీరు పూర్తి శక్తివంతులు అని అనుకుంటారు. ఈ విషయాన్ని స్పష్టంగా అర్థం చేసుకుంటే, ఆక్లిక్ జరిగితే మీలో భయాలన్నీ పోతాయి.

ఈ రెండు విధానాలని గురువులు పద్ధతులుగా ఉపయోగిస్తారు. నీవు ఏమీ చేయలేవు అని గురువు అంటే అది పూర్తి అధీనత. అది మానసిక మరణం. మీరు ఇక ఏమీ చేయలేను అనుకోగానే విరామంగా అయిపోతారు. దీనినే రమణ మహర్షి ఆత్మశరణాగతి అంటారు. ఈ విధంగా మీరు భయానికి అతీతంగా వెళ్ళవచ్చు.

రెండవది అన్ని అవకాశాలని తెెరవడం ద్వారా భయం నుంచి తప్పించుకోవచ్చు. దీనిని ఆత్మజ్ఞానం అంటారు.

ఒక చక్కని కథ ఉన్నది : ఒక వ్యక్తి బోధనలు రాసే గుడి గోడమీద 'సోఒ హమ్' అని రాస్తాడు. అంటే నేను అది అని, నాకు అన్నీ సాధ్యాలే అని. మరొక వ్యక్తి వచ్చి 'దాసోఒ హం' అని రాస్తాడు. నాకు ఏదీ సాధ్యం కాదు. నేను దాసుడను అని. అదికూడా పర్వాలేదు. మరొక వ్యక్తి 'సదాసోఒ హమ్' అని రాస్తాడు. దాని అర్థం నేను ఎప్పుడూ అదే.

నీవు ఏదీ సాధించలేనని అనుకున్నప్పుడు మీరు దాసోఒ హం కాగలరు. నేను సాధించగలను అనుకున్నప్పుడు మీ శక్తిని తెలుసుకుంటారు. ఈ రెండు విధాలుగా మీరు భయం నుంచి స్వేచ్ఛని పొందవచ్చు. నేను ఏదీ సాధించలేను అనే భావంతో ఉంటే మీరు పరిశోధించి అనుభూతిని పొందుతారు. ఈ రెండింటిలో ఏ విధానమైనా మీరు భయానికి అతీతంగా వెళతారు. అయితే ఆ భావానికి పూర్తిగా కట్టుబడి ఉండాలి. ఈ రెండింటిలో ఏదో ఒకదానితో పని చేసే విధంగా ఉండాలి.

కొంతమంది నన్ను, 'మాకు ఎన్నో భయాలు ఉన్నాయి. మేం ఏంచేయగలం?' అని అడుగుతారు. మీకు చాల భయాలుంటే మీరు జ్ఞానోదయం పొందటానికి ఎన్నో అవకాశాలు ఉన్నాయి అంటాను నేను. స్తబ్దంగా జీవితం గడిపేవారికి భయాలు ఎక్కువ ఉండవు. వారు జ్ఞానోదయం పొందడానికి అవకాశాలు తక్కువ.

స్తబ్దంగా జీవితం గడిపేవారు ఏ సాహసం చేయరు. అటువంటివారు పోగొట్టుకొనేది ఏమీ ఉండదు. తగిన నిర్ణయాలు తీసుకునే అవసరం లేదు. అప్పుడు భయాలు ఉండవు. వారు జ్ఞానోదయం పొందే అవకాశాలు తక్కువ. చురుకైన వారు నిరంతరం పనిచేస్తూ ఎక్కువ నిర్ణయాలు తీసుకుంటూ ఎక్కువ భయపడతారు. వారు జ్ఞానోదయం పొందడానికి చాలా ద్వారా లు ఉంటాయి. అవి తెరవగలిగే ద్వారంగా ఉంటుంది. మీకు సరైన పద్ధతులు తెలిస్తే ఆ భయాలని ద్వారాలుగా చేసుకొని విముక్తి పొందవచ్చు. లేకపోతే అవి అన్నీ గోడలై మిమ్మల్ని బంధిస్తాయి.

మీకు భయం అనిపిస్తే, మిమ్మల్ని అగౌరవ పరచుకోకుండా, కించపరచుకోకుండా నమ్మకంతో ఉండండి. ఎవరైతే భయాన్ని ఎదుర్కొంటారో వారికి సమస్యలుండవు. భయపడే వారు తమకి తాము ఎక్కువ సమస్యల్ని సృష్టించు కుంటారు. భయంగురించి ఎక్కువ ఆలోచించటం వలన సమస్యలు వస్తాయి.

భయం నిజస్వభావం తెలుసుకొని ధైర్యంగా ఎదుర్కొంటే, విముక్తి చెందుతారు. అదే మీకు ఆశీర్వాదం. అప్పుడప్పుడు మీ దృష్టిని వేరొక దానిపైకి మరల్చితే భయంపోతింది. భయం లేకుండా ఉండటం అంటే మీచైతన్యస్థితిలోకి వెళ్ళటం. అక్కడ పోతుందనే భయం ఉండదు. మీకు జీవితంలో ఉండే భయాలు దగ్గరవారిని పోగొట్టు కుంటామని, ధనాన్ని కోల్పోతామని, తెలియని దాని గురించి విఫలమౌతామని భయపడతాం. ప్రతి భయాన్ని ఒక ద్వారంగా ఉపయోగించుకొని జ్ఞానోదయాన్ని పొందవచ్చు. మీరు ఆందోళనతోగాని, శక్తితోగాని నింపబడి ఉంటారు. మీరు ఆందోళనగా ఉన్నప్పుడు, తెలియకుండా, మీ అంతర్గతశక్తిని బలవంతంగా వాడుకుంటారు. మీ ఆత్మశక్తి నుండి పద్ధతి తెలియకుండా బలవంతంగా శక్తిని తీసుకుంటే, ఆందోళన కలుగుతుంది.

మనం ఆత్మశక్తి నుండి ధ్యానం ద్వారా శక్తిని పొందవచ్చు. మనకు అవసరమైనప్పుడు శక్తిని బలవంతంగా తీసుకోకుండా ఓర్పుతో, ధ్యానంతో వచ్చే శక్తిని, బ్రహ్మానందాన్ని మీలోకి వ్యాప్తి చెందనియ్యండి.

మీలో ఉన్న శక్తికి మరణం లేదు. మీలో ఉన్నమరొకదానికి మరణం ఉంది. ఉన్నది పోతుందని అనుకోవటమే మీకు మరణం, అంటే భయం కలిగించేది. మీలో ఉన్నదానికి మరణంలేదు అంటే లేనిది కోల్పోరు. దేనికి మరణముందో, అది మీ అంతరంగంలో ఇమడదు.

మీరు భయాన్ని జయించలేరు. భయం లేకపోవటం అంటే తీవ్రమైన భయంతో ఉండగల మేధస్సుని కలిగి ఉండి, ఆ భయాన్ని ఏ లక్ష్యంవైపు తిప్పకుండా ఉండటమే. భయం కలిగించే వస్తువు లేదా లక్ష్యం లేనప్పుడు మనలో కలిగిన స్వచ్ఛమైన భయం మనకి లోతైన విశ్రాంతిని, శాంతిని ఇస్తుంది.

భయం అనేది ఒక గొప్ప శక్తి. అది మనకి లోతైన విరామాన్ని ఇస్తుంది. భయం యొక్క కేంద్రం నూతనత్వానికి కేంద్రం. భయాన్ని అణచడం భయం లేక పోవటంకాదు. మనం చీకట్లో వెళ్ళేటప్పుడు భయంతో భగవంతుడి నామ జపం మొదలు పెడతాం. భయం వల్ల మీకు భగవంతుడి పేరు గుర్తుకు వస్తుంది. మనసులో నామజపం చేస్తున్నందువల్ల భయం లేదనిపిస్తుంది. మీసమస్యని పూర్తిగా పరిష్కరించకుండా, మీదృష్టిని వేరొకదాని మీదకు మరల్చారని అర్థం చేసుకోండి.

ఉదాహరణకి, పిల్లి గట్టిగా కళ్ళుమూసుకొని పాలుతాగుతూ ఎవరూ చూడటంలేదని అనుకుంటుంది. మీరు భయం పోయిందని అనుకున్నప్పుడు అదేపని చేస్తున్నారు. మీరు భయం పోయిందని అనుకుంటారు. భయం కలగటంలేదు అంటే భయంలేదని కాదు. స్పష్టంగా తెలుసుకోండి. భయం ఉంది కాని, మీరు భయాన్ని ఎదుర్కోడానికి లేదా భయంతో ఉండటానికి అపారమైన శక్తి ఉంటుంది. భయం లేదంటే భయానికి అతీతంగా వెళ్ళి దానితో ఎటువంటి సంబంధం లేకుండా ఉండటం. భయం అనేది జీవితంలో ఒక సహజమైన భాగం.

తెలియని దాని గురించి భయం ఉంటే ఏమిచేయాలి? అని చాలామంది నన్ను అడుగుతారు. భయం ఉందంటే మీరు ప్రాణంతో ఉన్నారని అర్థం. మీరు ఏదో పోగొట్టుకుంటారనే భయం లేకపోతే భయం ఉండదు. మీరు మరణిస్తే కోల్పోయేది ఏమీ లేదు కాబట్టి భయం ఉండదు. మీరు కోల్పోయేది ఉన్నప్పుడు భయం ఉంటుంది. అది మనిషి సహజ స్వభావం.

మరణ భయం, చీకటి భయం ఒకటే. తెలియనిదాని గురించి ఉండే భయం చీకటితో సంబంధం ఏర్పరచు కుంటే పోతుంది. మీకు మరణ భయం కూడ ఉండదు.

నాకు ఒక జోక్ గుర్తు వచ్చింది.

ఒక పాప, "నాన్నా నీకు చీకటంటే భయమా?" అని తండ్రిని అడిగింది. "లేదు" అన్నాడు తండ్రి. మరి నీకు "పాములంటే భయమా?" అస్సలు భయం లేదు అన్నాడు. ఆ చిన్న పాప తాను కొత్తగా ఏదో కనిపెట్టానని, అయితే నీకు అమ్మ తప్ప ఏదన్నా భయం లేదు అంది ఆనందంగా.

మీ అజ్ఞానంవల్ల మీకు చీకటంటే భయం అని అర్థం చేసుకోండి.

తంత్రంలో గురువు శిష్యుల్ని భయం పోగొట్టుకోవడానికి అడవికి వెళ్ళి శూన్యాన్ని చూస్తూ ఉండమని చెప్తారు. అంటే రాత్రంతా శూన్యమైన అనంత ఆకాశాన్ని చూస్తూ కూర్చోవాలి. మీలో అణిగి ఉన్న భావాలన్నీ బయటకువస్తాయి.

జెన్సంప్రదాయంలో వ్యక్తిని గోడవంకచూస్తూ కూర్చోమంటారు. మనసు శూన్యమై, బాహ్య శూన్యంతో కలిసి పోతుంది.

పై పద్ధతులలో ఏపద్ధతైనా మీలో అణచుకున్న అవిరామం పోయి, మీరు నిశ్శబ్దంలో విశ్రాంతి పొందే విధంగా చేస్తుంది. మీ అంత రంగాన్ని శుభ్రపరుస్తుంది. మీలో అణచుకున్న

భయాలకి ఎదురు నిలవండి, స్వేచ్ఛని పొందండి భావాలు బయటకు రావడమే మీ భయాలు. మీరు అవగాహనతో ఆ భయంలోనికి, చీకటిలోనికి చూడ గలిగితే మీ భయం పోతుంది.

ఒక చిన్న పిల్లవాడు భయపడినప్పుడు భయపడకు ధైర్యంగా ఉండమని చెబుతాం. మనం పిల్లలకి భయపడ కూడదని నేర్పిస్తున్నాం కనుక భయం అనిపించి నప్పుడు సహజ స్వభావాన్ని అణచుకుని ధైర్యంగా ఉండటానికి ప్రయత్నిస్తాడు. అలా కాకుండా పిల్లన్ని భయాన్ని వెదకనిస్తే, భయానికి స్థూలంగా ఉనికి లేదని తెలుస్తుంది. అప్పుడు వారికి భయం పోతుంది.

మానవులకు ఉండే పెద్ద భయం గుర్తింపు ఉండదని, గుర్తింపు పోతుందన్న భయం, మరణభయం కన్నా అధ్వానమైనది.

అనారోగ్యం, మానసికఅనారోగ్యం, ఆస్తి, పేరు ప్రతిష్ఠల్ని కోల్పోవటం అనేవి మరో రూపంలో ఉన్న మరణ భయం

ఒక చిన్న కథ : ఒక వ్యక్తి సభలో ఉపన్యాసం ఇవ్వడానికి చేతిలోకి మైక్ తీసుకున్నప్పుడు, అతని మెదడు శూన్యమైపోయింది. అతడు కొంతసేపు మాటలు రానివాడిలా నిలబడిపోయాడు. కొంత సేపటికి ప్రపంచంలో అత్యంత అద్భుతమైన మనిషి మెదడు. అది పుట్టినప్పటి నుంచి మరణించేవరకు నిర్విరామంగా, పనిచేస్తుంది కాని ఉపన్యసించే ముందు ఆగిపోతుంది, అని అన్నాడు.

సమాజాన్ని తృప్తి పరచడానికి, సమాజంలో గుర్తింపు పొందలేమనే భయంతో, మనకు ఇష్టంలేని, మంచివి కాని పనులు చేస్తాం. సమాజం మనల్ని స్వీకరించదని భయం. మన అహంకారం చంపబడుతుందన్న భయం. మనం చేసే ప్రతి పని వెనుక, అంతర్గతంగా మరణ భయం ఉంటుంది. మరణాన్ని అర్థం చేసుకుంటే జీవితం మీద అవగాహన మారుతుంది. మీలో ఉన్న భయాల్ని ఎలా ఎదుర్కోవాలో తెలుస్తుంది.

కోపం భయానికి ప్రతిరూపం

లోపల ఉండేది భయం, వ్యక్తపరచేది కోపం.

ఒక చిన్న కథ : ఒక వ్యక్తి చేతిలో కొన్ని కాగితాలతో కోపంగా పోస్టాఫీసులోకి వెళ్ళి నన్ను బెదిరిస్తూ ఉత్తరాలు రాయడానికి మీకెంతధైర్యం అని అడిగాడు. అక్కడ ఉన్న ఉద్యోగి అవును బెదిరింపు ఉత్తరాలు పంపడం చట్టరీత్యా నేరమే. ఆ ఉత్తరాలు ఎవరు పంపుతున్నారో మీకు తెలుసా? అని అడిగాడు. ఎందుకు తెలియదు, ఇన్‌కంటాక్సు అధికారి అని గట్టిగా అన్నాడు ఆ వ్యక్తి. మీకు కోపంవచ్చినప్పుడు దానిలోకి చూస్తే మీ భయం కనిపిస్తుంది. భయం వేసినప్పుడు, చేతులు విసిరి కాళ్ళని విదిలించి, మీ కోపాన్ని వ్యక్తపరిస్తే భయం పోతుంది. భయం కోపంగా ఎలా మారుతుందో, అలాగే ద్వేషంగా కూడ మారుతుంది. మీరు అవగాహనతో ఉంటే మీ భావాలు, ఒక దాని నుండి వేరొకదానికి ఎలా మారుతాయో గమనించవచ్చు.

తోటలో నడుస్తున్నప్పుడు చీకటిలో తాడుని చూసి పాము అని భ్రమపడితే కలిగే భయం ఆపద కలిగించే భయం. ఒక గులాబి మొక్కని వేళ్ళతో కుదిపితే అది చనిపోతుంది.

మనం రోజుకి నిద్రలోనో, లేక మెలకువగా ఉన్నప్పుడు 6 నుండి 12 భయ విపత్తుల్ని ఎదుర్కొంటాం. ఇవి మన అచేతనస్థితి నుండి పుడతాయి. మనం వాటిని చేతనస్థితిలో అవగాహనతో చూస్తే తగ్గుతాయి.

ఆ భయం క్షణికం కాబట్టి తరువాత దాన్ని లోతుగా విశ్లేషిస్తే భయాలంటే అర్థం అవుతుంది. అది భయాన్ని పూర్తిగా పోగొడుతుంది. మనలో ఉండే సహజ భయాన్ని తగ్గించుకుంటే ఈ భయ విపత్తుల తీవ్రత, తరచుగా రావటం తగ్గుతాయి. మనకు సహజంగా ఉండే భయాన్ని అవగాహనతో, లోతుగా అర్థం చేసుకుంటే తగ్గించుకోవచ్చు.

చూడడం, స్వీకరించడం, భయాన్ని అణచకుండా దాన్ని చూసి స్వీకరిస్తే అది కరిగిపోతుంది. భయంతో మన శరీరాన్ని వణకనివ్వండి, కన్నీరు రారనివ్వండి. గాలిలో గడ్డిపోచ ఎలా వంగుతుందో అలా భయానికి లొంగిపోండి.

ఒక చిన్న కథ : ఒక చీకటి రాత్రి ఓ వ్యక్తి నడుస్తూంటే రాయితగిలి తూలి క్రిందికి జారాడు. అతడు పడిపోకుండా వేళ్లాడుతున్న కొమ్మని పట్టుకున్నాడు. చిమ్మ చీకటిలో అతడు కొమ్మని గట్టిగా పట్టుకుని, సహాయం కోసం గట్టిగా అరిచాడు. అతడు తన గొంతు ప్రతిధ్వనిని విని, తాను అగాధంలో పడ్డానేమో అని భయపడ్డాడు. ఆ రాత్రి గడవడం కష్టమైంది. తెల్లవారిన తరువాత చూస్తే రెండు అడుగుల కింద ఒక పెద్దరాయి కనిపించింది. అగాధంలేదు.

మీ భయాలన్నీ ఇలాగే ఉంటాయి. మీ భయాన్ని ఎదుర్కొంటే అవి లోతైనవి కావని తెలుస్తుంది. మీరు వాటిని భూతద్దంలోంచి చూసి అగాధాలనుకుంటారు. మీరు భయం అనే కొమ్మని వదిలేస్తారో, పట్టుకుని వేళ్లాడతారో అన్నది మీ ఇష్టం.

స్వాధిష్ఠాన చక్రం – ఇది భయానికి మూలం.

నా చిన్నతనంలో జరిగిన ఒక సంఘటన, నేను ప్రతిరోజు తెల్లవారు జామున 4 గంటలకి కీర్తనలు పాడుకుంటూ అరుణాచలం కొండకి ప్రదక్షిణలు చేసేవాడిని. ఒక రోజు నేను, అర్ధరాత్రి తరువాత లేచి కొండ చుట్టు ప్రదక్షిణ చేయడానికి బయలుదేరాను. ఆరోజుల్లో సరైన దీపాలు లేవు, దారిలేదు, చుట్టూ దట్టమైన అడవి. నేను పాటలు పాడుకుంటూ తలవంచుకుని నడుస్తున్నాను. ఒక నది దగ్గర అప్రయత్నంగా తలెత్తి చూసేసరికి ఒక హైనా ల గుంపు నామీద దూకడానికి సిద్ధంగా ఉంది.

అంతులేని భయం వేసింది. అలాంటి అనుభవం నాకు ఎప్పుడూ కలగలేదు. దాని తరువాత నాజీవితంలో మళ్ళీ అలాంటి భయం కలగలేదు.

నేను అరుణాచలేశ్వరునికి పూర్తిగా అధీనమైనట్టు అనిపించింది, నన్ను అరుణాచలేశ్వరుడు రక్షిస్తాడని పూర్తి నమ్మకం కలిగింది. ఎక్కడి నుంచో ఒక సన్యాసి వచ్చి తన కర్రతో ఆ హైనాల గుంపుని తరిమేసాడు. ఆ జంతువుల గుంపు పారిపోగానే ఆ వృద్ధుడు కూడ మాయమయ్యాడు.

భయాన్ని పోగొట్టుకోవాలంటే దానిలోనుండి వెళ్తున్నట్టు మనసులో పూర్తిగా ఊహించుకోవాలి. ఈ పద్ధతిని మీకు భయం లేనప్పుడు, మీరు ప్రశాంతంగా ఉన్నప్పుడు ఉపయోగించవచ్చు. మీరు ఏకాంతంగా కూర్చోని భయాన్ని ఊహించుకొని, పూర్తి అవగాహనతో ఎదుర్కొండి. మీకు బాధ కలిగినా, శరీరానికి అసౌకర్యం అనిపించినా పర్వాలేదు భయాన్ని అణచవద్దు, అనుభవం పొందండి, ఆ అనుభవంతో అది పూర్తిగా పోతుంది.

1. హంస మంత్రం : ఈ పద్ధతి చాలా శక్తివంతమైనది. 24 గంటలు ఇది ఉపయోగించవచ్చు. ఎప్పుడైనా మీకు భయం అనిపిస్తే విరామంగా కూర్చోండి. మీధ్యాస, ఏకాగ్రతని బయటికి వదిలే శ్వాస మీద వుంచండి. 'సా' ని మీమనసులో నిశ్శబ్దంగా శ్వాస వదులుతూ మనన చేయండి. శ్వాస వదలటం అంటే విశ్రాంతిగా ఉండటం, పోయేవాటిని పోనీయటం. శ్వాస తీసుకునేటప్పుడు మీరు నిరంతరం దేనినో దాన్ని పట్టుకుని ఉంటారు. శ్వాస వదిలేటప్పుడు అన్నీ వదిలేస్తారు. ఇప్పుడు అదేవిధంగా వదిలేయండి. శ్వాసని విడవడంమీదే ఏకాగ్రతని నిలపండి. శ్వాస తీసుకోవటాన్ని పట్టించుకోవద్దు. శ్వాస తీసుకుంటూ 'హం' అని నిశ్శబ్దంగా అనుకోండి.

బయటికి వదిలే శ్వాసమీద ఎక్కువ శ్రద్ధని ఉంచండి. లోతుగా శ్వాస వదలండి. అప్రయత్నంగా శరీరం శ్వాస తీసుకునే విధంగా చేసి కేవలం శ్వాస వదలటం మీద మాత్రమే శ్రద్ధ ఉంచండి. నిశ్శబ్దంగా హం.... సా.....హం..... సా.... అనుకోండి. హంస మంత్రం, అకస్మాత్గా మిమ్మల్ని తెలుసుకునే తత్వంలో ఉంచుతుంది. మీకు విరామాన్ని ఇస్తుంది. అది ఎప్పటికీ పోని (మరణించని) విరామం. పోయేవన్నీ మిమ్మల్ని వదలి పోతాయి.

మీకు భయం వేయనప్పుడు కూడా ఈ పద్ధతిని సాధన చేయవచ్చు. మీరు కూర్చోని, నిలబడి, నడుస్తూ, తింటూ కూడా ఈ పద్ధతిని సాధన చేయవచ్చు. ఇది చాలా శక్తివంతమైన పద్ధతి. నిరంతరం బయటికి విడిచే శ్వాసమీద శ్రద్ధని ఉంచి హంసా ని నిశ్శబ్దంగా జపిస్తూ ఉండండి. శ్వాస తీసుకుంటూ హం అని వదులుతూ 'సా' అని అనుకోండి. ఈ విధంగా నిశ్శబ్దంగా చేస్తే మీరు 'అజపా జప' గా అవుతారు. ప్రయత్నం లేకుండా జపించటం. ప్రయత్నంతో జపించేది జపం. అజపాజప అంటే మీలోపల నిరంతరం దానంతట అదే జరుగుతూ ఉండేది అని అర్థం. పోయేవిన్నీ మిమ్మల్ని వదిలి వెళ్ళిపోతాయి. మీరు దానినుంచి బంధవిముక్తులవుతారు. ఏదైతే ఎప్పటికీ మరణించదో అది మీలో ఉండిపోతుంది. అప్పుడు మీరు అంటే ఎప్పటికీ మరణించని వారు అని తెలుసుకుంటారు. ఆ సత్యమే జ్ఞానోదయం. హంసమంత్రం అజప అయితే మీరు పరమహంస అవుతారు.

ఈ పద్ధతిని మూడురోజులు సాధనచేయండి. గుర్తువచ్చినప్పుడు శ్వాస తీసుకుంటూ 'హం' అనుకోండి, శ్వాస వదులుతూ 'సో' అనుకోండి. మీ ఏకాగ్రతని శ్వాస వదలటం మీద మాత్రమే ఉంచండి. అకస్మాత్గా మీలో ఆస్తిపోతుంది, ఆరోగ్యం పోతుందేమో అనే భయాలన్నీ పోతాయి. అన్ని భయాలు పోతాయి. బయట శ్వాస మీద ఏకాగ్రతని నిలిపితే మీ అంతరంగంలో మరణించేవన్నీ మిమ్మల్ని వదిలివేస్తాయి.

2. చీకటి ధ్యానం : మనం చీకటి నుంచే జన్మించాం. అమ్మ గర్భంలో చీకటి అదే. మనం అనుకున్నట్టు చీకటి వ్యతిరేకమైంది, చెడ్డది కాదు. అది అద్భుతమైన చికిత్సా శక్తి, తల్లి లాంటి మంచి అనుకూలమైన శక్తి.

తల్లి గర్భంలోని ఆ శక్తినుంచే మీ శరీరం తయారు అయ్యింది. దీనినే కారణశరీరం అంటారు. చీకటి మీ శరీరానికి ఆధారం. అంతేకాదు ఆకాశం, విశ్వం అంతా చీకటే. విశ్వం అంటే వెలుగుకాదు, గాఢమైన చీకటి.

వేదసాహిత్యం ఏమి చెబుతుందంటే, సృష్టికి ముందు చీకటిని, చీకటి కప్పిఉంచింది అని. అది అన్నింటికీ మూలం, అదే ఆధారం. మీరు విమానం లోంచి బయటికి రాత్రివేళ చూస్తే నేను చెప్పే చీకటి తెలుస్తుంది. చీకటి మాత్రమే నిజానికి అక్కడ ఉన్నది. మిగిలినవి వస్తాయి పోతాయి. చీకటి మీరనుకున్నట్టు వ్యతిరేకమైంది కాదు. మనం చీకటి అంటే మరణం అనుకుంటాం. మరణం తరువాత వచ్చేఖాళీ చీకటి అనుకుంటారు. కానీ మీరు పుట్టడానికి ముందుకూడా చీకటే అన్న విషయం మీకు తెలియదు. ఇప్పుడు అర్థం చేసుకోండి. చీకటి అంటే మరణం తరువాత వచ్చే శూన్యం కాదు. చీకటి అంటే పరిపూర్ణత. అది సృజనాత్మక శక్తి. దాని నుంచే మీరు జన్మించారు. ఇది స్పష్టంగా అర్థమైతే మీరు చీకటితో అనుబంధాన్ని పెంచుకోగలరు.

ముందు మీరు చీకటి అంటే ఏమిటో స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోగలిగితే, అప్పుడు చీకటిమీద ధ్యానం చేయగలుగుతారు. మీకు చీకటి అంటే భయం ఉంటే ఈ ధ్యానంలోనికి వెళ్ళలేరు. ఈ ధ్యానం మీలోని తీవ్రమైన బద్ధకానికి, అతినిద్రకి, నిద్రలేమికి, నిరాశకి చికిత్సచేస్తుంది. ఈ నాలుగు సమస్యలకి పరిష్కారం ఈ ధ్యానం.

సూచనలు: (సమయం 25 నిముషాలు)

భయాలకి ఎదురు నిలవండి, స్వేచ్ఛని పొందండి కళ్ళు మూసుకుని కూర్చోండి. కళ్ళు మూసుకోవటం అంటే మీలోపలకూడా చూడకూడదు. మీరు కళ్ళుమూయగానే లోపల ఏవేవో చూస్తుంటారు. లోపల టి.వి ఆన్ అవుతుంది. ఇప్పుడు పూర్తిగా కళ్ళు మూయాలి. అప్పుడు మీలోపల గాఢమైన చీకటిని చూస్తారు. తల్లి గర్భంలోని చీకటి మీరు జన్మ తీసుకున్న చీకటి. అదే విశ్వం అంతా ఉన్న విశ్వశక్తి అందులోంచే సృష్టి ఆవిర్భవించింది. మీరు పుట్టినప్పుడు ఆ శక్తిని, ఆ చీకటిని మీ లోపల ఉంచుకొని పుట్టారు.

మీరు కళ్ళుమూసుకొని, లోపల చూడటం ఆపగలిగితే మీరు ఆ చీకటిని చూడగలుగుతారు. ఆ గాఢమైన చీకటితో ఇరవై నిమిషాలు ఉండండి. ఒకవేళ మనస్సు ఎక్కడికైనా వెళితే తిరిగి చీకటిలోనికి తీసుకురండి. 20 నిమిషాల తరువాత కళ్ళుతెరిచి బయటకూడా చీకటిలోనే 5 నిమిషాలు ఉండండి. కళ్ళుతెరిచి అదే చీకటిని బయటకూడా చూడండి. మీరు బయటా లోపల అదే చీకటిని చూడగలిగినప్పుడు మీ మనస్సుని ఆపగలిగి అవసరమైనప్పుడు తెచ్చుకోగల స్థితికి వస్తారు.

మీరు సమస్యల నుంచి స్వేచ్ఛని పొందాలంటే మీ మనస్సుని ఆపగలగాలి. కారణ శరీరానికి సంబంధించిన నిద్ర సమస్యలకి ఇదే పరిష్కారం. మీరు గాఢమైన చీకటిలో ప్రవేశించగానే అనారోగ్యం బాగువుతుంది. మానసికంగా, భౌతికంగా మీలో చక్కని మార్పు వస్తుంది. అది చికిత్స చేయటమే కాదు మీ అంతరంగపు లోతులలోనికి, మీ చేతనస్థితిలోనికి తీసుకువెళుతుంది. అది జ్ఞానోదయానికి తీసుకువెళుతుంది.

నాభి ప్రాంతానికి రెండు అంగుళాలు క్రింద ఉన్న ఈ చక్రం మీద ఏకాగ్రత ఉంచి లోతుగా హూ కారాన్ని చేయండి. హూ ని లోతుగా గట్టిగా అనాలి. అప్పుడు ఏవైనా భయాలు బయటికి వస్తే రానీయండి. మీకు భయం వేసినా పరవాలేదు. హూకార మంత్రాన్ని తీవ్రంగా చేయండి.

స్టెప్-2 : మీ కేంద్రంలో విరామంగా ఉండండి.

స్వచ్ఛమైన ఆశ అంటే ఆనందం, ఉత్సాహం. స్వచ్ఛమైన భయం లోతైన శాంతి, ఆనందంతో మీరు ఏదైనా సాధించగలరు. శాంతితో కూడా సాధించగలరు. ఆ శాంతిలో విరామంగా ఉండండి. మీరు చాలా చైతన్యంతో ఉండగలరు.

✤✤✤

జీవన్ముక్తి అంటే 'బాధకి' బాధపడటానికి అతీతంగా వెళ్ళటం

చాలాసార్లు భయం బాధగా మారుతుంది. ఈ ప్రపంచంలో అత్యంతం భయపెట్టే విషయం బాధ. జీవించి ఉన్న ప్రాణులన్నీ భయపడేది ఒకే ఒక్క విషయానికి, అదే బాధ. మీరు కొంచెం లోతుగా చూస్తే మీకు తెలుస్తుంది, ఎవరైనా మరణం అంటే భయపడరు. కాని, మరణం లోని బాధ గురించి, అప్పుడు వారు అనుభవించే యాతన గురించి భయపడతారు. కొంతమందికి పేదరికం అంటే భయం. కొందరికి సంబంధబాంధవ్యాల గురించి భయం. మరి కొందరికి అనారోగ్యం అంటే భయం. అయితే ఈ భయాలన్నింటికీ మూలకారణం బాధ. వీటి ద్వారా వారికి కలిగే బాధ అంటే భయం. ఈ భయాలన్ని బాధ అంటే ఉండే భయమే.

బాధ అనేది శారీరకం లేదా మానసికం లేదా భావావేశాత్మకమై ఉంటుంది. భౌతికమైన లేదా శారీరకమైన బాధ అనేది శరీరానికి కావలసిన ప్రాథమిక అవసరం. ఒక్కసారి ఊహించండి, పొరపాటున ఏదైనా ప్రమాదం జరిగితే, శరీరానికి బాధ కలగకపోతే అలా దెబ్బలు తగిలించుకుంటూ ఉంటాం. మనం జుట్టుని రకరకాల స్టైల్స్‌లో మార్చినట్టు ముఖాన్ని, కాళ్ళు చేతులని మార్చుతాం. నిజానికి బాధ అంటే శరీరం మైండ్‌కి రాసే ఒక విన్నపం, దయచేసి నామీద కొంత శ్రద్ధ చూపించు అని రాసే ఉత్తరం. ఎప్పుడైతే బాధ కలిగిన ప్రాంతంలో మన ఏకాగ్రతని పెడతామో, శ్రద్ధ చూపిస్తామో అది శక్తి అవుతుంది. ఎప్పుడైతే శరీరం తన బాధని తెలియచేస్తుందో అది మన శ్రద్ధని ఆశించటం. ఆ శ్రద్ధ శరీరానికి చికిత్స చేస్తుంది.

మానసిక, భావావేశాత్మక బాధ అంటే మీకు ఇష్టంలేని దాన్ని ఎదుర్కొన్నప్పుడు మీలో ఒక మానసిక భావన కలుగుతుంది. పరిశోధనలు ఏమి చెబుతున్నాయంటే మానసిక బాధ శరీరాన్ని చాలా ఎక్కువగా కలతపడే విధంగా చేస్తుంది. సెక్స్ పరమైన మానసిక భావనలని అణచివేస్తే దాని ఫలితం వీపు క్రింది భాగం వ్యాధిగ్రస్తమవుతుంది. ఎక్కువ బాధ్యతలు తీసుకుంటే భుజాల నొప్పులు వస్తాయి. అది శారీరక బాధ కాని, మానసిక బాధ కాని, మీరు ఒక ముఖ్య విషయాన్ని అర్థం చేసుకోవాలి. ఏ బాధైనా వర్తమానాన్ని అడ్డుకునే ప్రయత్నంలోనే వస్తుంది.

జీవితంలో ఏదైనా బాధాకరమైన సంఘటన జరిగితే, అది బిడ్డని కాని, భర్త లేదా భార్యని కాని పోగొట్టుకోవటం, మంచి స్నేహాన్ని పోగొట్టుకోవటం ఇలాంటి సంఘటనలు జరిగినప్పుడు బాధపడతారు. కాని కొంతకాలం అయ్యాక ఆ విషయాన్ని స్వీకరిస్తారు. చాలా రాత్రులు, పగలు ఏడుస్తారు. కానీ ఆ తరువాత ఆ విషయాన్ని స్వీకరిస్తారు. కాలం బాధని మాన్పుతుంది. ఇది ఒక సామెత. ఒక విషయం అర్థం చేసుకోండి. మీలో బాధని మాన్పాలంటే కాలం ఎప్పుడు అవసరం అవుతుందంటే ఆ సంఘటన జరిగినప్పుడు. ఆ బాధని భరించటానికి మీరు పూర్తి చేతన స్థితిలో, పూర్తి తెలుసుకునే తత్వంతో లేనప్పుడు. బాధ కలిగినప్పుడు మీరు దానివైపు కేవలం చూడగలిగితే, ఆ భావావేశాన్ని తెలుసుకునే తత్వంతో గమనించ గలిగితే అప్పుడు మీరు మీకు బాధకలిగించే విధంగా మనస్సు ఆడే ఆటని తెలుసుకోవచ్చు. మీకు సమయం ఎందుకు కావాలంటే అప్పటికి మీరు అర్ధం చేసుకుంటారు. కొన్ని వారాలు లేదా నెలలు గడిచాక లేదా సంవత్సరాలు గడిచాక క్రమంగా ఆ సంఘటన మసకబారుతుంది. అది ఎక్కడో దూరంగా ఉండే జ్ఞాపకాలలో చేరుతుంది.

కాని ఆ బాధ పూర్తిగా వ్యవస్థని వదిలిపోదు. ఎప్పుడైనా మీరు పోగొట్టుకున్న వ్యక్తిలాంటి మనిషిని చూసినప్పుడు నడక, మాట, నవ్వు ఏదైనా మీరు పోగొట్టుకున్న వారిని గుర్తు తెప్పిస్తే తిరిగి ఆ గాయం రేగుతుంది. అది మిమ్మల్ని బాధపెడుతుంది. ఎందుకంటే మీరు మీగతాన్ని మీ లోపల మోస్తూంటారు. ఈ కారణం వలన మీకు జీవితం చాలా బరువుగా ఉంటుంది. మీరు మీ గతాన్నంతా మోస్తూ ఉంటారు. మీరు చిన్నపిల్లలుగా ఉన్నప్పటి నుంచి, యువకులుగా ఉన్నప్పుడు, ఉద్యోగానికి వెళ్లినప్పుడు ఈ విధంగా జీవితంలో ప్రతి దశలోని అనుభవాలని, చేసిన తప్పులని, బాధలని పట్టుకొని ఉంటారు. మీరు మోసే గతం యొక్క బరువే మీరు ఎప్పుడు ఆ అనుభవాన్ని పొందినా తిరిగి బాధపడేట్టుచేస్తుంది. మీరు మీ గతాన్ని వదిలివేయాలి అని నిర్ణయంచుకొని, ప్రతి పరిస్థితిని కొత్తగా చూడగలిగితే మీకు అంత బాధ ఉండదు. మీకు బాధ కలిగినా వెంటనే మానిపోతుంది. దానికి అంత ఎక్కువ సమయం అవసరం లేదు.

ఒక చిన్న కథ : ఒక శిష్యుడు గురువుగారి దగ్గరకి వెళ్లి ఆయనతో, "గురుదేవా! నేను ధ్యానం చేయలేకపోతున్నాను. కాళ్ళు లాగుతున్నాయి. నా ఏకాగ్రత చెదురుతున్నది," అని అంటాడు. అప్పుడు గురువుగారు, 'అదిపోతుంది' అంటారు. రెండువారాలు గడిచాక ఆ శిష్యుడు గురువుగారి దగ్గరకి మరలా వెళ్లి "గురుదేవా! నేను బాగా ధ్యానం చేయగలుగుతున్నాను. నేను చేతనస్థితిలో ఆనందస్థితిలో ఉండగలుగుతున్నాను" అంటాడు. గురువుగారు శిష్యుడితో, అది పోతుంది, అంటాడు.

బాధకి, సంతోషానికి మూలం ఒక్కటే. అది ఒకే విధమైన స్పందన. కాకపోతే రెండు పేర్లు. అది ఇలా ఉంటుంది, ఇద్దరు వ్యక్తులు శరీరాన్ని మసాజ్ చేయించుకుంటారు. వారిలో ఒకరు ఇది చాలా చక్కని ఉత్సాహం కలిగించే పని అంటాడు. మరొక వ్యక్తి ఇది చాలా బాధకలిగించే హింస అంటాడు. ఒక్కటే సందేశం కాని అది తీసుకున్న వ్యక్తిని బట్టి అది సంతోషమా, బాధా అనేది ఉంటుంది.

జీవితంలో ఈ రెండూ వ్యతిరేకాలు ఉంటాయి. సంతోషం బాధ,ఈ రెండూ కూడా మనస్సు నుంచే వస్తాయి. మనస్సు నిరంతరం ఈ చివరిదైన బాధనుంచి ఆ చివరిదైన సంతోషం వైపు ఇలా రెండు చివరల మధ్య తిరుగుతూ ఉంటుంది. చాలా అరుదుగా మధ్య ప్రాంతంలోనికి వస్తుంది. సంతోషం బాధ అనేవి ఆయా వ్యక్తుల భావాల మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. మీకు సంతోషం కలిగించేది మరొకరికి బాధ కలిగించవచ్చు.

భగవద్గీత, ఆత్మసాక్షాత్కారానికి ఎన్నో మార్గాలు చూపించిన శ్రీకృష్ణ భగవానునిచే చెప్పబడిన మహాగ్రంథం. అందులో చాలా చక్కగా చెబుతారు, ఎవరైతే బాధని సంతోషాన్ని ఒకే విధంగా చూస్తారో ఎవరైతే మట్టిని, బంగారాన్ని ఒకే విధంగా చూస్తారో, ఎవరైతే పొగడ్తని, విమర్శని వివేకంతో ఒకే విధంగా తీసుకుంటారో, ఎవరైతే మిత్రులని, శత్రువుని ఒకే విధంగా చూస్తారో అటువంటివారు ఊగిసలాడే వ్యవస్థకి అతీతంగా వెళతారు. అటువంటి వారికి సంతోషం బాధ ఒకే విధంగా ఉంటుంది. అటువంటివారు జ్ఞానోదయానికి సిద్ధమైనట్టే.

గౌతమబుద్ధుడు ఈ విధంగా చెబుతాడు, మిమ్మల్ని మీరు సంతోషం, బాధలనుంచి విముక్తుల్ని చేసుకోండి. సంతోషం కోసం పాకులాడటం, బాధని పెంచి పోషించటం అనే ఈ రెండు ఒకే విషయానికి సంబంధించిన రెండు వ్యవహారాలు.రెండూ గొలుసులే. బాధ గొలుసు అందవిహీనంగా కనిపిస్తుంది, సంతోషం గొలుసు అందంగా కనిపిస్తుంది. ఇది ఎలా అంటే రాత్రి తరువాత పగలు వస్తుంది, పగలు తరువాత రాత్రి ఒకదాని తరువాత ఒకటి వస్తాయి.అదేవిధంగా సంతోషం బాధ అనేవి కూడా.

ఎప్పుడైతే మీరు సంతోషం బాధ అనేవి మనస్సు చేసిన సృష్టి అని అర్థం చేసుకుంటారో, అప్పుడు అవి ఎక్కువసేపు ఉండవు, అవి అశాశ్వతం అని తెలుసుకుంటారు. అవి గాలి బుడగలులా వస్తుంటాయి, పోతుంటాయి. మీ సంతోషాన్ని ఎవరూ తీసివేయనవసరం లేదు. ఎందుకంటే మీ మనస్సు పెండులం లా బాధవైపుకి వెళుతుంది. దీనికి పరిష్కారమార్గం ఈ రెండింటికీ అతీతంగా వెళ్లగలగటమే. దీని అర్థం సంతోషాన్ని అణచివేసి, బాధని మర్చి పొమ్మని కాదు. తెలుసుకునే తత్వంతో ఉంటే బాధ ఆనందంగా రూపాంతరం చెందుతుంది. బయట పరిస్థితులు ఏవిధంగా ఉన్నా, ఆ శక్తి మీలో ఉంటుంది. పరమానందం మీ సహజ లక్షణం. అది ఎక్కడికీ పోదు. కేవలం జరుగుతున్నదాన్ని ఆపడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీలో సహజసిద్ధమైన పరమానందాన్ని మరచిపోతారు.

బాధ అది భౌతికమైనా, మానసికమైనా, భావాత్మకమైనది. దానికి చీకటిలా ఉనికిలేదు. వెలుగులేనప్పుడే చీకటి ఉంటుంది. అదే విధంగా బాధకి అసలు ఉనికిలేదు. ఎప్పుడైతే తెలుసుకునే తత్వం ఉండదో బాధ ఉంటుంది. లైటు వేయగానే ఏవిధంగా చీకటి వెళ్ళిపోతుందో, మీ తెలుసుకునే తత్వం అనే శక్తిని మీలోనికి తీసుకువచ్చినప్పుడు బాధ కరిగిపోతుంది. మీరు అనుకునే మానసిక లేదా భావాత్మక బాధ అనేది ఐస్‌బర్గ్ మొనలాంటిది. మీరు దాని మూలాలదగ్గరకి వెళ్ళి అది ఎక్కడ ప్రారంభమైందో తెలుసుకోవాలి. దాని అసలు కారణం తెలుసుకుని దానికి చికిత్స చేయాలి. ఆ విధంగా చేయకపోతే ఆ బాధని మరొకరి మీద చూపించి వాళ్ళని బాధ పెడతారు, మీరు బాధ పడతారు. నేను ఎప్పుడూ చెబుతుంటాను, మీకు బాధ ఉంటే మిగతా అన్ని విషయాలు వదిలివేసి దానిమీద పనిచేయండని. దాని వేర్లకి చికిత్స జరిగేవిధంగా చూడండి. అప్పుడే మీరు రక్షణ ప్రదేశంలో ఉండగలుగుతారు. లేకపోతే మీరుకాని, మీ చుట్టూ నివసించేవారు కాని రక్షణ ప్రదేశంలో ఉండరు.

మీరు తెలుసుకునే తత్వంతో బాధని చూడగలిగితే మీరు కేవలం శరీరం కాదు అన్న విషయాన్ని తెలుసుకుంటారు. అప్పుడు ఏ బాధ నిజమైన మిమ్మల్ని అంటలేదు అని తెలుసుకుంటారు. ఒక్కసారి మీరు ఈ బాధలకి అతీతులని తెలుసుకుంటే, మీరు ఆ బాధకి అతీతంగా వెళ్ళి, దుఃఖాతీతులు అవుతారు. అప్పుడు మీరు శరీరంతో ఎటువంటి బంధం లేని ఒక అరుదైన స్వేచ్ఛని అనుభవిస్తారు. ఈ స్వేచ్ఛని మీ జీవితమంతా మీతో ఉంచుతారు. అప్పుడు ఈ వస్తుప్రపంచం మాయమౌతుంది. మీలోనికి మరో అద్భుతమైన, ఎక్కడా పోల్చలేని అందంగాఉన్న, అమాయకత్వంతో సంతోషం, కరుణ నిండిన మరొక ప్రపంచం మీ ముందుకు వస్తుంది.

మీరు లోతైన స్పష్టతతో ఆ బాధని, దానికి గల కారణాన్ని, దాని లక్షణాల్ని చూడగలిగితే బాధ తనంతట తాను ఆవిరైపోతుంది. ఎందుకంటే బాధ మీలో ఉండటానికి గల కారణాన్ని స్పష్టంగా చూడగలిగితే ఆ కారణం ఆవిరైపోతుంది. ఈ విధంగా తెలుసుకున్నప్పుడు మీలోనికి పూర్తి ఆనందం వస్తుంది. అదే జ్ఞానోదయపు స్థితి.

జన్మ అనేది బాధతో ప్రారంభమవుతుంది. అదే జన్మతీసుకునే బాధ. మీరు జన్మించేటప్పుడు చాలా బాధపడతారు. ఆ బాధకి జన్మించేముందు మీరు కోమాలోనికి వెళతారు. యోగీశ్వరులు ఏమిచెబుతారంటే మీరు ప్రపంచంలోనికి రాకముందు స్వచ్ఛమైన చేతనస్థితి. అప్పుడు ఈ జన్మ ఎందుకు తీసుకుంటున్నారో మీకు తెలుసు. మీరు కోమాలోనికి వెళ్లినప్పుడు మీరు మీ గత జన్మల్ని మరచిపోతారు. మరలా జన్మ ఎందుకు తీసుకుంటున్నారో మరచిపోతారు. అదేవిధంగా శరీరాన్ని వదిలేటప్పుడు కూడా చాలా బాధ అనుభవిస్తారు.

జీవితం అంటే బాధకి బాధకి మధ్య వారధి. ఇది అమెరికాలోని గోల్డెన్ గేట్ బ్రిడ్జ్ ఏ విధంగా రెండు ప్రాంతాలని అనుసంధానం చేస్తుందో అదే విధంగా జీవితం రెండు బాధలకి వారధి కడుతుంది.

మీరు మీ మీద ఏకాగ్రత నిలిపితే, మీ మీద కేంద్రీకృతమైతే మీకు ఎక్కువ శారీరక లేదా మానసిక బాధ కలిగినప్పుడు మీ అంతరాత్మలో నిలవగలిగితే మీరు ఈ బాధకి అతీతంగా వెళ్ళగలుగుతారు. మీరు మీ లోపలికి లోతుగా వెళ్ళగలిగితే, మీరు తెలుసుకునే తత్త్వంతో ఉండగలిగితే, మీరు చేతనస్థితిలో ఉంటే మీరు అకస్మాత్తుగా ఒక విషయాన్ని తెలుసుకుంటారు, అది మీరు ఎక్కువ కలత పొందేది మీ అంతరంగపు సత్యం వలన కాని, బయట జరిగిన సంఘటన వలన కాదు. మీరు మరొక విషయాన్ని అర్ధం చేసుకుంటారు, బయట జరుగుతున్న విషయాలు ఏవీ ప్రత్యక్షంగా మీ అంతరంగంలో జరిగే అనుభవాలకి సంబంధించి ఉండవు. కొన్ని సార్లు మీరు పదే పదే చెప్పేమాటల్ని, బాధగా ఉన్నది, నొప్పిగాఉన్నది ఇటు వంటి మాటలని ఆపేస్తే మీరు ఆ బాధనుంచి తప్పుకోవచ్చు. లేక పోతే మీరు ఆ బాధ గుండా వెళ్ళాలి.

ఉదాహరణకి ఏదైనా ఒక సంఘటన మీకు మీ అంతరంగంలో బాధని కలిగించింది అనుకోండి. కొంచెం వివేకాన్ని, కొంచెం జాగ్రత్తన్ని చూపించి ముందునుంచే మీ ఆలోచనలలో బాధగా ఉంది, నేను బాధ పడుతున్నాను అనే ఆలోచనలని రాకుండా జాగ్రత్త పడండి. మీరు కొంత ఎరుకతో చేతనస్థితిలో ఇటువంటి మాటల్ని ముందుగా మీ చేతనస్థితిలో రాకుండా ఆపగలిగితే మీరు ఆ బాధ నుంచి తప్పించుకోగలరు. మీరు కొంచెం తెలుసుకోగలిగితే మీరు మీ అంతరంగపు సత్యంతో ఎలా ఆడుకోవచ్చో, మీరు నిశ్చలంగా సమతుల్యతతో ఎలా ఉండవచ్చో తెలుస్తుంది. అప్పుడు బయటి ప్రపంచపు విషయాలు మిమ్మల్ని ఏమి చేయలేవు.

నేను పరివ్రాజకునిగా దేశమంతా తిరిగే రోజుల్లో ఒక ఆసక్తికరమైన సంఘటన జరిగింది. ఆ విషయం మీకు చెబుతాను. నేను భారతదేశం అంతా తిరిగే రోజుల్లో ఒకసారి మధ్యప్రదేశ్ అడవి ప్రాంతంలో ఉన్నాను. అక్కడ ఒక చిన్న గ్రామం మధ్యలో ఉన్న చిన్న గుడిలో ఉండేవాడిని. ఒకరోజు ఒక గర్భవతి పాకలాంటి చిన్న ఇంటిలోకి వెళ్ళడం చూసాను. ఒక అర గంట గడిచాక ఆమె అప్పుడే పుట్టిన పసిబిడ్డతో బయటికి రావటం చూసాను. బాధ లేదు, డాక్టరు లేడు, నర్సులేదు, అరుపులులేవు. అర గంటలో ఆమె బిడ్డతో నడుస్తూ బయటికి వచ్చింది.

నేను ఆశ్చర్యపోయాను. నేను ఏమీ అడగలేను ఎందుకంటే నాకు వాళ్ళ భాష తెలియదు. ఒక నెల గడిచాక మరొక స్త్రీని అదే విధంగా చూసాను. అక్కడి పూజారిని ఈ విషయం అడిగాను. "ఇది ఎలా సాధ్యం వాళ్ళకి నొప్పి ఉండదా?" అని అడిగాను. అతను ఆశ్చర్యంగా నొప్పా? ఎందుకు నొప్పి? అని అడిగాడు. నాకు చాలా ఆశ్చర్యం అనిపించింది. వారి సమాజంలో బిడ్డకి జన్మనిచ్చే సమయంలో స్త్రీకి నొప్పి ఉంటుంది అనే విషయం తెలియదు. అంతేకాదు గర్భానికి సంబంధించి వారికి ఎటువంటి వ్యాధులు, నొప్పులూ లేవు. వారికి మెనోపాజ్ బాధలు తెలియవు.

నేను వారి జీవన విధానం గురించి తెలుసుకున్నాను. వారి సంప్రదాయం ప్రకారం స్త్రీలని గౌరవంతో చూస్తారు. ఆడపిల్ల మెచ్యూర్ కాగానే ఆమె తల్లి అయ్యే అర్హత పొందింది, అని అత్యంత గౌరవంతో చూస్తారు. అందరూ ఆమె పాదాలకి నమస్కరించి ఆమె దీవెనలు తీసుకుంటారు. ఇటువంటి పరిస్థితి వలన వారికి బాధ అనేది ఉండదు.

యదార్ధం కాని బాధ గురించి రికార్డు చేయబడిన సంఘటనలు ఉన్నాయి. శరీరంలో ఒక భాగంలో బాధ లేకుండానే బాధ పడటం. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో ఒక సైనికుడికి కాలు బాగా దెబ్బతిన్న మూలంగా తీసివేయవలసి వచ్చింది. అయితే ఇందులో కొత్త విషయం ఏమిటంటే అతను స్పృహలోనికి వచ్చాక కాలు నొప్పిగా ఉంది అని చెప్పేవాడు. అతన్ని దుప్పటితో కప్పేస్తారు కాబట్టి అతనికి కాలు తీసేసిన సంగతి తెలియదు. అతనికి దుప్పటి తీసి కాలు లేదు అని చూపించి చెప్పినప్పుడు అతను ఆశ్చర్యపోయాడు. ఆ తరువాత పరిశోధనలు ఏమి చెప్పాయంటే శరీరంలో ప్రతి భాగం మెదడులో ఒక భాగానికి సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. అతనికి కాలు ఉన్నప్పుడు మెదడు ఏ విధంగా స్పందించిందో ఆ తరువాత కూడా అదే విధంగా స్పందించటం మొదలు పెట్టింది. ఇటువంటివి చాలా సంఘటనలు ఉన్నాయి. లేని భాగంలో బాధ ఉన్నది అని చెప్పటం దీనినే ఫాంటవస్ పెయిన్ అంటారు.

మనస్సు శరీరంమీద చాలా గట్టి ప్రభావాన్ని చూపిస్తుంది. భౌతికమైన బాధని గ్రహించే శక్తిని మనస్సుతో మార్పుతెచ్చి బాధని మార్చవచ్చు. దీన్ని శాస్త్రీయంగా ప్లాసిబో ఎఫెక్ట్ అంటారు. మామూలు పంచదార గుళిక ఒక పెయిన్ కిల్లర్లా పనిచేయవచ్చు. ఎలా అంటే అతన్ని అది నిజమైన మాత్ర అని నమ్మించటం ద్వారా. నేను ఒక రిసెర్చ్ రిపోర్టుని జర్నల్ ఆఫ్ న్యూరోసైన్స్ లో చదివాను. మిచిగాన్ యూని వర్సిటీ, అమెరికాలో జరిపిన పరిశోధన అది. కొంతమంది యువకులు ఈ ప్రయోగానికి ముందుకు వచ్చారు. వారికి దవడ కండరాలలోనికి ఉప్పునీటిని ఇంజెక్ట్ చేయటం ద్వారా బాధని కలిగించారు. ఆ బాధకి మెదడు యొక్క స్పందనని పాజిట్రాన్ ఎమిషన్ టోమోగ్రఫీ (పి ఇ టి ) ద్వారా స్కాన్ చేసి చూసారు. దాని ద్వారా వారికి తెలిసిన విషయం శరీరంలో సహజ సిద్ధమైన పెయిన్ కిల్లర్స్ ఉంటాయి. వాటినే ఎండార్ఫిన్స్ అంటారు.

ఆ తరువాత వారికి పెయిన్ కిల్లర్ మందు ఇస్తున్నాం అని చెప్పి ఆ మందు లేనిది మరొక పదార్థాన్ని ఇచ్చి (దీనినే ప్లాసిబో అంటారు) వారి బాధని 0 నుంచి 100, వరకు రేటింగ్ ఇస్తూ చెప్పమన్నారు. అదే విధంగా పి.ఇ.టి.స్కాన్ కూడా గమనించారు. ఆ యువకులు చెప్పిన విషయం, స్కాన్లో మెదడు చూపించిన స్పందన ఒకే విధంగా ఉన్నాయి. చాలా ఆశ్చర్యం అనిపించిన విషయం ఏమిటంటే ఆ యువకులని ప్లాసిబో ఇచ్చినప్పుడు, అంటే అసలు మందులేని పదార్థం ఇచ్చినప్పుడు వారిలో నొప్పి తగ్గిపోయింది.

పి. ఇ. టి స్కాన్లో ఎండోఫ్రిన్ అనే సహజమైన పెయిన్ కిల్లర్ మెదడులో చైతన్యమవటం చూపించింది. ప్లాసిబో ఇచ్చాక అది చాలా యాక్టివ్ అయ్యింది. ఎందుకంటే వాళ్ళు దాన్ని పెయిన్ కిల్లర్ అని నమ్మారు. కాబట్టి ఆ తరువాత పరిశోధనలలో 70% మంది ప్లాసిబో ప్రభావానికి లోనయ్యారు. వారిలో 22% నొప్పి తగ్గింది. సైన్స్ ఈ విషయం మీద ఇంకా పరిశోధనలని చేస్తున్నది. దీన్ని బట్టి శరీరం-మనస్సు మధ్య సంబంధం అర్థం అవుతుంది.

ఒక చిన్న కథ : ఒక వ్యక్తి చాలా బాధగా నడుస్తుంటాడు. మరొక వ్యక్తి అతన్ని “ఏమి జరిగింది, నీకు కడుపు నొప్పిగా ఉన్నదా?” అని అడుగుతాడు. దానికి ఆ వ్యక్తి, “అబ్బే! అదేం కాదు. నేను వేసుకున్న బూట్లు చిన్న సైజువి”ని జవాబు ఇస్తాడు. రెండవ వ్యక్తి అతని జవాబుకి ఆశ్చర్యపోయి; “మరైతే అవి ఎందుకు వేసుకున్నావు?” అని అడుగుతాడు.

ఆ వ్యక్తి, అవును నేను ఇప్పుడు బాధపడతాను. కాని సాయంత్రం ఈ బూట్లు తీయగానే చాలా రిలీఫ్ వచ్చి హాయిగా ఉంటుంది. అది ఎంత హాయిగా ఉంటుందో నీకు తెలియదు అని జవాబు ఇస్తాడు.

ఇది వినడానికి హాస్యాస్పదంగా ఉన్నది. కాని మనం మన జీవితాలలోనికి చూస్తే మనందరం కచ్చితంగా ఇలానే ప్రవర్తిస్తుంటాం.

మీరు బాధని మీ దగ్గరకి ఆహ్వానిస్తారు. ఈ విషయం మీరు నమ్మకపోవచ్చు. కాని మీరు అనుభవించే ప్రతి బాధ మీరు ఆహ్వానించిందే. అది ఎలా ఉంటుందంటే అతిథులని మరీ మరీ బ్రతిమలాడి గౌరవంతో ఎలా ఆహ్వానిస్తామో ఆవిధంగా బాధలని ఆహ్వానించి తీరా అవి వచ్చాక ఎందుకు వచ్చారు అని చూస్తారు. మనలోని అలవాట్లతో ఒత్తిడితో కూడిన పనులతో వ్యాధులని ఆహ్వానించి, ఆ తరువాత విషయాలన్నీ మర్చిపోయి, ఆ వ్యాధుల మీద ఫిర్యాదులు ఇస్తాం.

మీరు బాధ పడిన ప్రతీసారి అది మీలోపల ఆ బాధలకి సంబంధించిన శేషభాగాలనే భావనలని మీ లోపల నిలువ చేస్తుంది. అది మీ శరీరంలో స్థిరపడుతుంది. ఈ విధంగా పేరుకుపోయిన బాధలు మీ చుట్టూ వ్యతిరేక శక్తి క్షేత్రాన్ని సృష్టిస్తాయి. దీనినే బాధాకర శరీరం అంటాం. బాధాకర శరీరం బాధలని నిలువచేయటమే కాకుండా అది రకరకాల బాధలని సృష్టింటం మొదలు పెడుతుంది. మనం మరల మరల మనం సృష్టించిన దాన్ని అందరికి పంచిపెడతాం. అందుకే నేనెప్పుడూ చెబుతుంటాను, మీరు బాధాకర శరీరం ద్వారా ఐశ్వర్యాన్ని సృష్టిస్తే మీరు ఆ ఐశ్వర్యంతోపాటు, బాధాకర శరీరాన్ని కూడా తరువాత తరం వారికి బదిలీ చేస్తారు. ఐశ్వర్యాన్ని విరామంగా, పరమానందంలో ఉన్న శరీరంతో సంపాదించాలి. అప్పుడు ఆ ఐశ్వర్యాన్ని ఎవరికైతే ఇస్తామో వాళ్ళు ఉపయోగించుకొని ఆనందపడతారు.

బాధాకర శరీరం నిరంతరం అటువంటి వారినే ఆకర్షిస్తుంది. సృష్టి యొక్క న్యాయసూత్రం ప్రకారం మీరు మీ వంటి పరిస్థితులనే మీ జీవితంలో ఆకర్షిస్తారు. మీరు మీ జీవితంలో దేన్ని సత్యం అనుకుంటారో దానినే సృష్టిస్తారు. కాబట్టి మీలోపల బాధ ఎక్కువ నిలువ ఉండే కొద్దీ మీరు మరింత బాధని ఆకర్షిస్తారు.

మీరు చాలా పరిస్థితులలో బాధ పడతారు. అది మీకు అనారోగ్యం కలిగినప్పుడు లేదా మీ పక్కింటాయన కొత్తకారు కొన్నప్పుడు, మీరు ప్రేమించిన వ్యక్తి మిమ్మల్ని వదిలి వెళ్ళిపోయినప్పుడు, మీ బాస్ మిమ్మల్ని తిట్టినప్పుడు లేదా మీరు ఐశ్వర్యం పోగొట్టుకున్నప్పుడు. ఒకవేళ ఈ పరిస్థితుల్ని వాటిని అదే విధంగా ఎటువంటి కోపం లేకుండా ఎటువంటి ప్రతిఘటనా లేకుండా ఆహ్వానించగలిగితే, మీరు బాధపడతారా? లేదు. కాని పరిస్థితులని మీరు ఆ విధంగా నిర్వహించలేరు. మీ బాస్ మిమ్మల్ని తిడితే బాధపడతారు. తిట్టినప్పుడు ఎందుకు బాధపడతారు. ఎందుకంటే బాస్ మిమ్మల్ని అందరి ముందూ తిట్టినందుకు లేదా అతని దృష్టిలో మీరు తక్కువైనందుకు లేదా ఆ తిట్లు నాకు అనవసరంగా పడ్డాయని ఇటువంటి భావనల వలన బాధపడతారు.

మీరు మీ తోనే కూర్చొని, నిజాయితీగా కారణం ఏమిటి అని ఆలోచించండి. ఒకవేళ ఆయన అందరి ముందూ తిట్టినందుకు బాధ కలిగితే నిజానికి అది మీ అహంకారానికి దెబ్బతగలటమే. అప్పుడు మిమ్మల్ని మీరు ప్రశ్నించుకోండి,' సరే, అందరూ నన్ను తిట్టటం చూసారు. అయితే ఏమిటి? వేరే వారు నన్ను గురించి ఏమనుకుంటారు అనే విషయం మీద నేను అంత శక్తిని వృధా చేయాలా? నేను ఏమిటో నాకు తెలుసు, నేను నాగురించి లెక్కగట్టగలనని మిమ్మల్ని మీరు ప్రశ్నించుకోగలిగితే, ఎదుటివారి అభిప్రాయం అంత విలువైనది కాదు అని తెలుసుకుంటారు. అప్పుడు మీ బాధ మాయమౌతుంది.

మీరు పని బాగా చేయలేదు అని బాధపడితే, దాన్ని పూర్తిగా లోతుగా తెలుసుకోండి. ఆ విధంగా తెలుసుకోగలిగినప్పుడు మీరు బాధనుంచి బయటికి రాగలుగుతారు. అప్పుడు ఆ సంఘటన నుంచి చాలా నేర్చుకుంటారు. అప్పుడు మీ భావాలలోంచి చెడు భావన అనే భాగాన్ని తొలగించగలుగుతారు. ఒకవేళ మీ బాధకి కారణం మీరు బాగా పనిచేసారు కాని అనవసరంగా తిట్లు పడ్డానని అనుకుంటే మీరు లోతైన తెలుసుకునే తత్వాన్ని మీ లోనికి తీసుకురండి. అప్పుడు బాధ కరిగిపోతుంది. అది మీరు పరిస్థితిని స్పష్టంగా అర్థం చేసుకుని, దాన్ని స్వీకరించేలా చేస్తుంది. అప్పుడు మీ బాస్ ని అర్థం చేసుకోగలరు. అలా చేయటంవలన ఆ తరువాత మీరు అతని దగ్గరకి వెళ్ళి విషయాన్ని స్పష్టంగా చెప్పగల ఓర్పు వస్తుంది. మీరు లోతుగా గమనిస్తే, మీలో ప్రతి బాధ కూడా మీరు అహంకారాన్ని ఎక్కువగా పట్టించుకోవటమే. అంతే కాని మీ బాస్, మీరు ప్రేమించిన వ్యక్తి మీ డబ్బు కారణం కాదు. మీలోని బాధకి బయట ఎవరూ కారణం కాలేరు. ఎందుకంటే బాధ అంటే బయట విషయాలకి మీ నుంచి మీరు దేనిమీద శ్రద్ధ పెడతారో దాని మూలంగా వచ్చే స్పందన మాత్రమే. మీ అహంకారాన్ని ఎక్కడ అభివృద్ధి చేస్తున్నారో మీరు అక్కడ బాధపడతారు. మీరు ఈ పెట్టుబడులని కరిగించేయటం ప్రారంభిస్తే మీరు తెలివైనవారవుతారు.

ఒక విషయం అర్థం చేసుకోండి. మీ అహంకారాన్ని నాశనం చేయటానికి పని చేస్తున్నారంటే మీరు మీ బాధాకర శరీరం మీద పనిచేస్తున్నారని అర్థం. మీరు అలాంటివి జరిగినప్పుడు అంతగా బాధపడరు.

మన జీవితాలలోనికి చూస్తే మనందరం బాధలని జీవంతో ఉంచి వాటికి అహంకారంతో అలంకరణ చేస్తాం. బాధ జీవితం నుంచి రాదు. మనం ఆశించే దాని నుంచి వస్తుంది. మన అహంకారం నుంచి వస్తుంది. ఇప్పుడు సమస్య ఏమిటంటే అందవికారిని అందంగా ఎలా చేయాలి, బాధని సంతోషంగా ఎలా మార్చాలని. ఇక్కడ ప్రశ్న అచేతనస్థితిని, చేతనస్థితిగా ఎలా మార్చాలి. మనలోపలికి తెలుసుకునే తత్వాన్ని ఎలా ప్రవేశపెట్టాలి. సత్యాన్ని ఎలా మన దగ్గరకి తీసుకోవాలి అని.

ఒక్కసారి మీ జీవితంలోనికి చూడండి. మీరు సంతోషంగా ఉన్నప్పుడు జీవితానికి అర్థం ఏమిటి అని ఆశ్చర్యపోతారా? అప్పుడు మీరు మీ అంతరంగంలోనికి చూసి నేను ఎవరిని, ఈ జీవితం అంటే ఏమిటి? అని అనుకుంటారా? విషయాలన్నీ మామూలుగా జరుగుతున్నంత కాలం మీరు గుడ్డిగా జీవితాన్ని అనుసరిస్తారు. ప్రతి రోజు పనులని ఏమాత్రం తెలుసుకోకుండా చేసేస్తారు.

ఎప్పుడైతే బాధ కలుగుతుందో అప్పుడు జీవితంలోనికి చూస్తారు. అది మిమ్మల్ని జీవితంలోనికి లోతుగా చూసే విధంగా చేస్తుంది. మీరు జీవిత రహస్యాలు తెలుసుకోవాలని ఆరాటపడతారు. అందుకే బాధ అనేది ఒక కనిపించని దీవెన లాంటిది. అది మీకు తెలియని ప్రపంచపు ద్వారం తెరవగల తాళం చెవి. ఆ ద్వారం తెరవాలా వద్దా అనేది మీ ఎంపిక. బాధ అనేది మీ స్వప్నస్థితిని కుదిపివేస్తుంది. ఒక విషయం అర్థం చేసుకోండి, మీరు మేలుకొని ఉన్న స్థితిలో ఉన్నప్పుడు పూర్తిగా సత్యంతో అనుబంధం కలిగి ఉంటాను అని అనుకోవద్దు. మీరు మీ భయాలు, ఆశలు ఉన్న ప్రపంచంలో ఉంటారు. దానినే మేలుకొని ఉన్న స్వప్నావస్థ అనవచ్చు. మీరు ఈ ప్రపంచాన్ని ఆశ, భయం అనే కళ్ళద్దాల్లోంచి చూస్తారు. బాధ ఒక గొప్ప గురువు. అది మిమ్మల్ని ఒక్కకుదుపు కుదిపి ఆ కలల ప్రపంచం నుంచి బయటికి తెచ్చి సత్యం వైపు నెడుతుంది. బాధతో మీలోని సాధారణ ఆలోచనల క్రమం కదలిపోతుంది. అప్పుడు మీరు విషయాలని అదే విధంగా చూడగలుగుతారు. అప్పుడు మీకు బాధకి మధ్య ఉన్న సూక్ష్మమైన దూరం తెలియటం ప్రారంభమౌతుంది. బాధ మీ సహజసిద్ధమైన లక్షణం కాదు అని తెలుసుకుంటారు.

బాధని ఎప్పుడూ తిట్టవద్దు. మీకు బాధ కలిగించిన వ్యక్తినీ తిట్టవద్దు. తిట్టేబదులు ఆ బాధని ఒక దీవెనలా తీసుకొని దాని లోతులలోనికి వెళ్ళి, దాన్ని గమనించి దానివేర్లని కత్తిరించండి. మీరు అనుమతిస్తే బాధ గొప్ప గురువు. ఒక్కసారి మీరు బాధని జాగ్రత్తగా గమనించి దాని కారణం, దాని ప్రభావం మీద లోతుగా పరిశోధన చేస్తే అది మీ జీవితానికి ఒక గొప్ప మలుపు అవుతుంది. ఇక్కడ ఒక విషయాన్ని అర్థం చేసుకోవాలి. బాధ అనేది తప్పనిసరి కావచ్చు కాని బాధపడటం అలా కాదు. ఉదాహరణకి మీకు దెబ్బతగిలిందనుకోండి, అప్పుడు తప్పకుండా బాధ ఉంటుంది. కాని ఆ దెబ్బనుంచి ఎంత బాధపడాలి అనేది మీ ఎంపిక. బాధపడటం జీవన సరళి కాదు. అది ఒక సంఘటన పట్ల మీనుంచి వచ్చే స్పందన. ఒక సంఘటనలో ఒక పరిస్థితిలో బాధపడాలా వద్దా అనేది కేవలం ఆ పరిస్థితికి మీనుంచి వచ్చే స్పందన మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఒక చిన్న కథ : ఒకసారి ఒక వ్యక్తి బాగా గాయపడతాడు. అతనికి శరీరంలోచాలా చోట్ల ఫ్రాక్చర్ అవుతుంది. అతని స్నేహితుడది చూసి ఏమనాలో తెలియక “ఇప్పుడు ఎలా ఉంది నీకు, నీకు చాలా నొప్పిగా ఉండి ఉంటుంది. చాలా దెబ్బలు తగిలాయి కదా చాలా నొప్పిగా ఉందా?” అని అడుగుతాడు. అప్పుడు ఆ వ్యక్తి అంత ఎక్కువ లేవు, నేను నవ్వినప్పుడు కొంచెం అనిపిస్తుంది అని జవాబు ఇస్తాడు. బాధ పడటం మన దృక్పథం. బాధ తప్పదు కాని బాధపడటం మీ ఎంపిక.

బాధ పడటానికి ఒక కనపడని కారణం మీరు బాధలని ఎంజాయ్ చేయటం. ఉదాహరణకి మీకు అనారోగ్యం కలగటం సంతోషాన్ని ఇస్తుంది. ఎందుకంటే మీరు కోరుకునే ఎదుటివారి శ్రద్ధ మీకు దొరుకుతుంది. అదే మీరు కోరుకునేది. అందుకే అది మీకు సంతోషాన్ని కలుగజేస్తుంది. బాధ మీలో కలిగించినా లేదా మీరు మరొకరిలో కలిగించినా సంతోషం కలగటానికి కారణం ఏమిటో మీ లోపలికి లోతుగా వెళ్ళి విశ్లేషణ చేయండి. ఆవిధంగా కాకుండా మరొక మార్గంలో అదే సంతోషాన్ని బాధ ద్వారా కాకుండా మరొక విధంగా పొందగలరా ఆలోచించండి.

మొలక మొలిచేముందు విత్తనం పగలాలి. అందులోంచి మొక్క వచ్చి అది చెట్టుగా మారి కాయలు కాస్తుంది. లోతైన బాధ ఉన్నప్పుడే అది మీ అహంకారాన్ని పగిలేలా చేస్తుంది. అప్పుడే మీలో ఉన్నతమైన మార్పు సాధ్యమౌతుంది. మహాభారతకథలో కుంతి చెప్పిన ఒక మాట అద్భుతంగా ఉంటుంది. ఆమె కృష్ణుడిని ఈ విధంగా కోరుకుంటుంది “ఓ! కృష్ణా నా జీవితంలో కష్టాలు సమస్యలు అన్ని వైపుల నుంచి వచ్చేలా చేయి. ఆ కష్టాలు నిరంతరం నిన్ను గుర్తుచేసుకునేలా చేస్తాయి” అని. కుంతి కృష్ణుడిని కష్టాలు ఇవ్వమని ప్రార్థిస్తుంది. అందులోంచి బయటపడేందుకు భగవంతుణ్ణి ప్రార్థిస్తూ ఆ విధంగా ఆయనని మరిచిపోకుండా ఉండవచ్చు. ఇప్పుడు మనం ఆ స్థితికి వెళ్ళనవసరం లేదు. మనం ఎంత వరకూ బాధపడగలమో మన అంతరంగంలో స్పష్టంగా తెలిస్తే చాలు. బాధ మనని ఏకత్వంలో ఉంచి మనలో మార్పు సాధ్యమయ్యే విధంగా చేస్తుంది.

మీరు మీ అనుభవాల మీద అభిప్రాయాలు వెల్లడి చేయకుండా వాటిని గమనించండి. మీరు స్థూలంగానూ, సూక్ష్మస్థాయిలో ఎక్కడ బాధపడుతున్నారో స్పష్టంగా చూడండి. మీరు ఏమాత్రం తెలుసుకోగలిగినా బాధపడటం అనేది ఎంత అవసరమో మీకు బోధిస్తుంది. దీనినే నేను' అనవసరమైన బాధ అని అంటాను. ఒక్కసారి మీరు'అనవసరమైన బాధ' నుంచి పాఠం నేర్చుకుంటే మీరు బాధతో చాలా చక్కగా వ్యవహరించగలుగుతారు.

బోధిధర్మ (బుద్ధుని శిష్యుడు, జెన్ బౌద్ధమత ప్రాచుర్యానికి కారకుడు) ఈ విధంగా చెబుతాడు, ప్రతి బాధా ఒక బుద్ధవిత్తనం. బాధ మిమ్మల్ని బుద్ధునిగా చేస్తుంది. అది మీకు జీవితం గురించి, సత్యం గురించి తెలుసుకోగల వివేకాన్ని ఇస్తుంది. ఆయన ఇలా అంటారు బాధపడటాన్ని వ్యతిరేకించకండి. ఎందుకంటే బాధ బాధపడటం అనేది సత్యశోధనకి సహాయపడుతుంది. ఆ విధంగా కాకపోతే మీరు ఒక రాయిలా లేదా ఒక చెట్టులా జీవితాన్ని గడుపుతారు. మీరు అంతిమ సత్యాన్ని తెలుసుకోలేరు. అంతిమ సత్యాన్ని మానవ చేతనస్థితితో సాధించవచ్చు.

శరీరం, మనసు అనేవి నేల అయితే బాధపడటం విత్తనం అవుతుంది. దానిలోంచి వచ్చే మొక్క బుద్ధి. మీరు పొందే అంతిమ స్థితి దాని నుంచి వచ్చే ఫలం. మీరు శరీరం మనస్సు అనే నేలలో బాధ అనే విత్తనాన్ని నాటితే అందులో పుట్టే వివేకం మీకు అంతిమసత్యాన్ని సాధించే విధంగా సహాయంచేస్తుంది. మనం బాధ కలిగినప్పుడు మామూలుగా ఆ బాధ తప్పించుకునే పనులు చేస్తాము. నన్ను చాలా మంది అడుగుతుంటారు, మీరు ఎప్పుడూ మహదానందంలో ఉంటారు ఇది ఎలా సాధ్యం? జ్ఞానోదయం అయితే బాధలు ఉండవా?

అది మీకు అందులోనికి లోతుగా చూసే శక్తిని ఇస్తుంది. మీవైపు ధైర్యంగా చూడగల వివేకాన్ని ఇస్తుంది. నేను ఎందుకు బాధ పడుతున్నాను? నన్ను ఏకారణం బాధకి గురిచేస్తుంది? అసలు నా బాధకి కారణం కచ్చితంగా ఏమిటి? మీకు కావలసింది, ఈ ప్రశ్నలని అడిగే ధైర్యం, వాటికి వచ్చే జవాబుల్ని ఎదుర్కొగల ధైర్యం వస్తుంది. అప్పుడు మామూలు బాధనుంచి విముక్తి పొందుతారు.

ఒక చిన్న కథ : ఒకసారి ఒక వ్యక్తి ఒక జెన్ గురువు దగ్గరికి వచ్చి; గురుదేవా ఈ చలిని వేడిని ఎలా పోగొట్టాలని అడుగుతాడు. గురువుగారు ఈ విధంగా చెబుతారు. వేడిగా ఉండు, చల్లగా ఉండు, అని. ఇక్కడ వేడి, చల్లదనం అంటే బాధ సంతోషం. సంతోషం, బాధలని ఎలా తొలగించాలి. మీరు వాటి గుండా వెళ్ళి వాటిని గమనించండి, అంతే.

ఒక చిన్న కథ : ఒక శిష్యుడు జెన్ గురువుతో కలిసి వెళుతుంటాడు. వాళ్ళ ముందు ఒక బాతుల గుంపు వెళుతూ ఉంటుంది. గురువుగారు శిష్యుడిని అవి ఏమిటి? అని అడుగుతాడు. అప్పుడు శిష్యుడు అవి అడవి బాతులు అంటాడు. గురువుగారు అవి ఎక్కడకి వెళ్ళాయి, అని అడుగుతాడు. అవి వెళ్ళిపోయాయి. అంటాడు శిష్యుడు. ఆకస్మాత్గా గురువుగారు శిష్యుడి ముక్కు పట్టుకొని మెలిక తిప్పుతాడు. శిష్యుడు నొప్పితో అరుస్తాడు. ఈ కథ ఎలా ముగుస్తుందంటే అప్పుడు, శిష్యుడికి జ్ఞానోదయం అవుతుంది.

ఈ కథ వినటానికి కొత్తగా ఉంటుంది. కాని జెన్ బౌద్ధంలో గురువులు అదే విధంగా ఉంటారు. బాధకి మిమ్మల్ని మేలుకొలపగల గొప్ప విలువ ఉంటుంది. అందుకే బాధని జ్ఞానోదయం కలిగించటానికి, నిద్రలో ఉన్న శిష్యులని మేల్కొలపటానికి, ఉపయోగించేవారు. మామూలుగా మనం ఏమి చేస్తాం? బాధలో ఉన్న వ్యక్తిని ఓదారుస్తాం. ఇంకా నిద్రపోయేలా చేస్తాం కాని గురువు ఓదార్చడు. అతనికి కేవలం శిష్యులని మేల్కొలపటంలోనే ఆసక్తి ఉంటుంది. బాధ తీవ్రంగా ఉన్నప్పుడు ఆలోచనలు ఆగుతాయి. బాధ మాత్రమే ఉంటుంది. ఆ క్షణంలో సత్యం తెలుస్తుంది. ఈ కథలో శిష్యుడికి బాధ కలిగినప్పుడు అతని అంతరంగం గురుదేవుల నుంచి సత్యాన్ని తీసుకోవటానికి సిద్ధంగా ఉన్నది.

బాధ గొప్ప సృజనాత్మక శక్తిగా తయారవ్వవచ్చు. అది భగవంతుని గుర్తు చేసుకోవటమే, అది ప్రార్థనగా మారవచ్చు. అది ధ్యానంగా ఉండవచ్చు. అది తెలుసుకునే తత్త్వమవ్వవచ్చు. అది మీలో గొప్ప ఉన్నతమైన మార్పుని తెచ్చేది కావచ్చు. జీవితానికి సంబంధించి ఒక ముఖ్యమైన రహస్యాన్ని మీరు అర్థం చేసుకోవాలి. మీరు దేనినైతే లోతుగా తెలుసుకుంటారో మీరు దాన్ని వదిలించుకోలేరు. అది మీతోనే ఉంటుంది. బాధ బాధగా ఎందుకు ఉంటుందంటే మీరు బాధని ఎదుర్కోవాలి అనే భయం పెరిగి పెరిగి పెద్ద కంతిలా తయారౌతుంది. గురువు మాస్టర్ సర్జరీ చేసి ఆ కంతిని తొలగిస్తారు. అది మిమ్మల్ని వదిలి వెళ్లినప్పుడు మీరు కొత్త వ్యక్తిలా రూపాంతరం చెందుతారు. ఒకసారి ఒక వ్యక్తి నన్ను ఈ విధంగా అడిగాడు, స్వామీజీ! నా అంత రంగాన్ని శుభ్రపరిచి, స్వచ్ఛంగా చేయాలంటే దానికి సర్జరీ చేయాలి అని నాకు అర్థమైంది. గురువు పెయిన్ కిల్లర్ ఇచ్చి (మత్తు ఇచ్చి) అపరేషన్ చేయవచ్చు కదా?

గురువుగారు చేసే బాధాకరమైన అపరేషన్కి ఎటువంటి దృక్పథం అవసరం అవుతుంది? కొన్నిసార్లు తెలుసుకునే తత్త్వంతో ఉంటే చాలు బాధ కరిగిపోతుంది. చాలాసార్లు ఆ బాధ వైపు చూస్తాను. అంతే అది మాయమైపోతుంది. అది కరిగిపోతుంది. ఇప్పుడు బాధాకరమైన మాస్టర్ సర్జరీలని ఏ విధమైన దృక్పథంతో వ్యవహరించాలి? దీనికి సంపూర్ణ విశ్వాసం ఉండాలి. గురుదేవులు ఎటువంటి బాధని కలిగించినా అది కేవలం నా మంచి కోసమే, మరింకేమి కాదు. ఆయన సర్జరీ చేస్తున్నారు అంటే అది ఆయనలోని హద్దులు లేని ప్రేమ, అంతులేని కరుణ వలన మాత్రమే. దీన్ని మీరు స్పష్టంగా అర్థం చేసుకుంటే అప్పుడు మీకు బాధ కలిగినా మీరు లోతయిన కృతజ్ఞతా భావంతో ఆ బాధని మీ మంచి కోసం గురువుగారు చేస్తున్న పని అని స్వీకరిస్తారు. గురువుల వైపు నుంచి పెయిన్ కిల్లర్ అంటే ఆయన చూపించే ప్రేమ కరుణా.

మరొక విషయం అది బాధగా ఎందుకు ఉంటుందంటే మీరు దాన్ని బాధ అని ఆలోచిస్తూ దానికి బాధ అని పేరు పెడతారు. మీకు బోధించే విషయాన్ని గురువు కొన్ని క్షణాలలో బోధిస్తారు. అదే సాధారణ స్థితిలో ఒక జీవితకాలం లేదా కొన్ని వందల సంవత్సరాలు లేదా కొన్ని జన్మల సమయం పట్టవచ్చు. గురుదేవులు అంటే అత్యంత గాఢమైన జీవితం. ఆయన కేవలం ఆ కంతిని తీసి అవతల పారవేస్తారు. అది కొంత తీవ్రంగా ఉన్నా గురుదేవులతో వెళ్ళటమే మంచిది. ఎందుకంటే అది త్వరగా ముగుస్తుంది. అంతే కాకుండా గురువు మీకు ఏమి చేస్తున్నారో దాన్ని అర్థం చేసుకుంటే అది మీ జీవితంలో జరిగే అంతిమ విషయం అని సంతోష పడతారు.

మరొక విషయం మీరు మీ లోపల కంతులతో జీవితాన్ని గడుపుతూ ఉంటే అప్పుడు మీరు అనుభవించే బాధ సర్జరీ చేసేటప్పటి బాధకంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. కంతిని తీసివేయటానికి చాలా కొంచం సమయం చాలు ఆయన కొన్ని నిముషాలలో తీసేస్తారు, అయిపోతుంది. ఒక్కసారి మీరు ఈ విషయాన్ని అర్థం చేసుకుంటే, మార్పు చెందటాన్ని ఎప్పుడూ బాధ అనరు. దానికి స్వాగతం చెబుతారు. దానికి స్వాగతం చెప్పటమే కాదు, మీ అచేతన స్థితిలోని దాన్ని పైకి తెచ్చి తొలగించినందుకు మీరు కృతజ్ఞతలు చెబుతారు.

బాధ ఒక గొప్ప గురువు

మీ నిజమైన లక్షణం దివ్యత్వం. మీరు అంతిమంగా సాధించగలది ఆ దైవత్వాన్ని తెలుసుకోవటం. దానికంటే ఏమాత్రం తగ్గినా మీలో అసంతృప్తి అసంపూర్ణత్వపు భావాలు ఏర్పడతాయి. మీకు ఈ ప్రపంచంలోని సంపద అంతా ఉండవచ్చు. మీకు గొప్ప పేరు ప్రతిష్ఠలు ఉండవచ్చు, మంచి సంబంధ బాంధవ్యాలు ఉండవచ్చు, కానీ మీలో శూన్యం ఉంటుంది. అసంతృప్తి యొక్క బాధ ఉంటుంది. మీలోని దైవత్వం వికసించే వరకూ, అది మీకు తెలిసేవరకూ, మీలో సంపూర్ణత్వం, సంతృప్తి ఏర్పడవు.

గురుదేవులు మిమ్మల్ని మీరు తెలుసుకోవాలి అనే కోరికని మీలో రగిలిస్తాడు. ఆయన మీలో అసంతృప్తి బాధని మీలో కలిగిస్తాడు. మీలో లోతైన కోరికని కలిగిస్తాడు. అప్పుడే మీరు మీకు తెలియని, మీలో ఇప్పటికే ఉన్న ఆ దివ్యత్వంలోనికి ఒక పెద్ద అడుగువేస్తారు. అప్పుడు మాత్రమే అర్థంలేని కలల జీవితంలో కొన్ని జీవిత కాలాలు జీవిస్తున్న మీరు మేలుకొంటారు. అప్పుడే మీరు మీలోని అన్ని శక్తులని ఏకీకృతం చేసి, మీ అంతరంగ జీవిత పరిశోధనల కోసం ముందుకి దూకుతారు.

బాధ మీద ఏకాగ్రత నిలపండి : బాధ అంటే మనం శ్రద్ధ చూపకపోవటమే కాబట్టి దీనికి పరిష్కారం మనం శ్రద్ధని ఇవ్వటం. ఒక చిన్న, చాలా శక్తి వంతమైన తమకి తాము చికిత్స చేసుకోగల ధ్యాన పద్ధతి ఉన్నది. అది మీ ఏకాగ్రతని అనారోగ్యభాగంవైపు లేదా మానసిక వ్యవస్థవైపు పంపిస్తుంది. ఈ సారి మీకు ఎక్కడయినా బాధ కలిగినప్పుడు ఈ ధ్యానం చేయండి. పెయిన్కిల్లర్ కంటే ఇది చాలా మంచిది. పెయిన్కిల్లర్లో సైడుఎఫెక్ట్స్ అసలు బాధకంటే ఎక్కువ ఉండవచ్చు.

మీకు కాలితో నొప్పిగా ఉన్నదనుకోండి, లేదా ఏదైనా దెబ్బతగిలిందనుకోండి. ఒక గదిలో లైటు తీసి పడుకోండి. చేతనస్థితిలో ప్రయత్నించి మీ శరీరంలో అన్ని భాగాలని మర్చిపోండి. కేవలం బాధ ఉన్న ప్రాంతంలోనే మీ ఏకాగ్రతని నిలపండి. ఒకవేళ అది మానసిక బాధ అయితే శరీరాన్ని మర్చిపోయి మీకు బాధ కలిగించిన సంఘటన మీద మీ ఏకాగ్రతని నిలపండి. మీకు బాధ కలుగుతున్నప్పుడు బాధ అనే మాటని ప్రయత్నంతో వదిలివేయండి.

మీ అంతరంగపు మాటలు మీ మనస్సు మీకు బాధగా ఉన్నది అని చెబుతుంటాయి. దానిని ఆపేయండి. లోతుగా ఫీల్ అవ్వండి. విప్పారిన మనస్సుతో, అనుభవంతో తెలుసుకోండి. మీ మనస్సులో ఏమి జరుగుతుందో గమనించండి. మీ మనస్సు బాధని అధికం చేసి చూపించటానికి ప్రయత్నిస్తుంది. మీ మొత్తం తెలుసుకునే తత్వాన్ని బాధ ఉన్న ప్రాంతంలో మధ్యలో ఉంచండి. కొంతసేపటికి అది తగ్గుతూ వచ్చి చిన్న పాయింట్‌గా అయిపోతుంది.ఆ పాయింట్ మీద పూర్తి ఏకాగ్రతని పెట్టండి. అకస్మాత్తుగా బాధపోవటం తెలుసుకుంటారు. ఆ స్థలంలో ఆనందం ఉంటుంది.

ఆపండి, గడ్డకట్టించండి : మీకు బాధ కలిగినప్పుడు ఈ ధ్యానపద్ధతిని కూడా ప్రయత్నించండి. కళ్ళుమూసుకొని విశ్రాంతిగా కూర్చోండి. తిన్నగా కూర్చోనవసరం లేదు. కాళ్ళుచాపాలి అనిపిస్తే చాపండి. నేలమీద కూర్చోవాలి అనిపిస్తే నేల మీద కూర్చోండి. గోడకి ఆనుకోవాలి అనిపిస్తే అనుకోండి. మీకు పూర్తి సౌకర్యంగా ఉండే విధంగా కూర్చోండి. అప్పుడే బాధని మీరు చూడగలరు. మీరు అసౌకర్యంగా కూర్చుంటే, అక్కడ నుంచి వచ్చే బాధని చూస్తారు. మీరు సౌకర్యంగా కూర్చుంటేనే, అసలయిన బాధని చూడగలరు.

కళ్ళుమూసుకొని, మీ తలనుంచి పాదాలవరకూ గడ్డకట్టుకు పోయినట్టు ఊహించండి. అన్ని కదలికలని ఆపండి. గడ్డకట్టినట్టు ఉండండి. ఒక రాయిలా ఉండండి. కళ్ళలో, చేతులలో, కాళ్ళలో ఎక్కడా ఎటువంటి కదలిక ఉండకూడదు. శ్వాస లోకూడా ఏకదలిక ఉండకూడదు. ఆపేసి గడ్డకట్టినట్టు ఉండండి.

మీ అంతరంగంలో మీరు గడ్డకట్టుకు పోయిన భావన తప్పా మరేది ఉండకూడదు. మరే భావమూ ఉండకూడదు. కేవలం మీరు గడ్డకట్టుకు పోయిన భావం తప్పా మరేమి ఉండకూడదు. ఎటువంటి విరామాన్ని ఊహించకండి. విరామం లేదా చేతనస్థితిని గమనించటం అనేది దానంతట అదే జరగాలి. అప్పటి వరకూ గడ్డకట్టి ఉండండి. మీరు అంతిమ ఆనందంలో స్థిరపడటం గమనించవచ్చు.

బాధని గమనించండి : ఈ ధ్యాన పద్ధతిని ఏదైనా ఒక భాగంలో ఉన్న బాధని కరిగించటానికి ఉపయోగించవచ్చు. మీ శరీరంలో ఎక్కడయినా బాధ కలిగితే బాధ కలిగే భావనని గమనించండి. ఏభాగంలో నొప్పిగా ఉన్నదో అక్కడ బాధ ఎక్కువ అవుతుంది. త్వరలోనే ఆ బాధ చిన్న బిందువులా మారి మాయం అవుతుంది. ఏమి జరుగుతుందంటే మీకు దెబ్బ తగలగానే మీ శరీరంయొక్క మేధాశక్తిని ఆ దెబ్బ తగిలిన చోటుకి చికిత్సకోసం పంపిస్తుంది. ఆ శక్తి వెళ్ళటాన్నే బాధ అంటారు. మీరు ఆ శక్తి వెళ్ళటాన్ని అక్కడ చికిత్స జరగటం విరామంగా గమనించగలిగితే, నొప్పి మాయం అయ్యి అక్కడ చికిత్స జరుగుతుంది. మనం కేవలం ఈ విషయాన్ని అర్థం చేసుకుంటే మనం దేనినీ ఆపం. నొప్పి ఉన్నప్పుడు బాధపడం. సహజంగా శరీరంలో ఉన్న చికిత్స శక్తితో సహకరిస్తాం.

నేను నా అనుభవం నుంచి ఒక సంఘటన చెబుతున్నాను. ఒకసారి ఒకరు నా చేతివేలు ఉండగానే కారు తలుపు వేసారు. నా చుట్టుపక్కల ఉన్నవారు కంగారు పడిపోయి మందు తేవటానికి అటూ ఇటూ పరిగెత్తారు. నేను వాళ్ళతో ఏమీ అవసరం లేదు అని చెప్పాను. నా చేతివేలు వాచింది నేను నా శరీరం లోపల ఏమి జరుగుతున్నదో స్పష్టంగా గమనించాను. నా నాభి ప్రాంతం నుంచి వేలివైపుకి శక్తి ప్రవహించటం గమనించాను. శరీర మేధస్సు అత్యవసర పరిస్థితికి స్పందించటం స్పష్టంగా చూసాను, దానింతట అదే చికిత్స చేసుకున్నది. మీ అంతరంగంలో ఉండే అంబులెన్స్ వ్యవస్థే నొప్పి అంటే. బాధని గమనిస్తే మీరు కేవలం శరీరమే కాదు అనే విషయం తెలుస్తుంది. మీరు మీ లోని శక్తిని తాకగలుగుతారు. అప్పుడు మీరు ఈ మనస్సు, శరీరాల కంటే ఉన్నతులు అని తెలుస్తుంది. నొప్పిని తీవ్రంగా లోతుగా గమనించండి కాని బాధ, నొప్పి అనే మాటలు వాడవద్దు. ముందు నొప్పి కొంచం ఎక్కువ అయినట్టు ఉంటుంది, కానీ వెంటనే అది కరిగిపోతుంది.

శరీరానికి ఏ భాగం అయితే చికిత్స కావాలి అని అడుగుతుందో అక్కడకి శక్తిని పంపించే మేధస్సు ఉంది. కాని మీరు దానిని నొప్పి అని చెప్పి ఆపటానికి ప్రయత్నిస్తారు. ఆ శక్తి ప్రవాహాన్ని చక్కగా ఆ భాగానికి వెళ్ళనీయండి. ఆ భాగంలో మీ తెలుసుకునే తత్వాన్ని నింపండి. ఆ శక్తి ప్రవాహాన్ని కుతూహలంతో గమనించండి. అక్కడ చక్కని చికిత్స జరగటం చూస్తారు.

అమృతంతో నింపండి : కళ్ళుమూసుకొని, నిటారుగా కూర్చోండి. లోతుగా శ్వాస తీసుకొని వదలండి. మీ శరీరం అంతా అమృతంలో నింపబడినట్టు ఊహించండి. మీ శరీరం మొత్తం నవ్వుతున్న మధుర భావంతో ఉండండి. శరీరంలో ఏభాగంలో అయినా నొప్పి దురద అనిపిస్తే అక్కడ మీ ఏకాగ్రతని నిలిపి, ఆ ప్రాంతం కూడా అమృతంతో నిండినట్టు ఊహించండి. మీ కడుపుమొత్తం అమృతంతో నిండిపోయినట్టు చూడండి. మీ తలనుంచి కాలి వేళ్ళవరకు గమనించండి. మీరు ఒక బయట వ్యక్తిలా దానిని గమనించండి. మీరు అందులో పాల్గొనవద్దు. కేవలం శరీరం మొత్తం అమృతంతో నిండిపోయినట్టు ఊహించండి. చక్కని భావనతో ఉండండి.

ఇప్పుడు నెమ్మదిగా మీరు బాధ ఉన్న ప్రాంతానికి మీ ఏకాగ్రతని తీసుకువెళ్ళండి. ఆ ప్రాంతం మీదే ఏకాగ్రత ఉంచండి. బాధ నొప్పి అనే మాటలని వదిలివేయండి. అక్కడ ఎలా ఉన్నది, అక్కడ ఆ పాయింట్ దగ్గర మీ అనుభవం ఎలా ఉన్నది మానసికంగా మీరు కష్టపడవద్దు. మానసికంగా కలత పడవద్దు. ఆ పాయింట్ దగ్గర ఏమి జరుగుతుందో చూడండి. చిన్న పిల్లలు ఏవిధంగా కుతూహలంతో చూస్తారో అదే విధంగా చూడండి. దాని లోపలికి చొచ్చుకొని వెళ్ళండి. నొప్పి బాధ అనకుండా ఆ ప్రాంతంలో ఉండండి. అక్కడ సెన్సేషన్ పూర్తిగా మాయం అయ్యేవరకూ అలా ఉండండి.

నీలి ఆకాశం లోనికి చూడండి : మేఘాలకి పైన ఉన్న నీలి ఆకాశాన్ని చూడండి. సాధారణంగా మనం మేఘాలని చూసి అభిప్రాయాలు వెల్లడి చేస్తాం. అందమైన మేఘాలు, నల్లటి మేఘాలు అంటూ మనం తీర్పులు చెబుతాం. ఇప్పుడు మేఘాలలో చిక్కుకుపోకండి. మేఘాలు ఆలోచనలవంటివి. ఆ మేఘాలకి అతీతంగా నీలి ఆకాశంలోనికి అంతులేని శూన్యంలోనికి చూడండి. మీరు మేఘాలలోనికి చూస్తే ఏదైనా ఆలోచిస్తారు. ఆకాశంలోకి చూస్తే ఆలోచనలు అగుతాయి. నక్షత్రాలను చూసినా ఆలోచిస్తారు. మేఘాలని చూడడం అంటే ఆలోచనల దగ్గర ఆగిపోవటం. నక్షత్రం దగ్గర ఆగటం అంటే ఆధ్యాత్మిక విషయం దగ్గర ఆగిపోవటం. ఈ రెండూ చేయవద్దు. కేవలం శూన్యంగా విశాలంగా ఉన్న నీలి ఆకాశాన్ని చూడండి. మీ తల కింద తలగడపెట్టుకోవద్దు. అలా చేస్తే నిద్రపోతారు. పడుకుని ఆకాశాన్ని చూడండి.

కేవలం అలా చూడండి. భయం వేయవచ్చు. కేవలం ఆకాశంలోకి చూస్తే భయం వేస్తుంది. మీ హద్దు కరిగిపోతున్న భయం. ఆ భయాన్ని పట్టించుకోవద్దు. మీరు సరిగా చేస్తే భయం వేస్తుంది. మీరు ఆకాశం వైపు చూస్తూ ఆలోచిస్తున్నారనుకోండి, మీకు భయం వేయదు. ఎందుకంటే మీరు ఇంకా మీ శరీరం హద్దులలో చిక్కుకుని ఉన్నారు. ఇది ఎలా ఉంటుందంటే వెనక సీట్లో కూర్చొని డ్రైవింగ్ చేస్తున్నట్టు. మీరు చూస్తున్నారు కాని మనస్సు ఆలోచిస్తుంది.

కేవలం చూడండి. ఆలోచించవద్దు కొంచెంసేపు అయ్యాక అకస్మాత్తుగా మీరు మీ శరీరాన్ని కొన్ని నిమిషాలు మరిచిపోయిన విషయం తెలుసుకుంటారు. మీ ఆలోచనల గొలుసు మీరు మామూలుగా సృష్టించే ఆలోచనల లింకు అకస్మాత్తుగా మాయం అవుతుంది. అది జరగాలి అని చూస్తే జరగదు. అందుకే ఏదీ ఆశించకండి. నా ఆలోచనలు ఎప్పుడుపోతాయి అని చూడకండి. ఈ గొలుసు ఎప్పుడు మాయం అవుతుంది అని ఎదురు చూడకండి. ఏవిషయం పట్టించుకోకుండా కేవలం ఆకాశం వైపు చూస్తూ ఉండండి.

మీరు ఆ విధంగా చూస్తూ ఉన్నప్పుడు చివర కొన్ని సెకండ్ల పాటు మీకు ఆలోచనలు ఉండవు. అప్పుడు కళ్ళుమూసుకొని బయట ఉన్న ఆ ప్రదేశం మొత్తాన్ని మీ అంతరంగంలోకి తీసుకురండి. దానినే మీలోపల చూడటానికి ప్రయత్నించండి. అకస్మాత్తుగా అదే మీ అంతరంగంలో మీకు కనిపిస్తుంది. మీకు ఆలోచనలు ఉండవు.నక్షత్రాలు ఉండవు. కేవలం విశాలమయిన ప్రదేశం మాత్రమే ఉంటుంది.

మీకు మోకాళ్ళ నొప్పి అయితే ఈ పద్ధతిని సాధన చేయండి. కేవలం ఆకాశంలోకి చూడండి. అకస్మాత్తుగా ఎప్పుడు మీకు కొన్ని సెకండ్ల పాటు మీకు ఆలోచనలు లేవు అని తెలుసుకుంటారో ఆ ప్రదేశాన్ని మీ మోకాళ్ళ దగ్గరకి తీసుకువెళ్ళండి. కొన్ని సెకండ్లలో నొప్పి మాయం అయిపోతుంది. మీలో శారీరక బాధ ఉన్నప్పుడు లేదా మానసిక బాధ ఉన్నప్పుడు ఈ పద్ధతిని సాధన చేయండి. అప్పుడు ప్రతి క్షణం మీకు చికిత్స జరుగుతుంది. అప్పుడు ప్రతి క్షణం మీ లోపల చికిత్స జరుగటం చూస్తారు.చికిత్సతో పాటు మీరు ఆధ్యాత్మిక ప్రగతిక కోసం చూస్తున్నవారైతే ఈ సాధన మీలోనికి అంతులేని శక్తిని, గొప్ప అనుభవాన్ని ఇస్తుంది. మీ అభివృద్ధిలో మీరు ఒక పెద్ద అడుగు ముందుకి వేయలుగుతారు.

జీవన్ముక్తి అంటే కోరిక శక్తిని అతిస్వచ్ఛమైన స్థాయిలో పొందటమే

భయం, కోరిక అనేవి మనల్ని ముందుకు నడిపే ప్రాథమిక శక్తులు. మనం ఏపనినైన ఏదో సాధించాలనే కోరికతోనో, ఎక్కడికో చేరాలని లేదా ఏదో అనుభవాన్ని పొందాలనో చేస్తాం. ఆకర్షణ వికర్షణ అనేవి కేవలం కొన్ని మూలకాలశక్తి మాత్రమే కాదు మానవుల ముఖ్యప్రవర్తన కూడా.

మనిషి జీవితాన్ని నడిపే ముఖ్యమైన శక్తులలో కోరిక ఒకటి. మీరు మీ జీవితంలోనికి తొంగిచూస్తే చాలా సమయాలలో మీరు కోరికతోనో, భయంతోనో నడపబడతారు.

మనకి చాలా కోరికలు ఉంటాయి. వాటిని తీర్చుకునే శక్తి మనకి లేదు అని మనం చాలా సార్లు అనుకుంటాం. జైన సంప్రదాయం ప్రకారం, భగవంతుడు మనని ఈ భూమి మీదకి పంపేటప్పుడు మన కోరికలు తీర్చుకోవటానికి సరిపడా శక్తిని ఇచ్చి పంపిస్తాడు. కాని మనలో చాలా మంది అలా అనుకోం. ఎందుకు? మన నిజమైన కోరికలకి, అప్పుతెచ్చుకున్న కోరికలకి చాలా తేడా ఉన్నది. మన నిజమైన కోరికలని అవసరాలు అంటారు. అవసరాలు తీర్చుకోవటానికి కావలసిన శక్తి మనందరికీ ఉన్నది. మన అవసరాలు ఏమిటి?

నిత్యానంద స్పరణ ధ్యాన కార్యక్రమంలో ఒక సెషన్లో, అందులో పాల్గొన్న వారిని, వారి అవసరాలు, కోరికల లిస్టు రాయమని చెబుతాం. ఆ తరువాత వాళ్ళు ఆ కోరికల మీద ధ్యానం చేస్తారు. తరువాత వారిని తమకోరికలని గుర్తుతెచ్చుకోమని చెబుతాను. వాళ్ళు రాసిన దానిలో చాలా కొద్దిగా మాత్రమే గుర్తుతెచ్చుకోగలరు, అన్నీ గుర్తురావు. ఇది ఎలా ఉంటుందంటే నిండా ఆకులతో ఉన్న చెట్టు మెడిటేషన్ తరువాత ఆకులని రాల్చినట్టు అయ్యి, ఆ చెట్టుకి కేవలం బంగారు ఆకులు మాత్రమే మిగులుతాయి.

మీరు అర్ధం చేసుకోగలిగితే ఏది మీ స్వభావ సిద్ధమైన కోరిక, ఏది మీరు కావాలి అని తెచ్చుకున్న కోరికో తెలుస్తుంది. అప్పుడు ఆధ్యాత్మిక ప్రగతి అప్రయత్నంగా ముందుకు సాగుతుంది. అప్పుడు మీలో మిగిలిన కోరికలు బంగారంలా ప్రకాశిస్తాయి. అవి తీరగలి శక్తిని ఆ కోరికలు కలిగి ఉంటాయి.

అవి నిజమైన కోరికలు. మీరు తెలుసుకునే తత్వంతో ఈ పని చేస్తే ఈ కోరికలు నిస్వార్థంగా ఉంటాయి. అవి ఆ వ్యక్తికి కచ్చితంగా ఉపయోగపడతాయి, అదే విధంగా మానవజాతికి ఉపయోగపడతాయి. కేవలం అటువంటి కోరికలే అవి తీరే విధంగా విశ్వశక్తిని తమతో ఉంచుకుంటాయి. కోరికలు మన నిజమైన కోరికలైనప్పుడు అవి అవసరాలు అయినప్పుడు, అవి మన అంతరంగ శక్తిని వెల్లడి చేసినప్పుడు వాటిని సాధించే క్రమంలో మనం అలసిపోం. వాటిని అతి సహజంగా కాలంతో పాటు సాధించగలం అని తెలుసుకుంటాం. మనం సమస్యల్లో ఇరుక్కోం. జరిగిన వాటిని స్వీకరించగలుగుతాం.

మనం మన జీవితమంతా కలసి ఉండేవారిని నిజంగా ప్రేమించాలి అంటే 'అంతే ఇదేలే', అనే అనాసక్తి పోవాలి. అంటే నేను, నాది అనేవాటిని వదిలివేయాలి.భార్య లేదా భర్త నా సొంతం అన్న ఆలోచన ఉన్నంతకాలం మనలో ప్రేమ ఉండదు. అక్కడ ఉండేది హింసమాత్రమే. మనం వారిని నియంత్రణలో ఉంచి వారిమీద అధికారిని అని నిరూపిస్తాం. నిజమైన ప్రేమ అంటే ఏమిటో తెలుసుకోవాలి. అంటే సొంతం అన్న విషయాన్ని వదిలివేయాలి. కలీల్ జిబ్రాన్ తన గ్రంథంలో ప్రేమ గురించి ఈ విధంగా చెబుతాడు, ‘ఒకరి నొకరు ప్రేమించుకోండి. కాని బందీలుగా కాదు. ఒకరి కొకరు బ్రెడ్ పంచుకోండి కాని ఒక ముక్కలోంచి తినవద్దు.’

మీకు తలనొప్పిగా ఉన్నప్పుడు మీరు సౌకర్యంగా ఉండలేరు. ఎందుకంటే అది మీ సహజ స్థితి కాదు. మీ సహజ స్థితి తలనొప్పి లేని స్థితి. అదే విధంగా మీలో కోరిక కలిగితే, మీరు వెంటనే దానిలోంచి బయటికి రావాలి అనుకుంటారు. ఎందుకంటే లోతైన సంపూర్ణత్వం, సంతృప్తి మీ సహజ లక్షణం. కోరిక మీలోనికి రాగానే మీలో సమతుల్యత పోతుంది.

మీరు రెండు ముఖ్యమైన సత్యాలు అర్థం చేసుకోవాలి.

1. మీ జీవితం అంటే చాలా సంఘటనల గొలుసు. ఇవన్నీ కూడా కేవలం ఒక లక్ష్యం వైపు నిర్దేశింపబడి ఉన్నాయి. అది సంతృప్తి. మీరు ఏమి చేసినా, తిన్నా తాగినా, సంబంధ బాంధవ్యాలున్నా, ఆస్తి, సంతోషం ఇవన్నీ కూడా ఆ సంతృప్తిని పొందడానికే. దాన్ని డైరెక్ట్ గా పొందకుండా రకరకాల దారులలో పొందడానికి ప్రయత్నిస్తారు.

2. సంతృప్తి అనేది మీలో ఉంది. అది మీ సహజ లక్షణం. అందుకే అసంతృప్తి నుంచి బయటికి రావడానికి ప్రయత్నిస్తుంటారు.

సంతృప్తి కోసం మీరు ప్రయత్నిస్తున్నారు అంటే దాని అర్థం సంతృప్తి అనేది ఉంది అని మీకు తెలుసు. లేకపోతే మీరు దానికోసం వెతకరు. జీవితంలో ఒకసారి సంతృప్తి అనేది జరిగితే మీరు ఆ అనుభవాన్ని మరలా పొందాలి అనే ఆశతో ఉంటారు. ఆ విధంగా జీవితాన్ని విసృత పరచుకుంటారు.

స్వచ్ఛమైన కోరిక ఒక వ్యక్తి వైపుకాని, వస్తువు వైపుకాని నిర్దేశించి ఉండదు. అది కేవలం పొంగి ప్రవహించే శక్తి, దానినే ఇచ్ఛాశక్తి అంటారు. అది కోరిక శక్తి. నాభిప్రాంతం నుంచి స్వచ్ఛమైన శక్తి వస్తుంది. హృదయప్రాంతంలో ఈ శక్తి కోరిక శక్తిలా మారుతుంది. గొంతు ప్రాంతంలో అది మాటలుగా మారుతుంది. అది మాటలుగా మారితే దాన్ని వాక్ శక్తి అంటారు. కొంచెం విశ్లేషించి చూస్తే, నాభిప్రాంతంలో శక్తి పత్తి లాంటిది. గొంతు ప్రాంతంలో అది దారం అవుతుంది. లేదా ఈ విధంగా అర్థం చేసుకోండి. నాభిప్రాంతంలో ఇది ఇనుము, గొంతు దగ్గర అది వస్తువుగా మారుతుంది.

వాక్శక్తి మెదడుకి వెళుతుంది. అక్కడ అది జ్ఞానంలా ఉండి చివరికి ఆజ్ఞగా మారుతుంది. మెదడులో అది జ్ఞానశక్తిగా స్థిరపడుతుంది. శరీరానికి సంబంధించిన కోరికశక్తి శరీరపు జ్ఞానంలా మారుతుంది.

మరొక పద్ధతిలో మాటలు ఆజ్ఞగా మారి ఆ పని జరిగే విధంగా చూస్తాయి. ఆ ఆజ్ఞ శరీరం మొత్తం వ్యాపిస్తుంది. దీనినే క్రియాశక్తి అంటారు. ఉదాహరణకి కోరికశక్తి క్రియాశక్తిగా మారి మీ శరీరంలో కదలికలు తెస్తుంది.

స్వచ్ఛమైన ఇచ్ఛాశక్తి మీ అంతరాత్మనుంచి వస్తుంది. అది గొంతు ప్రాంతంలో జ్ఞాన శక్తిగా మారుతుంది. అది క్రియాశక్తిగా అవుతుంది.

శక్తి ఈ విధంగా ఒక క్రమంలో జరగకపోతే, జ్ఞానం, పని అనేవి స్వచ్ఛమైన కోరికశక్తి నుంచి విడిపోతాయి. జ్ఞానం, పని అనేవి కోరికశక్తికి అనుగుణంగా ఉండాలి. అప్పుడు అది ఒక ధర్మ చక్రాన్ని సృష్టిస్తుంది. కోరిక మంచి జ్ఞానానికి దారితీస్తే, అది సరియైన పని చేయిస్తుంది. అది తిరిగి స్వచ్ఛమైన కోరికల వైపు తీసుకువెళుతుంది.

మీకు లక్ష డాలర్లు సంపాదించాలని కోరిక ఉందనుకోండి. అది జ్ఞానంగా మారుతుంది. అప్పుడు మీరు స్వచ్ఛమైన ప్లానువేసి, దానికి తగిన విధమైన పనులు చేసి లక్ష డాలర్లు సంపాదిస్తారు. ఇచ్ఛాశక్తి అధికమైన జ్ఞానశక్తిగాను తక్కువ క్రియాశక్తిగా మారితే, మీరు కేవలం అధికంగా ఆలోచించి, ఆలోచించి, చివరికి గాలిలో మేడలు కట్టటం మాత్రమే చేస్తారు.

ఆ విధంగా కాకుండా ఇచ్ఛాశక్తి అధికమైన క్రియాశక్తిగా మారి తక్కువ జ్ఞానశక్తిగా మారితే మీరు గుడ్డిగా పని చేస్తారు. కాని అందుకే ఇచ్ఛాశక్తిని పనిగా సరియైన విధంగా మార్చగలగాలి. ఎప్పుడైతే మీలో తెలుసుకునే తత్త్వం లేదో ఈ మార్పు సరియైన పద్ధతిలో జరుగదు. మీరు నిజాయితీగా మీ కోరికతో అనుసంధానమైతే మీలో విభేదం అనేది ఉండదు అప్పుడు కోరిక అది తీరగ‌ల పని వైపు చక్కగా మార్పు చెందుతుంది.

చిన్న కథ : ఒకసారి ఒక యువకుడు రామానుజాచార్యులు దగ్గరకి వెళ్ళి, నాకు జ్ఞానోదయం కావాలి. నేను ఏ విధంగా దాన్ని సాధించగలనో నేర్పించండి అని అడుగుతాడు. రామానుజా చార్యులు అతన్ని నీవు ఎప్పుడైనా ప్రేమని అనుభవించావా అని ప్రశ్నిస్తాడు. ఆ యువకుడు నిర్ఘాంతపోతాడు. అతను మీరు ఏమి అడుగుతున్నారు? నేను చాలా స్వచ్ఛమైన జీవితాన్ని గడిపాను. నా కోరికలను నియంత్రించాను. ఎన్నో సాధనలు చేశాను. భగవంతుని తెలుసుకోవడానికి వచ్చాను అంటాడు. అతనితో రామానుజా చార్యులు 'నీవు మామూలు ప్రేమ అనుభవాన్ని పొందనప్పుడు భగవంతుడి అనుభూతిని ఏ విధంగా పొందుతావు?' అని అంటాడు.

మీకు సాధారణ ప్రేమ అనుభవం లేకపోతే ప్రేమ అనేది మీలో కలిగినప్పుడు ఏమి జరుగుతుందో అర్థంకాదు. ఒక వస్తువు లేదా ఒక వ్యక్తితో ప్రేమలో ఉన్నప్పుడు ఏమి జరుగుతుందో మీకు తెలిస్తే అప్పుడు మీరు అనుభవం వైపు మరలుతారు. మీ ఏకాగ్రతను తెలుసుకునే తత్త్వంవైపు మరల్చగలగడమే సహజంగా మిమ్మల్ని మీ వైపు మరలించుతుంది. ఆ ప్రేమ మిమ్మల్ని మీ అంతరాత్మకి దగ్గర చేస్తుంది. ప్రేమ మిమ్మల్ని లక్ష్యం వైపు మరల్చవచ్చు. లేదా వస్తువు లేదా విషయం వైపు తిప్పవచ్చు. ఇది వారధి లాంటిది. మిమ్మల్ని మీ అసలైన విషయం మీదకి మరలిస్తుంది. ఎవరైతే అంతరాత్మలోనికి ప్రవేశించడానికి దీన్ని ద్వారంగా మలచుకుంటారో వారికి జ్ఞానోదయమౌతుంది. అటువంటి వారు వాటి నుంచి స్వేచ్ఛని పొందటమే కాదు ఎదుటివారికి స్వేచ్ఛని ప్రసాదిస్తారు.

ఒక చిన్న కథ : ఒక వీధిలో ఇద్దరు స్నేహితులు కలుసుకుంటారు. ఒక వ్యక్తి విచారంగా ఉంటాడు. మరొక వ్యక్తి అతన్ని 'ఏమయింది? చూస్తుంటే ప్రపంచమే చివరికి వచ్చిందా అన్నట్టు ఉన్నావు' అని అడుగుతాడు.

అతను, ‘మూడు వారాల క్రితం మా మామయ్య చనిపోతూ నాకు పది లక్షల ఆస్తి వదిలి వెళ్లాడు’ అంటాడు. 'అయ్యో! మీ మామయ్య చనిపోయాడా! పాపం. అయినా నీకు పది లక్షల ఆస్తి ఇచ్చాడుగా' అంటాడు. ఆ వ్యక్తి ‘రెండు వారాల క్రితం మా బాబాయి చనిపోయీతూ నాకు 5 లక్షల ఆస్తి వదలివెళ్లాడు' అంటాడు.

అతని స్నేహితుడు, ‘మరైతే నీ సమస్య ఏమిటి?’ అని అడుగుతాడు.

ఆ వ్యక్తి, ‘ఈ వారం నాకు మరే కబురూ రాలేదు, అంటాడు విచారంగా.

ఈ ప్రపంచంలో రెండు రకాల వ్యక్తులు ఉంటారు. ఒకరు జీవితంలో అప్పుడప్పుడు జీవితాన్ని అనుభవిస్తారు. మరొక రకం వారు నిరంతరం జీవితాన్ని అనుభవిస్తూ ఉంటారు. మీరు ఎప్పుడైతే సంతోషంగా ఉన్నాను అనుకుంటారో ఆ కొన్ని నిమిషాలు జీవితాన్ని అనుభవిస్తారు. అప్పుడు మీరు ఎంతో చైతన్యంతో ఉంటారు. అంతా అందంగా కనిపిస్తుంది. సర్వసృష్టి పట్ల అనుకూల భావం ఉంటుంది.

మీ సంతోషం అంతా కూడా విశ్వశక్తి పట్ల మీకున్న అనుకూలమైన అనుభవమే. అది స్వీటు తినటం అయినాసరే. ఆ కొన్ని నిమిషాలు జీవితం అద్భుతం అనుకుంటారు. జీవితం చాలా అవసరం అనుకుంటారు. దానితో అనుబంధాన్ని పెంచుకుంటారు. మీరు శాశ్వతమైన సృష్టి సమక్షానికి అనుకూలంగా ఉంటారు.

శాశ్వతంగా నిలచి ఉండే దానినే జీవితం అంటాం. అన్ని పనులకీ కారణం ఆ శాశ్వత తత్వాన్ని ఇప్పుడైనా అనుభవించవచ్చు లేదా ముందు ముందు అనుభవిస్తాను అనే ఆశతోనైనా ఉండవచ్చు. అందుకే మీరు మీ శరీరాన్ని కదలుస్తూ ఇంకా జీవించి ఉన్నారు. మీరు నిద్రమంచం మీద నుంచి ఏమనుకుని లేస్తారు, ఆ రోజు ఏదో ఒక మంచి అనుభవం కావాలి అని లేదా ముందు ముందు అటువంటి అనుభవాన్ని పొందాలి అని. అదే మిమ్మల్ని ముందుకు నడిపించే కోరిక. అదే మిమ్మల్ని నిద్ర మంచం మీద నుంచి లేపగల శాశ్వత స్థితి. మిమ్మల్ని ముందుకి నడిపించే ప్రతి కోరిక శాశ్వత స్థితిని అనుభవించాలి అనే కోరిక మాత్రమే.

మీరు జీవితంలో ఇటువంటి సంఘటనలని చూసి ఉంటారు. ఒకామెకి రోడ్డు దాటాలి అంటే చాలా భయం. కాని ఆమె బిడ్డ రోడ్డుమీదకి పరిగెత్తి వెళ్ళితే, ఆమె ఒక్క ఉడుతున రోడ్డు దాటి తన గురించి ఏ మాత్రం ఆలోచించకుండా తన బిడ్డని జాగ్రత్తగా తెచ్చుకుంటుంది.

మనం ఇక్కడ ఒకటి అర్ధంచేసుకోవాలి. అంత అకస్మాత్తుగా ఆమె భయం ఏ విధంగా మాయమైంది. తన బిడ్డమీద ప్రేమ ఆమెలో తల్లిని మేల్కొలిపింది. ప్రతి ప్రేమ బంధంలో ఉండేది ఇదే. ఎవరిలోనైనా ప్రేమ భావం వికసిస్తే వ్యక్తి అంతరంగంలో అన్ని రకాల భయాలు పోతాయి.

మీరు ఇటువంటివి మీ జీవితంలో విని ఉంటారు. మేము మా అమ్మాయిని అతి జాగ్రత్తగా పెంచాం. ఎంతో ప్రేమతో, జాగ్రత్తతో పెంచాం. ఆ అమ్మాయికి అసలు బయట ప్రపంచం తెలియదు కానీ ఒకరోజు తను ప్రేమించిన అబ్బాయితో వెళ్ళిపోయింది. ఇది ఎలా జరిగిందో మాకు తెలియటం లేదు, అని అంటుంటారు.

ప్రేమకి అంతులేని శక్తి ఉన్నది. మోహంకి (కోరికకి) అంతే శక్తి ఉంది. మీ మూలాధార చక్రంలో ఎక్కువ శక్తి ఉన్నప్పుడు అది మిగతా చక్రాలని అధిగమిస్తుంది. అప్పుడు బాధలు ఉండవు. ఈ చక్రాలేవి కూడా మూలాధార శక్తితో నిండి ఉన్నప్పుడు పని చేయవు. ఆ వ్యక్తికి తెలియకుండా అతనిలో అంతులేని శక్తిని విడుదల చేస్తుంది. దాన్ని అతను బయటి ప్రపంచంలోనికి పంపిస్తాడు. అందుకే అతి ప్రాచీన కాలంనుంచీ ఎవరైనా ప్రేమలో పడితే, వారిలో ఎంతో శక్తి వస్తుంది. వారు ఈ సంఘం మొత్తాన్ని ఎదిరించగలుగుతారు. ఉదాహరణకి రోమియో జూలియట్‌లని తీసుకోండి. వాళ్ళు పరిణతిగల వారు, తెలివైన వారు, కాని ప్రేమలో ఉన్నప్పుడు వారి తెలివితేటలకి అతీతంగా వెళ్ళి ధైర్యంగా వారికి అడ్డువచ్చిన సమాజాన్ని ఎదిరిస్తారు.

చరిత్రలో ఇటువంటి కథలు చాలా ఉన్నాయి. ప్రేమికులు ప్రేమ కోసం మామూలుగా వారికి సాధ్యంకానివి చేశారు. వారు వారి అంతరాత్మలో వారి భావనలలో మరొక కోణాన్ని చూడగలుగుతారు.

మీలోపలి విభిన్న కోణాల్ని వేరు వేరు వ్యక్తులు చైతన్య పరచగలరు. మీరు ప్రేమిస్తే మీ లోపల ప్రేమ భావం మేల్కొంటుంది, మీకు పిల్లలు ఉంటే తల్లిదనం మీ అంతరంగంలో చైతన్యవంతమౌతుంది. మీ మానసిక వ్యవస్థ రకరకాల కోణాలలోని అనుభవాలని స్వీకరించే దశలో ఉన్నప్పుడు, అవన్నీ మీ లోపల వికసిస్తాయి.

కాబట్టి లోతైన సత్యం ఏమిటంటే, ఇద్దరి మధ్య ప్రేమ కలిగితే ఆ భావం వారిద్దరినీ ఒకరికోసం ఒకరు ఎంత త్యాగం చేయటానికైనా సిద్ధంచేస్తుంది. వారికి ఉన్న భావం ఎంత లోతుగా ఉంటే అంత ఎక్కువ త్యాగం చేయగలుగుతారు.

మీరు విప్పారిన అంతరంగం గల వారైతే, మీ జీవితంలో కలిసిన ప్రతీ వ్యక్తి మరింతగా విప్పారే విధంగా చేయగలుగుతారు. మీరు అహంకారి అయితే మీ జీవిత భాగస్వామి, మీ ప్రేమికురాలు లేదా ప్రేమికుడు ఎవరినీ కూడా వికసించే విధంగా చేయలేరు. మీరు మీ జీవిత భాగస్వామితో కాని లేదా ప్రియులతో కాని సంబంధాన్ని ఏర్పచుకునే ముందు పూర్తిగా వికసించి వుండాలి. మీ మానసిక వ్యవస్థ విప్పారి ఉండే విధంగా చూడటం మీ బాధ్యత. అప్పుడు ఆ భావన మీలో మార్పుని తీసుకురాగలుగుతుంది. మీలో శాశ్వతమైన మార్పు అప్పుడు రాకపోతే జీవితంలో ఒక పెద్ద అవకాశాన్ని పోగొట్టుకున్న వారవుతారు.

భార్యా భర్తల మధ్య అహంకారం లేని భావనని సృష్టించుకోలేకపోతే వారి మధ్య ఉన్న దాన్ని అనుబంధం అనరు. జంతువులలోని శారీరక సంబంధం లాంటిది. ఆ సంబంధం నిజమైన అనుబంధం వైపుగా ఆ మార్పుని తేగల ప్రభావాన్ని ఇద్దరి అంతరంగాలలో చూపగలగాలి. ఆ భావన ఇద్దరిలో సమాన స్థాయిలో ఉండాలి.

మనం ఎందుకు నిజమైన ప్రేమని పొందలేక పోతున్నాం. అది మన సంస్కారాల వలన మన పాత జ్ఞాపకాలతో, భావాలకి ఉన్న అనుబంధం వలన. ఉదాహరణకి మీకు ఒక కంప్యూటర్ ఉందనుకోండి, దాంట్లో ఏవో కొన్ని మెమొరీస్ ఉంటాయి. అందులో హైరిజల్యూషన్ బొమ్మలని ఎక్కువ ఉంచామనుకోండి. అది మొత్తం కంప్యూటర్ అంతా నిండిపోతుంది. మీకు ఉపయోగించటానికి తగినంత శక్తి దొరకదు. ఎందుకంటే మీ శక్తి అంతా పాత జ్ఞాపకాలకి, మీ జ్ఞాపకాలలోని మనుషులకి, వారితో అనుబంధాలైన కోపం లేదా అపరాధ భావం వీటికి సరిపోతుంది. మీలోని శక్తిని మీ అంతరంగాన్ని పూర్తిగా అవి ఆక్రమించి ఉంటాయి. అందుకే మీరు ఎవరితోనూ డైరెక్ట్‌గా అనుబంధాన్ని పెంచుకోలేరు. మీరు ప్రేమించలేరు. మీ భయాలు, అత్యాశ, అపరాధ భావం ఇవన్నీ కూడ మీ లోపల ఉండటానికి కారణం మీ శక్తిని సంస్కారాలు తీసేసుకున్నాయి. ఈ హైరిజల్యూషన్ బొమ్మలు మీ అంతంగం లోనికి పదే పదే వస్తాయి. అందుకే మీరు స్వచ్ఛమైన చేతన స్థితిలో ఈ క్షణంతో అనుబంధాన్ని ఉంచుకోలేరు. ఎవరికైతే హైరిజల్యూషన్ బొమ్మలు అంటే భావాత్మక సంబంధాలు ఎక్కువ ఉండవో వారు ఎవరితోనైనా దేనితోనైనా చక్కని అనుబంధాన్ని ఏర్పరుచుకోగలరు.

మీ అంతరంగం అంతా గతానికి సంబంధించిన వాటితో నిండిపోయింది. అందుకే మీ అంతరంగం ఈ క్షణానికి దొరకటం లేదు. అందుకే మీరు మీ గత జ్ఞాపకాలకి సంబంధించిన వారితో మాత్రమే అనుబంధాన్ని పెంచుకోగలరు, వారిని మాత్రమే ప్రేమించగలరు. మీరు గతంతో ఎటువంటి భావావేశాత్మకమైన సంబంధాన్ని పెట్టుకోకపోతే వాటిని వదిలివేయగలిగితే, అకస్మాత్గా మీరు మీ అంతరంగాన్ని చూడగలరు. అది మీకు దొరుకుతుంది. అప్పుడు మీ ఎదురుగా ఎవరు ఉన్నా వారి గతాన్ని అడగకుండా వారితో అనుబంధాన్ని పెంచుకోగలరు.

కామం సృష్టి కల్పించిన ఒక ప్రాథమిక భావావేశం. అది జాతి వృద్ధికి అవసరం. దానికి అతీతంగా వెళ్ళగలగటమే మనలో నిక్షిప్తమైన అంతిమ శక్తిని తెలుసుకోవటానికి మనం వేసే మొదటి అడుగు.

మనుషులు ఎప్పుడూ ప్రేమకి, కామానికి మధ్య అయోమయ పడతారు. వాళ్ళు జంతువులలో ఉండేది కామం అనుకుంటారు. నిజానికి జంతువులలో ఉండేది స్వచ్ఛమైన కామం. కాని మనుషులలో వారి తర్కంవలన స్వచ్ఛమైన కామం ఉండదు, స్వచ్ఛమైన ప్రేమ ఉండదు. అందుకే వారిలో అంత అసంతృప్తి.

ఏ కోరికనైనా పూర్తిగా అనుభవిస్తే అది మన వ్యవస్థని వదిలి వెళ్ళిపోతుంది. పూర్వకాలం వారిలో కామం, సెక్స్ అనేవి సంసారులని నలభై సంవత్సరాలు వచ్చేసరికి వదిలివేసేవి. ఎందుకంటే వారు దానిలో లోతుగా వెళ్ళి, పూర్తిగా సంతోషించేవారు.

ఒక విషయం అర్ధం చేసుకోండి, శారీరక సంబంధాన్ని ఒక స్కేలుగా ఉపయోగించి ఒక వ్యక్తి ఇంకా ప్రేమిస్తున్నాడా లేదా అదే విధంగా ఆ వ్యక్తిని ప్రేమిస్తున్నామా లేదా అని తెలుసుకోవటానికి ఉపయోగిస్తున్నారు. అప్పుడు అనుమానమే వారి మధ్య బానిసత్వాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. సెక్స్ బొగ్గు అయితే ప్రేమ వజ్రం. సెక్స్ బురద అయితే ఆ బురదలో వికసించే పద్మం ప్రేమ. రెండింటిలో పదార్థం ఒక్కటే కాకపోతే దానిని ఏ విధంగా తయారు చేయాలో ఆ పద్ధతిని మీరు తెలుసుకోవాలి. మీరు ఆశించటాన్ని వదిలివేయండి, అప్పుడు మీలోపల శక్తి ఉప్పొంగుతుంది.

ఈనాటి జీవశాస్త్రం ప్రకారం పురుషుడు 100% పురుషుడు కాదు, అదే విధంగా స్త్రీ 100 శాతం స్త్రీ కాదు. పురుషుడు 51% పురుషుడు 49% స్త్రీ. అదే విధంగా స్త్రీ 51% స్త్రీ 49% పురుషుడు. అంటే వారిద్దరి మధ్య తేడా 1 శాతం లేదా కొంచం ఎక్కువ, అంతే.

మీరు తల్లి, తండ్రుల శక్తి నుంచి జన్మించారు. కాబట్టి కేవలం స్త్రీ లేదా కేవలం పురుషునిగా ఎలా ఉంటారు. మీరు ఒప్పుకున్నా ఒప్పుకోకపోయినా మనం స్త్రీ పురుష శక్తుల కలయిక. మనం సంపూర్ణులమే కాని విడి భాగాలం కాదు.

సంపూర్ణత్వంలో ఉండాలి అంటే మనం స్త్రీ పురుష లక్షణాలని స్వీకరించాలి వెల్లడి చేయగలగాలి. కాని అది నిజంగా జరుగుతుందా? మనని ఆ రెండూ వెల్లడి చేయనిస్తారా?

మీరు పుట్టగానే అబ్బాయి, అమ్మాయి అనే ముద్రలు వేస్తుంది సమాజం. మీరు ఆ విధంగానే ప్రవర్తించాలి అని ఆశిస్తుంది. సమాజం మగపిల్లల్ని ఆడపిల్లల లక్షణాలని, అమ్మాయిల్ని మగపిల్లల లక్షణాలని వెల్లడి చేయనీయదు, చాలా చిన్నతనం నుంచే మనలోని సగ భాగాన్ని అణచి వేస్తారు.

Pిల్లలు ఏడు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చే వరకూ సమాజపు గుప్పిట్లోనికి పూర్తిగా వెళ్లరు. వారిలో తాము ఆడ లేదా మగ అన్న తేడా తెలియదు. అందుకే చిన్న పిల్లలలో ఆ సంపూర్ణత్వం అనేది ఉంటుంది. వారు తమలోనే కేంద్రీకరింపబడి ఉంటారు. ఏడు సంవత్సరాలు దాటాక సమాజం గుప్పెట్లోనికి వస్తారు.

ఇప్పుడు పిల్లల మీద సమాజం యొక్క ప్రభావం చాలా ఎక్కువగా, లోతుగా ఉంటుంది. అప్పుడు వారిలో సగభాగాన్ని అణచివేస్తారు. మనం తెలుసుకోం కాని ఈ సమయం వారికి నరకప్రాయం. అకస్మాత్తుగా తనలోని సగభాగం పోయినట్టు భావిస్తారు. అప్పుడే వారు పోగొట్టుకున్న భాగం కోసం బయట వెతకటం ప్రారంభిస్తారు.

మనిషి సహజంగా పూర్ణత్వాన్ని పొందాలి అని అనుకుంటాడు. అందుకే అచేతనస్థితిలో తాను పోగొట్టుకున్న భాగాన్ని వెతుక్కోవటం ప్రారంభిస్తాడు. తాను పోగొట్టుకున్న భాగంలో నింపగలిగే దాని కోసం చూస్తుంటాడు. మగ పిల్లవాడు ఆడ పిల్ల సమక్షాన్ని, ఆడపిల్ల పురుష సమక్షాన్ని కోరుకుంటారు. ఇక్కడే సెక్స్ అనే విషయం ప్రారంభమయ్యేది. ఇక్కడే దాని మూలాలు నాటబడేది.

ఏడు సంవత్సరాల నుంచి పద్నాలుగు సంవత్సరాల వరకూ పిల్లలు తల్లితండ్రులకి దగ్గరగా ఉంటారు. ఇక్కడ నుంచి వారు తమ దృష్టి స్త్రీ పురుషుడు అంటే ఏమిటో వారిలో రూపుదిద్దుకుంటారు. మగ పిల్లలు తాము పోగొట్టుకున్న భాగాన్ని తల్లినుంచి, ఆడపిల్ల తండ్రినుంచి పొందుతారు.

అందుకే ప్రతి మగపిల్లవాడికి మొదటి హీరోయిన్ తల్లి, ఆడపిల్లకి హీరో తండ్రి. ఇది రాయని న్యాయసూత్రం. లోతుగా నాటబడిన ఈ వెతకటం అనేది ఫ్య్రాడియన్ మానసిక శాస్త్రం వెనుక ఉన్న సూత్రం. పురుషుడు తన తల్లి ఎటువంటి శ్రద్ధ అనురాగాన్ని చూపేదో అదే తన భార్య నుంచి కోరుకుంటాడు. భార్య భర్తనుంచి తన తండ్రి ఇచ్చిన రక్షణని కోరుకుంటుంది.

పద్నాలుగు సంవత్సరాలు వచ్చే సరికి పిల్లలలో భౌతిక పరిణతి వస్తుంది. వారికి బయట పనులు, చదువులు ఇవి ఎక్కువ అవుతాయి. దాంతో తల్లితండ్రులతో ఇదివరకు ఉన్నంత దగ్గరగా ఉండలేరు. ఇప్పుడు తమలో పోగొట్టుకున్న సగభాగం కోసం బయట వెతకటం ప్రారంభిస్తారు. మీడియాకి ఈ విషయం బాగా తెలుసు. అందుకే అడ్వర్టెజ్ మెంట్స్ ఆ విధంగా ఉంటాయి. అందమైన యువతీ, యువకుల బొమ్మలు ఉంటాయి. వారికీ అమ్మే వస్తువుకి సంబంధం ఉండదు. మీలో అణచివేయబడిన కోరికలని మీడియా ఆ విధంగా డబ్బు చేసుకుంటుంది.

ఒక ప్రక్క మీడియా మీ లోపలికి కొన్ని రూపాలని పంపిస్తూ ఉంటుంది. మరొక ప్రక్క సమాజం మిమ్మల్ని అణచివేస్తూ ఉంటుంది. సమాజం అణచివేసేకొద్దీ మీలో కోరికలు పెరుగుతూ ఉంటాయి. సమాజం లక్షణాలని తుంచుతుంది, కాని అసలు మూలాలని కాదు. మీరు మీడియానుంచి అన్ని ఐడియాలు పోగుచేసుకుంటారు. ఒక కచ్చితమైన స్త్రీ ఎలా ఉండాలి లేదా పురుషుడు ఎలా ఉండాలి అని ఒక్కొక మోడల్ నుంచి ఒక్కొక్క భాగం, కన్ను, చెవి, ముక్కు ఈ విధంగా పోగుచేసి చాలా అందమైన రూపాన్ని తయారు చేసుకుంటారు, కంప్యూటర్లో చేసిన విధంగా కట్ పేస్ట్ చేస్తారు.

ఈ దశ ఏడు సంవత్సరాలు ఉంటుంది. అప్పటికి మీరు 21 సంవత్సరాల వారవుతారు. మీలో మీరు తయారుచేసుకున్న రూపం స్థిరపడుతుంది. అటువంటి వ్యక్తి కోసం వెతకటం ప్రారంభిస్తారు. ఇది మీ కాబోయే జీవిత భాగస్వామి ఎలా ఉండాలని ఇక్కడ ఆశించటం ప్రారంభమవుతుంది.

ఒక చిన్న కథ : తొంభై సంవత్సరాల ఒక వ్యక్తి ప్రతి రోజు బీచ్లో కూర్చుంటాడు. అతను ఉదయం నుంచి సాయంత్రం వరకూ అక్కడే ఉంటాడు. అందరినీ గమనిస్తూ ఉంటాడు. ఇతన్ని ఒక యువకుడు చూసి, 'ప్రతి రోజు ఇక్కడ కూర్చొని ఏమి చేస్తారు మీరు?' అని అడుగుతాడు. 'నేను నా కాబోయే భార్యని వెతుక్కుంటున్నాను' అంటాడు. ఆ యువకుడు ఆశ్చర్యపోయి, ‘మీ చిన్న తనంలో ఎందుకు వెతుక్కోలేదు’ అంటాడు.

పెద్దాయన, 'నేను నా 30 సంవత్సరాల వయస్సు నుంచీ వెతుకుతున్నాను' అంటాడు. ఆ యువకుడు ఆశ్చర్యపోయి, మీరు ఎటువంటి స్త్రీ కోసం వెతుకుతున్నారు. అని అడుగుతాడు. 'నేను ఒక కచ్చితమైన పరిపూర్ణమైన స్త్రీ కోసం వెతుకుతున్నాను.' అని జవాబు ఇస్తాడు. ‘అయితే ఇంతవరకూ మీకు ఎవరూ అలా కనపడలేదా? అని అడుగుతాడు ఆ యువకుడు.

నాకు ఒకసారి ఒకామె కనపడింది. సరీగ్గా నా మనస్సులో ఉన్నటువంటి స్త్రీ అని జవాబు ఇస్తాడు. 'మరి ఎందుకు ఆమెని వివాహం చేసుకోలేదు' అని అడుగుతాడు యువకుడు.

‘ఆమె ఒక సంపూర్ణ పురుషుడికోసం వెతుకుతున్నది’ అని జవాబు ఇస్తాడు.

మీరు మీ ఊహలలో ఉన్నరూపం లాంటి వ్యక్తి కోసం వెతికితే ఈ విధంగానే ఉంటుంది.

అయితే చాలాకాలం ఆ విధంగా వెతికాక అకస్మాత్తుగా మీకు మీ మనస్సులోని రూపంలాంటి వ్యక్తి కనిపిస్తుంది. మీ మనస్సులో రూపం ఆకుపచ్చ, అప్పుడు మీకు ఆమె సరిపోయింది అనుకుంటారు.

దీనినే ప్రేమలో పడటం అంటారు. ప్రేమలో పడటం వెనుక ఉన్న శాస్త్రం ఇదే. ఒక విషయం గమనించండి, ప్రేమలో పడటమే కాని లేవటం ఉండదు. మనలో ఉండే బలమైన కోరిక మూలాన మనం ఏది కావాలి అనుకుంటామో దానినే చూస్తాం. మన మనస్సులో కోరిక ఎదుటి వారిమీద ప్రొజెక్ట్ చేస్తాం. ఇప్పుడు ప్రపంచమంతా ఆకుపచ్చగా, చక్కని సంగీతంలా ఉంటుంది. ఇప్పుడే కవితలు రాయటం, బొమ్మలు వేయటం చేస్తారు.

వార ఇద్దరి మధ్య దూరం ఎక్కువగా ఉన్నంతవరకూ అన్నీ బాగా జరుగుతాయి. వాళ్ళ ఊహల ప్రొజెక్ట్ని ఒకరి మీద ఒకరు చూపించుకుంటూ ఉంటారు. ఎప్పుడైతే వాళ్ళు ఇద్దరూ కొంచెం దగ్గరికి వస్తారో అది ఆకుపచ్చ కాదు వెలసిన ఆకుపచ్చ అనుకుంటారు. సరేలే అనుకొని ఇంకొంచెం ముందుకి వెళ్తారు. అప్పుడు అది లేత ఆకుపచ్చ కూడా కాదు ఒక రకమైన పసుపు అని తెలుసుకుంటారు. ఈ స్థితిలో మన ఊహలు తప్పు అయ్యాయని నమ్మలేం. అప్పుడు ఆ స్థితికి కారణాలు చెప్పుకుంటాం. ఇది జీవితం ప్రతీది అనుకున్నట్టు జరగదు. ఈ విధంగా నచ్చచెప్పుకుంటాం. సత్యంతో జీవించటానికి చాలా ధైర్యం తెలివితేటలూ కావాలి. సత్యం నుంచి దాగి ఉండటానికి ఇలా చెప్పుకుంటాం.

ఇంకాస్త దగ్గరయ్యాక అది పసుపు కూడా కాదు తెలుపు అని తెలుస్తుంది. మనలోపల ఉంది ఆకుపచ్చ, బయట ఉంది తెలుపు. ఊహలు, నిజాలు పూర్తి విరుద్ధంగా ఉంటాయి.

ఒక చిన్న కథ : ఒక వ్యక్తి మేడ మూడవ అంతస్తునుంచి పడిపోతాడు, అటుగా వెళ్లే ఒక వ్యక్తి పరుగున వచ్చి అతన్ని, 'పై నుంచి పడ్డావు కదా! బాగా దెబ్బలు తగిలాయా' అని అడుగుతాడు.

ఆ వ్యక్తి, 'లేదు, పడటం వలన నాకు దెబ్బ తగలలేదు, నన్ను అకస్మాత్తుగా ఆపటం వల్ల దెబ్బ తగిలింది' అని అంటాడు.

ప్రేమలో తేలుతున్నంతకాలం, మన మధ్య దూరం ఎక్కువగా ఉండి, కలసి ఉండే సమయం తక్కువగా ఉన్నంతవరకూ అంతా బాగుంటుంది. మనం ఊహల ప్రపంచంలో ఉంటాం. ఆ తేలటం ఆగినప్పుడే, నిజమైన సంబంధం ప్రారంభమైనప్పుడే ఇద్దరి మధ్య దూరం తగ్గినప్పుడే అన్ని సమస్యలు ప్రారంభమయ్యేది.

మీరు తక్కువ ఊహలతో ఉంటే, సమస్యలు తక్కువ ఉంటాయి. మీలో అసలు ఊహలు అనేవి లేకపోతే మీ ఆత్మ జంటని వెంటనే కలుస్తారు. ఎవరిని వివాహం చేసుకుంటారో వారే మీ ఆత్మీయులవుతారు.

మనం ఒక విషయం అర్థం చేసుకోవాలి. జీవించి ఉన్న ఏ వ్యక్తీ తన ఊహలలో ఉన్నట్టు జీవించలేడు. ఎందుకంటే ఊహలు అసత్యం నుంచి తయారు చేయబడ్డాయి. ఊహ నిజానికి ఎప్పుడూ సరిపోదు. ఎందుకంటే చివరికి ఊహలే మిగులుతాయి.

రసాయన చర్య అంటే ఏమిటి? తక్కువ స్థాయిలో ఉండే లోహాలని ఉదాహరణకి రాగి వంటి వాటిని బంగారంలో మార్చటం. అదే విధంగా ఎప్పుడైతే మన అంతరాత్మ పరిణతిని పొందుతుందో, కామం ప్రేమగా మారుతుంది. అదే మనం పొందగల అత్యుత్తమ భావావేశం.

రసాయన చర్యలో ఆ లోహంలో ఉండే మలిన పదార్థాలని తీసివేసి కొన్ని స్వచ్ఛమైన మూలకాలని కలుపుతారు. అప్పుడు అది బంగారంలో మారుతుంది. అదే విధంగా మీలోని ఊహలు అనే మలినాన్న్ తొలగించి స్వచ్ఛమైన స్నేహ భావాన్ని మీ సంబంధానికి కలపండి. ఇది ఓపికగా చేయవలసిన పద్ధతి. ప్రారంభంలో ఎదుటివారు మీలోని మార్పుని అర్థం చేసుకోవలేక పోవచ్చు. కాని మీరు అదే పద్ధతితో మీ మీద నమ్మకంతో ముందుకు సాగండి. మీలోని నిజాయితీశక్తి తప్పని సరిగా మీ చుట్టూఉన్న వారిని అనుకూలంగా సున్నితంగా స్పర్శిస్తుంది.

మనం మనని పూర్తిగా స్వీకరించనప్పుడు, ఎవరినో అసహజంగా అనుకరించనప్పుడు, మనం అందంగా ఉండవచ్చు కాని తేజస్సుతో ఉండలేం. తేజస్సు మీ అంతరంగం నుంచి రావలసిన విషయం. మీరు ఏమిటో అదే విధంగా స్వీకరించండి. అలాగే మీ జీవిత భాగస్వామిని అదే విధంగా తీసుకోండి. ప్రేమకి స్నేహాన్ని కలపండి. ఇప్పుడు మనలోని కామం చాలా లోతుగా నాటబడి ఆ వ్యక్తిని సొంతం చేసుకోవాలి అనే హింస మాత్రమే. ఆ సంబంధానికి స్నేహాన్ని కలపండి. జీవిత భాగస్వామిని ఆహ్వానించండి. స్వీకరించటంగాదు స్వాగతించాలి. స్వాగతంతో శరీరాన్ని, మనస్సుని ఆత్మని అదే విధంగా స్వీకరించండి. అప్పుడు కామం ప్రేమగా మారుతుంది. మీ ఆత్మ నిత్య ఆనందంలో ఉంటుంది.

పతంజలి ఈ విధంగా చెబుతారు, 'మీ మనస్సును ఏది ఆకర్షిస్తే దాని మీద ధ్యానం చేయండి. మీరు అనవచ్చు, నామనస్సు అన్నీ చెడ్డ విషయాల మీదకి వెళుతుందని. ఏమీ ఫరవాలేదు, దాన్ని చెడ్డ అని అనకండి. దాని మీద అందమైన భావంతో పవిత్రంగా ధ్యానం చేయండి. అప్పుడు ఏదైనా పవిత్రంగా మారుతుంది. మీరు దేనితోనైనా అనుబంధాన్ని పెంచుకోలుగుతారు. ఎప్పుడైతే మోహానికి ప్రేమని కలుపుతారో అది పవిత్రంగా ఉండి గౌరవాన్ని పొందుతుంది.

ప్రేమ మనిషికి జీవితాన్ని ఇస్తుంది. ప్రేమతో మనిషి ఆత్మ మరియు జీవితం అవుతాడు. ప్రేమ లేనప్పుడు వ్యక్తి ఒక వస్తువు స్థాయికి దిగిపోతాడు. కేవలం ఒక ఉపయోగం అవుతాడు. ప్రేమ లేకుండా ఒక వ్యక్తిని చూసి వారి నుంచి నేనేమి పొందగలనని అనుకున్నప్పుడు, మీరు ఆ వ్యక్తిని ఒక వస్తువు స్థాయికి దింపినవారవుతారు. మీరు ఒక వ్యక్తిని ప్రేమతో చూసినప్పుడు మాత్రమే అవ్యక్తి ఆత్మతో ఉన్న మనిషి.

అందుకే మీవైపు ఎవరైనా కోరిక ఉన్న కళ్ళతో చూస్తే మీరు ఇబ్బంది పడతారు. అది అసహ్యం అనిపిస్తుంది. మీరు అక్కడి నుంచి వెళ్ళిపోతారు. మీ వైపు ఎవరైనా ప్రేమతో చూస్తే మీరు నిరంతరం ఆ వ్యక్తి సమక్షంలో ఉండాలి అని అనుకుంటారు.

బ్రహ్మచర్యం అంటే మీలో అణచబడిన సగభాగం కోసం బయట వెతకకుండా ఉండటమే. మీరు పురుషుడైతే మీలో అణచివేయబడిన భాగాన్ని మీ నుంచే పొందగలిగి ఉండి ఆ భాగం లేదు అన్న భావం మీలో లేకుండా ఉండగలగటమే బ్రహ్మచర్యం. మీకు మీరు చాలు. పరిపూర్ణతకి మీరు బయట చూడనవసరం లేదు.

ఒకసారి మీరు ఈ స్థితిని సాధించగలిగితే బయటి ప్రపంచంలో స్త్రీ లేదా పురుషుడు లేకుండా ఉండగలరు. అది సాధించకపోతే మీకు వివాహం అయినా మీరు హార్మోన్ల చిత్రహింసకి గురి అవుతూ ఉంటారు. హార్మోన్ల చిత్రహింస అంటే మీరు పొగొట్టుకున్న భాగాన్ని పొంది సంపూర్ణత సాధించాలి అనే తపన మాత్రమే. నిజానికి దీన్ని మీ నుంచి మాత్రమే మీరు పొందవలసి ఉంది. ఎప్పుడైతే ఇటువంటి పరిపూర్ణతని సాధిస్తారో మీరు వివాహం చేసుకున్నా లేకపోయినా ప్రశాంతమైన మనస్సుతో ఉండగలుగుతారు. అప్పుడు మీరు వివాహం చేసుకున్నా బ్రహ్మచారిగా ఉండగలరు. అది నిజమైన బ్రహ్మచర్యం.

వస్తువుకి అతీతంగా దృక్పథం వైపు : వస్తువుని మార్చటం ఎప్పుడూ సమస్యకి పరిష్కారం కాదు. మీ దృక్పథాన్ని మార్చటమే పరిష్కారం. మీరు దేనికి బంధాన్ని కలిగి ఉన్నారో ఆ వస్తువుల లిస్టు రాయండి. దేని పట్ల అత్యాశ ఉందో అవి కూడా రాయండి. అవి అలవాటు కాని, ఒకరకమైన సంతోషం, మనుషులు,వస్తువులు ఏదైనా సరే సొంతం అనుకున్న వారి పేర్లు, ఆశలు కోరికలు కూడా రాయండి. ఇప్పుడు కళ్ళు మూసుకొని కూర్చొని వాటి మీద లోతైన పవిత్రతా భావంతో గౌరవం చూపండి.

మోహంతో మనిషిని వస్తువుగా మారుస్తారు. ఎందుకంటే ఆ మనిషిని సొంతంచేసుకోవాలి అనుకుంటారు. మీరు ప్రేమ, గౌరవంతో వస్తువుని కూడా ఒకప్రేమనిండిన దానిలా చూడవచ్చు. ఎప్పుడైతే పవిత్రతని కలుపుతారో, కామం ప్రేమగా మారుతుంది. వస్తువులని, మనుషులని ఆత్మస్థాయికి తీసుకువెళ్ళండి. అకస్మాత్తుగా కామం ప్రేమగా మారటాన్ని చూడగలుగుతారు. మీ ఆలోచనలు కరుణగా మారతాయి. అప్పుడు నిజమైన ప్రేమని, అనుభవించగలుగుతారు.

దుఃఖహరణ ధ్యానం (సమయం 30నిముషాలు) : ఈ ధ్యానం మీలో అణిచివేయబడిన భావాలని పైకి తెస్తుంది. శ్వాస మన మనస్సుకి దగ్గర సంబంధాన్ని కలిగి ఉంటుంది. మీఆలోచన నెమ్మదిగా ఉన్నప్పుడు శ్వాస విరామంగా ఉంటుంది. మీరు పోరాడే విధమైన ఆలోచనలతో ఉంటే శ్వాస కూడా అదే విధంగా ఉంటుంది.

ఈ ధ్యానం ఖాళీకడుపుతో చేయాలి. దీనిని 21 రోజులు చేసినట్లయితే మీలో చక్కని మార్పు వస్తుంది. మీ ముఖంలోనికి, శరీరంలోనికి ప్రకాశం వస్తుంది. ఇది మానసికస్నానం లాంటిది. మీఅంతరంగంలో అందమైన నిశ్శబ్దాన్ని అనుభవించ గలుగుతారు.

స్టెప్ 1 : 10 నిముషాలు నిలబడి కళ్ళు మూసుకోండి. మీరు లోతైన శ్వాస తీసుకోవడం ద్వారా మానసిక వ్యవస్థ చైతన్యమవుతుంది. శరీర కణాలకి ఎక్కువ శక్తి వస్తుంది. ఈజీవశక్తి మీలో అణిచివేయబడిన భావా వేశాలని కరిగించివేస్తూ లోతుగా, ఒక పద్ధతి లేకుండా శ్వాస తీసుకోండి. ఎప్పుడూ ముక్కు ద్వారానే శ్వాస తీసుకోవాలి.

పెదాలు మూసి ఉంచాలి. మీ చేతులు పైకి కిందికి అంటూ, మోకాళ్ళ దగ్గర వంచి వంగుతూ లేస్తూ, పక్షి ఎగురుతున్న విధంగా చేయాలి. దానికి తగినట్లు శ్వాస తీసుకోండి. సున్నితంగా చేయండి. పైకి లేనప్తా శ్వాస లోపలికి తీసుకోండి. కిందికి వంగేటప్పుడు శ్వాస వదలండి. మీకు గుండెకు సంబంధించిన సమస్యలు ఉంటే ఎంతవరకూ చేయగలరో అంతే చేయండి.

స్టెప్ 2 : 10 నిముషాలు కళ్ళు మూసుకొని మీ శరీరంలో ప్రతి భాగాన్ని బిగపెట్టి వదలండి. ఒక భాగం తరువాత ఒక భాగం. పాదాలనుంచి ప్రారంభించి, కాళ్ళు, తొడలు, పొట్ట, వీపు, చాతి,మెడ,ముఖం, తల చేస్తూ వెళ్ళి మీ శరీరాన్ని మొత్తం రిలాక్స్ చేయండి. ఇప్పుడు మీరు ఖాళీగా, చల్లగా అవుతారు.

స్టెప్ 3 : 10 నిముషాలు కూర్చొని కళ్ళు మూసుకొని హూకారం చేయండి. ఇది కేవలం 'హూ'. రిలాక్స్‌గా అంటే చాలు. లోతుగా అవసరం లేదు. మీలోపల బయట ఏమి జరుగుతుందో గమనించండి.

ఈ ధ్యానంలో మొదటి రెండు భాగాలు, మూడవదైన ధ్యానానికి సిద్ధం చేయటం. మీరు మూడవ స్టెప్ దగ్గరకి వచ్చేటప్పటికి అటోమేటిక్ గా ధ్యానంలోనికి వెళతారు. మనస్సు దానంతట అదే నిశ్శబ్దంగా అవుతుంది. నిశ్శబ్దాన్ని బలవంతంగా తీసుకురాలేం. అదే జరగాలి.

నవ్వు ముఖంతో ఆనందంతో పూర్తిగా రిలాక్స్ అవ్వండి. ఈ సమయంలో మీకు చాలా అనుభవాలు జరగవచ్చు. కేవలం వాటిని గమనించండి. మీలో వచ్చే ఆలోచనని ఒకదాని తరువాత ఒక దాన్ని కేవలం గమనించండి.

⁂ ⁂ ⁂

★ తెలుసుకునే తత్త్వాన్ని లక్ష్యం నుంచి విషయం వైపు మార్చాలి.

★ మూలాధారం అనేది సూక్ష్మమైన శక్తి కేంద్రం. అది వెన్నెముక చివరి భాగంలో ఉంటుంది. అది అత్యాశ, కామం అనే భావాలకి సంబంధించింది.

జీవన్ముక్తి అంటే చేతన స్థితి యొక్క మేధస్సుతో జీవించటం. అంతేకాని అపరాధ భావంతో జీవించటం కాదు.

మీలో కోరిక ఉన్నప్పుడు అపరాధ భావం కూడా ఉంటుంది. కోరిక మరొక రూపం అపరాధ భావం. ఒక్కొక్కసారి కోరకూడనిది కోరుకొని అపరాధ భావంతో ఉంటారు. కొన్నిసార్లు మీ కోరికలు తీరాక, ఆ కోరికలకి నేను తగినవాడిని కాదు అనే భావంతో తప్పుచేసినట్టు భావిస్తారు. మీ కోరికలు తీరకపోయినా అపరాధ భావం కలుగుతుంది. అయ్యో! నేను చేయవలసినంత చేయలేదు అనే భావన. కోరికలు ఏ విధంగానైనా అపరాధ భావాన్ని కలిగిస్తాయి.

అపరాధ భావం అంటే గతంలో మీరు చేసిన నిర్ణయాల్ని, పనుల్ని ఇప్పటి కొత్తజ్ఞానంతో విశ్లేషించటమే. ఉదాహరణకి చిన్నప్పుడు స్కూల్లో మీరు ఏవో చెడ్డమాటలతో మీ స్నేహితుడిని తిట్టారు. దానితో ఆ బంధం తెగిపోయింది. ఇప్పుడు మీకున్న మేధస్సుతో ఆ సంఘటన్ని గుర్తు తెచ్చుకొని మీరు చేసిన పని బాగాలేదని అపరాధ భావంతో ఉంటారు.అలా చేయకూడదు. అప్పుడు మీకు అంతే వివేకం ఉంది, అందుకే ఆ విధంగా ప్రవర్తించారు. ఇప్పుడు మీ వివేకంలో పరిణతి ఉన్నది. గతంలో జరిగిన విషయాలని ఇప్పటి జ్ఞానంతో విశ్లేషించకూడదు.

జరిగింది ఏదో జరిగిపోయింది. కావలసింది అయ్యింది. దాన్ని తిరిగి మార్చలేరు. జరిగిన దాన్ని గుర్తు తెచ్చుకొని అపరాధ భావంతో బాధపడితే మీరు వర్తమానాన్ని భవిష్యత్తుని కూడా పోగొట్టుకుంటారు. జరిగిన దాన్ని గురించి ఇప్పుడు మనం ఏమీ చేయలేం. కాబట్టి అపరాధ భావం అనవసరం. మీరు ఏం చేయగలరు? మీరు చేయగలిగింది అదే విషయాన్ని మరలా తిరిగి చేయకండి. అప్పటిలో మీకున్న పరిణతితో ఆ విధంగా చేసారు, అంతే.

మన గతం ఎప్పుడూ గతమే అది ఇక లేదు. అందుకే గతం అంటారు. కాని మనం గతించిపోయిన గతం మన మీద ప్రభావం చూపేలా చేసుకుంటాం. అది ఏ విధంగా చేస్తాం? అది రెండు విధాలుగా ఉంటుంది.

1. మీరు మీ గతంలోని సంఘటల్ని, నిర్ణయాల్ని ఇప్పటి వివేకంతో పోల్చి విశ్లేషిస్తే మీలో అపరాధ భావం ఏర్పడుతుంది.

2. మీ గతం యొక్క అనుభవాల మీద ఆధారపడి ఇప్పుడు నిర్ణయాలు చేస్తే మీరు ఆ గతాన్నే తిరిగి చేసి దాన్నే భవిష్యత్తుకి బదిలీ చేస్తారు. ఏదైనా ఉంటే కొద్దిపాటి మార్పులు కలుపుతారు. మీరు అదే తప్పు చేయకపోయినా మీరు ఆ అనుభవంతో అదే స్థితిలో ముందుకు వెళ్తారు. మన మానసిక వ్యవస్థ ఒక పద్ధతిని తయారు చేసుకొని అందులోనే ఉండటానికి చూస్తుంది. మనని అదే విధంగా చేయమంటుంది. అందుకే మనం చేసిన తప్పులనే చేస్తుంటాం.

మనలో మూడు రకాల అపరాధ భావాలు నాటుకొని మన వివేకాన్ని నాశనం చేస్తాయి.

1. కుటుంబ సభ్యులు మనలో నింపే అపరాధ భావం.

2. సమాజపు న్యాయసూత్రాలు మనలోనికి పంపించే అపరాధ భావం.

3. మనకి మనం పెంచే అపరాధ భావం.

ఏడు సంవత్సరాల వయస్సుకి ముందే మీ కుటుంబ సభ్యులు మీలో అపరాధ భావాన్ని ప్రవేశపెడతారు. మీ తల్లితండ్రులు చెప్పిన విధంగా నడుచుకోకపోతే మీలో తప్పుచేసిన భావం సృష్టిస్తారు. భగవంతుడు మిమ్మల్ని మెచ్చుకోడు అంటారు. పాపం! భగవంతుడు ఈ మాటలన్నీ భరించాల్సిందే. లేదా! వారు ఏమి చెబితే దాన్ని గౌరవించాలి అంటారు.వెంటనే మీరు వారిని సంతోష పెట్టలేకపోయినందుకు తప్పుచేసాం అనే భావనలో ఉంటారు. ఈ విధంగా మీ కుటుంబం మీలోపల మొదటి అపరాధ భావ విత్తనాన్ని నాటుతుంది.దాన్ని మీరు మీ పిల్లలకి బదిలీ చేస్తారు. వాళ్ళు వాళ్ళ పిల్లలకి అందిస్తారు. రాజ్యాధికారం తరతరాలకి బదిలీ అయినట్టు బదిలీ చేస్తారు.

మీరు దేనినైనా ఆ విధంగా ఎందుకు చేయాలో వివరించే జ్ఞానంలేదు కాబట్టి దాన్ని ఒక రూల్లా మార్చి పిల్లల మీద దాన్ని బలవంతంగా రుద్దుతారు. దాని ద్వారా వారిలో అపరాధ భావాన్ని పెడతారు. ఉదాహరణకి పిల్లలు గిర్రున తిరుగుతూ ఆడుకుంటారు. వాళ్ళు వాళ్ళ శరీర కదలికలతో సాగుతూఉంటారు. ఇది వారిలో వారు కేంద్రీకృతమయ్యే ఒక సహజ పద్ధతి. కాని మనం ఏమి చేస్తాం. వారిని అలా తిరగనీయం. వారిని ఆపి, పడిపోతావు. దెబ్బలు తగులుతాయి! అని చెప్పి భయాన్ని సృష్టిస్తాం. వాళ్ళు మనలా గట్టిపడిపోయి, డల్గా తయారయ్యే వరకు వారిని వారిలోని చైతన్యాన్ని ఆపటానికే ప్రయత్నిస్తాం.

పిల్లలు బయటికి వెళ్ళి ఎండలో ఆడుకోవాలి అనుకుంటారు, లేదా కొన్ని రాళ్ళు, పూలు పోగుచేసుకుంటారు. అలా స్వచ్ఛమైన గాలిలో ఆడుకుంటాం అంటారు. మీరు దీని గురించి ఆలోచిస్తే ఇది అంత అతిగా ఉండే విషయం కాదు. చాలా మామూలు విషయం. కాని పిల్లలు అలా అడగగానే వద్దు! ఎండలో తిరగకూడదు, జ్వరం వస్తుంది, జలుబు చేస్తుంది, ఇలా కట్టడి చేస్తారు. మీరు కొంచం లోతుగా చూస్తే వద్దు అని చెప్పటంలో సూక్ష్మస్థాయిలో మీ అధికారం, పిల్లలమీద మీ నియంత్రణ ఉండాలి అనే తపన కనిపిస్తాయి. బయట ఎండ అనేది కారణం కాదు అంతకంటే సూక్ష్మమైనది మరొకటి ఉంది.

తల్లి వద్దు అన్న మాట పిల్లలమీద చాలా లోతైన ప్రభావాన్ని చూపిస్తుంది. అది పిల్లలలో అపరాధ భావాన్ని కలిగిస్తుంది. ఇప్పుడు పిల్లలు బలవంతంగా లోపల కూర్చోవాలి లేదా తల్లి కళ్ళుగప్పి బయటకి పారిపోవాలి. రెండువిధాలుగా కూడా ఆబిడ్డలోని సహజశక్తి అణచివేయబడుతుంది. పిల్లలు బలవంతంగా ఇంట్లోనే ఉండిపోతే వారిలోని శక్తిని వెల్లడి చేయలేరు. బయటికి వెళితే అపరాధ భావం. అమ్మకి తెలుస్తుందని భయం. ఇదంతా కేవలం దేనికి, ఎండలో ఆడుకోవడానికి.

పిల్లలు పెరిగి పెద్దవారయ్యే కొద్దీ ఈ అపరాధ భావం ఒక లోతైన సంస్కారంలా అతనిలో స్థిరపడిపోతుంది. అబ్బాయి పెద్దవాడయ్యాక స్వతంత్రుడైనా, బయట లాన్లో కూర్చున్నా చిన్ననాటి ఆ జ్ఞాపకం అతనిలో ఉంటుంది. అతను కారణం లేకుండా అపరాధ భావంతో అసౌకర్యంగా ఉంటాడు. బయట లాన్లో కూర్చుంటే ఏమి తప్పుచేసాం అని బాధపడనవసరం లేదు, కాని పాత జ్ఞాపకాలు అతన్ని అసౌకర్యానికి గురి చేస్తాయి. ఈ విధంగా అపరాధ భావం ఏర్పడుతుంది. ఇటువంటి చిన్న చిన్న సంఘటనలు అన్నీ ప్రోగుచేయబడి అపరాధ భావం మీ సహజ జీవిత విధానం అవుతుంది.

చిన్న పిల్లలులా మనం కూడా సంతోషంగాంటూ సహజంగా ఉండే సంతోషాన్ని ఉత్సాహాన్ని ఎందుకు ప్రోత్సహించ కూడదు?

మీరు కొంచం లోతుగా చూస్తే సంతోషం అపరాధ భావంతో ముడి పడి ఉండటం మీకు తెలుస్తుంది. చిన్న పిల్లలకి అపరాధ భావం అంటే తెలియదు. వారు ఎంతో సహజంగా వారికి ఇష్టం వచ్చిన విధంగా ఉంటారు. అందుకే చిన్న పిల్లల్ని చూడాలి అని పిస్తుంది. చిన్న పిల్లలు ఏమి చేసినా సంపూర్ణంగా ఉంటుంది. అతన్ని సంస్కృతి అనే ముసుగుకి అలవాటు చేయలేదు. సహజంగా ఒక పద్ధతి లేకుండా ఉంటారు. అందుకే అంత శక్తితో ఉంటారు. వారిలో పొంగిపొరలే సంతోషం, కుతూహలం ఉంటాయి. వాళ్ళు తమలో ఉప్పొంగే శక్తిని వెదజల్లుతూ ఉంటారు.

పిల్లలు అన్నీ అంతా సంతోషంగా అనుభవించాలి అనుకుంటారు, కాని తల్లితండ్రులు సమాజపు నిబంధనలు అపరాధ భావం, గంభీరత్వం ఇటువంటి వాటితో నిండిపోయి ఉంటారు. పిల్లలకి అరవాలని, గెంత్తాలని, నాట్యం చేయాలని ఉంటుంది. అది వారి సహజ స్థితి. కాని పెద్దవాళ్ళు వారిని ఆపేస్తారు. అరవద్దు అది మర్యాద కాదు అంటారు. సంస్కారంతో ఉండాలి అంటారు. మీరు మా లాగా ఉండాలి అంటారు. దాంతో క్రమంగా సంతోషం, స్వేచ్ఛ అనగానే అపరాధ భావంతోనే ఉంటారు.

ఏడు సంవత్సరాల వయస్సు నుంచి పద్నాలుగు వరకూ సమాజం రూల్స్ పేరు మీద మీలో అపరాధ భావాన్ని సృష్టిస్తుంది. భయంతో ఉండే అపరాధ భావం సమాజపు న్యాయసూత్రాల మీద సృష్టించబడుతుంది. పద్నాలుగు సంవత్సరాలు వచ్చే వరకూ కుటుంబం, సమాజం మీలో అపరాధ భావాన్ని నింపుతుంది. ఇందులో ముఖ్యమైనది సెక్స్ పట్ల తప్పుచేసామనే భావన. తల్లితండ్రులు కాని కుటుంబ సభ్యులు కాని సెక్స్ విషయంలో నోరు విప్పి ఏమీ చెప్పరు. మీలో కొన్ని రసాయన మార్పులు జరిగే సమయంలో మీ శరీరం మీకు కొత్తగా ఉంటుంది. మీలో చాలా ప్రశ్నలు వస్తాయి. వాటిని స్పష్టం చేయాలి. కాని దానికి ఎవరూ ముందుకి రారు.

ఆ సున్నితమైన మార్పుచెందే వయస్సులో మీడియా ఊహలతో, కల్పనలతో మీ ముందుకి వస్తుంది. అది మీ కోరికలని, అయోమయాన్ని మరింతగా పెంచుతుంది. దీనికి తోడు సమాజం 'నీకు నీవు చాలవు,' అని చెప్పి మీరు ఏమిటో ఏమి చేస్తున్నారో అది తక్కువ అన్న భావాన్ని మీలో కల్పిస్తుంది. ఒక్కసారి మీరు పాపాత్ములు అని ఒప్పించబడ్డారనుకోండి, మీరు సమాజం గుప్పిట్లో చిక్కినట్టే. ఇక మీరు జీవితానుభవాన్ని ఏమాత్రం సంతోషంగా పొందలేరు. నా దృష్టిలో అపరాధ భావం అన్నిటికంటే పెద్ద పాపం. మిగతా పాపాలు కనీసం మీరు మరణించాక మిమ్మల్ని శిక్షిస్తాయి. ఇది మాత్రం మీరు జీవించి ఉండగానే శిక్షిస్తుంది.

టిబెటియన్ కవి మిలారేపా (యోగి మార్పా అనే టిబెట్ గురువుకి శిష్యుడు) ఈ విధంగా పాడేవాడు, జన్మించటం మరణించటం అనే వాటి గురించి బాధ పడనిదే నా మతం అని. మిమ్మల్ని పాపాత్ములా పుణ్యాత్ములా అని చెప్పేది కేవలం సమాజం మాత్రమే. సమాజం మిమ్మల్ని పుణ్యాత్ముడు అంటున్నంత వరకూ మీరు పుణ్యాత్ములే. సమాజం మిమ్మల్ని పాపాత్ముడు అనగానే మీరు పాపాత్ములే. మీరు ఎవరినైనా చంపితే మిమ్మల్ని హంతకులు అంటారు, మీకు శిక్షలు విధిస్తారు. అదే మీరు యుద్ధంలో ఎవరినైనా చంపితే మిమ్మల్ని హీరో అంటారు మీకు అవార్డులు బహుమతులు ఇస్తారు. కాబట్టి ఏది మంచి ఏది చెడు అనే వాటికి కచ్చితమైన స్కేలు లేదు. ఇదంతా సమాజపు తర్కం.

ఎవరైతే మీలో అపరాధ భావం నింపటానికి రూల్స్ విధిస్తారో వారంతా వారి జీవితాలలో వాటి వెనుకనే దాగి ఉంటారు. వాళ్ళు పెట్టిన రూల్స్కి వారు విరుద్ధంగా ఉంటారు. వాళ్ళు రూల్స్ ఎందుకు పెడతారంటే అపరాధ భావం మీలో నింపి దానిద్వారా మిమ్మల్ని తాము కోరుకున్న విధంగా ఆడించటానికి. ఒక్కసారి మీలో అపరాధ భావాన్ని నింపితే మీరు చాలా సులభంగా సమాజానికి బానిస అవుతారు. అందుకే సమాజం ముందుగా మీలో అపరాధ భావాన్ని పెడుతుంది. అపరాధ భావం ఉన్న వ్యక్తి ఎప్పటికీ తనతో తాను సౌకర్యంగా ఉండలేడు. అతనికి అతని మీద నమ్మకం ఉండదు. తనకి దారి చూపే వారిరోజుం వెతుకుతూ ఉంటాడు. ఇక్కడ సమాజం మీ జీవితంలోనికి ప్రవేశించి తన ఇష్టప్రకారం మిమ్మల్ని ఆడిస్తుంది. సమాజం నిరంతరం అపరాధ భావం మీద పని చేస్తుంది. మీరు ఆ భావాన్ని పెంచుకునే కొద్దీ సమాజం బలంగా తయారవుతుంది. ముందుగా మీలో అపరాధ భావాన్ని ప్రవేశ పెట్టి దానిలోంచి ఎలా బయటికి రావాలో దారులు చూపిస్తుంది. ముందు మీకు అనారోగ్యాన్ని కలిగించి తరువాత మందులు అమ్ముతుంది సమాజం. మరొక విషయం, ఎవరైతే బోధనలని పాటించరో వాళ్ళే నిరంతరం బోధిస్తూ ఉంటారు. వాళ్ళు చాలా చాలా మాటలు చెబుతుంటారు. మీలోపల మాటలు ఉప్పొంగుతున్నాయనుకోండి, వాటిని మీరు ఆచరించలేరనుకోండి, అప్పుడు మీరు ఎవరో ఒకరిని పట్టుకొని అవే మాటలు బోధిస్తుంటారు. ఇలా చేయటం అపరాధ భావం నుంచి తప్పించుకోవటమే. ఎదుటి వారిలో అపరాధ భావం కలిగిస్తారు. కాని మీరు అపరాధ భావం తెచ్చుకోరు. ఇదంతా ఒక గొలుసులా ఒకరి తరువాత ఒకరికి అంటుతుంది.

ఒక చిన్న కథ : ఒకసారి నలుగురు సాధువులు దీపం దగ్గర కూర్చోని ఆ దీపాన్ని చూస్తూ ధ్యానం చేయాలని, పూర్తి నిశ్శబ్దంలో ఐదు రోజుల పాటు దీప శిఖని చూస్తూ ధ్యానం చేయాలని నిర్ణయించుకుంటారు. మొదటి రోజు చివరలో దీపం రెపరెపలాడుతుంది. ఒక సాధువు వెంటనే, 'అయ్యో! దీపం ఆరిపోతుంది.' అంటాడు. రెండవ సాధువు, 'మనం మాట్లాడకూడదు. గుర్తుంచుకో' అంటాడు. మూడవ సాధువు! మీరిద్దరూ ఎందుకు మాట్లాడుతున్నారు' అంటాడు. చివరిగా నాలుగవ సాధువు వాళ్ళ వైపు గుర్రుగా చూస్తూ 'నే నొక్కడినే మాట్లాడలేదు.' అంటాడు.

ఎదుటి వారిలో తప్పులు చూపించేటప్పుడు మనం అదేతప్పు చేస్తున్నట్టు తెలుసుకోం. మనలోపలకి జాగ్రత్తగా గమనిస్తే చాలా సందర్భాలలో ఎదుటివారి తప్పులు దిద్దుతూ మనం అవే తప్పులు చేస్తూ ఆ అపరాధ భావంతో ఉంటాం. కాకపోతే వారికంటే పెద్ద స్థితిలో ఉండి దీనినుంచి తప్పించుకుంటాం.

అపరాధ భావం అంటే ఎదుటివాళ్ళు వద్దు అన్న పనిని మీరు చేయటం. మీరు సమాజం మాట వినకుండా మీ సహజమైన వివేకం మాట విన్నప్పుడు మీకు తప్పుచేసిన భావన కలుగుతుంది. మీరు భయపడి మిమ్మల్ని మీరు సవరించుకోవటం మొదలు పెడతారు. అసలు మీరు అది చేయలేదు అని కూడా దబాయిస్తారు. మీరు నిరంతరం ఒత్తిడిలో ఉంటారు. కానీ ఎదుటి వారు చెప్పినట్టు నడుచుకుంటే మీకు సంతోషం కలగదు. ఎందుకంటే మీకు సహజంగా అలా చేయటం ఇష్టం ఉండదు. కాబట్టి మీరు ఈ అయోమయంలో చిక్కుకుని ఉంటారు. అపరాధ భావం మిమ్మల్ని ఇద్దరు మనుషులుగా విడగొడుతుంది. మీ లోపల మీరు చూసే మీరు అనే వ్యక్తి, బయట ప్రపంచం చూసే వ్యక్తి. అపరాధ భావం అనే చీలిక మీరు రెండు రకాల ప్రమాణాలు గల వ్యక్తిగా చేస్తుంది.

చాలా సూక్ష్మంగా అపరాధ భావాన్ని మీలోపల పెట్టే మరొక పద్ధతి మీలోపల స్వర్గం నరకం అనే విషయాలని నాటటం. ఎదుటివారు మీలోని భయాన్ని ఆశని అసరాగా చేసుకొని మిమ్మల్ని స్వర్గం నరకం అంటూ ఆడిస్తారు. మీలో స్వర్గం అనే ఆశని, నరకం అనే భయాన్ని కలిగిస్తారు. వాళ్ళు స్వర్గం నరకం అనే దాని మీద చాలా విషయాలని తయారుచేసి వాటిని మీకు అమ్ముతారు. మీతో వాళ్ళు, 'నీవు ఈ విధంగా ఇవన్నీ చేస్తే స్వర్గానికి వెళతావు లేదా నరకానికి వెళతావు' అని చెబుతారు. ఎప్పుడైతే ఆశ, భయం ఆధారంగా మీకు రూల్స్ పెడితే మీ అంతరంగం లోతులలో అప్రయత్నంగానే అపరాధ భావం అనేది ఏర్పడుతుంది.

ఒక చిన్న కథ : ఒకసారి ఒక మిలటరీ ఆఫీసరు ఒక జెన్ బౌద్ధ గురువుని స్వర్గం నరకం అంటే ఏమిటి అని అడుగుతాడు. ఆ గురువుగారు, 'నీవు జీవించటానికి ఏమి చేస్తావు?' అని అడుగుతాడు. నేను మిలటరీ జనరల్‌ని అని జవాబు ఇస్తాడు.

గురువుగారు నవ్వి 'ఏ మూర్ఖుడు నిన్ను జనరల్ అన్నాడు. నీవు చూడటానికి మాంసం అమ్ముకునే కసాయివాడిలా ఉన్నావు.' అంటాడు. జనరల్‌కి చాలా కోపం వస్తుంది. తన చేతిలోకి కత్తి తీసుకొని, గట్టిగా అరుస్తూ 'నిన్ను ముక్కలుగా నరుకుతాను' అని గురువుగారి మీద దాడి చేయబోతాడు.

గురువుగారు చేయి ఎత్తి ఆపి, 'ఇదే నరకానికి ద్వారం' అంటాడు. జనరల్ అర్థం చేసుకొని గురువుగారి పాదాల మీద పడి క్షమించమని అడుగుతాడు. అప్పుడు గురువుగారు, 'ఇదే స్వర్గానికి ద్వారం' అంటాడు.

స్పష్టంగా తెలుసుకోండి. స్వర్గం నరకం అనేవి మీరు ఊహించినట్టు భౌతికంగా ఉండే రెండు స్థలాలు కావు. అవి మీ మానసిక స్థితి మాత్రమే. ఒక్క నిమిషం మనస్సు స్వర్గంలో ఉంటుంది, మరునిమిషం నరకంలో ఉంటుంది. స్వర్గ ద్వారా‌లు నరక ద్వారా‌లు ఒకదాని తరువాత ఒకటి నిరంతరం తెరువబడుతూనే ఉంటాయి.

మీకు ఇరవై ఒక్క సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చే వరకూ కుటుంబం, సమాజం మీలోపల అపరాధ భావాన్ని పెడుతుంది. ఇరవై ఒక్క సంవత్సరాలకి ఆ భావం లోతుగా మీలో నాటుకుపోతుంది. ఆ తరువాత ఏ కారణం లేకుండా మీ అంతట మీరు మీ లోపల అపరాధ భావాన్ని ఏర్పరచుకుంటారు. మీ అంతరంగంలో అపరాధ భావం శాశ్వత అతిథి అవుతుంది. కుటుంబం సమాజం సృష్టించిన అపరాధ భావం మీ మీద బలవంతంగా రుద్దబడిన భావం. అది ఒక తరం నుంచి మరొక తరానికి బదిలీ అవుతూ ఉంటుంది. మూడవది ఇంకా భయంకరమైంది. అది మీకు మీరు సృష్టించుకున్న అపరాధ భావం. అత్యాశ, భయం ఆధారంగా మీరు సృష్టించుకున్న భావం మరొక రకమైన అపరాధ భావం.

ఎప్పుడైతే మీరు అపరాధ భావంతో ఉంటారో మిమ్మల్ని ఆడించటం సులభం. ముఖ్యంగా మీతో మీరు పోరాడుతున్నప్పుడు అది మరీ సులభం. మీరు ఒక్కసారి మీ జీవితంలోనికి చూసుకుంటే మీకు స్పష్టంగా తెలుస్తుంది, ఏ విధంగా ప్రతి నిమిషం మీతో మీరు పోరాడుతుంటారో, మీతో మీరు ఎంత అసంతృప్తిగా ఉంటారో. పోరాటం లేకుండా ఉండలేరు. మీకు మీరు బాధలని కలుగ చేసుకుంటారు. మీకు ఇదే నేర్పించారు, సంతోషంగా ఉండటం పాపం అని చెప్పారు.

మీరు నదిలా స్వేచ్ఛగా ప్రవహించటానికి తయారు చేయబడ్డారు. అపరాధ భావం ఆ నీటి ప్రవాహానికి అడ్డుపడే రాళ్ళు. సమాజం చాలా సూక్ష్మంగా సంతోషం, పాపం అని నేర్పించింది. అదీ సమస్య. మీరు గమనిస్తే ఎప్పుడైతే మీ జీవితం ప్రశాంతంగా సంతోషంగా జరిగిపోతుంటే మీలోపల ఏదో అపరాధ భావం గుచ్చుకుంటూ ఉంటుంది. సంతోషంగా ఉత్సాహంగా ఉండటం అంటే బాధ్యత లేకపోవటం అని మీకు సమాజం నేర్పించింది. అందుకే మీలో అపరాధ భావం.

మీరు విచారంగా బాధగా ఉన్నప్పుడు ఎప్పుడైనా అపరాధ భావంతో ఉన్నారా? లేదు. మీకు ఏమని నేర్పించుతారంటే జీవితం అంటే కష్టాల గొలుసు. సంతోషం అనేది అప్పుడప్పుడు మీ జీవితంలోనికి వస్తుంది. అందుకే మీరు నిరంతరం నవ్వుతూ తుళ్ళుతూ సంతోషంగా ఉంటే మీ చుట్టూ ఉన్నవారు ఒప్పుకోరు. వాళ్ళంతా ప్రయత్నించి మిమ్మల్ని సాధారణ స్థితికి తీసుకురావటానికి, అంటే అపరాధ భావంతో ఉండే విధంగా కృషి చేస్తారు. మీరు బీచ్‌లో గాని ఎక్కడైనా సంతోషంగా గెంతుతూ, ఆడుతూ విరామంగా ఉన్నారనుకోండి. అకస్మాత్తుగా మీ లోపలకి అపరాధ భావం ప్రవేశిస్తుంది. అయ్యో! ఆఫీసులో అంతపని పెండింగ్ ఉన్నది, చాలా బాధ్యతలు ఉన్నాయి, నేనేమిటి ఇలా అని. అపరాధ భావానికి అసలు సపోర్ట్ అనేది లేదు. కాని అది మీ జీవితాన్ని నాశనం చేస్తుంది. మీరు అపరాధ భావం లేకుండా జీవించగలిగితే, మీరు జీవితంలో ప్రతి క్షణం సంతోషంగా గడపగలరు. అదే సమయంలో మీ బాధ్యతలని చక్కగా నిర్వర్తించగలరు. కాని సమస్య ఏమిటంటే మీ అంతరాత్మ చాలామంది గొంతులతో నిండిపోయి ఉంది. అవి మీ అమ్మగారు చెప్పే మాటలు, నాన్నగారివి, టీచర్స్ చెప్పినవి, మీ పక్కింటి వాళ్ళవి ఈ విధంగా అందరి గొంతులు అక్కడే ఉన్నాయి. అక్కడ కేవలం ఒకరు చెప్పిన మాటలే ఉంటే అసలు సమస్య లేదు.అప్పుడు మీ మనస్సు నదిలా స్వేచ్ఛగా ప్రవహిస్తుంది. కాని అక్కడ చాలామంది చాలా విషయాలు చెప్పి చాలా రాళ్ళు అనే అపరాధ భావాన్ని మీ ప్రవాహానికి అడ్డంగా వేసారు.

మీరు నదిలా ప్రవహిస్తున్నంతకాలం మీరు అత్యద్భుతమైన మేధస్సుని చూపించ గలుగుతారు. మీరు ప్రతి క్షణం పొంగి పొరలే శక్తితో ఉంటారు. ఎప్పుడైతే అపరాధ భావం మీలోనికి వస్తుందో, ఆ స్వేచ్ఛా వాహినిని ఆపినవారవుతారు. మీ అంతరంగంలో చాలా అడ్డంకులు ఏర్పడతాయి.

ఎప్పుడైతే మీరు అపరాధ భావంతో ముందుకు వెళుతున్నట్టు తెలుసుకుంటారో మీరు దానిలోంచి బయటికి రావటానికి చూస్తారు. మీరు దేనినైనా సహజంగా సాధన చేస్తుంటే మీరు తిరిగి జారిపడుతుంటారు. మీరు అపరాధ భావంతో సాధన చేస్తే మీరు తిరిగి ఆశ, భయం అనే పాత వాటిలో పడతారు, అప్పుడు అకస్మాత్తుగా 'అరే! నేను భయం నుంచి బయటికి రావాలి అనుకుంటున్నాను.' 'నేను ఆశ నుంచి రావటానికి పని చేస్తున్నాను,' అని హెచ్చరించుకుంటారు. మళ్ళీ కొత్తగా మొదలు పెడతారు. మీరు పని చేయటం ప్రారంభించగానే సహజంగా ఇలాంటివన్నీ జరుగుతుంటాయి.

ఒక చిన్న కథ : ఆశ్రమం నుంచి ఒక సాధువుని ఒక మారుమూల గిరిజన ప్రాంతానికి సేవచేయటానికి పంపిస్తారు. అకస్మాత్తుగా ఆ సాధువు మీద చాలా ఫిర్యాదులు మొదలవుతాయి. ఆ ఫిర్యాదుల ఉత్తరాలు చదివి ప్రెసిడెంట్, ‘అక్కడికి సరైన వ్యక్తినే పంపిస్తాం.’ అని అంటాడు. సెక్రటరీ ఆయనతో, ‘ఇదేమిటి సార్? అతని గురించి అన్ని ఫిర్యాదులు వస్తున్నాయి. మీరేమో సరియైన వ్యక్తినే పంపిస్తాం అంటున్నారు?’ అని అడుగుతాడు.

‘ఫిర్యాదులు వస్తున్నాయి అంటే అర్థం అతను పని చేయటం మొదలు పెట్టాడు అని’ అని ప్రెసిడెంట్ జవాబు ఇస్తాడు.

మీరు ఏదైనా ఒక కొత్త పనిని ప్రారంభించారనుకోండి, మూడు విషయాలు జరుగుతాయి. ముందుగా దానికి అడ్డు పడటం, దాని నుంచి తొలగిపోవటం, ఆ తరువాత దాన్ని ప్రజలు ఆపరు, పట్టించుకోరు, ఇక మూడవది దాన్ని ఒప్పుకోవటం.

అదే విధంగా మీ అంతరంగంలో మీరు ఏదైనా ఒక దాన్ని ప్రారంభించారనుకోండి, మీరు అభివృద్ధి చెందుతారు కాని ఈ మూడు విషయాలు మీలో జరుగుతాయి. ముందుగా ఆ విషయాన్ని అడ్డుకుంటారు. కొత్త సాధన వలన మీ జీవన సరళిలో మార్పు తీసుకురావాలి. దీని తరువాత అవకాశాలని, మీరు మారగల అవకాశాలని వదులుకోవటం చేస్తారు. తిరిగి తిరిగి మీ పాత పద్ధతిలోనికి వెళ్ళిపోతుంటారు. మీ వ్యవస్థ దీన్ని అడ్డుకుంటూ ఉంటుంది. అప్పుడు మీరు అన్ని రకాల సమస్యలని సృష్టిస్తారు. దాన్ని ఆపటానికి అన్ని రకాల వాదనలని తీసుకువస్తారు. ఆ అడ్డుకునే దృక్పథాన్ని ఆవిధంగా వదిలివేస్తే మీకు మీరు ఒక శత్రువుగా మారతారు.

భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు ఈవిధంగా చెబుతాడు! నిన్ను నీవు ఉన్నత స్థితికి చేర్చుకో అని. డిప్రెషన్‌లోనికి వెళ్ళవద్దు. అపరాధ భావం వద్దు. ఇది నేను చేయలేను అని అనుకోవద్దు.

బుద్ధుని జీవితం చదివితే ఆయన శరీరాన్ని వదిలే సమయంలో ఆయన శిష్యులు చివరి సందేశం ఇవ్వమన్నప్పుడు ‘ఆత్మ దీపో భవ’ అంటాడు. నీకు నీవే దీపానివి కావాలి. నీకు నీవే మార్గదర్శివి కావాలి అని అర్థం.

అపరాధ భావం అహంకారం నీడ.

ఉదాహరణకి : ఎవరో ఏదో అంటారు, మీకు కోపం వస్తుంది. ఇక్కడ మీరు అంటే మీ అహంకారం. అదే కోపానికి కారణం. ఆ తరువాత కోపం తెచ్చుకున్నందుకు బాధ పడతారు. ఇప్పుడు కూడా ఆ అహంకారమే మీలో అపరాధ భావాన్ని కలిగిస్తుంది. అది మీకు ఈ విధంగా చేయకుండా, మరొక విధంగా చేసి ఉండవలసింది, అనే భావాన్ని కలిగిస్తుంది. ఇదే అయోమయం. అహం అనేది ఈ సమస్యని సృష్టిస్తుంది. అదే అహం అపరాధ భావాన్ని పట్టి ఉంచుతుంది. మీరు అహం ఆడే ఈ ఆటని అర్థం చేసుకుంటే అపరాధ భావాన్ని వదిలివేయ గలుగుతారు. మీరు మీలోనికి అహంకారాన్ని రానీయకుండా కేవలం తెలుసుకునే తత్వాన్ని మాత్రమే రానిస్తే మీరు అనవసరంగా కోపం తెచ్చుకోరు. ఆ తరువాత బాధపడరు. అహంకారం వలన మీరు గుడ్డిగా కోపం తెచ్చుకుంటారు. దానితో మీలో తప్పుచేసాను అనే భావం కలుగుతుంది.

మీరు ఏదైనా తప్పు చేస్తే దాన్ని రెండు విధాలుగా చూస్తారు. తప్పు చేసాను అనే భావం మొదటిది. మీరు ఈ విధంగా అనుకుంటే తిరిగి అదే తప్పు చేస్తారు. ఎందుకంటే మీరు తప్పుని మర్చిపోయి తప్పు చేసాను అనే భావం మీద మీ ఏకాగ్రతని నిలిపితే, మీరు ఎక్కడ ఎందుకు తప్పు చేసారో తెలుసుకుంటారు. తిరిగి ఆ తప్పు ఎలా ఎక్కడ జరిగింది అనే విషయాన్ని ఎప్పటికీ తెలుసుకోలేరు. అందుకే అదే తప్పుని మరలా మరలా చేస్తారు.

నన్ను చాలా మంది అడుగుతుంటారు, 'స్వామీజీ! నేను సిగరెట్ మానేయాలను కుంటున్నాను. ఎలా మానాలో చెప్పండి' అని. నేను వాళ్లతో, 'ముందు మీలోని తప్పు చేస్తున్నాను అనే భావనని వదిలివేయండి' అని చెబుతాను.

వాళ్లు నా వైపు ఆశ్చర్యంగా చూస్తారు. 'స్వామీజీ! నేను అపరాధ భావాన్ని వదిలివేస్తే ఇంకా ఎక్కువగా సిగరెట్స్ కాలుస్తాను కదా' అంటారు.

అలా చేయరు! మీరు ఆ భావనని వదిలి వేసినప్పుడు మాత్రమే మీ గతం నుంచి స్వేచ్ఛని పొందగలుగుతారు. అప్పుడే మీ భవిష్యత్తుని మార్చగల శక్తి మీకు వస్తుంది. మీలో అపరాధ భావం ఉన్నంత వరకూ మీ గతాన్ని మాత్రమే భవిష్యత్తుకి తీసుకువెళ్లగలుగుతారు.

ఒక విషయం అర్థం చేసుకోండి, మీలో అపరాధ భావం ఉన్నదంటే, ఇక భవిష్యత్తులో నేను మారను అని మీరు నిర్ణయించినట్టే. ఆ విధంగా కాకుండా భవిష్యత్తులో నేను మారగలను అనే నమ్మకం ఉంటే, మీలో అపరాధ భావం ఉండదు. మీలో అపరాధ భావం ఎంత లోతుగా ఉంటే మీరు అంత ఎక్కువగా అదే తప్పుని తిరిగి చేస్తారు.

రామాయణంలో ఒక చక్కని పాత్ర ఉంది, వాలి అని. వాలి గురించి ఏమి చెబుతారంటే యుద్ధంలో అతనికి ఎవరు ఎదురుపడితే వారు తమలో సగం శక్తిని పోగొట్టుకుంటారు. అతని ముందు ఎదురుగా మీరు నిలబడితే మీలోని సగం శక్తి అతనిలోనికి వెళ్లిపోతుంది.

అదే విధంగా మీరు మీ గతం ముందు నిలబడి పోరాడితే మీలోని సగం బలం అందులోనికి వెళ్లిపోతుంది. మీలోని అపరాధ భావం మీ సగం బలాన్ని లాగేస్తుంది. దయచేసి అర్థం చేసుకోండి.మీలోని వ్యతిరేకపు భావాలకి ఉన్న బలం ఒక్కటే ఒక్కటి, అది మీకుదాని మీద ఉన్న నమ్మకం. ఎప్పుడైతే మీరు సిగరెట్ కాల్చటం మీద పోరాటం చేయాలి అని నిర్ణయించుతారో, మీలో సగం బలం దానికి వెళ్ళిపోతుంది. తీరా పోరాటం మొదలు పెట్టాక అది మీ నీడతోనే అవుతుంది. మీరు ఎప్పటికీ గెలవరు. మీరు గతంతో పోరాడుతున్నంత కాలం మీరు అచేతన స్థితిలో దాన్ని బలంగా తయారు చేస్తారు. దాన్ని భవిష్యత్తులోనికి కూడా పొడిగించుకుంటారు. ఎప్పుడైతే మీలో అపరాధ భావం ఎక్కువగా ఉంటుందో మీరు అదే తప్పు ఎక్కువసార్లు చేస్తారు. అపరాధ భావంతో మీరు తప్పులోంచి బయటికి రాలేరు.

అపరాధ భావంతో ఉండటం అంటే పాపంలో ఉండటమే. నిజానికి అది ఒక్కటే పాపం. నరకం అంటే అదేక్కడో లేదు. మీరు అపరాధ భావంతో ఉన్నప్పుడు నరకంలో ఉంటారు. స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోండి. మీరు అనుకునే అపరాధ భావం బాధ. ఇవన్నీ మీ ఊహలలో తయారై మీ మెదడులో ఉన్న గొలుసులు మాత్రమే. మీరు పది సంవత్సరాల క్రితం చేసిన తప్పు ఐదు సంవత్సరాల క్రితం తప్పు అన్నీ దేనికవే విడి సంఘటనలు మీరు వాటిని ఒక దానితో ఒకటి ఒక గొలుసులా కలిపి వాటి గురించి ఆలోచించటం మొదలుపెడతారు. సహజంగానే మీరు అపరాధ భావంతో ఉంటారు. ఇక నిరంతరం పాపాత్ముడినే అని అనుకోవటం మొదలు పెడతారు. ఇది ఒక పద్ధతి.

ఇంకొక పద్ధతి కూడా ఉంది. ఏదైనా ఒక తప్పు చేసినప్పుడు ఎందుకు చేశాను అని దానిలోనికి చూడండి. దాన్ని ఎలా చేశారో చూడండి. ఒక పరిశీలకుడిగా ఎందుకు ఎలా అది జరిగిందో గమనించండి. అపరాధ భావం అనే దానిలోనికి శాస్త్రీయంగా చూడండి. ఈ తెలుసుకోవటం అనేది మీకు కొత్త ద్వారాలని తెరుస్తుంది, అదే తప్పుని మరలా చేయరు. ఎందుకంటే ఒక్కసారి దానిలోనికి చూసాక కారణం తెలుసుకోగానే అది మాయం అవుతుంది. ఎప్పుడైతే దానిలోనికి లోతుగా చూస్తారో అది మీ నుంచి మాయం అవుతుంది.

నీతి అనేది పూర్ణత్వంతో ( ఏకీకృతంతో) జరగాలి కాని అపరాధ భావంతో ఏర్పడకూడదు.

పూర్ణత్వం అంటే ఏమిటి? పూర్ణత్వం అంటే ఈ క్షణంలో పూర్తి వర్తమానంలో ఉండటమే. మీ ఉనికి దృఢంగా ఒకే ఒక తత్త్వంతో ఉండాలి కాని విడిపోయి ఉండకూడదు. నిజానికి మనస్సు అదే ఆటతో కాకుండా నిజంలానే చూడాలి. ఒక్కసారి మనస్సు ప్రవేశించింది అంటే మనం భాగాలుగా (అభిన్నత్వం) విడిపోతాం. మీరు అత్యంత శ్రద్ధతో వర్తమానాన్ని తెలుసుకుంటూ ఈ క్షణంలో ఉండగలిగితే మీరు ఒక్కరుగానే పూర్ణత్వంతో ఉండగలరు కాని రెండు లేదా మూడు వ్యక్తిత్వాలతో ఉండరు. ఎప్పుడైతే మీ మనస్సు గతానికి భవిష్యత్ కి మధ్య తిరుగుతూ ఉంటుందో మీలో భిన్నత్వం వస్తుంది. మనస్సు వర్తమానంలో స్థిరపడితే మీరు ఆటోమాటిక్ గా పూర్ణత్వంలో (ఒక్కరుగానే) ఉంటారు.

ఒక చిన్న కథ : ఒక ప్రీస్ట్ దేవుడి ముందు మోకాళ్ళ మీద కూర్చోని గట్టిగా అరుస్తూ ఓ! భగవంతుడా నేను పాపిని నా మీద దయచూపు అని ప్రార్థిస్తుంటాడు. ఆ పక్కనే మౌనంగా ప్రార్థన చేసుకుంటున్న వ్యక్తికి ఉత్సాహం వచ్చి అతను కూడ ప్రీస్ట్ ప్రక్కన కూర్చొని గట్టిగా, 'ఓ! భగవంతుడా నేను పాపిని. నా మీద దయచూపించు,' అని గట్టిగా ప్రార్థిస్తుంటాడు. మరొక వ్యక్తి కూడా వచ్చి అరవటం మొదలు పెడతాడు. అప్పుడు ప్రీస్ట్ మొదటి వ్యక్తితో ఆ రెండవ వ్యక్తిని చూపిస్తూ చూడు అతన్ని చూసి ఎవరు పాపి అనుకుంటారు,' అని అంటాడు.

మనం చూపించే వినయం, నీతి నియమాలు అన్నీ కూడా ఎదుటి వారికి చూపించటానికి, మనకి మనం చూపుకోవటానికి మాత్రమే. అలా ఎందుకు మనం నటిస్తాం అంటే మనలో భిన్నత్వం ఉన్నందు వలన మనలో దృఢమైన ఏకత్వం లేనందువలన. మనలో మనం ఉండం. మనకే అందులో ఏది మన నిజమైన వ్యక్తిత్వం అనేది మనకి తెలియదు. అందుకే మనం అటువంటి ఆటలలో చిక్కుకుపోతాం. మనం ఏకత్వంతో ఉండగలిగితే మనం చేసే ప్రతి పనీ అసలైనదిగా ఉండి మనలో నైతికత్వం ఆటోమాటిక్‌గా ఉంటుంది.

మీరు లోతైన తెలుసుకునే తత్వంతో ఉంటే ఏ పనిచేసేటప్పుడైనా తప్పులు చేయరు. మీరు తెలుసుకునే తత్వంతో ఉన్నప్పుడు మీరు దృఢమైన ఏకత్వంతో ఉంటారు, నీతితో ఉంటారు. ఆ విధంగా కాకపోతే మీలో చాలా వ్యక్తిత్వాలు వస్తాయి. అప్పుడు అవినీతి కూడా ప్రవేశిస్తుంది. నీతి అనేది తెలుసుకునే తత్వానికి సంబంధించింది. అంతేకాని సమాజపు సూత్రాలు కాదు. సహజంగా నీతితో ఉండాలి అంటే తెలుసుకునే తత్వంతో ఉండాలి.

తెలుసుకునే తత్వం మీరు సరియైన సమయంలో అప్రయత్నంగా సరియైన నిర్ణయం చేసేలా చేస్తుంది. నీతి నియమాలు అనేవి సరియైన పరిస్థితిలో తప్పు పని చేసే విధంగా చేస్తుంది. ఎందుకంటే దానికి సరియైన ఆధారం లేదు కాబట్టి. దాని ఆధారం మీద అనుబంధాన్ని పెట్టుకోలేరు. ఎప్పుడైతే సంబంధం లేదో మీరు నమ్మకంతో పని చేయలేరు. మీరు ఒక్కరుగా కూర్చుండి ఉంటే మీరు ఏకత్వంతో ఉండగలిగితే మీరు తెలుసుకునే తత్వం మీద కేంద్రీకరించగలుగుతారు. మీరు విడి భాగాలుగా ఉంటే మీలో తెలుసుకునే తత్వం ఉండదు. అప్పుడు మార్గదర్శకత్వానికి నీతి నియమాల మీద ఆధారపడతారు.

అపరాధ భావానికి మూలకారణం ఏమిటి? ఇది మనకి ఉండే తప్పు ఒప్పు అనే భావన మాత్రమే. ఏది తప్పు ఏది ఒప్పు అన్న విషయాన్ని మనం అర్థం చేసుకునే విధానమే. తప్పు ఒప్పులని కొలవగల స్కేలు ఏమిటి?

హిందూ మతంలో శాఖాహారం మంచిది అంటారు. క్రిస్టియన్స్లో మాంసాహారం మంచిది అంటారు. హిందూమతంలో ఒక్కరినే వివాహం చేసుకోవాలి అంటారు. ఇస్లాంలో ఎంతమందినైనా వివాహం చేసుకోవచ్చు. హిందూమతంలో ఆల్కహాల్ తాగకూడదు. క్రిస్టియానిటీలో అది తప్పు కాదు. మీరు ఇటువంటి నిబంధనలలో చిక్కుకుపోయి ఉంటారు. అప్పుడు ఇది తింటే అపరాధ భావం, అది తాగితే అపరాధ భావం.

హిందూమతాన్ని ఇండియాలో అత్యధికులు అనుసరిస్తారు. అది వేద సంస్కృతి మీద ఆధారపడి అభివృద్ధి చెందింది. సనాతన ధర్మం అనేది అంతిమ న్యాయసూత్రం. దాని నుంచి వచ్చినవే చాలా మతాలు, బౌద్ధమతం, జైనమతం మొదలైనవి. వేరు వేరు ప్రాంతాలలో వేరువేరు రూల్స్ ఉంటాయి. వేరు వేరు పరిస్థితులలో సమాజాలలో వేరు రూల్స్ ఉంటాయి. నీతి అనబడే ఈ నియమాలని కొలిచే స్కేలు ఏది? ఇవన్నీ ఆయా ప్రాంతీయ సంప్రదాయాలు. కొంతకాలానికి అవే నీతినియమాలుగా తయారవుతున్నాయి.

వేరు వేరు కాలాలలో వేరే విధమైన రూల్స్ ఉండేవి. ఒక సమాజంలో నీతి అనుకున్నవి మరొక చోట అవినీతి అంటారు. అమెరికాలో కొన్ని రాష్ట్రాలలో జూదం, నాట్యం ఉండే కాసినోలని అనుమతిస్తారు. కాని కొన్ని రాష్ట్రాలలో అది న్యాయ సమ్మతం కాదు.

మంచికి, చెడుకి స్కేలు ఏమిటి? ఒక వ్యక్తికి ఒక ఆహారం అమృతం అయితే అదే మరొక వ్యక్తికి విషం. ఈ తప్పు, ఒప్పు, మంచి చెడులలో చిక్కుకొని ఉన్నంత వరకూ మీరు ఏ పనీ ప్రశాంతంగా చేయలేరు. మీరు అపరాధభావంతోనే ఉంటారు. మీరు ఈ మంచి చెడులకి అతీతంగా వెళ్ళగలగాలి. మీ చేతనస్థితిలోకి వెళ్ళాలి. అక్కడే అసలు తాళం చెవి ఉన్నది.

ఎప్పుడైతే మనం సమాజ నిబంధనలు, సూత్రాలని మనలో నింపుకుంటామో అవి మన అంతరంగంలో పెద్ద గాయాన్ని చేస్తాయి. మీరు మీ అంతరంగంలోని మేధని నాశనం చేసేస్తారు. నా అభిప్రాయంలో పిల్లలకి కొన్ని రూల్స్ పెట్టవచ్చు. అప్పుడు వారు తమ చేతనస్థితికి దూరంగా వెళ్ళరు. కాని వారికి త్వరలోనే జీవితాన్ని అర్థమయ్యే విధంగా చెప్పాలి. వాళ్ళని మనస్సాక్షి ద్వారా కాకుండా చేతనస్థితి లోంచి పనిచేసే విధంగా చేయాలి.

మీరు చేతనస్థితిలో జీవిస్తే ఆటోమేటిక్గా నీతినియమాలలో ఉంటారు. మీరు చేతనస్థితిలో జీవించే అవసరం గురించి తెలుసుకోవటం ప్రారంభించగానే మీరు నీతినియమాల వైపు కేవలం చూడండి. నీతి అనేది పైపైన ఉండేదే, కాని చేతనస్థితి మీ అంతరంగపు లోతులోంచి ఉంటుంది. మీ అంతరాత్మ నుంచి ఉంటుంది. మీ చేతనస్థితి మనస్సాక్షిని దాటుకొని వస్తుంది. అది నిరంతరం మీ మనస్సాక్షితో పోరాడుతూ ఉంటుంది. మనస్సాక్షి సమాజపరమైనది. చేతనస్థితి సహజమైనది. మనస్సాక్షి చేతనస్థితికి ఏ విధంగా సరిరాదు. నన్ను చాలా మంది అడుగుతుంటారు, 'స్వామిజీ ఇదంతా ఏమిటి? మీరు సమాజ వ్యవస్థని కిందికి లాగేస్తున్నారు. అప్పుడు మేము నీతిగా బతకగలమా' అని. నేను వాళ్ళతో ఇలా చెబుతుంటాను, స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోండి. చిన్న పిల్లలకి బలవంతంగా నీతినియమాలు విధించాలి. వాళ్ళతో మీరు 'అలా చేయవద్దు, నీకు చాక్లెట్ ఇస్తాను' అని చెప్పాలి. కాకపోతే ఈ రోజులలో పిల్లలు 'నాకు ఇలానే బాగుంది, నీ చాక్లెట్ నాకు అవసరం లేదు, నీ చాక్లెట్ ఎవరికి కావాలి అంటున్నారు. చిన్నపిల్లలతో నీకు చాక్లెట్ ఇస్తాను అని చెప్పి వాళ్ళని ఆపవచ్చు. ఆశ చూపించి నియమాలు విధించవచ్చు. కాని మీది పరిణతి పొందిన స్థితి. మీరు చిన్న పిల్లలు కాదు. చేతనస్థితిలో నిలబడండి. చేతనస్థితి అంటే మీ అంతరాత్మ యొక్క మేధ.

మీ మీద ఏ నియమాన్నైనా బలవంతంగా విధిస్తే దాని నుంచి తప్పించుకోవాలి అని అనుకుంటారు. ఉదాహరణకి పోలీస్ లేకపోతే ఎక్కువ స్పీడుతో వెళ్తారు.

ఒక చిన్న కథ : ఒక వ్యక్తి హై వే మీద చాలా స్పీడుగా వెళుతుంటే పోలీసు ఆపి లైసెన్స్ అడుగుతాడు. అతను పోలీసుతో, 'నేను నా వెనుక కారుకి సరిపడ దూరాన్ని జాగ్రత్తగా మెంటేన్ చేస్తున్నాను' అంటాడు.

నియమాలని కళ్ళు మూసుకుని అనుసరిస్తే ఈ విధంగానే ఉంటుంది. నియమాలని ఉల్లంఘించటానికి ఏదో సాకుని వెతుకుతారు. మీకు మీరు నిజాయితీగా జవాబు చెప్పుకోండి. ఒకవేళ ఏ రూల్స్ నిబంధనలు ఏమీ లేవనుకోండి, మిమ్మల్ని కంట్రోల్ చేసేవారెవరూ లేరనుకోండి, మీరు ఇదే విధంగా ఉంటారా? ఈ పనులు ఇదే విధంగా చేస్తారా? ఒకవేళ కాదు అని జవాబు వస్తే మీరు మనస్సాక్షి నుంచి పని చేస్తున్నారు, కాని చేతనస్థితి నుంచి కాదు. మీరు నియమాలని మీ అంతరంగంలో నిలుపుకోలేదు. లేదా ఆ రూల్ మీకు నచ్చలేదు, అందుకే మీరు సహజమైన రీతిలో పనిచేయటం లేదు.

మీరు పిల్లలకి ఈ పని చేయవద్దు అంటే వారికి అదే చేయాలని ఉంటుంది. మీరు వద్దూ, కాదు అనేమాట చెప్పనంత వరకూ వారు దేన్నీ పట్టించుకోరు. కాని ఎప్పుడైతే ఈ పని చేయొద్దు అంటారో, అది ఎప్పుడు చేయాలా అని చూస్తుంటారు.

ఒక చిన్న కథ : ఒక వ్యక్తి 'నేను మూడు రకాలుగా పని చేయటం తెలుసుకున్నాను' అంటాడు. అతని స్నేహితుడు, 'అవి ఏమిటి?' అని అడుగుతాడు. ఆ వ్యక్తి 'ఒకటి ఆ పని నీ అంతట నీవే చేయి'. రెండవది 'ఎవరినైనా చేయమని చెప్పు' ఇక మూడవది 'మీ పిల్లలతో ఆ పని చేయవద్దు అని చెప్పు' అంతే ఆ పని అయిపోతుంది అంటాడు.

చేయకూడదు అన్న పనిని చేయటం థ్రిల్‌గా ఉంటుంది. సరదాగా ఉంటుంది. ఎవరైనా అలా చేయొద్దు అంటే సహజంగా అలా చేయాలనిపిస్తుంది. అలా చేయటంలో ఒక రకమైన సంతోషం, సరదా, తృప్తి ఉంటాయి. అది ప్రతి వ్యక్తిలో ఉండే ఒక సహజమైన ధోరణి.

మరో చిన్న కథ : ఒక షాపు యజమాని అమ్మకాలు పెంచటానికి చాలా కష్టపడుతుంటాడు. చాలా రకాలుగా ప్రయత్నిస్తుంటాడు. మంచి అడ్వర్టైజ్‌మెంట్స్ ఇస్తాడు. డిస్కౌంట్లు ఇస్తాడు. మంచి కస్టమర్ సర్వీసు చేస్తుంటాడు. కాని ఏదీ పని చేయదు. ఒక రోజు కిటికీకి ఒక తెరకట్టి దానికి రంధ్రం చేసి లోపలికి చూడటం నిషేధం అని బోర్డు పెడతాడు. ఆ రోజు నుంచి చాలా మంది షాపు దగ్గర గుమికూడి అదేమిటో చూడాలి అని వస్తుంటారు. అతని అమ్మకాలు బాగా పెరిగాయి. అతని షాపులో ఉన్న మంచి వస్తువుల గురించి అందరూ తెలుసుకుంటారు. అతని అమ్మకాలు ఇంకా పెరిగాయి.

ఎప్పుడైతే ఇది చేయకూడదు అని అంటారో, మనిషిలో ఉండే ప్రాథమిక సహజ లక్షణం సరిగ్గా అదే చేయటం. యువతకి లేదు కాదు అని చెప్పటం వాళ్ళు స్వతంత్రులమయ్యామనే భావనని వ్యక్తం చేయటమే. ఎప్పుడైతే కాదు అని చెబుతారో, మీరొక ప్రత్యేకమైన వ్యక్తి అనుకుంటారు. జెసు సరే అని చెపితే మీరు చిన్న పిల్లలు అని అనుకుంటారు. ఎప్పుడైతే 'కాదు' అని అంటారో పెద్దవారమయ్యాం అనుకుంటారు.

కాదు అని మీ నాన్నగారికి చెప్పినప్పుడే మీరు పెద్దవారమయ్యాం అనుకుంటారు. అప్పటి వరకు మీరు చిన్నవారనుకుంటారు. మీరు పెద్దవారయ్యారు అని నిరూపించటానికి వద్దు, కాదు అని చెబుతారు. అలా చెప్పినప్పుడే మీరు ఫలానా అని అనుకుంటారు. లేకపోతే ఎవరో అనుకుంటారు.

నా దగ్గరకి వచ్చి చాలా మంది చెబుతుంటారు. 'మా అబ్బాయి నా మాట వినేలా ఎలా చేయాలి, ఇది తనకి మంచిది అని నాకు తెలుసు, అతను నా మాట వినడు,' అంటారు. మీకు రెండు విషయాలు అర్ధమవుతాయి. వాళ్ళకి ఏదైనా సంతోషం కలుగుతుంది అంటే అది చేయనీయండి. వాళ్ళకి జీవితమే నేర్పిస్తుంది. ఒక విషయం స్పష్టంగా తెలుసుకోండి. మీరు ఎవరికీ ఏదీ నేర్పించలేరు. జీవితమే నేర్పిస్తుంది. మీరు వారి లోపల కొన్ని మాటలు పెట్టండి (వారికి చెప్పండి). జీవితం పాఠం నేర్పినప్పుడు ఆ మాటలు వారిలో ప్రతిధ్వనిస్తాయి.

రెండవ విషయం - వారు అడిగితే తప్ప మీరు వారికి సహాయం చేయవద్దు. మీ సహాయం అవసరమైనప్పుడు వాళ్ళు మీ దగ్గరకి వస్తారు. మీ సంతోషం, విచారం అనేవి మీ అనుభవం నుంచి వచ్చాయి. ఒక్కసారి ఆలోచించండి. మీ చిన్నతనంలో మీ నాన్నగారి మాట విన్నారా? లేదు, వినలేదు.

ఏ కొడుకూ తండ్రి మాట వినడు. వాళ్ళు తండ్రులు అయ్యాక వారి చిన్నతనాన్ని మరచిపోయి పిల్లలు నా మాట వినటం లేదు అని ఫిర్యాదులు చేస్తారు. వాళ్ళు పిల్లలకి చెప్పాలి కాబట్టి వాళ్ళు వాళ్ళ తల్లితండ్రుల మాట విన్న సంఘటనలని మాత్రమే గుర్తుంచుకుంటారు. వాళ్ళు మాట వినని సందర్భాలని మరిచిపోతారు. ఇప్పుడు మీరు చేసేపని మీ పిల్లలూ చేస్తారు. కేవలం జీవితం మాత్రమే నేర్పించగలుగుతుంది. మీరు వాళ్ళకి నేర్పించలేరు. అదే విధంగా వారు అడగకుండా సహాయం చేయలేరు. మీరు వారి మీద బలవంతంగా రుద్ది తే, వారి మీద బలవంతంగా రూల్స్ పెడితే వాళ్ళు నేర్చుకునేది ఒక్కటే, మిమ్మల్ని ఎలా మోసం చేయాలి అని మాత్రమే. కాబట్టి మీ పిల్లలు ఉన్న దశని తెలుసుకోండి, అది చాలు. అతను మీ సహాయం కావాలి అని ఎప్పుడు అడిగినా మీరు సిద్ధంగా ఉంటారు.

కాలం గడిచేకొద్దీ పాత నియమాలు ఉపయోగం లేనివిగా మారతాయి. వాటికి అర్థం ఉండదు. భారతదేశంలో కరెంటు లేని రోజులలో బట్టలు కుట్టేవారు. రాత్రి పూట బట్టలు కుట్టాలి అంటే లాంతరు వెలుగులో కుట్టేవారు. ఆ రోజులలో చేతితో బట్టలు కుట్టేవారు. అందుకే సూర్యాస్తమయం అయ్యాక కుట్టకూడదు అని రూల్ ఉండేది. ఎందుకంటే లాంతరు వెలుగులో కుడితే కళ్ళకి హాని జరుగుతుంది. కాని ఇప్పుడు కూడా చాలామంది పెద్దవాళ్ళు చీకటి పడ్డాక కుట్టకూడదు. మంచిది కాదు అంటారు. నిజానికి ఆ రూల్ ఇప్పుడు పనిచేయదు. ఇప్పుడు కరెంటు ఉన్నది. పెద్ద లైట్లు ఉన్నాయి. కాని అది ఒక అలవాటుగా సంప్రదాయంగా మారిపోయింది.

ఒక చిన్న కథ : పేరాచూట్‌లో సాహసం చేసే ఒక వ్యక్తిని టీ.వి. వాళ్ళు ఇంటర్వ్యూ చేస్తున్నారు. వాళ్ళు అతన్ని మీ జీవితంలో చాలా సాహసాలు ఉండి ఉంటాయి కదా! అంటారు. అతను 'అవును కొన్నిసార్లు' అంటాడు.

'మీ జీవితంలో మీరు చాలా కంగారుపడిన సంఘటన ఏదైనా ఉందా' అని అడుగుతారు. అతను, 'ఒకసారి నేను పారాచూట్‌తో కిందకి దిగుతున్నాను. అది ఒక ఇంటి ముందు ఉన్న లాన్, ఈ లాన్ మీద నడవకూడదు, అన్న బోర్డు కనిపించింది అదే, నా జీవితంలో కంగారు పడిన సంఘటన' అంటాడు.

మీకు రూల్స్ సరిగ్గా అర్థం చేసుకునే మేధ లేకపోతే ఏదైనా జీవంలేని రూల్ అవుతుంది. మీరు సరైన విధంగా అర్థం చేసుకోగలిగితే ప్రతి రూల్ మీ జీవితాన్ని మరింత నాణ్యతతో చేసే ఒక స్నేహపూరితపద్ధతి అవుతుంది. రూల్స్ సాంప్రదాయాలు అనేవి జ్ఞానోదయం పొందటానికి ఉపయోగపడే పద్ధతులు. నేను జ్ఞానోదయం అని అంటే స్పష్టతతో కూడిన ఆనందకరమైన జీవితం అని అర్థం. దీన్ని లోతుగా గ్రహించగలిగితే మీరు అంతిమమైన పరమానందస్థితిలో స్థిరపడగలుగుతారు.

మరో చిన్న కథ : ఒక రైలులో మర్డర్ జరిగింది అన్న విషయం రైల్వే ఆఫీసరుకి తెలుస్తుంది, 'ఒక వ్యక్తి ట్రెయిన్ కంపార్ట్‌మెంట్ లోనికి వచ్చి ఒక వ్యక్తిని కత్తితో పొడిచి, అటువైపు గుమ్మం నుంచి ట్రాక్ మీదకి దూకి పారిపోయాడు. ఈ విధంగా అతను రైల్వే రూల్స్‌ని అతిక్రమించాడు.' - అని రిపోర్టు వస్తుంది.

మీరు విషయాలని, రూల్స్‌ని సరియైన పద్ధతిలో అర్థం చేసుకోకపోతే మీరు మొత్తం మిస్ అవుతారు. చివరికి ఒక తెలివితక్కువ పనితో ముగిస్తారు. మీరు సరిగ్గా అర్థం చేసుకుంటే ఏ రూల్ అయినా మీ కోసం, మీ చుట్టుపక్కల వారి మంచికి, వారి సంతోషం కోసం మాత్రమే సృష్టించారు అని తెలుస్తుంది. రూల్స్ లో ఉండే అర్ధాన్ని తెలుసుకుంటే వాటిని అనుసరించటానికి మీకు ఏ సమస్య ఉండదు. అలా దాన్ని అర్ధం చేసుకొని అనుసరించగలిగితే అందులో ఆనందాన్ని, దాని సారాన్ని పొందవచ్చు. అందులో ఆనందంగా పాల్గొంటారు. అందులో అంతరార్ధం తెలియకపోతే మొత్తం పోగొట్టుకుంటారు. జీవితం పేలవంగా స్తబ్ధతతో, డల్ గా ఉంటుంది.

ఉదాహరణకి ధ్యానాన్ని తీసుకోండి, అది మిమ్మల్ని మీలోనికి తీసుకువెళుతుంది. బయట పరిస్థితులు ఏ విధంగా ఉన్నా కూడా ఎంత ధ్వనులు, గొడవ ఉన్నా, మిమ్మల్ని లోనికి తీసుకువెళుతుంది. నేను కొంతమందిని చూస్తుంటాను, వారు ధ్యానం ప్రారంభించేముందు, వారి పరిసరాలని నిశ్శబ్దంగా చేస్తారు. వాళ్ళు అందరినీ నిశ్శబ్దంగా ఉండమని చెబుతారు. వాళ్ళు అందరినీ కట్టడి చేస్తారు. ఎందుకంటే వాళ్ళు ధ్యానం చేయబోతున్నారు కాబట్టి.

నియమనిబంధనలని మన జీవితం బాగుండేందుకే తయారుచేసారు. కాని ఎప్పుడైతే వాటిని అర్ధం చేసుకోకుండా పాటిస్తారో అప్పుడు మీలో అపరాధభావం ఏర్పడుతుంది. వాటిని అర్ధం చేసుకొని పాటించగలిగితే మీరు సంతోషంగా ఉండగలుగుతారు. ఆ విధంగా కాకుండా మీరు కేవలం అందులోని మాటలని మాత్రమే అనుసరించి అర్ధాన్ని వదిలేస్తే మీలో అపరాధ భావం కలుగుతుంది. మీరు న్యాయం నుంచి తప్పించుకోవాలి అని అనుకుంటే ఏం చేస్తారు, మీరు అందులో మాటలని పట్టుకొని అర్ధాన్ని వదిలేస్తారు. అప్పుడు న్యాయపరంగా ఆ మాటల చుట్టూ పనిచేసి తప్పించుకుంటారు. మీరు మాటల్ని మాత్రమే పట్టుకుంటే మీరు అసలు అర్ధాన్ని వదిలేస్తారు. మీరు అర్ధాన్ని తెలుసుకున్నప్పుడే వివేకంతో ఉంటారు. అప్పుడు మీలో అపరాధ భావం ఉండదు.

ఒక ముఖ్యవిషయం; ఇది ఒక అంతిమసత్యం. దీన్ని అర్ధం చేసుకోవటం చాలా కష్టం.

ఎవరూ కూడా న్యాయసూత్రాల మీద ఆధారపడి జీవించలేరు. నేను ఎవరూ కూడా అంటే అర్ధం కచ్చితంగా ఎవరూ అలా బ్రతకలేరు అని. న్యాయసూత్రాలు అంటే ఎటువంటి న్యాయం అయినా సరే. జీవితం న్యాయసూత్రాల కంటే ఎంతో ఉన్నతమైనది. జీవితం జీవమున్న మేధ. ఏ న్యాయసూత్రం కాని, నియమనిబంధనలు కాని ఏదో జీవితం గురించి కొంచెం అర్ధం చేసుకొని దాని ఆధారంగా కల్పించినవే. కానీ జీవితం అంటే మనం అర్ధం చేసుకున్న దానికి మన తర్కానికి అతీతమైనది. నన్ను చాలా మంది అడుగుతుంటారు, 'అసలు ఈ జీవితం ఎందుకు సృష్టించబడింది?' నేను ఎప్పుడు చెబుతుంటాను ఎందుకు అనే దానికి ఎప్పుడూ జవాబు చెప్పలేను. ఎందుకంటే అది మన తర్కం మీద ఆధారపడింది. మీ తర్కం, భగవంతుని తర్కం అసలు కలవలేవు. ఆయన తర్కం అనంతం, అతివిశాలం. జీవితాన్ని భగవంతుడు సృష్టించాడు. రూల్స్ ని మీరు సృష్టించారు. న్యాయసూత్రాలని మీరు సృష్టించారు. మీరు సృష్టించిన న్యాయసూత్రాలు భగవంతుని సృష్టి అయిన జీవితానికి ఎక్కడా సరిరావు. జీవితం సహజమైనది. న్యాయసూత్రాలు సమాజపరమైనవి. జీవితం భౌతికమైనది. న్యాయం మానసికమైనది. మీ భావనలు, మీ విధినేషధాలు తప్పుఒప్పులు, నీతినియమాలు అన్నీ కూడా, సమాజం కల్పించినవే. నియమాలు అనేవి అందరూ కలసి ప్రశాంతగా జీవించటం కోసం ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. కాని వాటికి అతీతంగా మీలోని వివేకం మేలుకోవాలి. అప్పుడే జీవితాన్ని అత్యున్నత స్థాయిలో జీవించవచ్చు.

సహజంగా మీరు స్వేచ్ఛ కోసం వెతుకుతుంటారు. ఎవరైనా మీ మీద నీతినియమాల పేరు మీద నిబంధనలని విధిస్తే వాటి నుంచి తప్పించుకోవటానికి ప్రయత్నిస్తారు. అలా వీలు కాకపోతే ఆ రూల్స్ పెట్టిన వారి మీద కక్ష సాధిస్తారు. మీ మీద బలవంతంగా విధించబడిన నియమాలు, మిమ్మల్ని ఎదిరించాలి అనే విధంగా తయారు చేస్తాయి. అది మీకు స్పష్టంగా తెలియకపోవచ్చు. అది చాలా సూక్ష్మస్థాయిలో మీలో ఉంటుంది.

ఉదాహరణకి చాలా మంది నాతో అంటుంటారు, 'మా అబ్బాయి నన్ను పట్టించుకోవటం లేదు' అని. మీరు స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోండి, మీ అబ్బాయి మీ ప్రథమశత్రువు అయి వుండవచ్చు. ఎందుకంటే జీవితంలో అతని మీద మీరు ఎన్నో నియమాలని విధించి ఉంటారు. అతని మనస్సులో సగం మీ మీద గౌరవం ఉంటే, మిగిలిన సగం మీ పట్ల కక్ష ఉంటుంది.

నేను ఏదో కొత్త విషయాన్ని చెబుతున్నాను అని అనుకోవద్దు. లేదా ఇది మీ ఒక్కరికి సంబంధించింది కాదు, అది సమాజంలోని ఒక ప్రాథమికసత్యం. దీని గురించి ఎవరూ ఎక్కువ మాట్లాడరు. ఎందుకంటే ఇది భరించలేని సత్యం. నేను ఈ విషయాన్ని చెబితే ఏ తండ్రి లేదా ఏ కొడుకు ఒప్పుకుంటారు? ఇది చాలా లోతైన సత్యం, కాని అందరూ దాన్ని చూడనట్టు వదిలేస్తారు. మీకు అటువంటి సత్యాలని తెలియచేయటం నా బాధ్యత.

మీరు జీవితంలో చేసే ప్రతి పోరాటం, స్వేచ్ఛ కోసమే. మీ డబ్బు సంపాదన కూడా స్వేచ్ఛ కోసం తపన. మీ దగ్గర డబ్బు ఎక్కువగా ఉంటే మీకు ఎంపిక చేసుకునే స్వేచ్ఛ ఉంటుంది. సౌకర్యాలు, ఇల్లు, కారు, ఇలా మీ ఇష్టమైన వాటిని ఎంచుకోవచ్చు. ఎంపిక కోసం మీరు పడే తపన స్వేచ్ఛ కోసమే. మీరు అనుబంధాలకోసం వెతుకుతున్నారు అంటే అది లేదా ఐశ్వర్యం, కీర్తి ప్రతిష్ఠల కోసం వెతుకుతున్నా అది స్వేచ్ఛ కోసం వెతకటమే. రూల్స్ ముందుగా మీలో, 'అమ్మో! ఆ నియమాన్ని ఉల్లంఘిస్తానేమో' అనే భయంలో పెడతాయి. మీరు నియమాన్ని పాటిస్తున్నా కూడా భయం, అపరాధభావంతో ఉంటారు. ఎప్పుడైతే మీలో భయం ఉంటుందో స్వేచ్ఛ లేనట్టుగా భావిస్తారు. అప్పుడు మీరు డల్ గా, నిస్సారంగా జీవం లేనట్టు తయారవుతారు. ఎందుకంటే సహజంగా మీరు స్వేచ్ఛ కోసం తపిస్తూ ఉంటారు.

మీ సహజలక్షణం మీరు నిత్యముక్తులు. శాశ్వతంగా ఎప్పటికీ స్వేచ్ఛాజీవులు. మిమ్మల్ని అడ్డుకోవటం ఇష్టపడరు. ఏ నియమానికి బానిసలుగా ఉండటం ఇష్టం ఉండదు. ఆ విధంగా ఉండాలంటే మీరు పూర్తి తెలుసుకునే తత్వంతో సరైన పద్ధతిలో నియమాన్ని అర్థం చేసుకొని దాన్ని అనుసరించాలి. అప్పుడు స్వేచ్ఛని కోల్పోయాం అనుకోరు.

కొన్నిసార్లు మీ అపరాధ భావాన్ని బాధ్యతగా చెప్పుకొని సమర్థించుకుంటారు. అది సరి కాదు. బాధ్యతకి అపరాధ భావానికి తేడా ఏమిటి? బాధ్యత గురించి అనుకున్నప్పుడు మీరు నిరాశకి లోనైతే అది అపరాధభావం అవుతుంది. మీరు గాఢతతో ఏకీకృతమై ఉన్న భావన కలిగితే అది బాధ్యత. ఇదే స్పష్టమైన స్కేలు. ఏమి చేసారు అనుకోగానే నిరాశ కలిగితే, అది అపరాధభావం, దాన్ని గురించి ఉత్సాహంగా ఉంటే అది బాధ్యత. అపరాధభావం అంటే బాధ్యత నుంచి తప్పించుకోవటమే.

ఒకసారి ఒక వ్యక్తి నాదగ్గరకి వచ్చి 'నేను చాలా కష్టాలలో ఉన్నాను. నాకు పద్నాలుగు మంది పిల్లలు' అన్నాడు. 'అంత మందిని ఎందుకు కన్నావు అని అడిగితే భగవంతుడు ఇచ్చాడు' అని చెప్పాడు. ఇక్కడ సమస్య ఏమిటి అంటే 'మనం చేసేవన్నీ చేసి ఎటువంటి బాధ్యత తీసుకోకుండా, భగవంతుడి మీద నెపం నెడతాం. మనం చేసే ప్రతి పనికీ బాధ్యతని తీసుకుంటే మనలో అపరాధభావం అనేది ఉండదు. అక్రమ సంబంధాల విషయంలో అపరాధభావం అందుకే ఉంటుంది. ప్రవర్తన విషయంలో బాధ్యత లేకుండా ఉండటం. అక్రమసంబంధంలో మీ జీవితభాగస్వామి పట్ల గౌరవం లేదని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. వారిని అగౌరపరిచే హక్కు మీకు లేదు. అసలు వివాహబంధం అంటే ఏమిటో మీకు వివరంగా చెబుతాను. మగవారు మూలాధారచక్రం అంటే కోరికలో చిక్కుకొని ఉంటారు. స్త్రీలు స్వాధిష్ఠానచక్రంలో అంటే భయంలో చిక్కుకుని ఉంటారు. అందుకు మగవారు కోరిక అనే భావనలకి దొరికిపోతారు. స్త్రీలు రక్షణ అనే విషయానికి దొరుకుతారు.

మన వేద సంస్కృతిలో వివాహ వేడుకలో హోమం ముందు, అగ్నిసాక్షిగా భర్త భార్యకి 'నీకు నేను రక్షణని ఇచ్చి అభద్రత అనే భయం నుంచి నీకు స్వేచ్ఛని కలిగిస్తాను,' అని ప్రమాణం చేస్తాడు. భార్య భర్తతో 'నేను నీకు ప్రేమని పంచి కోరిక అనే దానినుంచి స్వేచ్ఛ కలిగేలా చేస్తాను' అని ప్రమాణం చేస్తారు. ఈ విధంగా ఇద్దరూ వారి వారి బలహీనతల నుంచి స్వేచ్ఛ పొందేలా సహకరించుకుంటామని ప్రమాణాలు చేస్తారు.

వివాహ వేడుక ముగిసాక ఏమి జరుగుతుంది? ఒకరి నొకరు స్వేచ్ఛ పొందే విధంగా సహాయం చేసుకోకుండా వారి వారి బలహీనతలతో ఆడుకుంటారు. ఎదుటి వ్యక్తి బలహీనత తెలిసి వారి పట్ల దయగా ఉండకుండా, ఒకరికి ఒకరు మరిన్ని సమస్యలు సృష్టిస్తారు.

మీరు అక్రమ సంబంధాలతో ఉంటే మీ జీవిత భాగస్వామి రక్షణ విషయంలో మరింత భయపడతారు. ఎదుటి వ్యక్తిని అగౌరపరచటం ద్వారా మీరు వారిని ఒక వస్తువులా చూస్తున్నారు. వారిని ఆ విధంగా చూస్తున్నంతకాలం, మీరు వారివారి బలహీనతలతో ఆడుకుంటారు. వారిని ఒక వ్యక్తిగా చూడగలిగితే, మీ జీవితానికి వారు ఎంత ఆధారంగా నిలబడ్డారో అర్థం చేసుకుంటారు.

ఒక విషయం అర్థంచేసుకోండి; భర్త అభద్రతాభావంతో ఉన్నప్పుడు భార్య తల్లిలా మారాలి. భార్య అభద్రతాభావంతో ఉంటే భర్త తండ్రిలా మారాలి.

ఏ విషయాన్నైనా చెబితే, అది మంచిదా కాదా అని నిర్ణయించుకొని, మీ నిర్ణయం, బాధ్యతా పూర్తిగా తీసుకున్నప్పుడు మీలో అపరాధభావం ఉండదు. మీ నిర్ణయానికి బాధ్యత తీసుకోనప్పుడు, ఆ పని చేసినా, చేయకపోయినా, మీలో అసంతృప్తి ఉంటుంది. మిమ్మల్ని ఎవరైనా ఈ విధంగా చేయి అని చెప్పారనుకోండి. వారు మీ మీద పెత్తనం చేస్తున్నారు అనుకుంటారు. అది మీకు ఇష్టం ఉండదు. ఆ విధంగా ఎదుటి వారు చెప్పినట్టు చేయకపోతే మీలో అపరాధ భావం కలుగుతుంది, ఒకవేళ అది సరైనదేమో ఆ పని చేయకుండా తప్పు చేశానేమో అనుకుంటారు.

అనవసరమైన అయోమయం వద్దూ. మామూలుగా ఉండండి. వివేకంతో స్పందించండి. మీరు ఏది చేసినా దాని బాధ్యత తీసుకోండి. అప్పుడు మీలో అపరాధభావం ఉండదు. మీరు ఆ విధంగా చేయనప్పుడు ఎదుటివారికి మీరు ఎందుకు ఆ పని చేయటం లేదో వివరించండి. మీరు ఆ విధంగా వివరిస్తే ఆ వ్యక్తి మీరు చెప్పిన దానికి ఒప్పుకోవచ్చు. వారు మీకు కృతజ్ఞతలు చెప్పవచ్చు. ఒక వేళ మీరు చెప్పినదాని కంటే ఆ వ్యక్తి బలమైన కారణం చూపిస్తే, ఆ విషయం తెచ్చినందుకు మీరు కృతజ్ఞతలు చెబుతారు. ఈ విధంగా మీరు ప్రతి అవకాశాన్ని ప్రతినిముషం ఉపయోగిస్తూ మీ మేధని పెంచుకోవచ్చు. అదే విధంగా మీ చేతనస్థితిని పెంచుకోవచ్చు.

మీకు ఉపయోగపడే అపరాధభావం కూడా ఉంటుంది. మీరు అపరాధ భావాన్ని వివేకంతో చూడగలిగితే అది మీ జీవితంలో ప్రగతిని సాధించేలా చేస్తుంది. అది ఈ విధంగా ఉంటుంది. మీకు మీ లోపల ఏపనినైనా చేయగల శక్తి ఉంది అని తెలిసి కూడా, ఆ శక్తిని ఉపయోగించుకోవటం లేదనుకోండి. మీరు వివేకవంతులైతే మీలో చేయలేకపోతున్నానే అనే భావన కలుగుతుంది. అటువంటి అపరాధభావన మిమ్మల్ని పనులు చేసే దిశగా ప్రోత్సహిస్తుంది. ఆ విధంగా మీలోని శక్తిని పూర్తి స్థాయిలో వినియోగించుకోగలుగుతారు.

కొన్ని సార్లు మన చుట్టుపక్కల జరుగుతున్న విషయాలని చూసినప్పుడు మనకి అనిపిస్తుంది, నేను ఇంకా బాగా చేయగలనని, కాని సోమరితనంతోనో లేకపోతే ఆ పని ప్రారంభించే ధైర్యం లేకనో మీరు అలా చూస్తూ ఉండిపోతారు. అటువంటి స్థితి మీలో లోతైన అపరాధభావాన్ని సృష్టిస్తుంది. ఇది చాలా ముఖ్యమైనది. అప్పుడు మనం ఆ సమస్యని లేదా ఆ పరిస్థితిని చక్కదిద్దాలి అని అనుకొని ఆ విధంగా చేస్తే మనలోని అపరాధభావం మాయమౌతుంది. అప్పుడు మనం ముందుకి వెళ్ళగలం.

ఇటువంటి అపరాధభావం మీరు ఏది చేయవలసి ఉందో ఆ పని చేసే విధంగా మిమ్మల్ని ముందుకి తీసుకువెళుతుంది. ఎందుకంటే ఇటువంటి అపరాధభావాన్ని మీరు ఎక్కువ రోజులు మీ లోపల ఉంచుకోలేరు. దానిలోంచి బయటికి రావాలంటే ఆ పనిని చేయటమే. ఒక్కసారి ఆ పనిని చేయగానే మీరు అపరాధభావం నుంచి బయటికి వస్తారు. ఎంత కాలమైతే ఆ పని చేయకుండా ఉంటారో అంతకాలం మీరు అపరాధభావంతో బాధపడతారు. ఇది అపరాధభావానికి సంబంధించిన ఒక లక్షణం.

ఇటువంటి భావం మరొక రూపంలో కూడా వస్తుంది. మీ అహంకారం బయటికి వస్తున్న విషయం తెలిసి మీరు ఏమీ చేయలేకపోతారు. అహంకారాన్ని గమనిస్తారు, కాని దాన్ని నియంత్రించలేరు. అప్పుడు మీలో తప్పుచేస్తున్న భావం ఏర్పడుతుంది. ఇది కూడా మంచి భావనే, ఎందుకంటే ఇది మీలోని లోతైన తెలుసుకునే తత్త్వం ఉంది అనటానికి గుర్తు. అప్పుడు ఆ అహంకారాన్ని తీసేయటానికి మీరు నిజాయితీగా పని చేస్తారు.

అపరాధభావం మీలోని వివేకాన్ని చంపేస్తుంది. నా అభిప్రాయంలో అపరాధభావం అనేది మేధని చంపేస్తుంది, అది మీ జీవితంలో మిమ్మల్ని ముందుకి సాగనీయదు. ఒకామెకి వెన్నెముక చివరిలో ట్యూమర్ వచ్చింది. ఆమె ఇరవై సంవత్సరాలు ఆ ట్యూమర్ తో బాధపడింది. ఆమె నా దగ్గరకి వచ్చి 'నాకు బాగుచేయండి, నాకు సహాయం చేయండి.' అని అడిగింది. 'నేను దీనితో గత ఇరవై సంవత్సరాల నుంచీ బాధపడుతున్నాను. ఒకసారి ఆపరేషన్ అయ్యింది. కాని మళ్ళా వచ్చింది' అని చెప్పింది. నేను ఆమెతో మాట్లాడటం మొదలు పెట్టాను, ఆ సమస్య మూలం ఏమిటో తెలుసుకోవాలి అని అనుకున్నాను. ఆమెని చాలా ప్రశ్నలు అడిగాను. చివరిగా ఆమె ఏడవడం మొదలు పెట్టింది. నేను ఆమెని 'నీ సెక్స్ ఎనర్జీ పట్ల తప్పు చేసిన భావం ఉందా?' అని అడిగాను.

అప్పుడు ఆమె చిన్న తనంలో తనని శారీరకంగా అవమానం చేసిన విషయం చెప్పింది. ఆమె సమీప బంధువు ఆమెను ఆ విధంగా శారీరకంగా అవమానించాడు. ఆ అపరాధభావం ఆమెలో స్థిరపడిపోయింది. ఆమె ఈ విధంగా చెప్పింది, 'నేను నా శరీరంలో ఆ భాగాన్ని అతిగా అసహ్యించుకోవటం మొదలు పెట్టాను. నా శరీరంలో ఆ భాగం ఉండకుండా ఉంటే బాగుంటుంది అనుకునేదాన్ని. అది నాశరీరంలో భాగం కాదు అనుకున్నాను. ఆ వ్యక్తి పట్ల అసహ్యం, నా శరీరం మీద చూపించాను.' అంది.

ఆమె అసహ్యం చాలా గాఢంగా ఉంది. నేను ఆమెతో మాటలు పొడిగించాను. ఆమె ఇంకా ఇంకా చాలా బాధని వెళ్ళగక్కింది. ఆ విధంగా ఆ అపరాధ భావాన్ని బయటకి తెచ్చి దాంట్లోంచి స్వేచ్ఛ పొందింది. ఆమెకి మానసికంగా చికిత్స జరిగింది.

నేను ఆమెకు ఆ భాగం మీద చేసే చిన్న ధ్యానపద్ధతిని నేర్పించాను. నేను ఆమెతో చెప్పాను, 'నీవు నీ కోపాన్ని అతని పట్ల చూపించు, ఏడవలనిపిస్తే ఏడ్చేసేయి, అరువు, కొట్టు, తలుపులు వేసుకొని తలగడని ఆ వ్యక్తిలా ఊహించి నీ కోపం పోయేవరకూ దాన్ని కొట్టు, ఆ తరువాత నిశ్శబ్దంగా కూర్చొని ఆ భాగం నీ శరీరంలో ఒక భాగం, అది నీది. దాని పట్ల, నీ శరీరంపట్ల ప్రేమని చూపించు,' అని చెప్పాను.

మీరు ఆశ్చర్యపోతారు. పదిరోజుల్లో ఆ గడ్డ మాయం అయ్యింది. అది తిరిగారాలేదు.

మనలోని చాలా అనారోగ్యాలు, మానసికంగా మనం గాయపడినప్పుడు అపరాధ భావంతో ప్రవేశించేవే. అపరాధ భావం వల్ల మనలోని శక్తి ప్రవాహం స్వేచ్ఛగా ప్రవహించదు. మీరు లోతుగా గమనిస్తే ఎక్కడైతే మీరు ముందుకి సాగలేకపోతున్నారో, ఎక్కడైతే మీరు నిర్ణయాలు చేయలేకపోతున్నారో, ఎక్కడైతే భయం ఉందో అక్కడ అపరాధభావం ఉంటుంది.

గతానికి భవిష్యత్తుకి మధ్య ఉండే లాగుడుతోపుడుల నుంచి మీరు బయటికి రావాలి అనుకుంటే పరిస్థితిని ఒప్పుకోండి. ఎప్పుడైతే మీరు ఒప్పుకుంటారో తిన్నగా వర్తమానంలోనికి వస్తారు. ముందుగా మీరు బయటి ప్రపంచంలో జరిగే విషయాలు మీ అంతరంగంలో జరిగే విషయాలని ఒప్పుకోండి. బయటి ప్రపంచంలో సారాంశం చూడండి. దాన్ని పూర్తిగా ఒప్పుకోండి. మీలోని అపరాధభావాన్ని చేసిన తప్పులని, అపజయాలని దేనినైతే ఒప్పుకోలేక పోతున్నారో వాటన్నింటినీ ఒప్పుకోండి. తరువాత రిలాక్స్ అవ్వండి. మీలోంచి అపరాధభావం తొలగిపోతుంది.

ఈ చిన్న ప్రయోగం ప్రయత్నించండి.

మూడురోజుల పాటు అన్నీ ఒప్పుకొని విరామంగా ఉండండి. ఆ విధంగా మూడు రోజులు రిలాక్స్ అయితే మీ అంతరంగంలో బయటి ప్రపంచంలో లాగుడు, తోపుడూ అనేవి లేకుండా ఉంటే మీ ఐశ్వర్యం అంతా పోతుందా? కచ్చితంగా పోదు. అప్పుడు మీ సమస్య ఏమిటి? ఈ మూడు రోజులలో మీరు ఏమీ పోగొట్టుకోరు. అప్పుడు దీన్ని ప్రయత్నించవచ్చు కదా! కేవలం మూడు రోజులు ప్రయత్నించండి. నిజాయితీగా, పూర్తిగా మీ జీవితంలో ప్రతి దాన్నీ ఒప్పుకోండి.

ఆ విధంగా నూరుశాతం ఒప్పుకోలేకపోయారనుకోండి, నేను ఒప్పుకోలేక పోయానన్న విషయాన్ని ఒప్పుకోండి. నన్ను నేను బయటి ప్రపంచంలో, అంతరంగ ప్రపంచంలో, ఒప్పుకోలేక పోతున్నానని మీరు అనుకోగలిగినా ఈ లాగుడు, తోపుడు నుంచి బయటకి రాగలుగుతారు. ‘ఎప్పుడైతే ఈ భయాలు కోరికల తోపుడు లాగుడు నుంచి బయటకి రాలేకపోతున్నాను, జీవితంలో నేను అంటే ఉన్న నిజాన్ని ఒప్పుకోలేకపోతున్నాను’ అని మీరు అర్థం చేసుకోగలిగితే, అదే చేయవలసిన పనిని చేసుకుపోతుంది.

మీరు ఈ మూడు రోజులు బయటి ప్రపంచం, అంతరంగం విషయాలలో పూర్తిగా రిలాక్స్ అవ్వగలిగితే మీరు వర్తమానం లోనికి రాగలుగుతారు. అప్పుడు మీకు కొంత అర్థమౌతుంది. జీవితం ఏమిటి? వర్తమానంలో ఎందుకు ఉండాలి? ఇదే మీలో జరిగితే మీరు ఆనందపారవశ్యాన్ని అనుభవించగలరు. ఇంతకు ముందు జీవితంలో ఎప్పుడూ అనుభవించనిది మీకు తెలుస్తుంది.

మీరు గత ముప్ఫై నలభై సంవత్సరాలుగా మీకు తెలిసిన పద్ధతిలో మీ తత్వంలో జీవించారు. ఈ మూడు రోజులు మాత్రం మీరు బయటి ప్రపంచంలో ఎవరినీ మార్చటానికి ప్రయత్నించవద్దు. మీరు ఈ ప్రయోగాన్ని చేస్తే మీ అంతరంగంలో అద్భుతాలు జరుగుతాయి. మీలో అద్భుతమైన, ఉన్నత రసాయన చర్య ప్రారంభమవుతుంది. మీరు నిజాయితీగా ఉండలేకపోతే దాన్ని కూడా ఒప్పుకోండి. ఆ నిజాయితీ అయినా చాలు, మీలోపల మరొక కోణాన్ని, మరొక స్థితిని చూడగలుగుతారు.

మీరు స్పష్టంగా తెలుసుకోండి, అపరాధ భావంతో మీకు మీరు ఎటువంటి సహాయం చేసుకోలేరు. ఎవరైనా కనీసం ఒక్క వ్యక్తి అయినా అపరాధభావం వల్ల నేను మారాను అని చెప్పగలరా? లేదు. స్పష్టంగా తెలుసుకోండి, మీరు అపరాధ భావాన్ని వెల్లడి చేయటం మానేసి ఉంటారు. కాని మీరు అపరాధ భావం మూలాలకి వెళ్ళకపోతే అది మీ వ్యవస్థని పూర్తిగా వదలదు. కేవలం లక్షణాలు మారతాయి, అంతే.

చిన్నకథ : డాక్టరుగారు పేషెంట్తో 'నీ చెవులలో టెలిఫోన్ మోత వినపడుతుంది అనే సమస్యతో నా దగ్గరకి వచ్చావు కదా. మందులు వాడాకా ఎలా ఉంది అని అడుగుతాడు. 'మందులు వాడాక నాకు కేవలం ఎంగేజ్డ్ టోన్ మాత్రమే వినిపిస్తోంది.' అని జవాబు ఇస్తాడు.

రింగ్ టోన్ బిజీ సిగ్నల్గా మారవచ్చు. దాని అర్థం సిగ్నల్ పూర్తిగాపోయింది అని కాదు.

ఏ సమాజమైతే అధికారం, రాజకీయాలు ఆధారంగా వ్యాపారులతో, రాజకీయ నాయకులతో సృష్టించబడిందో అది సహజంగా అందరిలో అపరాధభావాన్ని కలిగించే పద్ధతులని ఉపయోగిస్తుంది. వారిని నియంత్రణలో ఉంచాలి. అందుకే వారిలో అపరాధ భావాన్ని కలిగిస్తారు. అపరాధభావాన్ని కలిగిస్తేనే ప్రజలు వాళ్ళ కంట్రోలులో వాళ్ళు ఉంటారు. కాని జ్ఞానోదయమైన యోగీశ్వరులు అభివృద్ధి చేసిన సమాజం, ప్రజలని మరింత స్వేచ్ఛగా ఉండే విధంగా, వారు స్వేచ్ఛని మరింతగా వెల్లడి చేసే విధంగా తయారుచేస్తారు. ఈ రెండు సమాజాలకి మధ్య జ్ఞానోదయమైన యోగులు సృష్టించిన సమాజానికి, రాజకీయనాయకులు, వ్యాపారులు, సృష్టించిన సమాజానికి చాలా తేడా ఉంది.

యోగీశ్వరులు సృష్టించిన వ్యవస్థ ప్రజలకి నిరంతరం వారిమీద వారికి విశ్వాసం పెరిగేలా చేస్తుంది. మీకు అపజయం కలిగినా 'ఏమీ పరవాలేదు' అని వెన్ను తడుతుంది. మీరు తప్పుచేయగానే పాపాత్ములు కారు. పాపం చేయటం వేరు, పాపాత్ములుగా ఉండటం వేరు. జ్ఞానోదయమైన యోగీశ్వరులు సృష్టించిన వ్యవస్థలో 'పాపాత్ములారా' అనే పదప్రయోగం కాని, సంబోధన కాని లేదు. ఎవరినైనా ఉద్దేశించి మాట్లాడాలంటే 'అమృతస్య పుత్ర' అనేవారు. అంటే భగవంతుని రూపాలు అని అర్థం.

చిన్నకథ : ఒక శిష్యుడు గురువుగారి దగ్గరకి వెళ్ళి 'గురుదేవా! నేను ఏ విధంగా స్వేచ్ఛని (విముక్తిని) పొందగలను, అని అడుగుతాడు.

గురువుగారు, 'నిన్ను ఎవరు బందీగా చేసారు' అని ప్రశ్నిస్తాడు. శిష్యుడు 'నన్ను ఎవరూ బంధించలేదు' అని జవాబు ఇస్తాడు. అప్పుడు గురువుగారు, 'నిన్ను బంధించి ఉన్న గొలుసులు ఏవి? అని అడుగుతాడు. శిష్యుడు, 'నాకు గొలుసులు లేవు' అని జవాబు ఇస్తాడు. గురువుగారు, 'అయితే దేని నుంచి నీకు స్వేచ్ఛకావాలి?' అని అడుగుతాడు.

ఒక్కసారి జంతువులని చూడండి. వాటిలో అపరాధభావం ఉండదు. అవి ఏమిటో అదే విధంగా ఉంటాయి. వాటికి నీతి నియమాలు, కచ్చితంగా ఉండాలనే దృక్పథం, అసంతృప్తి ఇవేవీ ఉండవు. అందుకే అవి అందంగా, అమాయకంగా ఉంటాయి. కాని మనుషుల విషయంలో తాను ఎలా ఉండాలో, తన కుటుంబం ఎలా ఉండాలో, పరిస్థితులు ఏ విధంగా ఉండాలో, సంఘం ఎలా ఉండాలో అన్నీ తాను ఊహించిన విధంగా కోరుకుంటాడు. తాను కాని విధంగా ఉండటానికి ప్రయత్నిస్తాడు.

అది ఆరోగ్యకరంగా ఉంటుంది. అలాగే అది మంచిది కాదు కూడా. మీలో దాగి వున్న నైపుణ్యాన్ని వెలికి తీసి ఉపయోగించుకోవడం ఆరోగ్యకరం. కాని ఎక్కువ భాగం సమాజం మీ మీద బలవంతంగా మోపిన వాటితో లేదా ఎక్కడినుంచైనా అరువు తెచ్చుకున్న భావాలతో మీరు మీరుగా చూపించడానికి ప్రయత్నిస్తారు. అది మంచిది కాదు.

ఒక్కసారి మీ మీద విధింపబడిన కోరికలు, భావాలలో చిక్కుకపోతే, మీరు ఎప్పటికీ రిలాక్స్ కాలేరు. మీ జీవిత ప్రయాణాన్ని ఆనందించలేరు. మీరు నిరంతరం అసంతృప్తితోనే ఉంటారు. మీలో అసంతృప్తి పెరిగే కొద్దీ మీరు మీ గమ్యాన్ని చేరలేరు. ఇది ఛేదించలేని వృత్తంలా తయారవుతుంది. అసంతృప్తి అనే నేలలో మేధ, సృజనాత్మకత అనే విత్తనాలు మొలకెత్తవు. కళ్ళకి గంతలు కట్టిన గుర్రంలా ఉంటారు. మీ ఆలోచనలు కుంచించుకుపోయి ఉంటాయి.

మీలో అసంతృప్తి లేనప్పుడు, మిమ్మల్ని మీరుగా ఒప్పుకోగలిగినప్పుడు, మీకు కావలసినవన్నీ ఇక్కడే ఇప్పుడే తీరుతాయి. సమాజం నిరంతరం మీరు సంపూర్ణులు కాదు అని చెబుతుంది. మీలో మీరు చాలా తక్కువ వారు అనే భావన కలిగే విధంగా చేస్తుంది. అప్పుడు మీ మీద మీకు విశ్వాసం ఉండదు. మీరు స్వతంత్రంగా ఉండలేరు. అప్పుడు మీలోని మేధ అణచివేయబడుతుంది. సమాజం చెప్పిన విధంగా నడుచుకుంటారు.

మీరు ఏది కాగలరో అదే మీరు చేయవలసింది, కేవలం రిలాక్స్ అవ్వటం, విశ్వశక్తిని మీ ద్వారా ప్రవహింప చేయటం అంతే. మిమ్మల్ని మీరు అభివృద్ధి చేసుకునే కార్యక్రమంలో చిక్కుకుపోయారనుకోండి, మీరు రిలాక్స్ కాలేరు. మీరు టెన్షన్తో ఉంటారు, ఎప్పుడూ ఏదో తక్కువగా ఉన్నవారిలా ఉంటారు.

నిజమైన మతం మీరు మీరుగా సంపూర్ణులు అని చెబుతుంది. మీరు పూర్ణత్వంలోంచి వచ్చినప్పుడు మీరు మరొక విధంగా ఎలా ఉంటారు? మనిషి సంపూర్ణత్వం నుంచి జన్మించాడు. కాబట్టి అతని సహజలక్షణం సంపూర్ణత్వం. దీన్నే మహావాక్యంలో ఈ విధంగా చెబుతారు - అహం బ్రహ్మాస్మి, తత్త్వమసి అని. దీని అర్థం నేను బ్రహ్మాన్ని. (బ్రహ్మం అంటే విశ్వశక్తి విశ్వచేతన స్థితి. అదే ప్రతి వ్యక్తి ఆత్మకీ జన్మస్థానం )

మీరు సంపూర్ణత్వంతో ఉండేవారు. మీరు మరెక్కడికో చేరనవసరం లేదు. మీరు మీ గమ్యస్థానంలోనే ఉన్నారు. మీరు ఏదో కానవసరం లేదు. మీరు అదే, ఆ సత్యాన్ని మేలుకొలిపితే చాలు.

చాలా మంది తాము ప్రేమకి అర్హులు కారు అనే భావంతో ఉంటారు. చిన్నతనంలో వారి మీద విధించిన నియమాలు వారు ఆ విధంగా అనుకోవటానికి కారణం. చిన్నతనంలో తల్లితండ్రులు నీవు ఇది చేస్తేనే నీవంటే నాకు ప్రేమ, నీవు అది చేస్తే చాక్లెట్ ఇస్తాను, నా మాట వింటే సినిమాకి తీసుకువెళతాను అంటుంటారు. ఇలాంటివన్నీ మీలో నాటుకుపోయి ఉంటాయి. దీంతోనే మీరు పెరిగి పెద్దవారవుతారు. మీలో నేను ప్రేమించబడటానికి అర్హత ఉండాలి అనే బలమైన భావన లోతుగా ఉంటుంది. ఎవరైనా మిమ్మల్ని ఏ కారణం లేకుండా ప్రేమిస్తే అపరాధ భావంతో ఉండాలి అనుకుంటారు. నా దగ్గరకి వచ్చే చాలామంది అటువంటి గిల్ట్‌తో వస్తారు. స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోండి, మీరు ఇక్కడ ఉంది ఏదో అర్హత వల్ల కాదు ఇక్కడ మీరు ఉంది. విశ్వశక్తి ప్రవాహానికి అనుగుణంగా అందులో భాగంగా ఇక్కడ ఉన్నారు. ఈ విషయంలో నేను దీనికి అర్హుడనేనా, కాదా అనేది ఏదీ లేదు. నేను నీటితో నిండి ఉన్న మేఘాన్ని. మీ మీద వర్షం కురిపించటానికి మీకు ఏ అర్హతలూ అవసరం లేదు.

గురుదేవుల ప్రేమని పొందటానికి మీకు ఎటువంటి అర్హతలూ అవసరం లేదు. ఎవరూ ఆ అర్హతలని అడగరు. మీరు వికసించి విప్పారి ఉంటే చాలు, మీరు చేతులు చాచి ఉంటే అందుకోగలరు. అపరాధభావం అనే గొడుగుని వేసుకొని ఉంటే సహజంగానే మీరు దేన్నీ పొందలేరు.

మీలో అపరాధ భావం ఉంటే సర్వాంతర్యామితో అనుబంధాన్ని పెంచుకోలేరు. ఆ భావం నుంచి బయటకి రావాలి అంటే అత్యున్నతమైన ఆత్మతో అనుబంధాన్ని ఏర్పరచుకోవాలి. కానీ మీలోని అపరాధభావం అడ్డుగా నిలబడుతుంది. ఈ భావం నుంచి బయటకి రావాలి అంటే కృతజ్ఞతా భావంలో కరిగిపోవాలి. దేన్నైనా స్వీకరించి ఒప్పుకోగలిగినప్పుడు కారణం లేని సర్వాంతర్యామి దీవెనలని అనుభవించినప్పుడు మీరు కృతజ్ఞతతో నిండిపోతారు. కృతజ్ఞతల సువాసనలు మీ అంతరంగమంతా వ్యాపించినప్పుడు అందులోని అపరాధభావం అనే చెడువాసన మాయమౌతుంది. అపరాధభావంతో మీరు జీవితాన్ని ఒక ఉత్సవంగా గడపలేరు. అది మీ గుండెల మీద రాయిలా ఉంటుంది. అది బరువుగా గట్టిపడిపోయి ఉంటుంది, అది మీరు స్వేచ్ఛగా నాట్యం చేయటానికి, పాడటానికి, నవ్వటానికి, ప్రేమించటానికి అవకాశం లేకుండా చేస్తుంది.

ముఖ్యంగా గురుశిష్యుల సంబంధాలలో చాలామంది అపరాధభావంతో ఉంటారు. గురువు విషయం వచ్చేసరికి మీరు ఆయనతో ఎలాంటి అనుబంధాన్ని కలిగిఉండాలి. ఆయన సూచనలు ఎలా స్వీకరించాలి. ఇటువంటి విషయాలలో మీకు కొన్ని స్థిరమైన అభిప్రాయాలు ఉంటాయి. వాటి ఆధారంగా మీలో మీరు గిల్ట్ని కలిగించుకుంటారు. గురువుగారిని మీరు ఉన్న స్థితిలోనే మీలోనికి ఆహ్వానించండి. ప్రతిదశ, ప్రతిస్థితి సరైనవే. ప్రతి సంబంధం సరైనదే. మీరు ఏమనుకుంటున్నారో దాన్ని అదే విధంగా అనుకోండి, అది చాలు.

మీరు ఏమనుకుంటున్నారో మీ గురించి, మీ గురువుల గురించి ఎలా అనుకుంటున్నారో దాన్ని నిజాయితీగా అనుకోండి. ఆయన మీరు అంతిమగమ్యానికి ఎలా చేరాలో చూపిస్తాడు. ఇతరుల వైపు చూసి మీరు ఆదర్శాలు నిర్ణయించుకోవద్దు. మీకు మీ గురువుగారితో ఉండే అనుబంధం చాలా ప్రత్యేకం. మీ దారిలో మీరు ఆయనతో సన్నిహితంగా ఉంటారు. మీరు కానిదాని వైపు మిమ్మల్ని దాటి దూకవద్దు. అప్పుడు మీకు మీరు సమస్యల్ని సృష్టించుకుంటారు, అపరాధభావంతో ఉంటారు.

మిమ్మల్ని మీరు అదే విధంగా స్వీకరించండి. సంపూర్ణంగా నిబంధనలు ఏమీ లేకుండా స్వీకరించాలి. అలా చేసినప్పుడు సంపూర్ణమైన, గాఢమైన విశ్రాంతిలో ఉండవచ్చు. అప్పుడు మీలో సహజమైన మేధ వికసిస్తుంది. మీలో మంచి మార్పు వస్తుంది. మీ అంతరంగపు లోతులలో మీరు ఏమిటో తెలుసుకోగలుగుతారు. అకస్మాత్తుగా మీలో కదలికలు ప్రారంభమై మీరు ప్రవహిస్తూ ఉంటారు. మీరు తెలుసుకోగల లక్ష్యం వైపు ప్రవహిస్తూ ఉంటారు. నది సాగరసంగమానికి ఏ విధంగా ప్రవహిస్తుందో ఏ నియమనిబంధనలూ, ఎటువంటి సూచనలు లేకుండా ఏ విధంగా ప్రవహిస్తుందో, మీరు కూడా అదే విధంగా ప్రవహిస్తారు.

జీవించటం, ప్రవహించటం ప్రారంభించండి. మీరు ఏ విధంగా ఉంటారో అదే విధంగా సర్వాంతర్యామికి అధీనమైపోయి అంతిమ ఆనందాన్ని పొందండి. అపరాధభావం వద్దు. ఏదో పోగొట్టుకున్నాం అని భయపడవద్దు. మీరు ఎప్పుడూ దేనికోసమైతే వెతుకుతున్నారో అది మీలోనే ఉంది, మీరు ఎప్పుడూ సంపూర్ణమైనవారే. మరి ఏ విధంగా దాన్ని పోగొట్టుకుంటారు. మీరు పూర్తి విరామంలో ఉన్నప్పుడు ఆ సంపూర్ణత్వాన్ని తెలుసుకుంటారు. కాని మీరు అపరాధభావంతో ఉంటే మీలో ఖాళీని సృష్టిస్తారు. అప్పుడే మీరు అసంపూర్ణులం అని, సంపూర్ణత్వానికి దూరం అవుతారు.

అది ఈ విధంగా ఉంటుంది; చిన్న పిల్లలతో వేదాంతవిషయాలు చర్చించారనుకోండి, వాళ్ళు ఏమి చేస్తారు. సహజంగానే వాళ్ళకి ఇష్టం ఉండదు. వాళ్ళు గెంతుతూ, ఆడుతూ ఉంటారు. వేదాంతంలో తప్పు ఉంది అని అనగలరా? లేదు. అదే విధంగా మీరు ఏమిటో అదే మీరు. మీరు ఎక్కడ ఉన్నారో అక్కడే ఉండండి. దేన్నైతే మీరు స్వీకరించగలరో దాన్ని తీసుకోండి. మీరు పొందగలను అని ఊహించినవి పొందలేనప్పుడు అపరాధభావంతో ఉండవద్దు.

మీరు దూకేందుకు ప్రయత్నించినప్పుడే ఒత్తిడికి లోనవుతారు. అప్పుడు మీరు సాధించాలి అనుకున్నదాన్ని సాధించటానికి ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. జెన్బౌద్ధంలో ఒక మాట ఉంటుంది. 'మీరు దేని వేగమైనా తగ్గించాలి అనుకుంటే, వేగంగా పనులు చేయండి' అని. మీరు దేన్నైనా త్వరగా చేయాలి అని అనుకుంటే, మొగ్గ రేకులని బలవంతంగా విప్పటమే. దాన్ని పుష్పించటం అని అనగలరా? మొగ్గని బలవంతంగా విరిసేలా చేయలేం.

సమయం వచ్చినప్పుడు, పరిణతి కలిగినప్పుడు, జరగవలసినవి జరుగుతాయి. జరగవలసిన సమయంలో జరిగితేనే జీవితం అందంగా ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు నేను చెప్పేది ఇప్పుడు వింటారు. కాని కొన్ని నెలలు లేదా ఒక సంవత్సరం అయ్యాక మీరు విన్నది అప్పుడు అర్థం అవుతుంది. నేను మీలో వేసే విత్తనం నిద్రావస్థలో ఉండవచ్చు. సరైన సమయం వచ్చినప్పుడు అది మొలకెత్తుతుంది. అలా అయితే ఫరవాలేదు. దాని గురించి కంగారుపడవద్దు, అపరాధభావాన్ని పెంచుకోవద్దు. మీరు ఆ విధంగా బాధపడితే ఆ కంగారులో, విత్తనం పోతుంది.

మీరు నిజంగా చూస్తున్నాను అనుకునేదంతా ఒక కల. ఈ సత్యాన్ని తెలుసుకోవటమే నిజమైన జ్ఞానం. అప్పుడు రిలాక్స్ కాగలరు. అప్పుడే కలతో సంతోషంగా ఉండగలరు. ఎందుకంటే కల నిజం కాదు అని మీకు తెలుసు కాబట్టి. ఇది చెస్ ఆటలాంటిది. ఆడేవాళ్ళకి సరియైన ఎత్తు తెలియదు. బయట ఉండి ఆట చూసేవారికి అది తెలుస్తుంది. ఎందుకంటే వారు ఆటలో లీనమవ్వరు కాబట్టి. అతను చక్కగా, ఆటని సంతోషంగా చూడగలడు. వివేకంతో తరువాత ఎత్తు గురించి చెప్పగలడు.

మీరు గమనిస్తున్నప్పుడు జీవితాన్ని ఎక్కువగా ఆనందించగలరు. అది ఒక కల. దానిలో మీరు పోగొట్టుకునేది ఏదీ లేదు - అని తెలుసుకుంటే జీవితం సంతోషంగా ఉంటుంది. అప్పుడు అపరాధభావం కూడా ఉండదు. జీవితం ఉత్సవంలా ఉంటుంది. ప్రపంచంలోనే ఉంటూ దాని చేత ప్రభావితం కారు. అపరాధభావం లేకుండా, ఆనందంగా ఉండగలుగుతారు.

ఇది ఎలా ఉంటుందంటే - సినిమాకి వెళ్ళి చూస్తూ, అది నిజం కాదు అని అనుకుంటారు. అందుకే సినిమాని మీరు ఎంజాయ్ చేస్తారు. తెర మీద ఏం జరిగినా ఎంజాయ్ చేస్తారు. ఇంటికివచ్చి దాన్ని మరిచిపోతారు. జీవితం అదే విధంగా ఉంటుంది. ఈ ప్రపంచమంతా ఒక పెద్ద తెర. ఈ విషయాన్ని అర్థం చేసుకుంటే మీరు ఈ కలని లేదా సినిమాని ఎంజాయ్ చేస్తారు. దాన్ని ఎంజాయ్ చేయటం తప్పు కాదు అని తెలుసుకుంటారు.

మరొక సాధారణమైన అపరాధభావం మరొక గురువుని అనుసరించటం. అర్థం చేసుకోండి, రకరకాల గురువుల పట్ల విభేదం అంటే, అది మీ లోపల జరుగుతున్న విభేదమే. ఇద్దరు నిజమైన గురువుల మధ్య విభేదం ఉండదు. గురువులదరిలో ఉండేది ఒకే శక్తి కాబట్టి విభేదాలు అవసరం లేదు.

నేను ఎప్పుడూ చెబుతుంటాను, అంతా వెతకండి, అన్ని తోటల లోంచీ మంచి పూలని తెచ్చుకొని అందమైన పూలహారాన్ని చేసుకోండి. కాని సమస్య ఏమిటంటే అన్ని తోటలకీ వెళతారు, కాని ఏ తోటలోంచీ పూలు తెంచుకోరు, కానీ ముళ్ళని తెంచుకుంటారు. ఏదో అలా చూస్తూ వెళుతుంటే, విండో షాపింగ్ చేస్తే, మీరు ఏ గురువు దగ్గరా ఏమీ నేర్చుకోలేరు. మీరు నిజాయితీగా చాలా మంది గురువుల దగ్గరకి వెళ్ళి నేర్చుకోదగినవన్నీ నేర్చుకొని మీరు దృఢంగా తయారవ్వగలగాలి. మీకు చాలా విషయాలు తెలిసాక, ఆ పరిణతి వచ్చాక ఒక గురువు దగ్గర స్థిరపడాలి. అప్పుడు మీరు గురువు సహాయంతో లోతుగా వెళ్ళగలుగుతారు. మీరు ఏ గురువు నుంచీ ఏదీ నేర్చుకోలేకపోతే, ఒక గురువు దగ్గరే ఉండిపోవటం మంచిది. అంతమంది దగ్గర నేర్చుకోలేనిది ఒకరి దగ్గర నేర్చుకోవటంలో ఇబ్బంది లేదు. విండో షాపింగ్లా గురువుల దగ్గరకి వెళ్ళటం వృథా. దాని వల్ల వారికి, మీకు సమస్య. గురువుని ఒక బోధకుడిగా మాత్రమే చూస్తే, అతన్ని మార్గంలో చూడకపోతే అతన్ని వదిలేయండి.

దీనికి ఒక కొండ గుర్తు ఏమిటంటే - మీ గురువుని చూడగానే కారణం లేకుండా మీ హృదయం ఆయనకి అంకితం అయిపోతుంది.

తిరిగి జీవించటమే విముక్తి : తిరిగి జీవించటమే విముక్తి. మీలోని అపరాధభావాన్ని వదిలివేయాలంటే తిరిగి అందులో జీవించండి, ధ్యానభావంతో కూర్చోండి. కళ్ళు మూసుకొని మీలోని అపరాధభావాన్ని ఒక దాని తరువాత ఒకటిగా బయటికి తీసుకురండి. ఆ గాయాన్ని తిరిగి మీలోనికి తెచ్చుకోండి. దాని నుంచి తప్పుకోవద్దు. కళ్ళు తెరచి ఆ వివరాలన్నీ పేపర్ మీద రాయండి. వివరంగా రాయండి. మీరు ఆ గిల్ట్ భావం నుంచి విముక్తి పొందుతారు.

తల నుంచి హృదయం దగ్గరకి : కళ్ళు మూసుకొని కూర్చోండి, నెమ్మదిగా, లోతుగా శ్వాస తీసుకోండి. అలా కొన్ని నిమిషాలు చేయండి. అలా చేస్తూ మీ తలని హృదయం లోనికి నొక్కినట్లు ఊహించండి. తల లేకుండా ఉండండి. ఇప్పుడు మీకు తల లేదు. తల లేకుండా ఉన్నారు. మీరు హృదయం నుంచి వాసన చూస్తున్నారు. హృదయం నుంచి శ్వాస తీసుకోవటాన్ని స్పష్టంగా చూడండి. హృదయం నుంచి వినండి. హృదయం నుంచి అనుభవించండి.

నిలబడి హృదయాన్ని మాత్రమే తెలుసుకుంటూ నెమ్మదిగా శరీరాన్ని కదిలించండి, నడవవద్దు. మీరు హృదయం నుంచి కదులుతున్నారు. మళ్ళీ మళ్ళీ తలని మరిచిపోండి. హృదయం నుంచే కదలండి, మీకు తల లేదు.

ఒక చోట నిలబడి శరీరం కదలికలని ఇంకా పెంచండి హృదయం నుంచి మాత్రమే కదలండి, తలని మరిచిపోండి. తల లేని వ్యక్తిగా కదలండి. (కొన్ని నిమిషాల తరువాత) ఎక్కడ ఉన్నారో అక్కడ కూర్చోండి. తల లేకుండా కూర్చోండి. హృదయంతోనే కూర్చోండి. రిలాక్స్ అవ్వండి. (కొన్ని నిమిషాలు అయ్యాక) నెమ్మదిగా చాలా నెమ్మదిగా కళ్ళు తెరవండి.

గమనించండి : ఏ భావాన్నైనా, అపరాధభావాన్నైనా గమనించటం ద్వారా దాని నుంచి విముక్తి పొందవచ్చు. కేవలం గమనించండి. దీన్నే సాక్షి అంటారు. సూఫీలు సహద్ అంటారు. ఇంకేమీ చేయవద్దు. వ్యతిరేకభావాలు ఉన్నప్పుడు ఏం చేసినా తప్పు అవుతుంది. ఆ తరువాత అపరాధభావం వస్తుంది. అటువంటి పరిస్థితుల్లో ఇంకేమీ చేయకుండా కేవలం గమనించండి, దాన్ని చూడండి. అది అక్కడ ఉంది మీరు కాదు. మీరు కేవలం చూస్తున్న వ్యక్తి. అది ఏ విధంగా పోతుందో చూసి ఆశ్చర్యపోతారు. అది అక్కడ ఎప్పటికీ ఉండదు. సహజంగా మనస్సు తన స్థితిని మారుస్తూ ఉంటుంది. కొన్ని నిమిషాలలో అపరాధభావం పోతుంది. అది తన శేషాన్ని కూడా వదలకుండా పూర్తిగా మీ నుంచి వెళ్ళిపోతుంది.

నీకునీవే సర్వశ్రేష్ఠుడివి, ఇక పోల్చుకోవటం ఎందుకు?

భయం, కోరిక, అపరాధం అనేవి వ్యక్తిగత భావావేశాలు. ఇవి కలగడానికి వస్తువు కాని, వేరే వ్యక్తి కాని అవసరం లేదని నా అర్థం. మీరు స్పర్శకి, వాసన, రుచి చూడటానికి అవకాశం లేని ఒక గదిలో కళ్ళుమూసుకుని కూర్చున్నట్టుగా ఊహించుకోండి. అప్పుడు కూడా భయం, కోరిక అనేవి కలుగుతాయి కాని, అసూయకి అవకాశం లేదు. ఇంకొకరితో పోల్చుకుని, అతనంటే అసూయ పడాలంటే వేరొక వ్యక్తి ఉండాలి. అందుకే అసూయ విషయాత్మకమైన భావావేశం. ఒక వ్యక్తి లేదా వస్తువు వల్ల ప్రేరేపింపబడే భావం.

చిన్నకథ : ఒక సాయకాలం, ఓ వ్యక్తి తన భార్యతో పార్కులో బల్ల మీద కూర్చుని ఉన్నాడు. వారిని గమనించకుండా, ఒక యువకుడు, అతని స్నేహితురాలు అదే బల్ల మీద వారి పక్కన కూర్చున్నారు. ఆ యువకుడు ఆమెతో చాలా ప్రేమగా మాట్లాడుతున్నాడు.

ఆ మాటలు విన్న భార్య తన భర్తతో, 'అతను ఆ అమ్మాయిని పెళ్ళి చేసుకుంటానని చెబుతాడేమో, మీరు కొంచెం దగ్గి 'అతన్ని హెచ్చరించండి' అంటుంది. 'నన్ను ఎవరూ అలా హెచ్చరించలేదు. నేను ఎందుకు హెచ్చరించాలి?' అని సమాధానం ఇచ్చాడు, ఆమె భర్త.

పోలికతో అసూయ మొదలవుతుంది. మనం ఎప్పుడూ రూపం, ఆస్తి, జ్ఞానం, పేరు ప్రతిష్ఠ, స్నేహితులు అనే విషయాలలో ఇతరులతో పోల్చుకుంటాం. మనం ఇతరులతో పోల్చుకున్నప్పుడు వారికి మనకంటే ఇంకా ఏదో ఎక్కువగా ఉంది అనుకొని అసూయపడతాం. పోలిక విత్తనం అయితే, అసూయ దానికి కాసే ఫలం.

మనం ఎందుకు ఇతరులతో పోల్చుకుంటాం?

మొదటగా మనని మనం అర్థం చేసుకోలేదు కాబట్టి పోల్చుకుంటాం. మనం ఎవరమో, ఏమిటో అనేది మనకు తెలియదు కాబట్టి పోల్చుకుంటాం. రెండవది పుట్టినప్పటి నుంచి ఇతరులతో పోల్చుకుని మన విలువను నిర్ణయించేట్టు, సమాజం మనకి నేర్పించింది. చిన్నప్పటి నుండి పోలిక మొదలవుతుంది. స్కూలులో గ్రేడింగ్ పద్ధతి వల్ల పిల్లల్లో పోటీ, ఇతరులలో పోలిక అనేవి మొదలవుతాయి.

ఒక అబ్బాయికి లెక్కలు బాగా వచ్చినా లేకపోతే శాస్త్రజ్ఞానంలో ప్రతిభా క్రీడాసామర్థ్యం, ఇలాంటివి కొలవాలంటే ప్రామాణికమైన కొలబద్ధలున్నాయి. కాని మనం ఆ పిల్లవాడి గుణగణాలు కొలిచేటప్పుడు పోలిక అనే స్కేలుతో కొలుస్తాం. 'బహుమానం' అనే పద్ధతిని ప్రవేశపెట్టి ఒక విధంగా పిల్లలనందరినీ శిక్షిస్తున్నాం. ఆ పిల్లవాడు ఇతరులతో పోల్చుకొని తన గురించి తెలుసుకోవడానికి అలవాటుపడతాడు. తను ఏమిటో తనంతట తాను అర్థంచేసుకోలేడు. అతని గురించి తెలుసుకోవడానికి ఇతరుల మీద ఆధారపడతాడు.

చిన్నకథ : ఒక వ్యక్తి న్యాయస్థానంలో ఒక రోడ్డు ప్రమాదానికి సంబంధించిన సాక్ష్యం ఇస్తున్నాడు. హఠాత్తుగా, తాను చెబుతుంది న్యాయస్థాన విలేఖరి రాసుకోవడం గమనించాడు. ఆ వ్యక్తి ఎంత తొందరగా మాట్లాడుతున్నాడో ఆ విలేఖరి అంత వేగంగా రాసుకుంటున్నాడు. ఆ వ్యక్తి 'దయచేసి, అంత వేగంగా రాయకండి, నేను మీ వేగాన్ని అందుకో లేకపోతున్నాను' అని విలేఖరితో అన్నాడు.

మీ గురించి నిర్ణయించే ప్రతీదీ, ఏదో ఒక పోలికపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కాని ఎందువల్ల నీ మనస్సులోకి ఇంకొకరి గురించి ఆలోచన వస్తుంది? ఎందుకంటే నీలోనికి చూసుకొని నీనెవరివో తెలుసుకోలేదు. నీలో ఉన్న ఆనందాన్ని, గొప్ప సామర్థ్యాన్ని నీవు అనుభూతి చెందలేదు కాబట్టి. నీవు ఎలా ఉన్నావో అలా వ్యక్తపరచలేనందువల్ల అసంపూర్ణంగా ఉన్నానని అనుకుంటావు. నీలో శూన్యత, సంపూర్ణత్వం లేనందువల్ల నీవు ఇతరుల కంటే తక్కువ స్థాయిలో ఉన్నానని అనుకుంటావు.

'బంధాలలో తప్పిస్తే ఇంకేదీ లేదు' అని బుద్ధుడు అంటాడు. ఒక కొత్త గ్రహం మీద మీరు ఒక్కరే ఉంటే ఎవరితో పోల్చుకుంటారు? మనం పోల్చుకోవడానికి ఎవరూ లేనప్పుడు మనం మనమే. అర్థం చేసుకోండి, ఇప్పుడు కూడా మీరు ఎవరితోనైనా పోల్చుకోవడానికి కొలబద్ధ ఏదీ లేదు. ప్రతి వ్యక్తికీ ప్రత్యేకత ఉంది. మీరు ఒక సింహాన్ని గుఱ్ఱంతో పోల్చగలరా? మనం ఎప్పుడైనా పువ్వులతో లేదా పక్షులతో లేదా పర్వతాలతో పోల్చుకుంటామా? అలాంటప్పుడు ఇతర మనుష్యులతో ఎందుకు పోల్చుకోవాలి?

ఒక చక్కని బౌద్ధ కథ : ఒక రాజు తన పొరుగు రాజుల కంటే శక్తిమంతుడు అవటానికి ఏదైనా సాధన చెప్పమని అడగటానికి ఒక గురువు దగ్గరికి వెళ్ళాడు. ఆ రాజు గురువు ఎదుట కూర్చుని తాను వచ్చిన పనిని చెబుతాడు. గురువు చాలా ఓపికగా రాజు చెప్పింది విన్నాడు. గురువు రాజుతో 'రాజా! తోటలో గులాబీ మొక్క, గానుగ చెట్టు పక్కపక్కగా పెరుగుతున్న చోటికి వెళ్ళు, నీవు నేర్చుకోవలసింది, అవి నేర్పుతాయి', అంటాడు.

రాజు తోటలోకి వెళ్ళి ఆ రెండింటినీ చూసాడు, కాని అతనికి ఆ రెండు మొక్కల నుండీ ఏమి నేర్చుకోవాలో అర్థం కాలేదు. అతను తిరిగి గురువు దగ్గరకు వెళ్ళి 'మీరు అన్నది ఏమిటో నాకు అర్థం కాలేదు. ఈ మొక్కలు నాకు ఎలా నేర్పుతాయో నాకు అర్థం అవటం లేదు' అని అంటాడు.

ఆ గురువు రాజుని తోటలోకి తీసుకు వెళ్లి,'రాజా ఈ గానుగ చెట్టు, గులాబీ మొక్క చాలా సంవత్సరాల నుండి, పక్కనే ఉన్నా, ఒక్కసారి కూడా గులాబీ మొక్కలా అవ్వాలి అని గానుగ అనుకోలేదు. అలాగే గులాబీ మొక్క, గానుగ చెట్టులా అవ్వాలని అనుకోలేదు. ఒక మనిషి గానుగ చెట్టు స్థానంలో ఉంటే, అతను గులాబీ మొక్కతో పోల్చుకుని ఆ మొక్కని అందరూ శ్రద్ధగా చూస్తున్నారని అసూయపడేవాడు. లేదా ఆ మనిషి గులాబీ మొక్క అయి ఉంటే, గానుగ చెట్టుకేసి అసూయగా చూసి, ఇది ఎంత ప్రశాంతంగా ఉంది, దాన్ని తుంచి ఎవరూ బాధ పెట్టటం లేదని అనుకునేవాడు. ఆ రెండు మొక్కలూ తమ మొత్తం శక్తిని పెరగడానికి ఉపయోగించుకొని, పోల్చుకోకుండా, బాగా వృద్ధి చెందాయి' అని వివరంగా చెబుతాడు.

మీరు ఏ క్షణం పోల్చుకోవడం ఆపేస్తారో ఆ క్షణమే అసూయ మాయమవుతుంది. దానికి బదులు మీలో సంతృప్తి నిండి, సర్వాంతర్యామికి కృతజ్ఞతాభావాన్ని తెలియచేస్తారు. లేకపోతే మీకు ఇతరులంటే అసూయ కలిగి బాధపడతారు. మీరు నిరంతరం మీతో లేదా ఇతరులతో పోట్లాడుతూ ఉంటారు. ఎవరైనా నవ్వినప్పుడు మిమ్మల్ని చూసి నవ్వారనుకుంటారు. ఏ వ్యక్తి అయినా ఇంకొకరితో స్నేహంగా ఉంటే, ఆ వ్యక్తి అంటే అసూయ ఏర్పడుతుంది. మిమ్మల్ని ఎవరైనా బాధపెట్టాలనుకుంటారు. మీ లోపలి అసూయ గాయంలా ఉంటుంది. నిన్ను బాధపెట్టకూడని ఏ పనైనా సరే, మీ లోపలి గాయాన్ని తాకి మీకు బాధ కలిగిస్తుంది.

మీకు బాధ కలిగినప్పుడు లోపల గాయం ఉందని అర్థం చేసుకోండి. మీ బాధకి మరెవరో బాధ్యులు అని అనుకోవద్దు. ఆ గాయం మానాలి, అసూయ కరిగిపోవాలి, అప్పుడు మిమ్మల్ని ఎవరూ బాధపెట్టలేరు. స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోండి, మీరు నిశ్శబ్దంగా అనుమతించకపోతే మిమ్మల్ని బాధించేవారు ఉండరు.

మీలో ఏదో లోపం ఉందని, మీరు ప్రతి ఒక్కరితో పోల్చుకుంటున్నారు. నిజానికి మీ ప్రత్యేకమైన సామర్థ్యం గురించి మీకు ఏ విధమైన భావమూలేదు. మీకు తెలిసిఉంటే ఒక్క క్షణం కూడా సృజనాత్మకంగా పరిపూర్ణంగా ఎలా జీవించాలి అనే దానికి సమాధానం బయటి ప్రపంచంలో వెతకరు. మీకు కావలసిన మేధాశక్తి, విశ్వాసం చురుకైన శక్తి అన్నీ మీలోనే ఉన్నాయి. మీకు భగవంతుడిలా భూమి మీద జీవించే సామర్థ్యం ఉంది. మీ లోపలికి తొంగిచూడండి. పరిశోధించి, పరిశీలించి, మీరు ఎవరో అన్న నిజం తెలుసుకోండి. అప్పుడు పైన చెప్పిన గుణాలన్నీ అప్రయత్నంగా మీ నుండి ప్రసరిస్తాయి.

నీకునేవే సర్వశ్రేష్టుడివి, ఇక పోల్చుకోవటం ఎందుకు?

ఒక పెద్ద నిచ్చెన మీద అందంగా లేదా తెలివిగల వాళ్ళని ఎక్కువ నుంచి తక్కువ ప్రాధాన్యంలో ఒక వరుసలో నిలబడమన్నారు అనుకోండి, ఆ నిచ్చెన మీద మీ స్థానం ఎక్కడో మధ్యలో ఉంటుంది. మీ పైన చాలమంది ఉన్నారు. అలాగే మీ కింద కూడా చాలామంది నిలబడి ఉన్నారు. మీ పైన ఉన్నవారిని చూస్తే అసూయ కలిగి మీరు నిరంతరం వారికంటే ఎక్కువ స్థాయిలో ఉండాలని ప్రయత్నిస్తారు.

మీరు కిందికి చూస్తే ఏమి కనిపిస్తుంది? మీ కింద చాలామంది ఉన్నారు. అంతమందిని చూసి నేను మరీ అంత తక్కువ స్థాయిలో లేను అన్న ఆనందం కలుగుతుంది. మీలో ఆశ చిగురిస్తుంది. ఇక్కడ అసలు పోరాటం మొదలవుతుంది. మీరు పైకి చూస్తే బాధకలుగుతుంది. కిందికి చూస్తే ఆనందం కలుగుతుంది. ఇప్పుడు మీరు నిచ్చెన ఎక్కడం వ్యర్థం అని తెలుసుకున్నా మీరు కిందికి దూకలేరు. మీరు కిందికి దూకేస్తే, ఒంటరిగా మిగిలిపోతారు, మీ పైన లేదా కింద ఎవరూ ఉండరు.

మీరు మీ ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు మీకు అందమైన ఇల్లు, ఒక చక్కని కారు ఉన్నందుకు ఆనందంగా, సంతృప్తిగా అనిపిస్తుంది. కొంతసేపైన తరువాత మీ కారులో బయటికి వెళ్ళి సిగ్నలు దగ్గర ఆగినప్పుడు, పక్కనే ఒక కొత్త మర్సిడెజ్ కారు కనిపిస్తుంది. అప్పుడు ఏమవుతుంది? తక్షణం మీ కారు అంత గొప్పగా అనిపించదు. అప్పుడు మనస్సులో కొత్త కారు కొనుక్కోవాలి, మెర్సిడెజ్ ఎందుకు కొనుక్కోకూడదు? అన్న ఆలోచన వస్తుంది. కొంతసేపటి క్రితం, మీకు ఉన్నవాటితో ఆనందం కలిగింది, కాని ఇంకెవరి కారునో చూసిన తరువాత మీలో అదే కారు ఉంటే బావుంటుంది అన్న కోరిక ప్రవేశించింది. మీరు ఆ కారు యజమాని కోరికని అప్పు తెచ్చుకున్నారు, ఇది పోలిక వల్ల కలిగిన కోరిక.

ఇది తెచ్చిపెట్టుకున్న కోరిక, అవసరం కాదు. ఇలా చేసి చూడండి, మీకు కోరికలు కలిగినప్పుడు, వాటిని నిజాయితీగా విశ్లేషణ చేసుకోండి. మీ హోదాకి అడ్డువచ్చే సమస్యలన్నీ వదిలేసి ఆత్మవిశ్లేషణ చేసుకోండి. మీరు ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు మీ పరువుని వదలకపోతే ఇతరులలో ఉన్నప్పుడు ఎలా వదలగలరు? మనస్సుకి స్వభావసిద్ధంగా సంతృప్తి కలగదు, సంతోషం ఉండదు, వర్తమానంలో ఉండలేరు. మనస్సు భూత భవిష్యత్తుల మధ్య ఊగిసలాడుతుంది. అది వర్తమానంలో ఉండలేదు, ఎందుకంటే ఈ క్షణంలో ఆలోచనలు ఉండవు. అందుకే మనస్సు కోరికల వెంట పరుగెడుతుంది. మనం ఏవి మన కోరికలో, ఏవి ఇతరుల దగ్గర నుంచి తెచ్చుకున్న కోరికలో తెలుసుకోవాలి.

మహావీర అనే జ్ఞానోదయమైన యోగి, జైనమతాన్ని స్థాపించిన గురువు ఇలా అంటారు. ‘నీవు పుట్టినప్పుడు నీకు జీవితకాలం అవసరాలు తీర్చుకునే శక్తిని నీతో పంపిస్తారు.’ నిన్ను భూమి మీదకు పంపే ముందు సర్వాంతర్యామి నీవు సంతోషంగా, సంతృప్తిగా నీ జీవితాన్ని గడపడానికి నీకు కావలసినంత శక్తిని ఇస్తారు. కాని ఈ శక్తిని మీరు తెచ్చిపెట్టుకున్న కోరికలు తీర్చుకోవడానికి వినియోగిస్తే, కోరికలన్నీ తీరడానికి సరిపోయినంత శక్తి మీకు లేదనిపిస్తుంది. మీ సొంత కోరికలు తీరనందువల్ల మీకు అసంతృప్తిగా ఉంటుంది. మీ అవసరాలన్నీ తీర్చుకునే శక్తి మీ దగ్గర ఉంటుంది, కానీ అన్ని కోరికలూ తీర్చుకునేందుకు కాదు. ఒక కోరిక తీరిందంటే ఇంకా ఎన్నో కోరికలు ఇతరుల నుండి తెచ్చిపెట్టుకున్నవి వస్తాయి.

మనం చేయడం, పొందడం, ఉండడం అనే మూడు అంశాల చుట్టూ పని చేస్తాం. జీవించడంలో ఆనందించకుండా, పొందడానికి ఎప్పుడూ పని చేయడమే మన బాధలకి కారణం. చేయడం అనేది పొందడాన్ని చేరుకోలేదు. ఏదైనా ఒక కోరిక తీరడానికి మీరు కష్టపడి పనిచేస్తారు. హఠాత్తుగా ఆ కోరిక మీ మీద పట్టు వదిలేస్తుంది.

రమణమహర్షి ఇలా అంటారు, మనస్సు ఎలాంటిదంటే ఆవగింజని పొందేవరకు అది ఒక పెద్ద పర్వతంలా కనిపిస్తుంది. ఒకసారి దాన్ని పొందిన తరువాత, పెద్దకొండ కూడా ఆవగింజలా కనిపిస్తుంది.’

ఒక కోరిక తీరగానే ఇంకో కోరిక పైకి మీ మనస్సు లాగుతుంది. మొదటిది తీరినందువల్ల మీకు సంతోషించడానికి కూడా సమయం ఉండదు. మీరు, ‘ఈ ఒక్కటి పొందిన తరువాత, నేను హాయిగా ఉన్నవాటితో సంతోషంగా ఉంటాను’ అని అనుకుంటారు. స్పష్టంగా తెలుసుకోండి, మీ మనస్సు అలా చెయ్యనివ్వదు!

జీవితాన్ని సంతోషంగా గడపాలంటే, నిజంగా జీవించాలంటే, పనిచేయడమే సంతోషంగా చెయ్యాలి. అప్పుడు చేయడం, పొందడం, ఉండడం అనేవి వాటంతట అవే జరుగుతాయి.

ప్రకృతి మన అందరికీ ప్రత్యేకతని ఇచ్చింది. ఉదాహరణకి, చైనా దేశపు వెదురు మొలకెత్తినప్పుడు, మొదటి నాలుగు సంవత్సరాలూ అంత పెరుగుదల ఉండదు. ఐదవ సంవత్సరంలో, ఒక్క ఆరు వారాల్లోనే అది 90 అడుగులు పెరుగుతుంది. అంటే మొదటి నాలుగు సంవత్సరాలూ దానిలో ఎదుగుదల లేదని కాదు. ఆ పెరుగుదల కంటికి కనిపించకపోయినా, దాని వేర్లు బలంగా ఎదిగి, ఆ మొక్క త్వరగా పెరిగి పెద్ద చెట్టు అవడానికి తోడ్పడతాయి. ఆ వెదురు పెరుగుదలలాగానే మిమ్మల్ని మీరు కొలుచుకోడానికి మీరు తప్ప వేరెవరూ కొలబద్ద కారు. మీ శక్తినంతా మీతో మీరు పోటీపడటానికి ఉపయోగిస్తే త్వరగా మీరు అభివృద్ధి చెందుతారు.

మొదట భగవంతుడు ఒక కళాకారుడే కాని ఇంజినీరు కాదని అర్థం చేసుకోండి. ఆయన ఒక ఇంజినీరు అయితే ఒక మగమనిషిని, ఆడమనిషిని సంపూర్ణంగా తయారుచేసి, మిగతా మనుషులందరినీ అదే మూసలో తయారుచేసేవాడు. కాని భగవంతుడు ప్రతి ఒక్కరినీ ప్రత్యేకంగా తయారుచేస్తాడు. మీరు ఒక గులాబీ, లిల్లీపువ్వు, ఏదైనా అడవిజాతి పువ్వు, అన్ని పువ్వులే అయినా ఏ పువ్వుకి ఉన్న ప్రత్యేకత దానిది అని గుర్తించాలి. మీ ప్రత్యేకతని మీరు గుర్తిస్తే ఆ పరిమళం నలువైపులా ప్రసరించి అందరినీ ఆహ్లాదపరుస్తుంది.

అది అందం కావచ్చు, లేదా మేధకావచ్చు. దేనిలోనైనా మీ ప్రత్యేకత మీదే. ఎప్పుడైతే మీ ప్రత్యేకతని గౌరవించరో అప్పుడు ఇతరులతో పోల్చుకోవటం మొదలుపెడతారు. మీ శరీరాన్ని ఉపయోగించడమే మీకు ఆనందాన్ని కలిగిస్తుంది. మీ శరీరాన్ని అంగీకరించండి, ఆహ్వానించండి.

నిజానికి అసూయకి గట్టి ఉనికి లేదు. అది చీకటి లాంటిది. చీకటికి స్వతంత్రమైన ఉనికి లేదు. చీకటి అంటే ఏదో ఉంది అని అర్థం కాదు, కాంతి లేకపోడమే చీకటి. అలాగే, అసూయకి స్వతంత్రమైన, బలమైన ఉనికి లేదు. జ్ఞానం లేదా అవగాహన లేకపోవటమే అసూయ.

చిన్నకథ: ఒక వ్యక్తి, తన తల్లికి నచ్చిన అమ్మాయిని భార్యగా చేసుకోవాలని అనుకున్నాడు. అతను తన స్నేహితుని సలహా అడిగాడు. స్నేహితుడు ‘తల్లిలా ఉండే అమ్మాయిని వెతుక్కుంటే మీ అమ్మకు నచ్చవచ్చు’ అని చెప్పాడు. ఆ వ్యక్తి స్నేహితుని సలహా పాటించి, అలాంటి అమ్మాయిని వెతుక్కున్నాడు.

అతను మళ్ళీ స్నేహితుని దగ్గరకు వెళ్ళి, ‘నువ్వు చెప్పినట్టే నేను మా అమ్మలా ఉండే అమ్మాయిని చూసాను. ఆ అమ్మాయి, మాట, నడక, నడవడిక అన్నీ మా అమ్మలాగే ఉంటాయి’ అని అన్నాడు. అయినా ఇంకా విచారంగా కనిపించాడు. స్నేహితుడు, ‘సరే నీకు కావలసిన అమ్మాయి దొరికింది, అయినా ఎందుకు విచారంగా ఉన్నావు’ అని అడిగాడు. ఆ వ్యక్తి, ‘మా నాన్న ఆ అమ్మాయిని ద్వేషిస్తున్నాడు,’ అని సమాధానం ఇచ్చాడు.

పోలికకి అంతు లేదు, అది మన మనస్సులో ఉంటుంది. దానికి నిజమైన ఉనికి లేదు. పోలిక నుండి పుట్టే అసూయకి కూడా ఉనికీ, ఆధారం లేవు. అలాంటప్పుడు ఇతరులనీ, వారి ఘనకార్యాలనీ మనం పట్టించుకోనవసరం లేదు. అప్పుడు పోల్చుకునే సమస్య ఉండదు. ఇది అసూయ కలగకుండా ఉండడానికి మంచి పద్ధతి కాదా? అని కొంతమంది నన్ను అడుగుతారు.

మీ ఆలోచనలను పట్టించుకోనంత మాత్రాన మనస్సు నుండి తప్పించుకోలేరు. మీరు ఇతరులను చూసినా వారివల్ల మీమీద ఏ ప్రభావం లేకపోతే అది సరైన పద్ధతి. చూసేవాటినీ, జరిగే వాటినీ, సమ్మతించి ఆహ్వానిస్తే మీ ప్రశాంతతని ఎవరూ కదిలించలేరు.

చిన్నకథ : ఒక వ్యక్తిని, 'నీకు అదృష్టం అంటే నమ్మకం ఉందా' అని అడిగారు. అప్పుడు అతను, 'తప్పకుండా ఉంది, లేకపోతే మనం ద్వేషించేవారి అభివృద్ధిని ఎలా వివరించగలం' అని సమాధానం ఇచ్చాడు.

మీకు అసూయ కలిగించే దాన్ని నిందిస్తే, అసూయ నుండి విముక్తి పొందరు. మీరు ఏ క్షణం అయితే ఇంకో వ్యక్తిని నిందించడం మొదలుపెడతారో అప్పుడే మీ లోపల ఉన్న గాయాన్ని తెలిసో తెలియకో కప్పిపుచ్చుతున్నారని అర్థం. మీకు ఏ వస్తువు అసూయ కలిగిస్తే దాన్ని నిందించడం వల్ల ఆ వస్తువు నుండి విముక్తి కలుగుతుందేమో కాని, ఇంకొక దాని మీద అసూయ ఆరంభం అవుతుంది. అందని ద్రాక్ష పుల్లన అని అనుకొని వేరొక ద్రాక్షతోటకి వెళ్ళడం. అందుకే అసూయ కలిగించేవాటి నుండి విముక్తి పొందడం, సమస్యకి పరిష్కారం కాదు. మీలో మార్పు కలగడానికి మీరు కృషి చేయాలి.

యోగాను ప్రవేశపెట్టిన 'పతంజలి' అనే మహర్షి, 'ఎవరైనా పరమానందంలో ఉంటే, ఆ ఆనందాన్ని మీరు కూడా అనుభూతి చెందుతారు' అని అంటారు. ఇందులో అసలు రహస్యం ఏమంటే పరమానందం అన్నది, అందరికీ చెందింది. పువ్వు పరిమళం ఎలా వ్యాప్తి చెంది, అందరికీ అందుబాటులో ఉంటుందో అలాగే పరమానందం అన్నది ఎవరైనా అనుభూతి చెందవచ్చు. సూర్యోదయం చూసి లేదా శ్రావ్యమైన గానం విని ఆనందించడం అందరికీ అందుబాటులో ఎలా ఉంటుందో అలాగే మీరు పరమానందం అనుభూతి చెందడానికి అనుగుణం శృతి చేసుకోవడం మీ ఎంపిక.

చిన్నకథ : ఒక వ్యక్తికి తన కష్టాలు మోయలేనంత బరువుగా ఉన్నాయి. అతను 'ప్రతి రోజు' ప్రతి ఒక్కరూ ఎంతో సంతోషంగా ఉన్నారు. నేను ఎందుకు ఇంత బాధపడాలి అని భగవంతునితో మొరపెట్టుకునేవాడు. ఒకరోజు చాలా దుఃఖంతో నేను ఈ బాధను ఇంక భరించలేకపోతున్నాను. దాన్ని తీసేయి. దీనికి బదులు ఇంకొకరి బాధను తీసుకోవడానికైనా నేను సిద్ధమే. అని ప్రార్ధించాడు. ఆ రాత్రి అతనికి ఒక కల వచ్చింది. అందులో భగవంతుడు ఆ గ్రామవాసులందరినీ వారి కష్టాలని ఆయన దగ్గరకు తీసుకురమ్మని చెప్పారు. అందరూ పెద్ద సంచులలో వారి కష్టాలని దేవుడు దగ్గరికి తీసుకుని వెళ్లారు. అప్పుడు భగవంతుడు మీరంతా మీ సంచులని నా చుట్టూరా పెట్టండి, అని అన్నాడు. గ్రామవాసులంతా వారి బాధలని వదిలించుకోవాలని, వారి సంచులను వెంటనే దేవుడి దగ్గర పెట్టేసారు. వారు వారి ప్రార్థనలలో అడిగినట్టు భగవంతుడు ఇప్పుడు మీరు ఏ సంచి అయినా తీసుకోవచ్చు అని అన్నాడు. వెంటనే ప్రతి ఒక్కరూ తమ సంచీని తీసుకుందామని దేవుడి దగ్గరికి పరిగెత్తారు. కలగన్న వ్యక్తి కూడా అందులో ఉన్నాడు.

మొట్టమొదటి సారిగా వారి సంచుల కంటే ఇతరులవి పెద్దవిగా కనిపించి, వారికి ఆనందం కలిగింది. ప్రతి ఒక్కడికీ తన కష్టాలు అలవాటయిపోయాయి, ఎవ్వరు కూడా ఇతరుల తెలియని కష్టాలని తీసుకోవడానికి ఇష్టపడలేదు. కలగంటున్న వ్యక్తికి హరాత్తుగా మెలకువ వచ్చి, 'దేవా నా కళ్ళు తెరిపించినందుకు, నేను నీకు కృతజ్ఞత చెప్తున్నాను. నాకు ఉన్నవి నాకు మంచివి అని తెలుసుకున్నాను. అందుకే నా పరిస్థితులను అలా కల్పించావు'. అని అన్నాడు.

అసూయ వల్ల మీలో మీరే బాధపడతారు. మీ జీవితంలో ఏదో కోల్పోయినట్టు అనిపిస్తుంది. ఆ కోల్పోయింది, పొందడానికి మీ స్వభావానికి వ్యతిరేకంగా ప్రవర్తిస్తారు. ఇదే వంచన ఆరంభదశ. మీరు ఇతరులను అనుకరించి వేరొకరిలా తయారవుతారు. ఇదే విషవలయాన్ని మీరు ఎంత అనుకరిస్తే, అంత మీ సహజస్వభావానికి దూరంగా వెళ్ళిపోతారు. ఇది మరి కొంత అసంతృప్తినీ, అసూయనీ కలిగించి ఇంకా మీ కపటప్రవర్తనని పెంచుతుంది.

ఈ విషవలయంలో నుండి బయటికి రావాలంటే, మీ ప్రత్యేకతను గుర్తించి వ్యక్తపరచటమే. చేసే ప్రతి పనీ నిజాయితీగా చేయండి. ఈ స్వేచ్ఛ అనే కొత్త అనుభూతి మీ ప్రత్యేకమైన యథార్థమైన సృజనాత్మక శక్తిని గుర్తించడానికి సహాయపడుతుంది.

ప్రాచీనసాహిత్యంలో ఒక అందమైన శ్లోకం మాయ తాలూకు శక్తిని గురించి చెప్తుంది. విశ్వం అంతా వ్యాపించి ఉన్న మాయాశక్తి, నీ చేత ఏ పని అయినా చేయించడానికి అసూయని ఒక పరికరంలా ఉపయోగిస్తుంది అని.

భారతదేశం వీధులలో కోతి ఆడించే వారుంటారు. వారి దగ్గర చిన్న కర్ర ఉంటుంది. వారు కర్రను తీయగానే, కోతి వారు చెప్పినట్టుగా ఆడుతుంది. ఆడించేవారు, చేతులని సంజ్ఞలు చేస్తే ఆ కోతి వారి మాట వినదు. ఎప్పుడైనా కర్ర తీస్తాడని తెలిసినా కర్ర తీసుకునే వరకూ చెప్పిన మాట వినదు. కర్ర చేత పట్టుకుని, తిన్నగా నడవమంటే ఆ కోతి అలాగే నడుస్తుంది. ఆ వ్యక్తి మూడుసార్లు గెంతమంటే అలాగే మూడుసార్లు గెంతుతుంది.

అలాగే మాయ అనే శక్తి సమవయస్కుల పైన ఒత్తిడినీ, అసూయనీ కర్రలా ఉపయోగించి మీ చేత ఏ పన్నైనా చేయిస్తుంది. ఇది అహంకారంతో ఆడే ఆట అని అర్థం చేసుకోండి. మీరు పెరగడానికి ఇది అవసరం లేదు. మీ అవసరాలన్నీ తీర్చడానికి లోకంలో కావలసినంత ఆహారం, వస్త్రాలు, ఇళ్ళు, వైద్యం అన్నీ ఉన్నాయి. మీరు ఇంకొకరితో పోటీపడే అవసరం లేదు.

కోపం, ఆశ, దుఃఖం, సొంతంచేసుకోవటం అనే భావావేశాలు, అసూయతో దగ్గర సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. ఈ అసూయ అనే వలయాన్ని ఛేదిస్తే అన్ని చెడు భావావేశాలు కరిగిపోతాయి.

అసూయ కలిగించే దాన్ని నిందించడం వల్ల లేదా అసూయ నుండి తప్పించుకోవడం వల్ల, మనం దాన్ని అధిగమించలేం. అసూయ కలిగినప్పుడు పూర్తిగా తెలుసుకునే తత్వంతో ఉంటే చాలు. అది మాయమవడం మీకు ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తుంది.

బుద్ధభగవానుడు, అసూయ అనే వేరును నాశనం చేసి అంతు లేని శాంతిని ఆనందించు అని అంటాడు.

మీ సహజమైన ఆనందాన్ని దొంగిలించిన అసూయని, పోటీ తత్వాన్ని ద్వేషించటాన్ని తెలుసుకుని నాశనం చెయ్యండి. ఎరుక అనే వెలుగుని ఉపయోగించి ఈ వ్యతిరేక భావావేశాల నీడను తెలుసుకోండి.

అసూయని జయించాలంటే దాన్ని అణచటం లేదా, దాని ఉనికి లేదనుకోవడం కాదని అర్థం చేసుకోండి. దాన్ని వ్యక్తపరిచి ప్రోత్సహించడం కూడా సరైన పద్ధతి కాదు. ఎందుకంటే మీరు అసూయని ఎరుకతో ఎదుర్కోడానికి సిద్ధంగా లేరు కాబట్టి. మీలో అసూయ ఎలా పుడుతుందో గమనించండి. అది అసూయ కలిగించే దాని మీద ద్వేషంగా మారడం చూడండి. మీలో వైఫల్యాన్ని ఎలా సృష్టించి మీ శాంతినీ, ప్రశాంతతనీ ఎలా పోగొడుతుందో గమనించండి.

అసూయ కలిగించేదాన్ని ద్వేషించటం కంటే అసూయని ఎరుకతో చూడండి. దాన్ని కేవలం గమనించండి. దాన్ని శాస్త్రీయదృష్టితో చూడండి. శాస్త్రీయదృష్టి అంటే ఏమిటి? ఒక శాస్త్రజ్ఞుడు ప్రయోగం చేసేటప్పుడు దాని ఫలితం గురించి ఏ విధమైన అభిప్రాయం ఏర్పరచుకోకుండా, కేవలం ప్రయోగంపై దృష్టి పెడతాడు. అతని మనస్సులో ఆ ప్రయోగం ఫలితం మీద ఏదైనా అభిప్రాయం ఉంటే అతను శాస్త్రజ్ఞుడు కాడు. ఎందుకంటే అతనిలో ఉన్న అభిప్రాయం ఆ ప్రయోగాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. మీరు మీ అంతరంగ ప్రపంచ ప్రయోగశాలలో ఒక శాస్త్రజ్ఞులు. మీ మనస్సు ఒక ప్రయోగశాల. ఎరుకతో ఉండి ఏ భేదభావమూ లేకుండా గమనించాలి. మీకు కలిగే భావావేశాన్ని చెడ్డది అని నిందించవద్దు. అలాకాక అసూయ అనేది చెడు భావావేశం అని అనుభూతి చెందితే అప్రయత్నంగా దాన్ని వదిలేస్తారు. అది మీకు అనుభవంలోకి రాలేదు, ఇతరుల నుండి, ఆ భావాన్ని తెచ్చుకున్నారు. అసూయ కలిగించే వాటిని నిందించవద్దు.

అసూయని ఎరుకతో ఎప్పుడు చూస్తారో దానికి ఉనికి లేదని తెలుసుకుంటారు. ఇది జరిగితే అసూయ మిమ్మల్ని వదిలేస్తుంది. మీరు దాన్ని వదిలేయక్కర్లేదు.

చిన్నకథ : ఒక స్త్రీ తన బొమ్మ వేయడానికి, ఒక నిపుణుడైన చిత్రకారుడిని అభ్యర్థిస్తుంది. ఆ చిత్రకారుడు ఆమె చిత్రాన్ని తయారుచేసి, ఆమెకు చూపించి ఎలా ఉందని అడిగాడు.

ఆమె చిత్రాన్ని చూసి, 'బావుంది, కాని దీనికి కొన్ని మెరుగులు దిద్దాలి. నీవు ఒక మెరిసే రవ్వల హారం, ఒక బంగారం చేతిగడియారం, చెవికి పచ్చల లోలకులు, వేళ్ళకి ముత్యపు ఉంగరాలు, వేయాలి' అని అంది. ఆ చిత్రకారుడు, 'ఈ చిత్రం చాలా నిరాడంబరంగా, అందంగా ఉంది, దానికి ఆభరణాలన్నీ వేసి ఎందుకు పాడు చేయమంటారు?' అని అడిగాడు.

'ధనవంతులైన పొరుగుంటివారు, నా ఆభరణాలన్నీ చూసి ఈమెకు ఎన్ని ఆభరణాలున్నాయో అనుకొని వారికి పిచ్చి ఎక్కాలి' అని అంటుంది.

అసూయ అనే నిప్పుని ఎరుకతో ఆర్పకపోతే నిన్ను దహించివేస్తుంది.

అసూయ మీ సహజ స్వభావమైన ప్రేమని ఆనందాన్ని అనుభవించనీయదు. అసూయ అనేది జీవితాన్ని, మిమ్మల్ని సరీగ్గా అర్థం చేసుకోనందువల్ల కలుగుతుంది. మీరు ప్రేమ అనేది, ఎక్కడో బయట నుండి పొందాలని తప్పుగా అర్థంచేసుకున్నారు. అదే కాదు, ప్రేమ అనేది పంచుకోవాలి అనుకుంటారు. పంచితే మీ వాటా ఎక్కడ తగ్గిపోతుందో అని భయపడతారు.

ప్రేమ అనేది మీలో ఉన్న గుణం అని అర్థం చేసుకోవాలి. అది పరిమితమైన పదార్థం కాదు. అది మీ లోపల అంతులేకుండా ఉప్పొంగే భావన. అది మీ సహజ స్వభావం కాబట్టి మీరు దాన్ని అడ్డుకోలేరు, ఎవరూ అడ్డుపడరు. ఒకసారి ప్రేమ ప్రవాహంలా మొదలవుతే, అసూయ, స్వాధీనపరుచుకోవడం అనేవి అసలు ఉండవు. మిమ్మల్ని మీరు ఎలా ఉన్నారో అలా స్వీకరిస్తే, ఇతరులని వారు ఎలా ఉన్నారో అలా స్వీకరించగలరు.

ఈ ధ్యానపద్ధతి మీలో ఉన్న అనంతమైన శక్తిని మీ అందుబాటులో ఉంచి మీకు ఉపయోగపడుతుంది. మనలో అనంతమైనశక్తి ఉందని మనకి తెలియదు. ఈ శక్తిని ఎలా తెచ్చుకోవాలో తెలిస్తే మీ అవరోధాలన్నీ దాటవచ్చు.

ఈ ధ్యానంలో మీ దృష్టిని గొంతు దగ్గర ఉన్న విశుద్ధిచక్రం మీద కేంద్రీకరించాలి. ఇలా చేస్తే విశ్వశక్తి విశుద్ధి చక్రంలో నుండి, మీలోకి ప్రవేశిస్తుంది. మీకు అనంతమైన శక్తిని ఇస్తుంది.

కళ్ళుమూసుకుని నిలబడి విశుద్ధిచక్రం మీద శ్రద్ధ పెట్టండి. ఒక కుర్చీని ఆధారం చేసుకొని మెల్లిగా నడవండి. అతి నెమ్మదిగా మీరు ఎక్కడ నుంచున్నారో అక్కడే నడవాలి.

మెల్లిగా మీ నడక వేగం పెంచండి. అదే స్థానంలో వేగంగా, అతివేగంగా నడవండి. మీకు అసౌకర్యం కలగకుండా ఎంత వేగంగా నడవగలిగితే అంత వేగంగా నడవండి. మీ శక్తికి మించి శ్రమపడకండి. అన్ని వేళలా విశుద్ధి మీద దృష్టి పెట్టండి. విశుద్ధి నుండి శక్తి రావడం గమనించవచ్చు. ముఖ్యంగా గుర్తుపెట్టుకోవలసిన విషయం, మీ వేగం తగ్గించకుండా విశుద్ధి మీద మనస్సు నిలిపి నడవాలి. 20 నిముషాల తరువాత ఆపండి. పది నిముషాలు ఎక్కడి వారు అక్కడే కూర్చుని విశుద్ధి మీద కళ్ళుమూసుకుని ధ్యాస పెట్టాలి. మీరు నడుస్తున్నప్పుడు వచ్చిన శక్తిని ఇప్పుడు మీలోనికి గ్రహించ గలుగుతారు.

జీవన్ముక్తి అంటే వ్యక్తిగతమైన అహంకారాన్ని సర్వాంతర్యామిలో కరిగిపోయేలా చేయటం

మన గురించి మనం అనుకునేదానితోనే, మనను ఇతరులతో పోల్చుకోవటం అనేది మొదలవుతుంది. మన ప్రత్యేకతను తెలుసుకుంటే మనలో అసూయ మాయమౌతుంది. అప్పుడు మనం ఇంకొక సమస్యను సృష్టించుకుంటాం. మనం చాలా ప్రత్యేకమైనవారమని నమ్మి దాన్ని తీవ్రంగా తీసుకుంటాం.

గంభీరత అంటే అన్నీ వదిలేసి ఒక దానికి అనవసరమైన ప్రాధాన్యాన్ని ఇవ్వడం. జీవితం అనేది ప్రతి క్షణం జరుగుతున్న నాటకం అని తెలియకపోవటం వల్ల, జీవితం నుండి ఎక్కువ ఆశించడం వల్ల గంభీరత అనేది కలుగుతుంది.

చిన్నకథ : ఇద్దరు అబ్బాయిలు సముద్రపు ఒడ్డున ఇసుక గూళ్ళు కట్టుకుంటున్నారు. ఇద్దరూ పోట్లాడుకొని, ఒక అబ్బాయి కోపంతో మరొక అబ్బాయి ఇసుక గూడును కూల్చాడు. ఆ అబ్బాయి రాజుగారి దగ్గరకు వెళ్ళి ఫిర్యాదు చేశాడు. ఆ ఇసుక గూడును గురించి ఆ అబ్బాయి పడుతున్న ఆందోళనను చూసి రాజు గట్టిగా నవ్వాడు. అది చూసి రాజుగారి సలహాదారు అయిన బౌద్ధ సన్యాసి రాజును చూసి నవ్వాడు. అతను ‘రాజా! నీవు నిద్రపోకుండా మీ రాతి భవనాల గురించి యుద్ధాలు చేసుకొనేటప్పుడు ఆ అబ్బాయిలు ఇసుక గూళ్ళని గురించి పోట్లాడుకుంటే ఎందుకు నవ్వుతారు?’ అని రాజును అడిగాడు.

ఇసుక గూళ్ళను గురించి మనం తీవ్రంగా తీసుకుంటున్నాం. ఆ అబ్బాయికి ఆ వయసులో ఇసుక గూడు చాలా విలువైనది. మన వయసుకు రాతి భవనాలు విలువైనవి. అదీ అంతే, అది ఇసుక గూడైనా, రాతి భవనమైనా రెంటి వెనక ఉన్న తీవ్రత ఒకటే. వస్తువు వేరు కావచ్చు కాని తీవ్రత ఒకటే. అందుకే పిల్లలు ఇసుక గూళ్ళను గురించి పోట్లాడుకుంటే నవ్వకండి.

గంభీరత వలన జీవితంలో స్వేచ్ఛని, వికాసాన్ని పోగొట్టుకుంటున్నారు. అది మిమ్మల్ని చైతన్యరహితంగా చేస్తుంది. మీ ఆలోచనాశక్తిని అణిచివేసి, మీరెప్పుడూ ఉపయోగించే పద్ధతినే పట్టుకొని వేలాడే విధంగా చేస్తుంది.

మరో చిన్న కథ : ఒక జెన్ గురువుగారి ఆశ్రమంలోని శిష్యుల్లో ఎవరు తోటను అందంగా ఉంచగలరని ఒక పోటీ నిర్వహించారు. ఒక శిష్యుడు చాలా గంభీరంగా ఉండేవాడు. అతను ఈ పోటీని తీవ్రంగా తీసుకుని, తన తోటని శుభ్రంగా పొందికగా, బాగా అందంగా తయారుచేశాడు. గడ్డిని సమానంగా కత్తిరించాడు. పొదలను కూడా అందంగా కత్తిరించాడు. తనకే మొదటి బహుమతి వస్తుందనే గట్టి నమ్మకంతో ఉన్నాడు.

గురువుగారు పోటీ రోజున అన్ని తోటల్నీ పరిశీలించి ర్యాంకులని నిర్ణయించారు. గంభీరంగా ఉండే శిష్యుని తోటకు చివరి ర్యాంకు వచ్చింది. అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు. ఆ శిష్యుడు ఉండబట్టలేక గురువుగార్ని గురుదేవా! నా తోటలో ఏ లోపం ఉంది? ఎందుకు అన్నిటి కంటే తక్కువ చేశారు? అని అడిగాడు. గురువు అతనిని చూసి 'రాలిపోయిన ఆకులు ఏవీ? అవి లేకపోతే తోటకు జీవం లేనట్టే కదా!' అని సమాధానమిచ్చారు.

గంభీరత సహజత్వాన్ని అణచివేసి, సృజనాత్మకతను నాశనం చేస్తుంది. మీరు ఏదైనా పనిని తేలికగా తీసుకొని, హాయిగా చేస్తే, మీ ఆలోచన, నిర్ణయించే సామర్థ్యం, అప్రయత్నంగా పెరుగుతాయని శాస్త్రం నిరూపించింది. అదే పనిని గంభీరంగా చేస్తే, మనసు మందకొడిగా తయారవుతుంది. మీరేదయినా చాలా సీరియస్గా తీసుకొని, ఫలితానికి ఎక్కువ ప్రాముఖ్యాన్ని ఇస్తే మీరు ఆ పనిని చేయగలిగిన స్థాయిలో చేయటం లేదని అర్థం.

మీరు పనికి ప్రణాళిక తయారుచేసి, దాన్ని గురించి బాగా ఆలోచించాలి. ఆ పనిని గంభీరంగా కాకుండా నిజాయితీగా చేయండి. గంభీరతా నిజాయితీ ఒకటి కావు. నిజాయితీగా అంటే చేసే పనిని ఉత్సాహంగా, చురుకుగా చేయాలి. ఫలితం గురించి ఎక్కువ ఆలోచించకుండా పని శ్రద్ధగా చేయాలి. గంభీరంగా ఉంటే సంతోషించలేరు, నవ్వలేరు. మీరు గంభీరంగా ఎలా నవ్వగలరు? మీరు ప్రేరణకు స్పందించగలిగి ఉండాలి.

స్పందించడమంటే, మీరు అన్నీ తెలిసిఉండి, సమర్థంగా ఉండటం. అంటే కపటంగా ఉండమని అర్థం కాదు. దేనికైనా 'చేయను' అని చెప్పలేకపోవటం స్పందించడం కాదు. అది అసలైన అహంకారం. ఏ వ్యక్తి అయితే అవసరమైనపుడు కాదని చెప్పలేడో అతను అహంకారి. స్పందించడం అంటే ఎప్పుడు జెస్, ఎప్పుడు కాదు అని స్పష్టంగా చెప్పగలగటం. ఆ నిర్ణయాన్ని నిజాయితీగా, ధైర్యంగా అమలుపరచాలి.

పరిపూర్ణత అనేది మీ మనసులో నుండి వస్తుంది. అదే మీ లక్ష్యం అవుతుంది. అదే మీ లక్ష్యంగా పని చేస్తారు. ఆవిధంగా చేస్తే అది నిర్జీవంగా తయారవుతుంది. దానినే సంపూర్ణత్వంతో, హృదయపూర్వకంగా చేస్తే అది లోతైన అనుభవం అవుతుంది. వచ్చే ప్రతిఫలం అందంగా ఉండి, మీకు ఆనందాన్ని కలిగిస్తుంది. అప్పుడు మీరు ఎం చేసినా, సృష్టితో అనుసంధానంలో ఉంటారు. మీరు ఏది చేసినా పూర్తిగా సంపూర్ణత్వంతో చేస్తే అది పరిపూర్ణత్వం అవుతుంది. అప్పుడు మీరు కచ్చితంగా ఉండాలి అనే విషయం గురించి బాధపడరు. కచ్చితంగా ఉండాలి, అనేది మీకు సంతోషాన్నివ్వదు. అది మీ అహంకారాన్ని తృప్తిపరుస్తుంది. చివరికి మీకు సంతృప్తిగా అనిపించినా, అది మీ అహంకారం తృప్తి పొందడమే గాని ఆత్మ సంతృప్తి మాత్రం కాదు. అన్నీ కచ్చితంగా ఉండాలి అనేవారు పెద్ద అహంకారులని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. వారు సంపూర్ణంగా ఉండడాన్ని కోల్పోతారు. దేనిలోనైనా లోతుగా ప్రవేశించినప్పుడు సంపూర్ణత్వ అనుభూతి పొందవచ్చు. కచ్చితం అనేది మీ మనసులోనిది కాబట్టి దాని అర్థం మారుతూ ఉంటుంది.

ధైర్యంగా తప్పులు చేయండి. గంభీరంగా ఉండే వ్యక్తులు తప్పులు చేయడానికి భయపడతారు. వారు ప్రతిదాన్నీ సీరియస్‌గా తీసుకుంటారు. వారు తమనుగురించి ఎక్కువగా ఆలోచిస్తారు. వారికి తప్పులు చేస్తే వేలెత్తి చూపిస్తారనే భయం ఉంటుంది. చిన్న తప్పులు చేయడానికి భయపడేవారు, పెద్ద తప్పులు చేస్తారని నేనంటాను.

నిజానికి మీరు తప్పులు చేసినప్పుడు ఎవరైనా వేలెత్తి చూపితే మీరు భరించలేరు. మీ సున్నితత్వం వల్ల మీ అహంకారం దెబ్బ తింటుంది కనుక, మీరు తప్పు చేయకుండా ఉండడానికి ప్రయత్నిస్తారు. మీరు అచేతనంగానే మీ అహంకారాన్ని రక్షించుకోవడానికి నిరంతరం ప్రణాళికను తయారుచేసుకుంటారు. మీరు చెప్పే కారణాలు వేరుగా ఉంటాయి. మీరు అబద్ధం చెబుతున్నారని కాదు, మీ అహం అంతర్లీనంగా ఎలా పని చేస్తుందో మీకు తెలియదు.

తప్పులు చేయడం తప్పు కాదు, నిజానికి మీరు కొన్ని తప్పులు చేయడం వల్ల, తప్పులు ఎలా చేయకుండా ఉండాలో అనుభవంతో స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. తప్పులు చేయడం వల్ల ఎంత నేర్చుకుంటారో, అంత ఎక్కువ తప్పులు చేయకుండా ఉండడమనేది తెలుసుకుంటారు. తప్పులు చేస్తామేమో అనే ఆలోచన లేకుండా మీకున్న తెలివితేటలతో ఉత్సాహంగా పని చేయండి. ఏ క్షణాన తప్పు చేస్తున్నామనే భావం మీలో కలిగిందో అప్పుడే మీ అహంకారం దెబ్బ తింటుందన్న బాధ మీలో కలిగిందని గ్రహించండి.

మీ అహం దెబ్బ తింటుందనే విషయం పట్టించుకోకపోతే, ఏది చేయడానికైనా మీకు ధైర్యం ఉంటుంది. నిజంగా బాధపడేది, మీ అహం ఎక్కడ దెబ్బ తింటుందోనని. మీకు అహంకారం లేకపోతే, స్వేచ్ఛగా, ధైర్యంగా ఏ పనైనా చేయగలరు. ఇంకా ఎక్కువగా అన్వేషించడానికి ఇష్టపడతారు. ఆశ్చర్యంలో మునిగి ఉన్నప్పుడు మీరు కొత్త సృష్టి చేయగలరు. మీరు అహంకారంతో నిండి ఉంటే దేన్ని సృష్టించలేరు. ఒక వేళ సృష్టించినా అది నిర్జీవంగా ఉంటుంది. అది ఒక ప్లాస్టిక్ గులాబిలా కచ్చితంగా ఉన్నప్పటికీ పరిమళమూ, జీవమూ లేకుండా ఉంటుంది.

మీరు ఎవరని అనుకుంటున్నారో అది మీరు కాదు ఒక కళాకారుడు ప్రేమతో ఏదైనా సృష్టిస్తే, ఆ సృష్టికి ఒక ప్రత్యేకమైన అందం ఉంటుంది. తన అహంకారంతో సృష్టిస్తే దానిలో జీవం ఉండదు. మీరు సృష్టితో అనుసంధానంలో ఉంటే మీకు జీవితంలో ప్రతి ఒక్కటీ సర్వాంతర్యామితో నిండి ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది. ఆ స్థితిలో మీకు కావాల్సింది దొరుకుతుంది. మీరు సృష్టితో ఒకే శ్రుతిలో ఉన్నారు కాబట్టి మీ జీవితం అద్భుతంగా ఉంటుంది. దీన్నే సృష్టి సమకాలీనత అంటారు.

ఒకటి అర్థం చేసుకోండి, మీరు సృష్టితో అనుసంధానంలో ఉన్నప్పుడు అత్యాశతో అన్నీ కావాలని అనుకోరు. అడగక ముందే కావలసినది ఆ సర్వాంతర్యామి ఆ క్షణంలో మీకిస్తాడు. ఏది కావాలనుకుంటే అది దొరుకుతుంది అని దాని అర్థం. మీరు సర్వాంతర్యామికి ఎంత దగ్గరైతే అహంకారం అంత తగ్గిపోతుంది. మీకెంత అహంకారం తగ్గుతుందో సర్వాంతర్యామికి అంత దగ్గరగా వెళతారు.

మన జీవితంలోని సంఘటనలు తర్కం ఆధీనంలో ఉన్నాయని మనలో చాలా మంది నమ్ముతారు. కాని జీవితం తర్కానికి అందనిదని మన జీవితం పదేపదే గుర్తు చేస్తుంది. ఈ విషయం మీ కుటుంబసభ్యులలో ఎవరైనా చనిపోయినపుడు లేదా ఏదైనా అనుకోని సంఘటన జరిగినపుడు, మీకు గుర్తొస్తుంది. మీ ఉద్యోగం పోతే జీవితం మీ అధీనంలో లేదని తెలుస్తుంది. అపుడు జీవితం మీ తర్కానికి అతీతమైనది అని తెలుసుకొని, మీరు సత్యాన్వేషణ మొదలు పెడతారు.

మీరు పట్టణంలో నివసిస్తుంటే, మీ దినచర్యలో ఏ మార్పూ ఉండదు. ఉదయం నుంచి రాత్రి వరకు ఎలా గడుస్తుందో మీకు తెలుసు. ఎక్కడికి వెళ్తారో ఏం చేస్తారో, ఏం చేయరో, ఎప్పుడు ఏం తింటారో, మీకు తెలుస్తాయి. మీ అహంకారం మీకు ఆలోచనను కలిగిస్తుంది. తర్కం, జీవితం మీ అధీనంలో ఉన్నదనే భావనను కలిగిస్తుంది. మీ తర్కానికి అందని ఏ సంఘటనైనా మీ జీవితంలో జరిగితే మీరు తట్టుకోలేరు. ఏం చేయాలో మీకు తెలియదు. బాధతో మీరు కుంగిపోతారు. మీరు ఒక ముఖ్యమైన నిజాన్ని, అంతిమరహస్యాన్ని అర్థం చేసుకోవాలి. మీ వల్ల అన్ని పనులూ సవ్యంగా జరుగుతున్నాయని ఎప్పుడూ అనుకోకండి. మీరున్నా, లేకపోయినా, జరిగేవి సవ్యంగా జరుగుతాయి. ఇది ముఖ్యమైన రహస్యం. మీ వల్ల అన్ని పనులూ సవ్యంగా జరుగుతున్నాయని మీరనుకున్నంతకాలం, మీరు నిరంతరం అహంకారంలో ఉన్నారని తెలుస్తుంది.

జీవితానికి ఒక ఉద్దేశం ఉందని దాని వెంట పరుగెడితే, 'మీరు అహంకారం గల వ్యక్తి' అని ఉపనిషత్తులు చెబుతున్నాయి. ఉద్దేశరహితమైన జీవితపు అందాన్ని ఎప్పుడు గ్రహిస్తారో, మీ అహం మిమ్మల్ని వదిలేస్తుంది. మీ గురుదేవులు మీ జీవితం ఉద్దేశరహితమైందని మీకు తెలియజేస్తారు. మీరింతవరకు ఏది ఉపయోగం కలదని అనుకుంటున్నారో, అది నిజానికి ఉపయోగకరమైంది కాదు. అహంకారం గల వ్యక్తి జీవిత ఉద్దేశాన్ని గురించి వెతుకుతూ, అసలు నిజాన్ని గ్రహించలేదు. మీరింత కాలం మనసు అనుకున్న దానికి నిజమైన ఉనికి లేదని, మరణం మీకు స్పష్టంగా చెబుతుంది. మీ జీవితం ఉద్దేశరహితమైందని తెలుసుకున్నప్పుడు మీలో కొత్త చేతనశక్తి వికసించడం ప్రారంభమౌతుంది. ఏ క్షణమైతే మీరు సాధించవలసింది ఏమీ లేదనే అనుభవం కలుగుతుందో, మీరు రక్షిస్తున్నవి రత్నాలు కాదు రాళ్ళు, జీవితంలో సాధించిన గొప్ప పనులన్నీ కేవలం ఆట వస్తువులని తెలుసుకొని, జీవితం ఉద్దేశరహితమైంది అని అర్థంచేసుకుంటారు. అహంకారాన్ని వదిలేసినప్పుడు జీవిత దివ్య ఉద్దేశాన్ని అర్థంచేసుకుంటారు. సర్వాంతర్యామి ఆడే నాటకం లేదా భగవంతుని లీలలు మీకు అర్థమౌతాయి. మీరు జీవితానికి ఏదో ఉద్దేశం ఉందని ఆలోచిస్తూ ఏదైనా సాధించాలని ప్రయత్నిస్తే అసలు జీవితాన్ని కోల్పోతారు.

జీవితమే మార్గం, లక్ష్యం. మీకు లక్ష్యం ఉంటే పరుగులు తీస్తారు. మీ పాదాలు నేల మీద ఆనవు. ప్రకృతిలోని అందాన్ని అనుభవించలేరు. లక్ష్యాన్ని వదిలేస్తే మీకు మార్గం కనిపిస్తుంది. మీకు జీవితం ఉద్దేశరహితమైందని అర్థమైనప్పుడు జీవించడం అనే దానికి అర్థం తెలుస్తుంది. అంత వరకు మీరు జీవన్మృతులు. ఆసుపత్రిలో అచేతనంగా ఉన్న వ్యక్తి, సత్యాన్ని తెలుసుకొని వ్యక్తి - ఇద్దరూ చేతనస్థితిలో జీవించరు. గురువు మీకు ఈ సత్యాన్ని తెలియజేస్తాడు. లక్ష్యాన్ని వదిలేసి జీవితాన్ని ఆనందించండి. దీని మీదే పదేపదే ధ్యానం చేయండి. మీలో సత్యం ఉదయించి నిత్యానందం అనే పుష్పం వికసిస్తుంది. నిత్యానందమే జీవితానికి అర్థం.

మీరు చాలాసార్లు ఎవరైనా ఏమైనా చెప్తే, మీలో మొదటిసారి కలిగే ప్రతిచర్య 'కాదు' అనే భావం. మీరు 'కాదు' అని చెప్తే, మీ అహం సంతృప్తి చెందుతుంది. మీరు లోపల గట్టిగా, దృఢంగా ఉన్నారని అనుకుంటారు. మీరు 'అవును' అంటే మీరు కరిగిపోయినట్టు, లోబడినట్టు అనిపిస్తుంది. మీ అహం అణకువగా అనిపించి, అసౌకర్యం కలిగించడం వల్ల మీరు కాదు అని చెప్తారు. అందుకే మీరు ఇంట్లో, పాఠశాలలో, ఆఫీసులో, డ్రైవ్ చేసేటప్పుడు రూల్సు పాటించకపోతే మీకు చాలా బాగుంది అనిపిస్తుంది. మీరు రూల్సుకి 'కాదు' అని చెప్తే మీ అహానికి బలం వస్తుంది. ఇది చిన్న పిల్లలలో చూడవచ్చు. ఏ క్షణంలో అయితే వారికి కొన్ని వస్తువులు అవసరం లేదని చెప్తామో, అవే అడగటం మొదలుపెడతారు.

మీరు అహం కోసం జీవించాలనుకుంటే, మీ జీవితాన్నీ, ఇతరుల జీవితాలనీ నరకం చేస్తారు. చాలాసార్లు మీరు పడేకష్టాలు ఇతరులు కల్పించినవి కావు. మీకు తెలియకుండా కల్పించుకున్నవి. వాటి వల్ల మీరు ఏ లాభమూ పొందకపోవచ్చు. మీ అహాన్ని నిరూపించుకోవడానికి మీరు ఆ కష్టాలను సృష్టించుకొంటారు.

నిత్యజీవితంలో ప్రతివ్యక్తీ తను అసామాన్యమైన వాడినని అనుకుంటాడు. మీరు ఎక్కువ కష్టాలు అనుభవించానని అనుకుంటే, మీరు అలాంటి జీవితాన్ని గడిపినందుకు మీ అహం తృప్తి చెందుతుంది. మీ శత్రువు పెద్దగా ఉంటే మీరు పెద్దగా ఉన్నారని అనుకుంటారు. మీ శత్రువు చిన్నగా ఉంటే, మీరు చిన్నగా ఉన్నానని అనుకుంటారు. అదే కారణం వల్ల, మీకు పెద్ద కష్టం వస్తే, మీకు బావుంటుంది. మీ అహంకారం తృప్తి చెందుతుంది. మీ జీవితాన్ని మీకొచ్చిన కష్టంతో కొలుస్తారు. తెలియకుండా మీరు ఇతరులనీ, మిమ్మల్నీ కూడా చిత్రహింస పెట్టుకుంటారు. ఈ లోకంలో ప్రతి వ్యక్తి తాను అసాధారణమైన వ్యక్తి అని అనుకుంటాడు.

చిన్నకథ : భారతదేశంలో చాలా అహంకారి అయిన ఒక రాజు ఉండేవాడు. అతని అహం ఎంత పెరిగిందంటే అతడు "నేను భగవంతుడు చేసే ప్రతీదీ చేయ్యగలను, నేను భగవంతుని కంటే గొప్పవాడిని" అని బహిరంగంగా చెప్పేవాడు. అతన్ని ఎవరైనా వ్యతిరేకిస్తే, వారిని వెంటనే చంపేయమని ఆజ్ఞాపించేవాడు.

ఆ రాజ్యంలో జ్ఞానోదయం పొందిన ఒక గురువు ఉండేవారు. అతడు రాజధానికి వచ్చినప్పుడు ఆ రాజు అహంకార స్వభావాన్ని తెలుసుకొని, ఆ రాజుకు సత్యం ఏమిటో చూపిద్దామనుకున్నాడు. అతడు ఆస్థానానికి వెళ్ళి 'రాజా, నువ్వు సర్వాంతర్యామితో సమానం. నువ్వే సర్వాంతర్యామివి' అని రాజుని పొగడసాగాడు. రాజు సంతోషించి, 'అవును. మీరు చాలా తెలివిగల వారిలా కనిపిస్తున్నారు. ఇంకా మీరు ఏం తెలుసుకున్నారో మాకు చెప్పండి.' అని అన్నాడు. గురువు 'ఓ రాజా, నేను నీకు ముఖ్యమైన ఒక విషయం చెప్పాలి. భగవంతుడు కూడ చెయ్యలేని పనులు కొన్ని నువ్వు చెయ్యగలవు' అని రాజుతో అన్నాడు. ఇప్పుడు రాజు గర్వంతో ఉబ్బిపోసాగాడు. అతడు గురువుతో 'దయచేసి సర్వాంతర్యామి చేయలేని పని, నేను చేయగలిగింది. ఏమిటో చెప్పండి' అని అన్నాడు. గురుదేవుడు ‘ఓ రాజా, నీకు ఎవరి మీదైనా కోపం వస్తే వారిని నీ రాజ్యం నుండి బయటికి పంపించగలవు. కాని భగవంతుడు అలా చేయలేడు’ అని రాజుతో ప్రశాంతంగా అన్నాడు. సర్వాంతర్యామి ఆయన రాజ్యంలో నుండి మనని బయటకు పంపించలేదు.

మీరు సామాన్యమైన వారా, కాదా, అని తెలుసుకోవడానికి ఈ చిన్న ప్రయోగం చేయండి. మీకు అసాధారణమైన వ్యక్తిని అని అనిపిస్తే, స్పష్టంగా తెలుసుకోండి, మీరు సామాన్యమైన వ్యక్తి. మీరుసామాన్యులు అని అనిపిస్తే, మీరు అసాధారణమైనవారు.

మీరంతా ప్రతిరోజు జీవితంలో వేరు, వేరు ముసుగులు వేసుకుంటారు. మీ తల్లి కోసం ఒక ముసుగు, తండ్రి కోసం మరొక ముసుగు, మీ యజమాని కోసం వేరొకటి వేసుకుంటారు. మీరు వ్యక్తులు కాబట్టి సరైన ముసుగులు వేసుకుంటే అంతా సరిగ్గానే ఉంటుంది. మీరు ఏ వ్యక్తి కోసమైనా తప్పుడు ముసుగు ఉపయోగిస్తే, అక్కడ మీ అహం అడుగుపెట్టిందని తెలుసుకోండి.

మీరు చేయవలసింది కేవలం సామర్థ్యంతో ముసుగులు మార్చుకుంటూ, వేడుకని ఆనందించడమే. అప్పుడు మీరు ఒక ప్రేక్షకుడు మాత్రమే. మీరు ముసుగుకి అతీతమైన వ్యక్తి అని తెలుసుకున్నప్పుడే అలా చేయగలరు. లేకపోతే ముసుగుతో వివేకం పోగొట్టుకొని, జీవితంలోని మాధుర్యాన్ని కోల్పోతారు. మీరు ముసుగులనే ఉపయోగిస్తున్నారు అని తెలుసుకున్నప్పుడు మిమ్మల్ని కోరికలు వదిలేస్తాయి. మీరు పెద్ద అవగానే, బొమ్మలు ఎలా వదిలేస్తారో, అలా ఈ ముసుగులని వివేకంతో, అవసరమైనప్పుడు వాడుకుంటే వాటి మీద కోరిక ఉండదు.

మీరు బలమైన అహంకారం గల వ్యక్తి అయితే, మీ మనస్సు ఎప్పుడూ సంఘర్షణతో అసంతృప్తిగా ఉండి, మీకు నరకం చూపిస్తుంది.

సంతృప్తి కలిగితే మీకు పరిధి ఉండదు. అందుకే మీకు సంతోషం లేదా బ్రహ్మానందం అక్కర్లేదు. మీకు పరమానందం కావాలని ఎప్పుడూ ఆలోచించరు. లేదా నిజానికి మీకు సంతోషం అన్నా, బ్రహ్మానందం అన్నా భయం. మీరు ప్రశాంతంగా ఏ బాధా లేనప్పుడు మిమ్మల్ని గమనించండి. మీకు ఆలోచించడానికి ఏమీ లేనప్పుడు ఏదో కోల్పోయాను అనుకుంటారు. మీరు గట్టిగా ఆలోచించడానికి ఏదైనా లేకపోతే మీ అంతరంగంలో తీర్చిదిద్దిన పరిధి ఉండదు. మీరు కష్టకోణాన్ని తాకినప్పుడే మనసుకి ఉనికి ఉంటుంది. మీకు తగినంత బాధలేకపోతే, గుర్తింపు లేదా పరిధి ఉన్నట్టు అనిపించదు. కొంచెం లోతుగా చూస్తే, మీకు ఆలోచించడానికి ఏ బాధా లేనప్పుడు మీకు ఒంటరిగా ఉన్న భావన కలుగుతుందన్నది అర్థమౌతుంది. మీరు అలాగే ఉన్నానని అనుకుంటారు. ఎందుకంటే మనసు స్వభావసిద్ధంగా చెడువాటినే గుర్తుంచుకుంటుంది. మనసు ఎక్కువ ఆలోచనలను పుట్టించి వృద్ధి చెందుతుంది. అది బాధనూ, అసంతృప్తినీ, అసంత్రుప్తినీ, స్పష్టంగా గుర్తిస్తుంది. ఆనందానికి పరిధి లేదు. మీరు ఆనందంగా ఉన్నప్పుడు మీకు పరిధి ఉన్నట్టు అనిపించదు. మీకు ఎప్పుడు పరిధి లేదు అని అనిపిస్తుందో అప్పుడు ఆనందస్థితిలో సంతోషంగా సంతృప్తిగా, ఉంటారు.

బాధ లేకుండా మీ అహంకారానికి ఉనికి లేదు. అహంకారానికి బాధ పునాది. ఈ ముఖ్యమైన విషయం మీరు అర్థంచేసుకోవాలి. మీరు ఎప్పుడు అహం బాధ వల్ల కలత చెందుతుందని అనుకుంటారు. కాదు అహం బాధవల్ల పెరుగుతుంది. ఇంకొక ముఖ్యమైన విషయం మీ బాధ తక్కువగా ఉంటే మీకు అహంకారం తక్కువగా ఉంటుంది. మీరు చాలా చిన్నగా అనిపించి, మీ బాధని పెంచుకుని, మీకు గుర్తింపు వచ్చింది అని అనుకుంటారు.

బాధ తక్కువైతే, అహంకారం తక్కువగా ఉంటుంది. మీరు ఎక్కువగా బాధపడితే, మీ అహంకారం దృఢంగా అవుతుంది. అందుకే ఎప్పుడూ మీ బాధని గొప్పగా చెప్పుకుంటారు. కొన్నాళ్ళ తర్వాత అతిశయోక్తిగా చెప్పినట్టు మరిచిపోతారు. అదే అసలు సమస్య. అప్పుడు మీరు అదే వలలో చిక్కుకుంటారు. “మీరు లేదు నా జీవితం తెలియదు, నా బాధ తెలియదు” అని అంటారు. కాని మీరు కల్పించుకున్న వలలో మీరు చిక్కుకున్నారని స్పష్టంగా తెలుసుకోండి.

మీకు అహంకారం ఉంటే మీరు ఆనందంగా ఉండలేరు. అద్దం ముందు నిలబడి తయారైన మిమ్మల్ని చూసి ఇతరులు ఆనందిస్తారు. కానీ మీరు మిమ్మల్ని చూసుకుని ఆనందించలేరు. అహంకారం లేని వ్యక్తి అంటే ఎవరైతే తన శరీరం, మనసు వల్ల గుర్తింపు పొందరో, అతను ఆనందించగలడు. మీది అన్న భావన కలిగినప్పుడు ఆనందించలేరు. ఏ వస్తువుైనా, ఏ బాంధవ్యమైనా మీది అని అనుకుంటారో, దాన్ని ఆనందించడానికి మీరు స్వాతంత్య్రాన్ని కోల్పోయినట్టే.

నేను దక్షిణభారతదేశంలో, తమిళనాడులో ఉన్నప్పుడు జ్ఞానోదయం పొందిన తర్వాత జరిగిన సంఘటన. నేను ఓ సాయంత్రం అడవిలో హాయిగా కూర్చుని ఉన్నాను. ఆలోచనారహితంగా ఉన్నాను. నా ఎదురుగా 3 అడుగుల దూరంలో ఓ పెద్ద పాము పడుకుని ఉంది. నా కళ్ళు ఏ విధమైన సమాచారాన్నీ గ్రహించటం లేదు. కాబట్టి నాలో భయం లేదు. నేను కూర్చోని ఉన్నాను. అలాగే త్రాచుపాము కూడా హాయిగా, సుఖంగా పడుకుని ఉంది.

నేను నెమ్మదిగా ఈ లోకంలోకి వచ్చిన తర్వాత, నా మనసులో 'అక్కడ ఒక పాము ఉంది' అన్న ఆలోచన వచ్చింది. తర్వాత 'ఇక్కడ నుండి వెళ్ళిపోవాలి' అన్న మరొక ఆలోచన వచ్చింది. ఏ క్షణం నా మనసులోకి 'పాము' అన్న ఆలోచన వచ్చిందో అదే క్షణం ఆ పాము కూడా పక్కనే మనిషి ఉన్నాడని కలత చెందడం నాకు స్పష్టంగా కనిపించింది.

నేను 'అక్కడ పాము ఉంది' అని అనుకునేంత వరకూ, పాముకి నేను ఒక మనిషిని అన్న భావం కలగలేదు. నాలో భయం కలిగే వరకూ పాము నా వల్ల భయపడలేదు. నాకు భయం కలిగిన క్షణంలో పాముకీ భయం వేసింది. మా ఇద్దరి మధ్య దూరం తగ్గలేదు. నాకు పాము అనే ఆలోచన వచ్చే సరికి పాము అంతరంగంలో ఒకలాంటి అలజడి, ఆందోళనభావన కలగడం నేను గ్రహించాను. ఏ క్షణాన 'నేను కదలాలి' అనే ఆలోచన వచ్చిందో, ఏ క్షణాన భయం కలిగిందో, పాముకి కూడ అభద్రతా భావం కలిగి భయపడింది. వెంటనే పాము అక్కడి నుంచి వెళ్ళిపోసాగింది. మీలో అహంకారం దృఢంగా ఉంటే మీరు ప్రకృతికి అనుగుణంగా ఉండగల సామర్థ్యంపోతింది.

మనుందరికీ రెండు రకాల గుర్తింపులు ఉంటాయి. మనం బయటి ప్రపంచానికి చూపించే వ్యక్తిత్వం, మన అంతరంగంలో మనం అనుకునే వ్యక్తిత్వం. మనలో ఉన్న మన వ్యక్తిత్వాన్ని సంస్కృతంలో మమకారం అంటారు. అసలైన మీ కంటే అది చాలా చిన్నదిగా ఉంటుంది. మీరు లోపల, ఇది వరకు చేసిన తప్పులు, మీ ఓటములు గుర్తుపెట్టుకుని, న్యూనతా భావం కలిగి వాటిపై నిరంతరం ఆలోచిస్తూ ఉంటారు.

మీరు బయటి లోకానికి చూపించే మీ వ్యక్తిత్వాన్ని 'అహంకారం' అంటారు. 'అహంకారం' మీ గుర్తింపు కార్డు. ఆ కార్డు మీద ఇతరులు మీ గురించి ఏం తెలుసుకోవాలో అన్నీ రాసి ఉంటాయి. అవి మీరు బయటి ప్రపంచానికి చూపించాలనుకున్న గుర్తింపుపై ఆధారపడి ఉంటాయి. అది అసలైన మీ కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. మీకున్న వాటి కంటే ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఎందుకంటే మిమ్మల్ని మీరు విక్రయించుకోవాలి. ఇది మీరు సమాజంలో గుర్తింపు పొందాలంటే ప్రాథమిక ఆవశ్యకత అవుతుంది. అహంకారం అన్నది ఉన్నతుడినన్న భావం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. మమకారం ఆత్మన్యూనతాభావం, అత్యాశల మీద ఆధారపడుతుంది.

చిన్నకథ : ఒక వ్యక్తి తన వ్యాపారసంస్థ ఉద్యోగులకు వరుసగా నాయకత్వం మీద ఉపన్యాసాలు ఇచ్చి ఇంటికి తిరిగి వచ్చాడు. అతని భార్య “ఉపన్యాసాలు ఎలా జరిగాయి” అని అడిగింది. అతడు 'బాగానే జరిగాయి కాని నేను చెప్పింది ఎంతమందికి అర్థం అయిందో చెప్పలేను' అని సమాధానం ఇచ్చాడు. భార్య 'అలా ఎందుకు అనుకుంటున్నారు?' అని అడిగింది. ఆ వ్యక్తి, 'అవి నాకు అర్థం కాలేదు కాబట్టి,' అని సమాధానం ఇచ్చాడు.

మీరు బయటి ప్రపంచానికి చూపించే మీ వ్యక్తిత్వం, భయం మీద ఆధారపడుతుంది. అందుకే అది అసలైన మీ కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. దాన్ని నిరంతరం సజీవంగా ఉంచడానికి ప్రయత్నిస్తారు. మీ అంతరంగప్రపంచంలో మీ గుర్తింపు, అత్యాశ మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. అందుకే దాన్ని నిరంతరం వృద్ధి చేయ్యాలి అని అనుకుంటారు. నిరంతరం మీరు అనుకునే మీ గుర్తింపు పైన పని చేయటానికి ప్రయత్నిస్తారు.

మీ జీవితం ఈ రెంటింటి మధ్య పోరాటం మాత్రమే. అహంకారం, మమకారం మధ్య సంఘర్షణ, మీరు బాహ్యప్రపంచానికి, అంతరంగ ప్రపంచంలో చూపించే వ్యక్తిత్వాల మధ్య సంఘర్షణే ఒత్తిడి అంటే. ఈ రెండు గుర్తింపుల మధ్య ఉన్న అసౌకర్యం అనే భావన అసౌఖ్యాన్ని కలిగిస్తుంది.

అహంకారం, మమకారం అనే రెండు గుర్తింపులూ కల్పనలే. ఆ రెండూ కూడా అబద్ధాలే. మీరు ఈ రెంటింటికీ అతీతమైనవారు. మీ శక్తిని అంతా, బాహ్యప్రపంచానికి చూపించే మీ గుర్తింపు, 'అహంకారాన్ని' పెంచడానికి ఉపయోగిస్తే, మీ జీవితం ఐహికం అవుతుంది. 'మమకారం' మీద పని చేసే వ్యక్తులు, తమ వ్యక్తిత్వాన్ని నిరంతరం తమను తృప్తి పరిచే విధంగా మార్చుకుంటారు. మీరు జీవితాంతం, చెక్కుతూ 'మమకారాన్ని' మీరు అనుకునే గుర్తింపుని పెంచితే, మీ జీవితం నైతికంగా అణిచివేసినట్టుగా ఉంటుంది. అసలు మౌలికసత్యం ఏమిటంటే, మీరు ఈ రెండు గుర్తింపుల కంటే చాలా ఉన్నతులు. మీరు ఈ రెండు గుర్తింపులనీ వదిలేస్తే, మీరు రెంటింటికీ అతీతమని హఠాత్తుగా తెలుసుకుంటారు. అది జరిగినప్పుడు, ఈ రెండు గుర్తింపులూ మిమ్మల్ని బంధించలేవు.

న్యూన్యతాభావం అంటే మీరు ఉన్న దానికంటే తక్కువ అని చూపించడం లేదా అనుకోవడం. ఆత్మగౌరవం ఎక్కువగా ఉండి, మీరు ఉన్న దాని కంటే ఎక్కువ అని ఊహించుకోవడం కూడా ఇతరుల అభిప్రాయాల మీద ఆధారపడుతుంది. మీరు మీ జీవితాన్ని బట్టి కాకుండా మీ జీవితశైలిని బట్టి నిర్ణయిస్తారు. పొందిన చేతనశక్తితో కాకుండా మీరు కొనుక్కున్న కార్లు, స్థలాలతో మిమ్మల్ని తూచుకుంటారు. మీకున్న వ్యక్తిత్వాన్ని మార్చుకోలేకపోవడమే పెద్ద సమస్య. మీకు వ్యక్తిత్వాలని కోటులా ఉపయోగించడం తెలియదు. ఒక వ్యక్తిత్వంలో చిక్కుకుని ఉంటారు. తప్పు వ్యక్తిత్వాన్ని, తప్పు ప్రదేశంలో ఉపయోగించడమే అహంకారం. ఎక్కడైతే మర్యాదగా, నమ్రతగా ఉండాలో, అక్కడ గర్వంగా, కోపంగా ఉండడం అహంకారం అని అర్థం చేసుకోండి, ఎక్కడైతే ధైర్యంగా ఉండాలో అక్కడ మర్యాదగా, నమ్రతగా ఉంటే, మీరు అహంకారి. ‘నేను నమ్రతగా ఉంటే, అహంకారిని ఎలా అవుతాను?’ అని మనం అనుకోవచ్చు. కాని స్పష్టంగా తెలుసుకోండి, తలకిందులుగా ఉన్న అహంకారం కూడా అహంకారమే. దానినే న్యూనతా అహంకారం అంటాడు.

రమణమహర్షి జీవితంలో ఒక సంఘటన : రమణమహర్షి శిష్యులలో ఒకరు, ఆయన పుస్తకాన్ని వేరొక భాషలోకి అనువదించాడు. ఆ అనువదించిన పుస్తకంలో అతని పేరుని ప్రచురించారు. పుస్తకం చూసిన ఆ శిష్యుడికి కోపం వచ్చి, అది ప్రచురించినవారిని ఆ తప్పు చేసినందుకు తిట్టాడు. అతను రమణమహర్షి దగ్గరికి వెళ్లి, ‘భగవాన్, వారు నా పేరు పుస్తకంలో ప్రచురించకుండా ఉండాల్సింది. నేను ఆ రకమైన వ్యక్తిని కాను’ అని అన్నాడు.

భగవాన్, ‘పేరు ఉండాలనే అహంకారం, పేరు ఉండకూడదు అన్న అహంకారం, రెండూ ఒక్కటే’ అని చెప్పారు.

స్పష్టంగా తెలుసుకోండి, న్యూనతాభావం గల అహంకారం నమ్రతగా ఉన్నట్టు చూపించినా, అది అహంకారమే. ఉన్నతుడిని అనే భావంతో మీరు చూపించే తీవ్రమైన అహంకారానికి, సమాజం మీకు పాఠం చెప్తుంది. అది అందరికీ కనిపిస్తుంది. నమ్రతగా ఉన్న అహంకారం, సమాజానికి కనిపించదు. అది ఎక్కువ ప్రమాదకరం. అది జిత్తులమారి అహంకారం, తనని తాను రక్షించుకోగలదు.

చురుకైన అహంకారం, మందకొడి అహంకారం : చురుకైన అహంకారాన్ని సులభంగా గుర్తించవచ్చు. ఇలాంటివారు అధికారం చలాయిస్తారు, తమ ప్రాముఖ్యాన్ని బహిరంగంగా చాటుకుంటారు. వారు గర్వంగా ఉంటారు. ఇలాంటి అహంకారాన్ని గురుదేవులు సులభంగా తగ్గించగలరు. ఆ అహంకారం మీద కొన్నిసార్లు కొట్టగానే అది విరిగిపోతుంది.

చురుకైన అహంకారం ఉన్న వ్యక్తి, ఏ పరిస్థితుల్లోనూ తన అహంకారాన్ని వదులుకోవడానికి ఇష్టపడడు. నెమ్మదిగా ఉన్న అహంకారం అంతర్లీనంగా, వంచనతో కూడి ఉంటుంది. నెమ్మదిగా ఉన్న అహంకారం గల వ్యక్తులు, నమ్రతగా ఉన్నట్టు ప్రవర్తిస్తారు, మనుష్యులను ఎదుర్కోడానికి ధైర్యం చెయ్యరు. పరాపతిని అంగీకరించడానికి సిగ్గుపడతారు. అసహ్యకరమైన విషయం ఏమంటే, వారు తమకి అహంకారం లేనందువల్ల అలా ఉన్నామనుకుంటారు. వారు తమ అహంకారం దెబ్బ తినకుండా ఉండడానికి, అచేతనంగా తాము నమ్రతగా ఉన్నామని అనుకుంటారు. చురుకైన అహంకారం గలవారు, ఎండిపోయిన గట్టికొమ్మలా ఉంటారు. ఆ అహంకారాన్ని సులభంగా విరిచేయచ్చు. నెమ్మదైన అహంకారం ఉన్నవారు, తాజాగా, పచ్చికొమ్మలా ఉంటారు. వరి అహంకారం దెబ్బ తిన్నప్పుడు, ఆ కొమ్మలు వంగుతాయి కాని విరగవు. వారు అహంకారాన్ని జాగ్రత్తగా కాపాడుకుంటారు. వీరు ఇతరుల అభిప్రాయాలకీ, ప్రతిచర్యలకీ ఎక్కువ ప్రాముఖ్యం ఇస్తారు. వీరు ఇన్ని ఏళ్లూ పెంచి పోషించిన అహంకారం దెబ్బ తినడం సహించలేరు. ఈ అహంకారమే మీ చుక్కాని. అది ఎదురు దెబ్బతింటే, మీరు చుక్కాని లేని వారు అవుతారు. అందుకే మీరు నమ్రతతో, విధేయతతో నిశ్శబ్దంగా ఉంటారు. మీరు గురుదేవుల ఎదుట మీ అహంకారాన్ని ప్రదర్శిస్తే, ఇంకొక అవకాశం పోగొట్టుకుంటారు. మీరు వికసించడానికి ఒక పెద్ద అడుగు తీసుకునే అవకాశాన్ని కోల్పోతారు.

సామాజిక అహంకారం : మనం ఇంకొక అహంకారాన్ని జాగ్రత్తగా పోషిస్తాం. అదే సామాజిక లేదా సాంఘిక అహంకారం. మీ జీవితం వ్యక్తిగతం అని భావించి, ఎవ్వరూ అందులోకి తొంగిచూడకూడదనుకుంటారు. మీ గుర్తింపు పూర్తిగా పెలపెలమంటూ పగిలిపోతుంది. తిరిగి dాన్ని సమాజంలో నిలబెట్టలేనని భయపడతారు. ఇదే సామాజిక అహంకారం. ఆ గుర్తింపు ఇతరుల కంటే మీకు అనుభవంలోకి వచ్చేది. మీరు ఎలా ఉన్నారో అలా లోకానికి వ్యక్తపరిస్తే, మీరు ఏమీ దాచనవసరంలేదు కాబట్టి హాయిగా ఉంటారు.

చిన్నకథ : ఒకసారి రాజకీయాలలోకి వెళదామనుకున్న వ్యక్తి తన ప్రసంగం తరువాత కూర్చున్నాడు. అతని పక్కన కూర్చున్న వ్యక్తి, ‘అయ్యా! మీరు ఏమైనా తాగుతారా? మా వద్ద మద్య పానీయాలు కూడా ఉన్నాయి.’ అని చెప్పాడు. మొదటి వ్యక్తి, ‘ఇది విచారణా లేదా ఆహ్వానమా - అన్నది నాకు తెలియాలి’ అని సమాధానం ఇచ్చాడు.

మనం సామాజిక అహంకారం వల్ల ఎప్పుడు సచేతనంగా ఉంటాం. వ్యక్తులు మనని చూసి మన గురించి మాట్లాడుకుంటున్నారని అనుకుంటాం. మీరు సచేతనంగా ఉన్నప్పుడు మీరు అహంకారులని, స్పష్టంగా తెలుసుకోండి. మీరు చాలా గొప్ప వ్యక్తి, అందుకే ఎప్పుడూ అందరి కళ్ళూ మీ మీద ఉన్నాయని అనుకుంటారు. అందుకే మీరు సచేతనంగా ఉంటారు.

మీరు సచేతనంగా ఉన్నప్పుడు, మీరు జీవిస్తున్నారు. అయినా జీవించటం లేదు. అది మీ అందానికి ఒక అడ్డు గోడ. మీ అందం స్వేచ్ఛగా ఉన్నట్టు అనిపించదు. జంతువులకేసి, ప్రకృతి వైపూ చూడండి. అవి అందంగా, స్వేచ్ఛగా ఉంటాయి. ఎందుకంటే అవి సచేతనంగా ఉండవు. అవి సృష్టితో ఒకటీగా ఉన్నాయి కాబట్టి, ఆనందంగా ఉంటాయి. ఏ క్షణం అయితే మనుష్యులు మిమ్మల్ని చూస్తున్నారు అన్న భావం కలుగుతుందో, అహంకారం అడుగుపెడుతుంది. మీరు సహజస్వభావాన్ని కోల్పోతారు.

పెద్దవారిలా, పిల్లలు సచేతనంగా ఉండరు. వారు ఆడుకుంటున్నప్పుడు చూస్తే ఎంతో అందంగా, అమాయకంగా కనిపిస్తారు. ఫోటోలు తీసినప్పుడు కూడా మీకు తెలియకుండా తీసినవి, మీరు కావాలని తీయించుకున్నవాటి కంటే బావుంటాయి.

ఏ క్షణం, మిమ్మల్ని కెమెరా ముందు నిలబడి ఫోటో తీయించుకోమంటారో, మీరు సచేతనంగా అవుతారు. ఇతరులు మీ గురించి ఏమనుకుంటారో, అని మీ అహంకారం భయపడుతుంది. సచేతన అహంకారం ఎప్పుడూ ఇతరుల అభిప్రాయాలని లెక్కిస్తుంటుంది.

మీరు లెక్కపెట్టడం మానేసి, ఎప్పుడు అమాయకంగా, మనోవికాసంతో ఉంటారో, అప్పుడు మీరు ఆశ్చర్యంతో, స్వచ్ఛతతో నిండిపోతారు. జీవితం ఎప్పటికి మందకొడిగా తయారవరు.

'నేను' అనేది అహం. అది భయానికి మూలం. ఈ ఇల్లు నాది, అది నా కారు, వీళ్ళు నా స్నేహితులు - అనేవి అత్యాశకు మూలం. నేను అంటే నిరంతరం చేయడం. నాది అంటే నిరంతరం పొందడం. నిరంతరం మీ పరిధిని పెంచుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తారు. ఎప్పుడూ బాహ్యంగా ఉన్న వస్తువులని మార్చడానికి ప్రయత్నిస్తారు. మీరు 'నాది' అనే పరిధి పెంచుకోవాలనుకుంటారు. ఉదాహరణకి, మీకు ఒక కారు ఉంది. అంత కంటే సుఖాన్ని కలిగించే కారు కావాలనుకుంటారు. ఒకటి కంటే ఎక్కువ కార్లు కావాలనుకుంటారు. మీరు ఉండటానికి ఒక ఇల్లు ఉంది, అంత కంటే, పెద్ద ఇల్లు కావాలన్న కోరిక కలుగుతుంది. అలాంటి వ్యక్తులు, నిరంతరం ఎక్కువ వస్తువులని పొందగలిగినప్పుడే ఆనందంగా, హాయిగా, నిర్భయంగా ఉంటారు.

అభద్రతాభావం, భయం మనని అత్యాశకు గురిచేసి, నిరంతరం ఎక్కువ వస్తువులు కలిగి ఉండేలా చేస్తాయి. నిరంతరం వస్తువులని పొందడం అనేది కేవలం గాఢమైన అభద్రతా భావమే. ఎక్కువ వస్తువులు కావాలి అనుకోడం కేవలం భయం, అభద్రతా భావం వల్ల మాత్రమే. మన చుట్టూ చాలా మంది స్నేహితులు, చుట్టాలు, చాలా వస్తువులు ఉంటే మనం భద్రంగా ఉన్నా మనుకుంటాం. అంత భద్రతతో ఉన్నప్పుడు, మనని ఈ ప్రపంచం నుండి ఎవ్వరూ తీసుకువెళ్ళరు అని అనుకుంటాం.

'మేము గురువులని ఎందుకు అనుసరించాలి?' అని చాలామంది నన్ను అడుగుతారు. మీరు గురువులని అనుసరించక్కర్లేదు. మీరు గురువులని అనుసరించకపోతే మీ అహంకారాన్ని అనుసరిస్తారు, అంతే. మీకు రెండే ఎంపికలున్నాయి, మీరు గురువు మాటని వినండి లేదా మీ అహంకారం చెప్పేది వినండి, అని నేను వారితో అన్నాను.

గురువు నిత్యానందస్థితిని పొందిన వ్యక్తి. మీరు ఆయనని అనుసరిస్తే, అదే స్థితికి చేరుకుంటారు. మీ అహంకారం వల్ల మీరు ఏం పొందారో, అది ఎటు దారి తీస్తుందో మీకు తెలుసు. మీ అహంకారం తీసుకుని వెళ్ళే మార్గంలో మీకు సంతోషాన్నీ, సుఖాన్నీ, సంతృప్తినీ, ఆనందాన్ని ఇస్తే మీరు మీ అహంకారాన్నే అనుసరించండి. అందులో తప్పేమీ లేదు. మీకు కొంచెం అసౌకర్యంగా ఉండి, మార్పు కావాలనుకుంటే గురుదేవుల మార్గాన్ని అనుసరించండి.

రెండే వస్తువులు ఉన్నాయి- గురువు లేదా మనస్సు. మీరు గురువును అనుసరిస్తే, మనసు వెంట వెళ్ళలేరు. మీరు మనసు వెంబడి వెళ్తే గురువుని అనుసరించలేరు.

ఒక అందమైన పదం ఉంది, 'నమః'. దాని అర్థం 'నాది కాదు' 'నేను కాదు' - నేను, గురుదేవుల లేదా భగవంతుని దగ్గర, 'నేను', 'నాది' ఆధీనం చేస్తున్నాను.

దక్షిణామూర్తి స్వామీజీ అని ఒక జ్ఞానోదయమైన గురువు ఉండేవారు. ఆయన ఒక మర్రి చెట్టు కింద కూర్చునేవారు. ఆయన సమక్షాన్ని అందరూ అనుభూతిలోకి తెచ్చుకోగలిగారు. ఆయన సన్నిధి ఎంత శక్తివంతంగా ఉండేది అంటే ఆయన మాట్లాడవలసిన అవసరం వచ్చేదికాదు. ఎవరికైనా మాట్లాడాలి అనే భావం కలిగేదికాదు.

ఆ రాజ్యంలో ఉండే ఆస్థానకవి, ఆయన మీద 1000 పద్యాలు రాసాడు. ఆ కవి దక్షిణామూర్తి స్వామీజీ ఒక గొప్ప వీరుడు అని అన్నాడు. సంప్రదాయపరంగా ఏ వ్యక్తి అయితే యుద్ధంలో 1000 ఏనుగులని చంపుతాడో, అతనికి గొప్ప వీరుడు అన్న బిరుదు ఇస్తారు. కవి, దక్షిణామూర్తి శూరత్వగుణాలనీ, శక్తినీ మెచ్చుకుంటూ 1000 పద్యాలు పాడాడు. ఈ విషయం విన్న ఆ దేశపు రాజు అహంకారం దెబ్బ తింది. అప్పటి వరకు ఆ ప్రాంతంలో రాజు ఒక్కడే యుద్ధంలో 1000 ఏనుగులు చంపాడు. అతనికి గొప్ప వీరుడు అన్న బిరుదు ఉందని తెలుసు.

ఆ రాజు, కవిని పిలిచి “నువ్వు ఆ మర్రి చెట్టు కింద కూర్చున్న నగ్న భికారిని స్తుతిస్తూ 1000 పద్యాలు పాడినందుకు సమాధానం చెప్పు. లేకపోతే నీ తల నరికేయబడుతుంది” అని అన్నాడు.

ఆ కవి, 'నేను ఏ కారణమూ, ఏ సమాధానమూ చెప్పలేను. మీరు నన్ను చంపించవచ్చు. కాని ఆయన సన్నిధిలో ఏదో ఉంది. నేను మిమ్మల్ని ఒక చిన్న కోరిక కోరుతున్నాను. మీకు కొంత సమయం ఉంటే, ఆయన దగ్గరికి ఒకసారి వెళ్ళి కూర్చోండి. అంతే, నేను ఇంకేమీ అడగను,' అని రాజుతో అన్నాడు.

రాజుకు, దక్షిణామూర్తి స్వామి గురించి తెలుసుకోవాలి అన్న కుతూహలం కలిగింది. ఆయన తన మొత్తం సైన్యంతో ఆ స్వామిని కలవడానికి వెళ్ళాడు. రాజులు సాధారణంగా ప్రయాణం చేసేటప్పుడు అన్ని హంగులతో వెళ్తారు. లేకపోతే వారికి గుర్తింపు ఉండదని అనుకుంటారు. దక్షిణామూర్తి ఒక పరమహంస, జ్ఞానోదయం పొందిన గురువు. రాజు ఆయన ఒక మర్రిచెట్టు కింద ఏ సరంజామా లేకుండా, బట్టలు కూడా లేకుండా కూర్చుని ఉండడం చూసాడు. ఆ స్వామి బ్రహ్మానందంలో కనిపించారు. ఆ దృశ్యాన్ని ఊహించుకోండి. ఒక సామాన్యమైన బిచ్చగాడు ఒక మూల బట్టలు లేకుండా కూర్చున్నాడు. ఆయన ఆనందంలో, ప్రశాంతతలో కలిసిపోయాడు, పూర్తిగా విశ్వశక్తిలో తన ఉనికిని మరిచిపోయాడు. ఆయన అతినిశ్శబ్దంలో ప్రశాంతతతో ఉన్నారు. ఆ నిశ్శబ్దం ఆయన సమక్షంలో ఉన్న ఎవరిలోకైనా చొచ్చుకుపోతున్నది.

ఆ రాజు తన రథం దిగి, దక్షిణామూర్తి స్వామి దిశగా వెళ్ళాడు. ఆ రాజునీ, ఆయన సైన్యాన్నీ చూసి, ఆ గందరగోళాన్ని విని, దక్షిణామూర్తి కొంచెం కూడా కదలలేదు. ఆయన కళ్ళు తెరిచి, సూటిగా రాజు కళ్ళలోకి చూసారు. మొట్టమొదటిసారి రాజు కళ్ళలోకి ధైర్యంచేసి, సూటిగా చూసిన వ్యక్తి దక్షిణామూర్తి స్వామి. ఎప్పుడూ రాజు ఇతరులకేసి చూసేవాడు, వారు తలలు వంచుకునేవారు. రాజు కళ్ళలోకి ఒకరు సూటిగా చూడడం అదే మొదటి సారి. రాజు పూర్తిగా వణికిపోయాడు. కొన్ని క్షణాల తరువాత, రాజు తన తల దించేసుకున్నాడు. ఆయన తనలో ఏదో మార్పు జరగడం గమనించాడు. గురువైన దక్షిణామూర్తి స్వామి, రాజుని కూర్చోమని సంజ్ఞ చేసారు. మంత్రులు, సైన్యం, అంతా తమ ఆయుధాలని వదిలేసి నిశ్శబ్దంగా కింద కూర్చున్నారు. పది నిమిషాలలో మొత్తం సైన్యం అంతా కింద కూర్చుంది.

ఒక గంట గడిచింది. రెండు గంటలు గడిచాయి, మూడు గంటలు, సాయంత్రం అయింది. ఒక పూర్తి రోజు గడిచింది. గురువు, రాజు, సైన్యం అంతా నిశ్శబ్దంగా కూర్చునే ఉన్నారు. ఒక్క చిన్న మాట కూడా మాట్లాడలేదు. మూడు రోజులు గడిచాయి.

అప్పుడు గురువు కళ్ళు తెరచి, 'నీవు ఇక వెళ్ళవచ్చు' అని రాజుతో అన్నారు. రాజు గురువు పాదాల మీద సాష్టాంగపడిపోయాడు. అక్కడి నుండి, నిశ్శబ్దంగా వెళ్ళిపోయాడు. రాజు తన భవనాన్ని చేరి, ఆ దక్షిణామూర్తిని స్తుతిస్తూ పద్యాలు రాసిన కవిని పిలిచి, 'ఆ స్వామిని స్తుతిస్తూ 1000 పద్యాలే ఎందుకు రాసావు?' ఆయన మీద పదివేల పద్యాలు పాడాలి' అని అన్నాడు. ఆ కవి ఒక అందమైన వాక్యం చెప్పాడు. 'పదివేల ఏనుగులని చంపడం సులభం. మీకు ఆయుధాలు ఉంటే చాలు కాని ఒకరి మనస్సుని చంపడం అన్నది నిజమైన ఘనకార్యం.'

గురువు, రాజు మనస్సుని చంపేసాడు. దక్షిణామూర్తి తన మనస్సునే కాకుండా ఆయన సమక్షంలో ఉన్న ఎవరి మనస్సునైనా చంపగలిగేవారు. పదివేల ఏనుగులని చంపడానికి ధైర్యం అక్కర్లేదు. మీ మనస్సుని చంపడానికి ధైర్యం కావాలి.

1. ద్రష్టని గుర్తుంచుకోండి : చూసేవాడిని గుర్తుపెట్టుకోండి. మీరు కళ్ళు తెరచినప్పుడు మీరు కళ్ళతో చూస్తున్నారని అర్థం చేసుకోండి. మీరు చూడటం లేదు. అప్పుడు మీ శక్తి అంతా ఆజ్ఞా చక్రం లేదా రెండు కనుబొమల మధ్య కేంద్రీకృతమైనట్టు అనిపిస్తుంది. మీరు వస్తువులను ఇంకా స్పష్టంగా, వాన పడిన తరువాత వస్తువులు ఎంత తాజాగా ఉంటాయో అంత వివరంగా చూస్తారు. అప్పుడు మీకు అనురాగం, ద్వేషం రెండూ ఉండవు. మీకు ఏ విధమైన బాధా ఉండదు.

ఉదాహరణకి, నిద్రలో మీకు కల వచ్చినప్పుడు అప్పుడప్పుడు అందులో నుండి బయటికి రాలేరు. ఆ స్థితిలో మీకు కలలు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. కావాలంటే, వాటిని మీరు మార్చుకోగలరు. అదే విధంగా, మీరు నిజం అనుకునేది ఒక కల అని తెలుసుకుంటే మీకు దాన్ని మార్చుకునే శక్తీ, తెలివి కూడా ఉంటాయి. మీ చేతనస్థితి పెరిగితే, మీరు అది కల అని గ్రహించే తెలివి కలిగితే, మార్చుకునే అవసరం అక్కడ ఉండదు.

2. మనస్సులో చిత్రం ఏర్పరచుకోవటం : ఈ పద్ధతికి ఏ సమయంలోనైనా సాధన చేయవచ్చు. విశ్వాన్ని జీవంతో ఉన్నట్టుగా అనుభూతి చెందండి. మీ చుట్టూ ఉన్న ప్రతి దానిలో జీవం ఉందనుకోండి. అది చూడడానికి ప్రయత్నించండి. దాన్ని తాకడానికి ప్రయత్నించండి. మొదట, మీ శరీరంలోని జీవాన్ని స్పృశించడానికి ప్రయత్నం చేయండి. మీరు కూర్చున్న కుర్చీలో జీవాన్ని తాకడానికి ప్రయత్నించండి. మీరు సజీవంగా మీ చర్మం లోపల ఎలా ఉన్నారో అన్న చిత్రం ఏర్పరచుకోండి. అదే విధంగా మీరు కుర్చీలో కుషన్ మీద సజీవంగా ఉన్నట్టు మనస్సులో చిత్రించుకోండి. మీ పక్కన కూర్చుని ఉన్న వారిలో మీరు సజీవంగా ఉన్నట్టు చిత్రించుకోండి.

నేను ఒక ఉదాహరణ చెప్తాను. ఒక వెదురు కర్రని నదిలో వేసారు అనుకోండి. ఆ వెదురు కర్ర ఎడమవైపు నది ఒక భాగం ఉంటుంది. అలాగే వెదురు కుడి పక్కన నది ఇంకొక భాగం ఉంటుంది. ఇప్పుడు నది రెండు భాగాల కింద విడిపోయింది అని అనుకుంటున్నారా? లేదు! ఆ వెదురు కర్ర తీస్తే, ఎడమ లేదు, కుడి లేదు. దానికి పరిధి లేదు. ఒక్క నదే అది. జీవితం నది లాంటిది. వెదురు కర్ర మీ అహంకారం. మీ అహంకారం వల్ల మీరు, 'నేను', 'నువ్వు' అని అంటారు. మీకు రెండు వైపులు ఉన్నాయి. మీకు ప్రపంచం వెదురు వలన రెండుగా కనిపిస్తుంది. మీ అహంకారమనే వెదురు తీసేస్తే, 'నేను' లేదు, 'నువ్వు' లేవు. అంతా సజీవంగా ఉన్న సమక్షమే!

3. మూడవకన్ను మీద ధ్యానం : మొత్తం సమయం - 25 నిమిషాలు. ఇది చాలా శక్తి వంతమైన పద్ధతి. మీరు గురువు సమక్షంలో కానీ, ఆయన కళ్ళ చిత్రం ముందుకానీ చేస్తే, ఎక్కువ ఉపయోగం ఉంటుంది.

స్టెప్ 1 : 5 నిమిషాలు. కళ్ళు మూసుకుని, మీకు కనిపిస్తున్న ప్రతిబింబాలని చూడండి.

స్టెప్ 2 : 5 నిమిషాలు. మీరు కళ్ళు తెరుచుకుని, మీ మూడవ కంటితో, గురుదేవుల మూడవ కంటి వైపు తీక్షణంగా చూడండి. మీ కళ్ళతో చూడండి.

స్టెప్ 3 : 5 నిమిషాలు. కళ్ళు మూసుకుని, మూసి ఉన్న కళ్ళ వెనక, కనిపిస్తున్న ప్రతిబింబాలని కళ్ళతో చూస్తున్నట్టుగా చూడండి.

స్టెప్ 4 : 5 నిమిషాలు. మీరు కళ్ళు తెరుచుకుని, మీ మూడవ కంటితో చిత్రంలో ఉన్న గురుదేవుల మూడవ కంటి వైపు తీక్షణంగా చూడండి.

స్టెప్ 5 : 5 నిమిషాలు. కళ్ళుమూసుకుని, మీ మూసిన కళ్ళ వెనుక కనిపిస్తున్న ప్రతిబింబాలని మీ కళ్ళతో చూడండి.

ఈ ధ్యానం చేసేటప్పుడు, మీకు ఇష్టమైన దేవతలు కనిపించవచ్చు. లేదా గురుమూర్తి బదులు కాంతిపుంజం కనబడచ్చు. కొన్నిసార్లు చిత్రం ఉన్న చోట శూన్యం కనిపించవచ్చు. మీరు కంగారుపడటం గాని, మీ ఎరుకను పొగొట్టుకోవడం కాని చెయ్యకండి. ఇది. సమ్మోహనం చేయడం కాదు. అందులోంచి బయటికి తీసుకురావడం. మీ చేతనశక్తిని మేలుకొల్పడం. మీకు కాంతి కాని, శూన్యం కాని కనిపిస్తే మీరు అతిశ్రద్ధగా ధ్యానం చేసినట్టు. ఇదే మన సహజస్వభావం. మనం అంతా శక్తితో నిండి ఉన్నాం.

కంటితో చూస్తే, మీరు 'నేను' ని పొందవచ్చు. మీరు మీ నిజస్వరూపాన్ని తయారు చేస్తున్నారు. మీరు కళ్ళతో చూస్తే మీరు మేల్కొని, నిజాన్ని యథాతథంగా చూస్తారు.

జీవన్ముక్తి అంటే సర్వాంతర్యామి పట్ల నిరంతరం కృతజ్ఞతతో ఉండటమే.

ఎప్పుడైతే మనం సర్వాంతర్యామిలో ఒక భాగం అనుకుంటామో, సర్వాంతర్యామి ప్రతి నిమిషం మనని శ్రద్ధతో రక్షిస్తున్నాడని తెలుసుకున్నప్పుడు, మనం కృతజ్ఞతా భావంతో ఉంటాం. ప్రతి నిమిషం పొందేదానికి మనం కృతజ్ఞతతో ఉంటాం. అది అతి సాధారణమైన మన శరీరాన్నీ, అందులోని భాగాలనీ ఉపయోగించటం అయినా సరే.

కృతజ్ఞత అంటే సర్వాంతర్యామి వైభవాన్ని గుర్తించటమే.అది మీ లోపల అద్భుతంగా వికసించే శక్తి!

మీ జీవితాన్ని జాగ్రత్తగా కాపాడుతున్న శక్తి అనేది ఏదైనా ఉంది అంటే, అది కృతజ్ఞతాశక్తి. మీ జీవితంలో ఎప్పుడైనా ఏదైనా లోటు అనిపిస్తే దానికి కారణం ఎక్కడో మీలో కృతజ్ఞతాభావం తగ్గటమే.

ఈ రోజు ప్రపంచంలో చాలా మతాలు ఉన్నాయి. అవి ఒక్కొక్కటీ ఒక్కొక్క తత్వాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని అభివృద్ధి చెందుతాయి. అవి ప్రార్ధన, తపస్సు, ఆధీనం అవటం - ఇలా రకరకాలుగా ఉంటాయి. వీటన్నింటి కంటే కూడా మిమ్మల్ని సూటిగా సర్వాంతర్యామితో అనుబంధాన్ని పెంచే విధంగా చేసేది కృతజ్ఞతా భావం. అన్నింటి కంటే గొప్ప మతం. నేను ఈ విషయం చెప్పినప్పుడు అందరూ ఆశ్చర్యపోతారు. కృతజ్ఞత ఏ విధంగా మతం అవుతుంది? అని అడుగుతారు. అసలు అది మతం ఎలా అవుతుంది, అది ఒక సామాజికమర్యాద మాత్రమే కదా అని.

కృతజ్ఞత అన్నది ప్రతి వ్యక్తికీ శ్వాస కావాలి కాని మతం కాదు. కృతజ్ఞత అనేది మనలో అభివృద్ధి తీసుకురాగల శక్తి. ఆ శక్తి మిమ్మల్ని సర్వసృష్టికి అనుగుణంగా మారుస్తుంది. ఆ విధంగా చేసి మీలో అంతు లేని అభివృద్ధిని తీసుకువస్తుంది. కృతజ్ఞతా భావంతో ఉన్నప్పుడు సర్వసృష్టి మీకు అనుగుణంగా, ఒక జీవించి ఉన్న వ్యక్తిలా మీ పట్ల ప్రతిస్పందిస్తుంది. సర్వాంతర్యామిలో ఐక్యమయ్యేందుకు కృతజ్ఞత ఒక చక్కని మార్గం.

మీలో కృతజ్ఞత అన్నది కలిగినప్పుడు, అది ఆకర్షణ సూత్రం మీద పని చేస్తుంది. ఆ విధంగా అది గొప్ప ఐశ్వర్యాన్ని మీ వైపు ఆకర్షించేలా చేస్తుంది.

చిన్నకథ : అక్బర్ అనే చక్రవర్తి తన సలహాదారు బీర్బల్ తో ఒక రోజు వాహ్యాళికి వెళతాడు. దారిలో ఒక గంధపు చెక్క వ్యాపారిని చూసి బీర్బల్ తో “నాకు ఈ వ్యాపారిని ఉరి తీయ్యాలని ఉంది” అని అక్బర్ అన్నాడు. ఒక నెల తరువాత “మళ్ళీ అదే మార్గంలో వెళ్తూ, నాకు వింతగా ఉంది, ఈ రోజు ఈ వ్యాపారికి ఏదైనా బహుమతి ఇవ్వాలని ఉంది, ఇది ఎలా సాధ్యం?” అని అక్బర్, బీర్బల్ని అడిగాడు.

‘రాజా, నెల కిందట, ఈ వ్యాపారికి వ్యాపారంలో నష్టం వచ్చింది. మనం ఈ దారిలో నడుస్తున్నప్పుడు మిమ్మల్ని చూసి, ఎవరైనా రాజు చచ్చిపోతే దహనం చేయడానికి తన వద్ద గంధపు చెక్కలు కొంటారని మనస్సులో అనుకున్నాడు. అతని హీనమైన భావనలు మిమ్మల్ని తాకినప్పుడు, మీకు అతన్ని ఉరితీయాలనే ఆలోచన కలిగింది. నేను వెంటనే అతని దగ్గర గంధపు చెక్క కొని, ఆస్థానానికి కావలసిన బల్లలు, కుర్చీలు చేయించాను. ఆ వ్యాపారికి ఎంతో డబ్బు రావటం వల్ల సంతోషంగా ఉన్నాడు. మీరంటే అతని మనస్సులో కృతజ్ఞతాభావం ఏర్పడినందువల్ల, ఈ రోజు మీకు అతనికి ఏదైనా ఇవ్వాలని అనిపించింది అని బీర్బల్, రాజుకి అంతా వివరించాడు.

ఆకర్షణసూత్రం ప్రకారం ఒక రకం, శక్తిని అదే ఆకర్షిస్తుంది. ఇది కృతజ్ఞతకి ఎలా వర్తిస్తుంది? దీన్ని అర్ధం చేసుకోండి, మీరు ప్రతిదాని పట్ల కృతజ్ఞతాభావంతో ఉంటే, మీరు సంతృప్తిని పొందుతారు. మీరు ఆనందంగా ఉంటారు. మీరు కృతజ్ఞతాభావాన్ని వెదజల్లుతూ ఉంటే సంతృప్తి, తిరిగి సంతృప్తిని ఆకర్షిస్తుంది. అది ఐశ్వర్యాన్ని ఇస్తుంది.

ఇక్కడ ఒక ముఖ్యవిషయం ఏమిటంటే మీరు పొందే ఐశ్వర్యం, అనుబంధాలు అనేవి కృతజ్ఞత ద్వారా మీరు పొందే ఉపఫలితాలు మాత్రమే. అసలు ముఖ్యమైనది, మీరు సృష్టితో అనునాదంలో ఉండి ఒక అందమైన వ్యక్తిగా తయారవుతారు.

మనస్తత్వశాస్త్రవేత్తలు మానవుల కృతజ్ఞత ప్రభావం మీద పరిశోధన చేశారు. డలాస్లోని మెథ్యాడిస్ట్ విశ్వవిద్యాలయం మనస్తత్వశాస్త్రవేత్త డా॥ మైఖిల్ మకాలౌ, కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం మనస్తత్వశాస్త్రవేత్త దారోబర్టు ఇమ్మన్స్ కృతజ్ఞత మనిషి స్వభావం మీద ప్రధానమైన ప్రభావం చూపుతుందని వారి ప్రాథమిక పరిశోధనలో కనుక్కున్నారు. వారి పరిశోధనలో కొన్ని వందల మందితో వారి దినచర్యను డైరీలో రాయాలి అని చెప్పారు. ఒక వర్గం వారు దినచర్యను రాసారు, రెండవ వర్గం వారు, వారికి బాధ కలిగించిన అనుభవాలు రాసారు. మూడవ వర్గం వారు, వారికి ఏవి అంటే కృతజ్ఞతాభావం ఏర్పడిందో వాటి పట్టీని తయారు చేసారు.

వారి పరిశోధన ఫలితాలు ఈ విధంగా ఉన్నాయి. ప్రతి రోజూ కృతజ్ఞతని తెలియచేసినవారు చాలా ఉత్సాహంగా, కుతూహలంగా, పట్టుదలగా చాలా మెలకువగా ఉన్నారు. ఈ బృందం వారిలో నిరాశ, టెన్షన్ చాలా తక్కువగా ఉన్నట్లు ఫలితాలు చూపించాయి. వారిలో ఎదుటివారికి సహాయం చేయాలన్న తపన ఉంది. వారు చాలా క్రమపద్ధతిలో ఉండి వారి లక్ష్యాలను చక్కగా సాధించే విధంగా ఉన్నారు. ప్రతి రోజు వారి కృతజ్ఞతలని రాసినవారు ఎక్కువగా ప్రేమించబడతారు. కృతజ్ఞత భావం అనుకూలవృత్తాలని ఏర్పరుస్తుంది. ఒక వ్యక్తికి ఆ భావం ఉంటే అది మరొకరికి కూడా అదే భావం కలిగేలా చేస్తుంది.

ఈ పరిశోధనలలో మరొక విషయం కూడా తెలిసింది. కృతజ్ఞతా భావానికీ, మతానికీ, ఏ సంబంధమూ లేదు. ఇది మతానికి అతీతంగా పని చేస్తుంది.

ఈ నాటి ప్రపంచంలో ప్రతిదానికీ కారణం ఉండాలి. ఒక చిన్న పిల్లకి చాక్లెట్ చూపిస్తే మన దగ్గరకు వస్తుంది. మన అందరిలో ప్రయోజనం ఉన్నదా లేదా అనే భావం లోతుగా పాతుకుపోయింది. ప్రయోజనం ఉన్నదంటే పని జరుగుతుంది లేదా కష్టం అవుతుంది. నేను కృతజ్ఞతాభావంతో ఉండండి అని చెప్పే వారు ఎందుకు అని కారణాలు అడుగుతారు. నిజమైన కృతజ్ఞత కారణం లేకుండా మీలో వికసిస్తుంది. పువ్వు తన సహజ స్వభావం వల్ల వికసిస్తుంది. కృతజ్ఞత అనేది మన సహజ స్వభావం. అది సమాజంలో ఏర్పడిన నిబంధన పొరల కింద కప్పుకొని పోయి ఉంది.

సమాజానికి కృతజ్ఞత భాష తెలియదు. వినియోగం భాషే తెలుసు. మీరు సమాజానికి వినియోగపడటానికి మీలో భయాన్ని కలిగిస్తుంది. సమాజానికి కృతజ్ఞతా మార్గం మంచి ఫలితాలని ఇస్తుంది - అని తెలియదు. అదే అసలైన సమస్య.

మన సహజస్వభావం కృతజ్ఞతాభావం. కృతజ్ఞత కనబరచడాని కి లెక్కలేనన్ని కారణాలు ఉన్నాయి. ఈ జీవితం మనం పొందిన ఒక వరం. మనం ఎవ్వరం దీని గురించి పని చెయ్యలేదు. మనం మానవులుగా పుట్టడమే మన మొదటి వరం. మన ఉనికికి కృతజ్ఞతగా ఉండాలి.

చిన్నకథ : ఒక చిన్న పాప భోజనం చేయడానికి కూర్చుంది. ఆ పాప అన్నం తింటుంటే తల్లి ప్రార్థన చేసావా అని అడిగింది. నేను భగవంతుడికి కృతజ్ఞత చెప్పని ఏ పదార్థమూ ఈ కంచంలో లేదని ఆ పాప సమాధానం ఇచ్చింది.

మీ జీవితం నిస్సారంగా అనిపిస్తే మీలో కృతజ్ఞతా భావం లోపించిందని అర్థం. కృతజ్ఞత అనే శక్తి ప్రతీ క్షణం మీ జీవితాన్ని ఉత్సాహపరుస్తుంది. మీలో తీవ్రమైన కృతజ్ఞత ఉంటే జీవితం తీపిగా ఉంటుంది లేదా చేదు అనిపిస్తుంది. మీకు అసలు కారణం తెలియదు, అదే సమస్య. ఇవి జీవిత రహస్యాలు. ప్రతి ఉదయం లేచిన వెంటనే ఈ అద్భుతమైన సృష్టిలో మీరు మానవుడుగా పుట్టినందుకు కృతజ్ఞతాభావంతో ఉండండి. మీరు మనిషిగా పుట్టినందుకు ప్రతీది ఆనందిస్తున్నారని తెలుసుకుని కృతజ్ఞతాభావంతో ఉండండి. ఆ భావనలో కరిగిపోండి. అదే విధంగా నిద్రపోవటానికి ముందు మంచం మీద కూర్చొని మీరు ఉన్నందుకు మీ అంతరాత్మలోనికి కృతజ్ఞత భావాన్ని తీసుకురండి. ఆ భావాన్ని, ఆ అనుభూతిని, మీ శరీరంలో, మనస్సులో నింపండి. మీకు ఆ రోజు చెడ్డరోజయినా మీరు ఉన్నందుకు కృతజ్ఞతలు తెలియచేయండి. అన్ని రోజులూ చెడ్డరోజులుకావు. చాలా మంది మనకి ఉన్న అతి చెడ్డరోజుల కంటే చెడ్డరోజులలో బ్రతుకుతున్నారు. కాబట్టి మీ అభిప్రాయాలు పక్కన పెట్టి కృతజ్ఞత తెలపండి. ఆ భావంతో నిద్రపోండి. మీలో కారణం లేని కృతజ్ఞతాభావాన్ని పెంచటానికి ఇది చాలా శక్తి వంతమైన ధ్యానపద్ధతి.

మనం కృతజ్ఞతాభావానుభవాన్ని ఎందుకు పొందలేకపోతున్నామంటే, మనం ప్రతీదీ మనదే అని యధాలాపంగా తీసుకుని కృతజ్ఞత చూపం. ఇతరులు మనకి ఏం చేసినా అది మన జన్మహక్కు అనుకుంటాం. వారు మీకు ఏం చేసినా అది మీకు బహుమానం అని కృతజ్ఞత మీరు చెప్పాలి. జీవితంలో ప్రతి చిన్నదాన్నీ ఒక వరంగా తీసుకోవాలి. మీరు తినే భోజనం, తినే కంచం, తినే చెయ్యి, కూర్చునే కుర్చీ అన్నీ మీకు బహుమానాలే. మీరు భోజనం వడ్డించినప్పుడు, ఆ భోజనమూ బహుమానమే. భోజనం చేయటానికి కుర్చీలో కూర్చున్నప్పుడు ఆ కుర్చీ ఒక బహుమానమే. భోజనం చేశాక చేతులు కడుగుతాం. మన చేతి వేళ్ళు బహుమానమే. మనం వీటిని బహుమతులుగా చూడాం. వేటిని బహుమానాలునుకోం. కొంతమందికి తినే కంచాలు ఉండవు, చేతి వేళ్ళు ఉండవు, కొంతమందికి తిండే ఉండదు. వారి గురించి ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా? మనం ఎప్పుడూ వజ్రపు ఉంగరం పెట్టుకున్న వేళ్ళని చూస్తాం, వేళ్ళు లేని చేతిని గమనించం. అందుకే ఏదీ వరంగా అనిపించదు.

మనలో చిన్నవాటికి కృతజ్ఞతాభావం కలిగితే, మన సున్నితత్వం వృద్ధి చెందుతుంది. జీవితం మీద మన దృక్పధం మారుతుంది. ఏ మనిషి చిన్నవాటికి కృతజ్ఞతాభావం చూపడో పెద్దవాటికి కూడా చూపించడు. మనం పొందేలవన్నీ మన జన్మహక్కు అనుకుంటున్నాం ఇప్పటి వరకు. ఈ భావన వల్ల మనం సృష్టి లేదా భగవంతుడి కరుణను గుర్తించం. సృష్టి మన మీద వర్షించిన వరాలకి స్పందించం.

చిన్నకథ : ఒక వ్యక్తి తన స్నేహితుడికి తాను ఎడారిలో ఎలా దారి తప్పాడో వివరిస్తున్నాడు. ‘నేను మోకాళ్ళ మీద కూర్చుని అత్యంత దీనంగా నాకు దారి చూపమని భగవంతుని ప్రార్థించాను అంటాడు.’ ‘మరి నీ ప్రార్థనకు భగవంతుడు సమాధానం ఇచ్చాడా?’ అని స్నేహితుడు అడిగాడు. ‘లేదు, ఇంతలో ఒక పరిశోధకుడు వచ్చి నాకు దారి చూపించాడు’ అన్నాడు. జీవితంలో అస్సలు స్పందన లేకుండా ఉంటాం. మనలో కృతజ్ఞతాభావం పెంచుకుంటే దీన్ని మన హక్కు కింద పరిగణించం. ప్రతీదీ తేలికగా తీసుకోం. మన చేతివేళ్ళని, ధనాన్ని, సృష్టి మనకు దయతో ఇచ్చినవాటిని తేలికగా తీసుకోం. సున్నితత్వం పెరిగితే ప్రతీక్షణం భక్తిభావంతో తీసుకుంటాం.

మొట్టమొదట మీరు అర్థం చేసుకోవలసినది మీకు సేవ చెయ్యటానికి ఎవరూ పుట్టలేదు. ప్రతీ ఒక్కరూ ఈ భూమి మీద మనలాగే జన్మించారు. మన మీద ప్రేమతో వారు మనకు పని చేస్తారు. వివాహబంధం వల్ల మీ భర్త కాని భార్య కాని మీకు జీవితంలో అన్నీ సమకూరుస్తారు. ఒకరిని ఒకరు తేలికగా తీసుకోకూడదు. వారిని మీ జన్మహక్కు కింద భావించకూడదు.

ముఖ్యంగా, భార్యాభర్తల మధ్య అన్నీ తేలికగానే తీసుకుంటారు. ఈ భావన మన సమాజంలో లోతుగా పాతుకుపోయింది. ఎంతమంది భార్యాభర్తలు విడిపోతున్నారు. భార్యాభర్తలు ఆనందం పంచుకునేటప్పుడు కూడా ఒకరికి ఒకరు కృతజ్ఞతాభావంతో గౌరవించుకోరు. అలా గౌరవించుకుంటే వారిది దివ్యానుభూతే అవుతుంది. ఎన్నో వివాహాలు రక్షించబడతాయి. మీరు మీ జీవిత భాగస్వామి ద్వారా అంత సంతోషాన్ని పొందినప్పుడు ఎందుకు కృతజ్ఞతతో ఉండరు?

చిన్నకథ : ఒక వ్యక్తి భగవంతునితో 'ఓ తండ్రీ, నా మీద దయ చూపించు. నేను రోజూ కష్టపడి పని చేస్తుంటే, నా భార్య ఇంట్లో హాయిగా ఉంటుంది. నేను నా భార్యలా మారేట్టు, నా భార్య నాలాగా అయ్యేట్టు వరం ఇవ్వు' అని ప్రార్థించాడు. భగవంతుడు అతని కోరికని తీర్చాడు. మర్నాడు భార్యగా మారిన భర్త, ఉదయమే లేచి, టిఫిన్ చేసి, వంట వండి, పిల్లలని లేపి, తయారు చేసి స్కూల్కి దింపి వచ్చింది. మధ్యాహ్నం బట్టలు ఉతికి, బ్యాంకుకి వెళ్ళి డబ్బు తెచ్చి కరెంట్ బ иллю, ఫోను బిల్లు కట్టి, పచారీ కొట్టు నుండి సరకులు కొని తెచ్చి, ఆరిన బట్టలు మడత పెట్టి, స్కూల్ నుండి పిల్లలను తీసుకు వచ్చి, వారితో హోమ్ వర్కు పూర్తి చేయిస్తూ, బట్టలన్నీ ఇస్త్రీ చేసి సాయంత్రం వంటచేసి, పిల్లలకి పెట్టి, నిద్రపుచ్చి, తాను తిని పడుకుంది. మర్నాడు పొద్దునే ఆ వ్యక్తి, 'భగవంతుడా, ఈ పని నా వల్ల కాదు మళ్ళీ నన్ను తిరిగి మామూలుగా మార్చేయి' అని ప్రార్థించాడు. భగవంతుడు నువ్వు ఇప్పుడు గర్భవతివి, 9 నెలలయిన తరువాత. నిన్ను మామూలు రూపంలోకి మారుస్తాను' అని సమాధానం ఇచ్చాడు.

ప్రతి మనిషీ భూమి మీద తన పాత్ర పోషిస్తాడు. ఎవ్వరినీ తీసేయలేం. ప్రతి ఒక్కరికీ మరొకరంటే కృతజ్ఞత ఉండాలి.

నేను భార్యాభర్తలలో, 'మీ ఇద్దరి మధ్యన విభేదాలు ఉంటే సామరస్యంగా కృతజ్ఞతతో విడిపోండి' అని చెప్తాను. ప్రతీ బాంధవ్యం శుభకరమైనది. జీవితంలో మంచినే తెస్తుంది. మనమే ఆవిధంగా చూడం. మనలోని అభద్రత భావం, మనని ఇతరులు బాధపెడతారనే భావాన్ని కలుగజేస్తుంది. మన ఆత్మరక్షణ భావం, కారణం లేకుండా అన్ని బాంధవ్యాలకీ అడ్డం వస్తుంది. కృతజ్ఞత వికసిస్తే ఆ భావన మాయమవుతుంది.

ఇంకో చిన్న కథ : ఒక రోజు భార్యాభర్తలు తమ ముగ్గురు పిల్లలతో సముద్రపు ఒడ్డుకి వెళ్లారు. పిల్లలు ఇసుకతో కోటకడుతూ ఆనందంగా ఆడుకుంటున్నారు. ఒక ముసలి ఆవిడ చినిగిన బట్టలతో ఆ దారివైపు రావడం చూసారు. ఆవిడ వంగి ఇసుకలో ఏరినవాటిని తన సంచిలో వేసుకుంటున్నది. ఆమె పిల్లల దగ్గరకి వచ్చేసరికి వారి తల్లిదండ్రులు, ఆమెకు దూరంగా వెళ్లిపోమని ఆపిల్లలతో చెప్పారు. ఆ పెద్దామె పిల్లలను చూసి చిరునవ్వు నవ్వినా, వారు నవ్వలేదు.

ఆ ముసలి ఆవిడ, రోజూ ఇసుకలో ఉన్న గాజు ముక్కలను పిల్లల కాళ్లకు గుచ్చుకోకూడదని ఏరిపారేసేది - అని కొన్ని రోజుల తరువాత ఆ కుటుంబం తెలుసుకున్నారు. మనం ప్రతీ బాంధవ్యాన్నీ మంచి, చెడ్డ, అని ముద్రవేసేస్తాం. ఆ బాంధవ్యం తల్లిపిల్లలు లేదా యజమాని, ఉద్యోగి మధ్య లేదా స్నేహితుల మధ్య కావచ్చు.

చాలా మంది తల్లిదండ్రులు, సమాజం వారికి నిబంధనలు పెట్టారని వారి పట్ల కృతజ్ఞత లేకుండా ఉంటారు. మేము నేర్పించే కృతజ్ఞత ధ్యానంలో అందరినీ తమకు వారి మానసికవ్యవస్థని, దృక్పథాన్ని ఇచ్చినందుకు ముందుగా తల్లిదండ్రులకూ మిగతా బంధువులకూ కృతజ్ఞత చెప్పమంటాం. మీకు వున్న తెలివి వల్ల మీకు సరి అయిన శిక్షణ ఇవ్వలేదని మీరు తెలుసుకుంటారు. ఇప్పుడు మీరు మారడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. కాని ముందు మీకు శిక్షణ ఇచ్చినవారిని నిందించకూడదు. మనకు పుట్టుకనిచ్చిన వారు, వారికి మంచిదని తోచినది మనకు నేర్పించారు. వారు మనకు ఏ విధమైన హాని చెయ్యాలనుకోలేదు. మనం వారికి ఎప్పుడూ కృతజ్ఞత చూపించాలి. మీకు ఏ బాంధవ్యాలలో కృతజ్ఞతా భావం కలుగుతుందో, వారిని స్వాధీనం చేసుకోరు. వారిని అందమైన వ్యక్తులుగా గుర్తిస్తారు. వారిని వ్యక్తిగా కాకుండా వస్తువుగా అనుకున్నప్పుడు స్వాధీనం చేసుకోవాలరుకుంటారు. కృతజ్ఞతాభావంతో వారిని ఎదగనిస్తారు? ఏ సందర్భంలో నైనా కొన్ని రోజులు ప్రేమగా, కృతజ్ఞతతో ఉండడానికి నిశ్చయించుకోండి. రెండు రోజులు మీరు ముందు చేసినట్టుగా కాకుండా ప్రేమతో స్పందించండి. మీ బాంధవ్యం కొత్త మలుపు తిరుగుతుంది.

సృష్టిలో ప్రతి ఒక్కరూ ప్రత్యేకంగా భగవంతుని రూపంలా కనిపిస్తారు. మీ చుట్టూ ఉన్నవారితో, ఉన్న వస్తువులతో ఒక గాఢమైన బాంధవ్యం ఏర్పడుతుంది. ఉన్న ప్రతిదాని మీద దయ కలుగుతుంది. మీరు కోపిష్టులైతే కోపం తగ్గిపోతుంది. మీకు ఉన్న చెడ్డ భావాలు అన్నీ కృతజ్ఞత వల్ల మాయమవుతాయి. మీరు ఒక దయ, ప్రేమ కలిగిన వ్యక్తిగా మారుతారు.

చిన్నకథ : ఒక మధ్య వయస్సు స్త్రీకి గుండెనొప్పివస్తే ఆసుపత్రికి తీసుకువెళతారు. ఆమె ఆపరేషన్ బల్లపై ఉన్నప్పుడు ఆమెకు మరణ అనుభవం జరుగుతుంది. ఆ అనుభూతిలో ఆమెకు భగవంతుడు కనిపించాడు. ఆమె భగవంతుడిని అది తన చివరి దశా అని అడిగింది. దేవుడు ఆమెకు ఇంకా 30 నుండి 40 సంవత్సరాల ఆయుస్సు ఉందని చెప్పాడు. ఆమెకు నయం అయ్యాక ఇంకా కొన్ని రోజులు ఆసుపత్రిలో ఉండి దవడ సరి చేయడానికి ముక్కు వంకర తీయడానికి శరీరంలో అధికంగా ఉన్న కొవ్వు తీయించుకోవడానికి ఇలా ఎన్నోఆపరేషన్లు చేయించుకుంది. ఆమె తను ఎలాగు 30 సంవత్సరాలు జీవిస్తాను అన్న ఉద్దేశంలో ఒక క్రొత్త రూపంతో జీవిద్దామని అనుకుంది. ఆపరేషన్లు అన్నీ అయ్యాక, ఆసుపత్రి నుండి బయటకు వెళ్ళే సమయంలో ప్రమాదవశాత్తు కిందపడి ఆమె చనిపోతుంది. ఆమె భగవంతుని దగ్గరకు వెళ్ళి 'దేవా నీవు నేను ఇంకా 30 సంవత్సరాలు బతుకుతానని చెప్పావు కదా'? అని అడిగింది. నేను నిన్ను గుర్తు పట్టలేదు' అని భగవంతుడు సమాధాన మిచ్చాడు.

ప్రతీ వ్యక్తి అద్వితీయమైన భగవంతుని అత్యుత్తమ సృష్టి. అందుకే ఏ ఇద్దరు వ్యక్తులు ఒకలా ఉండరు. భగవంతుడు ఇంజనీరు కాదు. ఆయన ఒక కళాకారుడు. అందుకే ప్రతీ ఒక్కరూ ప్రత్యేకంగా కనిపిస్తారు. ఆయన ఒక ఇంజనీరు అయితే మనందరనీ ఒక మూసలో వేసి ఒకేలా తయారు చేసేవారు. కాని అలా చేయలేదు. ప్రతీ ఒక్కరిని ఒక ప్రత్యేకమైన వ్యక్తిలా సృష్టించారు. కాని మనం అందంగా వున్నామని అనుకోం. మనం ఎప్పుడు ఇతరులతో పోల్చుకొని వారిలా ఉండడానికి ప్రయత్నిస్తాం. మన శరీరం, అందంగా ఉన్నది అన్న భావన కలగనీయం.

మన శరీరం మన ఆలోచనల వల్ల ప్రభావితం అవుతుంది. ప్రతిక్షణం మన ఆలోచనలకి, భావనలకి స్పందిస్తుంది. మనం శరీరానికి కృతజ్ఞత చూపిస్తే, అది ఆరోగ్యంగా తయారవుతుంది. మనం శరీరాన్ని అసహ్యించుకుంటే అది వ్యాధితో కృశించిపోతుంది. మన ఆలోచనలు లేదా మాటలు మనుషులని ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో అలాగే శరీరాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. మనం వ్యక్తులని మెచ్చుకుంటే వారు ఇంకా బాగా పని చేస్తారు. మీరు మీ శరీరం వల్ల ఇక్కడ కూర్చుని నా మాటలు వినగలుగుతున్నారు. మీరు ఇక్కడ ఉండి, నేను చెప్పేది వింటున్నారు. అంటే మీ శరీరం మూలానే. అటువంటప్పుడు దాన్ని ఎలా ద్వేషిస్తారు? ఎలా నిర్లక్ష్యం చేస్తారు? మీ చుట్టూ చూస్తే కాలు లేదా చెయ్యిలేనివారు కనిపిస్తారు. కొంతమందికి కంటిచూపు ఉండదు. లేదా ప్రమాదాలలో కనుచూపును పోగొట్టుకుంటారు. మనకు అన్నీ వున్నాయి కాని వాటిని లక్ష్యపెట్టం. అప్పుడప్పుడు వికలాంగులు, సంపూర్ణమైన వ్యక్తి కంటే ఎక్కువ కృతజ్ఞతా భావంతో ఉంటారు. వికలాంగులకి, శరరంలో ఒక భాగంలోపిస్తే ఎలా ఉంటుందో తెలుసు కనుక మిగతా శరీరభాగాలపట్ల కృతజ్ఞతా భావంతో ఉంటారు. సూఫీ సంప్రదాయం ప్రకారం ఒక అందమైన ధ్యాన పద్ధతి ఉంది. వారు ఉదయం లేవగానే శరీరంలో ప్రతీ భాగాన్ని స్పృశించి కృతజ్ఞతా భావాన్ని వెల్లడి చేస్తారు. వారు తలనుండి పాడాల వరకు ఎంతో ప్రేమగా కృతజ్ఞతా భావంతో ప్రతీ శరీరభాగాన్ని స్పృశిస్తారు. ఇది సాధన చేయగల ఒక అద్భుతమైన ధ్యానపద్ధతి. మీ శరీరంలో ప్రతీ భాగం అందంగా తయారయి, ఏ విధమైన అసౌకర్యం ఉన్నా నయం అయిపోతుంది.

ఒకటి చాలా స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోవాలి, సృష్టి అంతా శుభప్రదమైంది. మీరు సృష్టిలో ఒక భాగం. మీ చుట్టూ జరుగుతున్నదంతా శుభప్రదమే. ఇదే సృష్టి యొక్క సత్యం. సృష్టిలో జరిగేది ఏది అశుభంకాదు. ప్రతీది ఒక వరమే. ఇది స్పష్టంగా అర్థమైతే జీవితంలో ఫిర్యాదు చెయ్యడానికి ఏమి లేదు. ఇది స్పష్టంగా అర్థమైతే మీరు ప్రతీ దాన్ని కృతజ్ఞతా భావంతో చూస్తారు. కృతజ్ఞతా భావంతో నిండిన కంటికి ప్రతీది ప్రత్యేకంగా కనిపిస్తుంది. ఏది లౌకికంగా కనిపించదు. ప్రతీది ఒక అద్భుతంగా అనిపిస్తుంది.

చిన్నకథ : ఒక రోజు వేటగాడు పిట్టలు పట్టుకునే కుక్కని కొందామని మార్కెటికి వెళ్ళాడు. ఆశ్చర్యంగా అక్కడ నీటి మీద నడిచే కుక్క కనిపించింది. అది తీసుకుని ఇంటికి వెళ్ళాడు. మర్నాడు కుక్కని తీసుకుని ఒక స్నేహితునితో బాతుల వేటికి వెళ్ళాడు. ఒక బాతుల గుంపు దగ్గరకు వచ్చినపుడు గురిపెట్టి తుపాకి పేల్చి, నిశ్శబ్దంగా చూసాడు. ఆ కుక్క నీటి మీద నడిచి, పక్షిని పట్టి తెచ్చింది. ఆ వేటగాడు, తన స్నేహితుడిలో ఏ విధమైన ప్రతిచర్య కనిపిస్తుందో అని చూసాడు. కాని అతను ఏమీ అనకపోయేసరికి, 'నీవు ఆ కుక్కలో ఏమైనా ప్రత్యేకత చూసావా?' అని అడిగాడు. స్నేహితుడు 'ఆ కుక్కకి ఈత రాదు' అని జవాబు ఇచ్చాడు.

మన ముందు నిరంతరం అద్భుతాలు జరుగుతున్నాయి. మనం వాటిని ఎప్పుడూ గమనించం. అందుకే మనకు జీవితం లౌకికంగా, నిస్సారంగా అనిపిస్తుంది. మనం ఆ అద్భుతాలను గ్రహించినప్పుడు మన జీవితమే అద్భుతంగా మారిపోతుంది. అసలు సత్యం ఏమిటంటే మన జీవితంలో మన చుట్టూ ఎన్నో అద్భుతాలు జరుగుతున్నాయి.

మనం, భగవంతుడు, ప్రపంచం, మన ఉనికిని ఒక ఉత్సవంలా చేసుకుంటే, సృష్టి అంతా నిరంతరం జరుగుతున్న ఒక దీవెనలా అనుభూతి పొందుతాం. నేను మీకు వివరిస్తాను.

మనం, భగవంతుడు, ప్రపంచం, మన ఉనికిని ఒక ఉత్సవంలా భావిస్తే అవి మూడూ వాటి రహస్యాలని మీకు తెలియచేస్తాయి. దయచేసి అర్థం చేసుకోండి, మీరు మీ ఉనికిని ప్రపంచాన్ని, భగవంతుని ఒక ఉత్సవంలా చేసుకోండి అని మీకు చెప్తే ఇది ఒక నైతిక సలహా కాదు. నేను మీకు ఒక ఆధ్యాత్మికపద్ధతిని చెప్తున్నాను. మొదటిది : మీరు మిమ్మల్ని స్వీకరించి, మీ ఉనికిని ఒక ఉత్సవంలా జరుపుకునేంతవరకూ, మీరంటే ఏమిటో తెలుసుకోలేరు. మీ గురించి అర్థం చేసుకోలేరు. మీరు ఏమిటో అని పోరాడితే మీరు నిజంగా ఎలాంటివారో తెలుసుకోలేరు.

మనలో మనం రెండు గుర్తింపులని మోస్తున్నాం. ఒకటి బయట ప్రపంచంలోని గుర్తింపు, రెండవది అంతరంగ ప్రపంచంలోని గుర్తింపు. సంస్కృతంలో వాటిని అహంకారం, మమకారం అని అంటారు. మనం లోకానికి బయటి ప్రపంచపు గుర్తింపుని చూపిస్తాం. లోకం మనని ఎలా చూడాలనుకుంటామో మనని ఎలా గుర్తించాలి ఎలా ప్రపంచానికి మనలను చూపించాలో అలా చూపిస్తాం. ఈ గుర్తింపు మనం నిజంగా ఏమిటో దానికంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. రెండవదైన అంతరంగ ప్రపంచం గుర్తింపు అసలైన మనం అనుకుంటాం. ఈ గుర్తింపు మన అసలైన మనం కంటే తక్కువగా ఉంటుంది. దీన్నే మనం ఆత్మగౌరవం తక్కువగా ఉంది అంటాం.

మీ జీవితం అంతా ఈ రెండు గుర్తింపుల మధ్య పోరాటమే. మనం నిరంతరం మన బాహ్యప్రపంచం గుర్తింపుని నెరవేర్చడానికి ప్రయత్నిస్తాం. ఇది అంతరంగ ప్రపంచంలోని గుర్తింపుకి వేరుగా ఉంటుంది. ఇది మీతో మీకు పెనుగులాటని కలిగిస్తుంది. ఈ రెండు గుర్తింపుల మధ్య పోరాటమే మీ జీవితాన్ని అంతా తినేస్తుంది.

ఆ పోరాటాన్ని ఆపే సమయం వచ్చింది. మీరు ఎలాంటివారైనా ఉత్సవం చేసుకోండి. మీరు నెమ్మదిగా అసలైన మిమ్మల్ని తెలుసుకుంటారు. ఈ రెండు గుర్తింపుల మధ్య తేడా వల్ల ఆత్మజ్ఞానం మళ్ళీ మళ్ళీ వాయిదా పడుతుంది. ఏ క్షణం అయితే ఆ రెండింటి మధ్య విభేదం పోతుందో, అవి రెండు గుర్తింపులూ తెలుసుకొనే తత్త్వంలో కరిగిపోతాయి.

అందుకే బయటి ప్రపంచంలో, అంతరంగ ప్రపంచంలో మీరు ఎవరో దాన్నే తీసుకోవాలి. దాన్ని స్వీకరించి మీలో మీకు 'అవును' అని అనుకోవాలి. అకస్మాత్తుగా మీకు రెండు గుర్తింపులూ ఉపయోగం లేవని తెలుసుకుంటారు. అప్పుడు అవి మాయమవుతాయి. అవి మీ శరీరాన్ని వదిలేస్తాయి. మీ అంతరంగం నుండి మాయమవుతాయి. అప్పుడు మిమ్మల్ని స్వీకరించి ఉత్సవం చేసుకోవాలి. అప్పుడు మీరు లోపలి ప్రపంచంలో కాని, బాహ్యప్రపంచంలో కాని అభివృద్ధి చేయనవసరం లేదు అని అర్థం చేసుకుంటారు. ఇది అర్థమైతే ఆత్మజ్ఞానం అప్రయత్నంగా కలుగుతుంది.

ఇప్పుడు మనం ప్రపంచంతో ఎలా ఉత్సవం చేసుకుంటామో తెలుసుకుందాం. అర్థం చేసుకోండి, మీకూ ప్రపంచానికీ మధ్య సమస్యలూ, కష్టాలూ ఎందుకు ఉన్నాయంటే మీరు ప్రపంచాన్ని ఒక అద్భుతం అనుకోరు. మీరు నిరంతరం మీ తర్కంతో ప్రపంచ రహస్యాలను తెలుసుకోవాలి అనుకుంటున్నారు. మీరు ప్రపంచాన్ని స్వీకరించి ఆనందంగా ఉత్సవం చేసుకునే బదులు, మీ మేధస్సుతో దాన్ని అర్థం చేసుకోవాలని అనుకుంటున్నారు. మీరు దాన్ని విడదీసి, విశ్లేషించి మీ అధీనంలోనికి తీసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. ఇది చేయడం సాధ్యం కాదు. ప్రపంచం చాలా విశాలమైనది. మేధస్సులతో ఉంటుంది. దాన్ని ఆనందించాలి, కాని విశ్లేషించకూడదు.

రామకృష్ణ పరమహంస ఒక చక్కటి కథ చెప్తారు.

ఇద్దరు వ్యక్తులు మామిడి తోటలోకి వెళ్తారు. ఒక వ్యక్తి కూర్చొని ఎన్ని చెట్లు ఉన్నాయో లెక్కపెట్టాడు. వాటికి ఎన్ని కొమ్మలు ఉన్నాయో, ఆ చెట్ల ఆకులు ఎంత మందంగా ఉన్నాయో, మొత్తం ఎన్ని మామిడి పండ్లు ఉన్నాయో కనుక్కున్నాడు. ఎన్ని రకాల మామిడి పళ్ళు ఉన్నాయో తెలుసుకున్నాడు. వాటిని ఎక్కడ అమ్మితే ఎంత ధర ఉంటుంది అన్నది ఆలోచించాడు. రెండవ వ్యక్తి కొన్ని మామిడి పళ్ళు తిని ఆనందంగా బయటకు వచ్చాడు.

మీరు ప్రపంచంలోకి వచ్చినపుడు ఒక మామిడి తోటలోకి ప్రవేశించామని అనుకోండి. మీరు నిరంతరం ప్రతి ఒక్కటీ మీ తర్కంతో విశ్లేషించి అభిప్రాయం ఏర్పరచుకుని, మీ అధీనంలో ఉంచుకోవాలనుకుంటే, మీరు జీవితంలో మొత్తం అందాన్నంతా కోల్పోతారు.

చాలామంది ఏదైనా టూర్‌కి కొత్త ప్రదేశాలకి వెళ్లినప్పుడు వారు దాన్ని సొంతం చేసుకుంటేనే ఆనందించగలరు. అది న్యాయబద్ధంగా వారిదైతేనే ఆనందించగలరు. దేన్నైనా సాధిస్తేనే వారు సంతోషిస్తారు. మీ తార్కికశక్తితో ప్రతీది సాధించక్కర్లేదు. మీరు ఏదైనా ఆనందించాలంటే దాన్ని సొంతం చేసుకోవలసిన అవసరం లేదు. లోకాన్ని అర్థం చేసుకోవడం అంటే, మొత్తం సృష్టిని మేధస్సుతో సొంతం చేసుకోవాలని ప్రయత్నించడమే. మేధస్సుతో ప్రయత్నించడం అంటే అది తమది కావాలి అనుకోవడం. ఈ మార్గం అనుసరిస్తే మీరు ప్రపంచవైభవాన్ని ఒక ఉత్సవంలా చేసుకోలేరు. ఉన్నది ఉన్నట్టుగా స్వీకరించి సృష్టి అందాలన్ని, వింతలనీ ఒక ఉత్సవంలా చేసుకోలేరు.

దీని మీద అభిప్రాయం ఏర్పరచుకోవద్దు. మనం నిరంతరం ఇది తప్పూ, ఇది ఒప్పూ ఇది ఇలా జరిగి ఉండాలి, ఇది ఇలా జరగకుండా ఉండాల్సింది అని నిర్ణయాలు చేస్తాం. అర్థం చేసుకోండి, సృష్టిలో ఏం జరిగినా మంగళకరమే. సంస్కృతంలో శివ అంటే కారణం లేని మంగళకరమైంది అని అర్థం. శివ అనేది ఒక భగవంతుని పేరు. ఏ కారణమూ లేకుండా మంగళం అనేది నిరంతరం ప్రవహిస్తున్నది. మీరు ఒప్పుకున్నా లేకపోయినా నిరంతరం వికసిస్తూ పెరుగుతున్నారు. మీ పుట్టుక, ప్రతిచర్య మీ జీవితంలో జరుగుతున్న ప్రతీ ఒక్కటి మీ మేధస్సును పెంచుతుంది. అకారణమైన విస్తారం మీలో కూడా జరుగుతుంది. కాని మీరు దాని అనుభూతి పొందవచ్చు, పొందలేకపోవచ్చు. అది వేరే విషయం. ప్రపంచంలో రెండు రకాల మనుషులు ఉన్నారు. ఒక రకమైన వారు లోకంలో జరుగుతున్నది, తమ ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా జరుగుతుందని ఎప్పుడూ ఏదో ఒక మార్పు చెయ్యాలి అనే భావన కలిగి ఉంటారు. అలాంటి వారు జరుగుతున్న వాటిని తప్పు అని నిర్ణయించి, తమ అభిప్రాయాల కనుగుణంగా మార్చి అభివృద్ధి చెయ్యడానికి ప్రయత్నిస్తారు. ఇంకొక రకమైన వ్యక్తులు, లోకంలో జరుగుతున్నదంతా మంగళకరమే అని అనుకుంటారు. ఎవరైతే శివభగవానుడిలా జరుగుతున్నదంతా మంగళకరం అనుకుంటారో వారు శివచేతన స్థితిలో, నిత్యానందంలో ఉత్సవం చేసుకుంటూ జీవిస్తారు. మొదటి రకం వ్యక్తులు జరుగుతున్నవాటిని మార్చడానికి ప్రయత్నిస్తుంటారు. కాబట్టి వారు నిరంతరం బాధపడతారు.

ప్రతీది అంటే వ్యాధి, మరణం కూడా సందేశాన్నిస్తుంది. ప్రతీది మనకి సందేశాన్ని ఇస్తుంది. ప్రతి దాంట్లో మనం నేర్చుకునేది ఉంటుంది. ప్రతి సంఘటనా మేధస్సును పెంచి మన చేతనస్థితిని అభివృద్ధి చేస్తుంది. సర్వాంతర్యామి అదే నాటకంలో మన జీవితంలో ఏది జరిగినా మనకు శుభకరమే అనుకుని, మనం లోకాన్ని ఒక అద్భుతం, మేధస్సుతో ఉన్న అద్భుతంలా చూడాలి.

చిన్నకథ : ఎన్నో ఎకరాలలో ఉన్న మొక్కజొన్న తోటల మధ్య విడిగా ఒక గ్రామం ఉండేది. అది పట్టణానికి చాలా దూరంగా ఉండటం చేత ఆ గ్రామం ప్రశాంతంగా ఉండేది.

ఒక ఉదయం గ్రామవాసులు, ఆ గ్రామంలో ఎప్పుడూ చూడని ఒక యోగిని చూసారు. ఆయన ఒక మర్రి చెట్టు కింద కూర్చుని ఉన్నారు. ఆ గ్రామప్రజలు, ఆ యోగిని, ‘మీరు ఎక్కడినుండి వచ్చారు’ అని అడిగారు. ఆ యోగి మీరంతా నా అన్నదమ్ములు అనుకొని, మీతో కొన్నాళ్ళు ఉండాలని వచ్చాను’ అని అన్నాడు.

ఆ గ్రామప్రజలు అది విని సంతోషించి, ఆ యోగికి ఒక చిన్న కుటీరం వేసారు. ఆ యోగి వారి సమస్యలను తీరుస్తూ వారి వ్యాధులను నయం చేయసాగాడు.

ఒకసారి అంటు వ్యాధి వల్ల గ్రామంలో చాలా పక్షులు మరణించాయి. గ్రామవాసులు ఈ విషయం యోగికి చెప్పారు. ‘అది విని, అతను అన్ని పక్షులు చనిపోయినందుకు విచారిస్తున్నాను కాని సర్వాంతర్యామిని నమ్మి, ప్రార్థన చెయ్యండి, పక్షులు లేకపోవడం వల్ల మీరు లాభం పొందవచ్చు అని అన్నాడు.

గ్రామ ప్రజలు అది పూర్తిగా అంగీకరించకపోయినా, ఆయన మీద గౌరవం కొద్ది, మాట్లాడకుండా వెళ్ళిపోయారు. ఆ తరువాత వారం గ్రామంలో కుక్కలన్నీ ఎక్కడికో వెళ్ళిపోయాయి. గ్రామప్రజలు కుక్కలు తమను దొంగల నుండి రక్షించేవి, గ్రామంనుండి పారిపోయేసరికి చాలా బాధపడ్డారు. ఈ విషయం మళ్ళీ వెళ్ళి యోగికి చెప్పారు. ఆయన మళ్ళీ అదే సమాధానం ఇచ్చారు. మీరు సర్వాంతర్యామిలో నమ్మకం ఉంచి ప్రార్ధన చేస్తే మీరు పోగొట్టుకున్నది, మరేదో పొందడానికి అయి ఉండవచ్చు అన్నారు.

ఇంకొన్ని రోజుల తరువాత ఆ గ్రామంలో మరొక వింత జరిగింది. ఆ రోజులలో అగ్గిపెట్టెలు లేవు. ఆ ప్రజలు రెండు రాళ్ళు రుద్ది నిప్పు పుట్టించి వారి పొయ్యులలో నిప్పురాజేసేవారు, ఒక రోజు అన్ని పొయ్యులు ఆరిపోయాయి. వారు రెండు రాళ్ళు రుద్ది నిప్పు పుట్టించాలని చూసారు. కాని నిప్పు రాలేదు. దానితో ఆ గ్రామవాసులు కలవరపడ్డారు. వారు మళ్ళీ యోగి దగ్గరకు వెళ్ళి ఏం జరిగిందో చెప్పారు. ఆ యోగి 'ఇక్కడ ఏదో పెద్ద వింత జరగబోతోంది' అని అన్నారు.

గ్రామవాసులు యోగిని అనుమానించసాగారు. వారు యోగి తమ కంటే ఏ విధంగా ఎక్కువ, ఇలాంటి విషయాల గురించి అతను చెప్పతగ్గవాడా అని అనుకొన్నారు. కొంతమంది గ్రామవాసులు వేరొక గ్రామానికి వెళ్ళి నిప్పు తెద్దామనుకున్నారు. కాని ఆ యోగి వారిని వెళ్ళొద్దని బలవంతంగా ఆపేసాడు. మర్నాడు ఉదయమే కొంతమంది వేరొక గ్రామానికి బయలుదేరారు. వారికి దూరంలో ఒక గాలిదుమారం కనిపించింది. కొన్ని క్షణాల తరువాత అది ఒక దొంగల ముఠా గుఱ్ఱాల మీద వస్తున్నారని గుర్తించారు. వారు దారిలో ప్రతీ గ్రామాన్ని నాశనం చేసి వస్తున్నారు.

గ్రామవాసులు చెట్టువెనుక దాక్కొని వారిని చూడసాగారు. ఆ దొంగలు వారి ముందు ఆగారు. అందులో ఒకడు 'పదండి ఈ గ్రామాన్ని కూడా ముట్టడిద్దాం' అని అరిచాడు. ఇంకొకడు దాని వల్ల లాభం లేదు. ఈ గ్రామంలో ఉదయమే ఒక పక్షి కిచకిచలు కూడా వినిపించటం లేదు. ఒక కుక్క మొరగటంలేదు, ఏ ఇంటి పొగగొట్టం నుండి పొగ రావటం లేదు. ఇక్కడ ఎవరూ నివసిస్తున్నట్టు లేదు' అని అన్నాడు. ఆ దొంగల గుంపు వెనక్కి తిరిగి వెళ్ళిపోయింది. దాగి వున్న గ్రామవాసులు పరుగున గ్రామంలోకి వెళ్ళి మిగతావారికి, జరిగింది చెప్పారు. వారికి యోగి చెప్పింది ఎంత సత్యమో తెలిసింది. వారంతా యోగికి చెప్పాలని, ఆయన కుటీరం దగ్గరకు వెళ్ళారు. కాని ఆ కుటీరం ఖాళీగా ఉంది. ఆ యోగి ఎక్కడికో వెళ్ళిపోయాడు. అతని గమ్యస్థానం ఎవ్వరికి తెలియలేదు.

సృష్టి అనేది ఒక ప్రమాదం కాదు, అది స్వతంత్రమైన మేధస్సు అని అర్థం చేసుకుంటారో, సృష్టి అనేది అనుభూతి పొందే ఒక అద్భుతం అని అర్థం చేసుకుంటారో, మీ జీవితంలో ప్రతీది తాను నేర్పవలసిన పాఠాన్ని మీకు తెలియచేస్తుంది.

మీకు బాధ వచ్చినప్పుడు స్వీకరించకుండా నిరోధిస్తే, అది నొప్పిని కలిగిస్తుంది. అది ఇంకొంత బాధ కలిగిస్తుంది. అదే బాధని గౌరవంతో, కృతజ్ఞతాభావంతో స్వీకరిస్తే, అదే తన రహస్యాన్ని మీకు తెలియజేస్తుంది. అది మీ జీవితంలో రావడానికి కారణాన్ని తెలియజేసి అది మీకు ఏ పాఠం నేర్పాలో చూపిస్తుంది. మీరు బాధని మేధస్సుతో స్వీకరిస్తే, అకస్మాత్తుగా మీ జీవితంలో ఆనందం అనుభూతి కలుగుతాయి అని విశదీకరిస్తుంది.

ప్రపంచంలో జరిగే అన్ని ప్రకృతి వైపరీత్యాలు కూడా మంగళకరమే. అమంగళం అనేది ఏది లేదు. మానవుల కొన్ని చర్యలకి ప్రకృతి సర్దుబాటు చేసుకోవడంలో, ప్రకృతి వైపరీత్యాలు వస్తాయి. అందుకే వాటిని స్వీకరించి ప్రపంచం ఉనికిని ఉత్సవంలా జరుపుకోండి.

మూడవది, మనం భగవంతుని ఉనికిని ఉత్సవంలా జరుపుకోవడం, మిగతా రెంటింటికీ, మన ఉనికికీ, ప్రపంచానికీ మూలమైన భగవంతుడి ఉత్సవం. భగవంతుని ఉనికిని అనుమానించినా, నమ్మకపోయినా, మీరు భగవంతుని అనుభూతి పొందరు. అర్థం చేసుకోండి, అనుమానంలా నమ్మిక కూడా ఒక అడ్డంకే. నేను భగవంతుని నమ్మే మనుషులను చూసాను కాని వారు భగవంతుని అనుభూతిని పొందడానికి ప్రయత్నించరు. వారికి నమ్మకం ఉంటుంది కాని భగవంతుని అనుభూతి పొందరు. అందుకు ఇప్పుడు భగవంతుడు ఉన్నాడా, లేదా అన్నదాని మీద మీ అనుమానం, నమ్మకం ఈ రెండూ వదిలేయండి. మీరు భగవంతుడు ఉన్నాడు అని నమ్మినా మీకు ఆయనంటే ఒక అభిప్రాయం ఉంటుంది. ఆయనకు 10 చేతులున్నాయి లేదా 18 తలలు ఉన్నాయి. పొడవు లేదా పొట్టిగా ఉంటాడు ఇలా అనుకుంటారు. అందుకే మీ అనుమానం, నమ్మిక వదిలేయండి. ఒక్కటే గుర్తుంచుకోండి, సృష్టి ఉంటే సృష్టికర్త ఉండాలి.

అది ఎలా అంటే, మీరు ఏ క్షణాన ఒక వస్తువు చూస్తారో ఆ వస్తువును సృష్టించినవాడు ఉన్నాడు అని మీకు తెలుసు. అవును కదా? సృష్టి ఉంటే సృష్టికర్త కూడా ఉన్నాడు. సృష్టికర్త అన్న పదం కూడా భగవంతునికి సరిగ్గా సరిపోదు ఆయన ఏ కారణం లేకుండా ఉప్పొంగే సృజనాత్మక శక్తి, అంతే. ఆయన నిరంతరం వ్యాపిస్తున్న సృజనాత్మకశక్తి. ఆయన నిరంతరం జరిగే 'బిగ్ బాంగ్'. ఆయన నిరంతరం ఏర్పడే కృష్ణబిలం.

సృష్టి, సృష్టించబడింది, సృష్టికర్త మూడు సృజనాత్మకతనే సూచిస్తాయి. సర్వాంతర్యామి సృజనాత్మకశక్తి. సృజనాత్మకత ఉనికిని ఉత్సవంలా చేసుకోండి. సృజనాత్మకత లేనిదే సృష్టి జరగదు. సృష్టి ఉండడమే సృష్టికర్త లేదా సృజనాత్మకత ఉన్నది అన్నదానికి గట్టి నిదర్శనం. సృజనాత్మకత అనేది జీవం లేని క్రమబద్ధమైన నియమాలు కాదు. అది స్వతంత్ర మేధస్సు. అది తెలివి, స్వేచ్ఛా స్వాతంత్ర్యం. అందుకే ఆ స్వతంత్ర మేధస్సు ఆ ఉనికిని ఉత్సవంలా జరుపుకోండి. సర్వాంతర్యామి ఉనికి సృజనాత్మకత అని ఉత్సవం చెయ్యండి. మీరు, ప్రపంచం, భగవంతుడు మీ ఉనికిని ఈ మూడింటి ఉనికిని ఉత్సవంలా చేసుకుంటే అకస్మాత్తుగా ఈ మూడు అవరోధాలని అచేతనమనస్సు సృష్టించిందని తెలుసుకుంటారు. స్వచ్ఛమైన ఉనికి, స్వచ్ఛమైన చేతనస్థితి, స్వచ్ఛమైన ఉత్సవమే ఉన్నాయి. ఆత్మ, పరమాత్మ, లోకం - మూడూ ఒక్కటే అని స్పష్టంగా తెలుసుకుంటే అవి ఉనికికి, హృదయం అంతర భాగం ఈ అంతర్భాగం. ఉనికిని ఒక ఉత్సవంలా చేసుకుంటే దానినే జీవన్ముక్తి అంటాను.

మీరు ఈ మూడింటి ఉనికినీ ఉత్సవంలా జరుపుకుంటే అకస్మాత్తుగా ఒక వేడుక ఉన్నట్టు కనిపిస్తుంది. మూడూ ఉత్సవంలో కరిగిపోతాయి. ఈ మూడూ ఉత్సవంలో కరిగిపోతే మిగిలేదే శాశ్వతమైన పరమానందం.

అహంకారం, స్వీకరించకపోవటం ఉన్నంతవరకూ ఈ మూడింటి మధ్య సరిహద్దులు ఉంటాయి. ఎప్పుడైతే స్వీకరించకపోవటం మాయం అవుతుందో, స్వీకరించడం జరుగుతుంది. అహంకారం కరిగిపోతుంది. కేవలం ఉత్సవమే మిగులుతుంది.

కొంతమంది నన్ను 'స్వామీజీ మేము మీకు మా కృతజ్ఞత ఎలా తెలియజేయాలి' అని అడుగుతారు. నాకు కృతజ్ఞత చెప్పాలంటే నేను మీకు చెప్పిన విధంగా జీవన్ముక్తులుగా ఉండండి. అదే మీరు నాకు చేయగలిగింది, నేను మీకు చేయగలిగింది.

మీకు నా మీద అంత కృతజ్ఞత భావం కలగడానికి కారణం మీ జీవితంతో ఒక జ్ఞానోదయమైన గురువు ప్రవేశించినప్పుడే, మీకు కృతజ్ఞత అంటే ఏమిటో తెలుస్తుంది. అప్పటి వరకు, కృతజ్ఞత అనేది బాహ్యంగా మీరు చూపించే ఒక సామాజిక అలవాటు మాత్రమే. ఎప్పుడైతే గురువు లభిస్తారో మీలో మార్పు ఆరంభం అవుతుందో, మీ లోపల కదలిక ప్రారంభమవుతాయి. గొప్ప ఆనందం, అప్పుడప్పుడు ఒకవిధమైన బాధ, వివరించలేని భావన బాహ్యం నుండి కాకుండా, మీ అంతరంగం నుండి వస్తుంది. ఆ భావనే కృతజ్ఞత అంటాము. దానినే భక్తి అనవచ్చు. అది మాటలలో చెప్పలేని భావం. అదే నిజమైన కృతజ్ఞతలోని అందం. ఆ కృతజ్ఞతతో నిండిపోయి మీలో మార్పు జరగనివ్వండి. మీ ఉనికి నుండి మార్పు జరుగుతుంది. అది చాలు, అప్పుడు గురుదేవుల పని పూర్తి అయినట్టు.

‘ఎలాంటి సేవ చేయవచ్చు’, అని నన్ను చాలా మంది అడుగుతారు. ఒకరి చేతనస్థితిని వికసింపచేసుకోవటమే లోకానికి చేయగల పెద్ద సేవ అని నేను అంటాను. ఇది జరిగితే మీరు అహంకారంతో కాకుండా మీ ఉప్పొంగే ఉత్సాహంతో ఎక్కడ అవసరమైతే అక్కడ మీ అంతట మీరు సేవ చేస్తారు. దాన్నే సేవ అంటాం. అది పొంగిపొర్లుతుంది. ఆ విధంగా సేవ జరగాలి. ఇచ్చేట్టు కాకుండా పంచుకునే విధంగా ఉండాలి.

సాధారణంగా వ్యక్తులు పేరు కోసం సేవ చేస్తారు. ‘సేవ చేస్తే మన పాపాలు పోయి మనకు స్వర్గంలో స్థానం లభిస్తుంది’ అని సమాజం మనకు నేర్పిస్తుంది. సేవ చేస్తే మనకు స్వర్గంలో ఎవరూ స్థానం కల్పించరు. ఈ రకమైన బేరమేదీ స్వర్గం మనతో పెట్టుకోలేదు. మీలో మీరు ఉప్పొంగుతున్నప్పుడు, మీకు ఇంకేమీ చేయవలసింది లేదనే భావన కలిగినప్పుడు, మీ అంతట మీరు సేవ చేయడం ఆరంభిస్తారు, అంతే. మీ పొంగిపొర్లే తత్వానికి, మీ ఐహికసంపదకీ ఏ విధమైన సంబంధం లేదు. మీలోని అకారణమైన పరమానందం మీ లోపలి స్థితి విశ్వం అంతటి మీద మీ కృతజ్ఞతాభావమే దానికి కారణం. ఈ విధంగా సేవ చేసినప్పుడు మీరు జ్ఞానోదయం పొందవచ్చు.

సూఫీ మతం పూర్తిగా కృతజ్ఞత మీద ఆధారపడిన మతం. సూఫీమతం గురించి ఒక మాటలో చెప్పాలంటే అది కృతజ్ఞత. ఈ భావం జలాలుద్దీన్ రూమీ లాంటి గొప్ప సూఫీ గురువులు రాసిన పద్యాలలో కనబడుతుంది. కృతజ్ఞత అనేది, మిమ్మల్ని శక్తి ప్రవాహంలా చేస్తుంది.

కృతజ్ఞత నిప్పు లాంటిది, అది అన్ని కర్మలనూ కాల్చేస్తుంది. కర్మ అంటే ఏమిటి? నెరవేర్చని పనులు ఏడైతే మిమ్మల్ని నెరవేర్చమని మళ్ళీ మళ్ళీ లాగుతాయో అవి. మనం కూడబెట్టుకున్న కర్మలన్నీ నెరవేర్చడానికీ, అవి పోగొట్టుకోవడానికీ తిరిగి తిరిగి ఈ భూమి మీద జన్మిస్తాం. మనం కృతజ్ఞత అనే శక్తితో ఉండడం వల్ల అన్ని కర్మలు కాలిపోతాయి. కృతజ్ఞతకి అంత శక్తి ఉంది.

మీ ప్రార్థన కృతజ్ఞతగా మారితే మీరు ఎక్కువ దయని ఆకర్షిస్తారు. ఇది ఆకర్షణసూత్రం. ప్రకృతిసూత్రం ఒక రకమైన శక్తి, అదే రకమైన శక్తిని ఆకర్షిస్తుంది. కృతజ్ఞత అనేది అత్యుత్తమ ప్రార్థన. దీనితో మనం ఊహించినదాని కంటే ఎక్కువ లభిస్తుంది.

చాలామంది ప్రార్థన, కృతజ్ఞత బంధాలు అని అనుకుంటారు. కాదు, అవి గొప్ప విముక్తిని కలిగించేవి. అసంతృప్తి అనే బంధం నుండి విముక్తిని ఇస్తాయి. అసంతృప్తి అనేది మీ మొత్తం జీవితాన్ని నాశనం చేయవచ్చు. మనం అసంతృప్తి వల్ల ఏదో ఒక దాని వెనుక పరుగెడతాం. కృతజ్ఞత వికసించినప్పుడు అసంతృప్తి అనే భావాన్ని తుడిచేస్తుంది. అప్పుడు జీవితం అంటే వేరే అనుభూతి పొందుతారు. ఆ అనుభూతి సంతృప్తిగా ఉంటుంది.

ఏ మానవునికైనా సంతృప్తి అనే భావనతో జీవించడం ఒక గొప్ప వరం. ఎప్పుడైతే కృతజ్ఞత వికసిస్తుందో, సంతృప్తి ఉంటుంది. సంతృప్తి ఉన్నప్పుడు మీరు ఏది చేసినా సంతృప్తిగా ఉంటుంది. మీరు సంతృప్తి కోసం పనులు చేయరు. మీకు సంతృప్తి ఉన్నది కాబట్టి పనులు చేస్తారు. కృతజ్ఞత మీ తీరు అయితే సంతృప్తి మీ స్వభావం అవుతుంది. అప్పుడు ప్రతిక్షణం మీ నుంచి శక్తి ఉప్పొంగుతుంది. ప్రార్థన కూడా పొంగి పొర్లుతుంది. ప్రార్థన అనేది మీలో కృతజ్ఞత, సంతృప్తి, ఉప్పొంగడమే. కొంతమంది అయితే 'మనం గుడికి వెళ్లి ఎందుకు ప్రార్థన చేస్తాం?' అని అడుగుతారు. మనం సర్వాంతర్యామి దయను ఉత్సవంలా చేసుకోవడానికి ప్రార్థన చేస్తాం. మనం అలా ప్రార్థిస్తే సర్వాంతర్యామి ప్రత్యుత్తరమిస్తాడు. సర్వాంతర్యామి ప్రత్యుత్తరమిచ్చినప్పుడు మీ జీవితంలో ఇంకా ఎక్కువ ఉపకారం జరుగుతుంది. ఇది ప్రార్థన, వరాల తాలూకు పవిత్రమైన వలయం (వృత్తం). సమస్య ఏమిటంటే భగవంతుడు, ప్రార్థన అనేవి ఆఖరిగా ఆశ్రయించే పరికరాలు అని మనకు నేర్పారు. భగవంతుడు, ప్రార్థన అనేవి నిరంతరం జరిగే మంగళత్వానికి మూలం అని చెప్పలేదు.

చాలా మంది మనస్సులో ఇక ఆశ లేదు అనుకున్నప్పుడు ఆఖరుగా ఆశ్రయించేది భగవంతుడిని. ప్రార్థన అనేది, అనంతమైన సర్వాంతర్యామికి మోకరిల్లి, మీ గౌరవాన్ని, భయాన్ని తత్తరపాటుని, ఆందోళనని ప్రతీది అధీనం చేయటం. ఆయన మీ శరీరంలో ఊపిరి, మీ మనస్సులోని ఆలోచనలు, సర్వం ఆయనే.

మీరు అత్యంతభక్తితో ప్రార్థిస్తే, సర్వాంతర్యామి మీ జీవితంలో అవసరమైన నాలుగింటిని మీ మీద వర్షింపచేస్తాడు. అవి,

మీరు ఎప్పుడైతే సర్వాంతర్యామిని అనుభూతి చెందుతారో, అప్పుడు మీలో కృతజ్ఞత అనే భావం మొదలవుతుంది. అదే ప్రార్థన కూడా. ప్రార్థన అనేది గాఢమైన భక్తి, ఎప్పుడూ సర్వాంతర్యామితో కలిసిఉన్నట్టు ఉండే భావన. సత్సంగాలు, ఆధ్యాత్మిక సభలు సర్వాంతర్యామితో అనుబంధాన్ని పెంచడానికి ఏర్పాటు చేస్తారు.

నిజమైన ప్రార్థన, ప్రార్థన పుస్తకాలు చదవటం కాదు. అది భగవంతునికి పదార్థాలని నివేదన చేయడం కాదు. గుడికి డబ్బు ఇవ్వడం కాదు. సర్వాంతర్యామికి గాఢమైన కృతజ్ఞత నిశ్శబ్దంగా తెలియజేయడమే ప్రార్థన. ప్రార్థన సర్వాంతర్యామి సంరక్షిస్తున్నాడనే నిశ్చయమైన నమ్మక. అది గాఢంగా స్తబ్దంగా సర్వాంతర్యామి కోసం వేచి ఉండటం. ఇది నిజమైన ప్రార్థన. ఇది ఉప్పొంగుతున్నందువల్ల మిగతావి ఏం జరిగినా సరే, పరవాలేదు అనిపిస్తుంది. నేను ఎప్పుడూ ఒక సూఫీ యోగి గురించి చక్కని కథ చెబుతుంటాను. సూఫీ మతం కృతజ్ఞతని ఆధారం చేసుకున్న మతం. అది సర్వాంతర్యామికి కృతజ్ఞత చెప్పటమే.

చిన్నకథ : ఒక సూఫీ యోగి అతని శిష్యులు ఆధ్యాత్మికసంచారం చేస్తున్నారు. వారికి మూడు రోజులు ఆహారం దొరకలేదు. నాలుగవ రోజు వారిని ఒక గ్రామం నుండి తరిమేశారు, ఆ రాత్రి శ్మశానంలో పడుకున్నారు. ఆ మర్నాడు పొద్దునే ఆ యోగి ఎప్పటిలా భగవంతునికి కృతజ్ఞత చెప్పడం మొదలుపెట్టాడు. ఆయన శిష్యులు అది చూసి విస్మితులయ్యారు. వారికి కొన్ని రోజులుగా ఆహారం, తలదాచుకోటానికి చోటు దొరకలేదు. అయినా గురువుగారు సర్వాంతర్యామికి కృతజ్ఞత ఎలా చెప్తున్నారు? వారు ఆయనతో కలిసి ఆ ప్రార్థన చెప్పడానికి నిరాకరించారు. వారు 'మనకు మూడు రోజులు భోజనం, ఉండడానికి చోటు దొరకనపుడు భగవంతునికి ఎందుకు కృతజ్ఞత చెప్పాలి.' అని గురువుని అడిగారు. గురువు వారికి, 'మీకు 30 సంవత్సరాలు భోజనంపెట్టి, ఉండడానికి చోటు ఇచ్చాడు. దానికి ఆ సర్వాంతర్యామికి కృతజ్ఞత చెప్పవచ్చు కదా?' అని సమాధానం ఇచ్చారు.

సర్వాంతర్యామి మన మీద నిరంతరం కురిపించే వరాలకి చెప్పే కృతజ్ఞతే ప్రార్థన.

నేను మీకు ఏవో చాలా పాత పద్ధతులు చెప్తున్నాను అని అనుకోకండి. నేను నా జీవితంలో అనుభూతి చెందిందే మీకు చెప్తున్నాను. నేను జ్ఞానోదయం పొందకముందు పరివ్రాజకుడుగా ఉండగా, నేను చాలా దూరాలు కాలినడకన ప్రయాణం చేసేవాడిని. నేను భారతదేశం అంతా తిరిగాను. నేను కేవలం రెండు జతల బట్టలు, భిక్షాటన పాత్రతో ప్రయాణం చేసేవాడిని. నేను డబ్బు ముట్టుకోకూడదు, ఏదీ రేపటికి నిలువ చేసుకోకూడదు అని ప్రతిజ్ఞ చేసుకున్నాను.

ఆ కొన్ని సంవత్సరాలూ నేను విముక్తి పొందిన రాజులా, ఈ భూమి మీద నివసించాను. నాకు సర్వాంతర్యామి, ఆ క్షణాలకి కావలసినది ఇచ్చారు. నేను మురుక్షణం గురించి ఆలోచించలేదు. నేను దేశసంచారం చేసే రోజులలో ప్రతిక్షణం సర్వాంతర్యామి అదృశ్యహస్తం ఉందన్న అనుభూతి చెందాను. మీ ముందు కూర్చొన్న నాకు ఇవి జరిగాయనీ, ఇలాంటి సంఘటనలు జరిగే అవకాశం ఉన్నదనీ అర్థం చేసుకోండి.

మీరు కూర్చుని రెండు లిస్టులు తయారుచేయండి. ఒకటి మీకు ఉన్న వస్తువులు, రెండవది మీకు లేనివి. మొదటి జాబితాలో మీకు ఉన్నవి అన్నీ రాయాలి. మీకళ్ళు, చెవులు, ముక్కు, చేతులు, కాళ్ళు మొదలైనవి. ఎందుచేతనంటే ఇవి లేని వారు కూడా ఉన్నారు. మీకు భౌతికంగా ఉన్నవి, మానసికంగా వున్నవి రాసిన తరువాత వస్తువులని రాయండి. మీరు నిజాయితీగా ఏది వదలకుండా రాస్తే మీరు మొదటి జాబితాని పూర్తి చేయలేరు, అది నిజం. మీరు మొదటి జాబితా పూర్తి చేయలేకపోతే మీలో కృతజ్ఞత అనే భావం ఉన్నది అని అర్థం.

అసలు సమస్య ఏమిటంటే నిరంతరం మనం ఏదో ఒకటి ఆశిస్తాం. అందుకే కృతజ్ఞతా భావం సులభంగా కలగదు. మనం నిరంతరం కళ్లతో, చెవులతో, ముక్కు, జిహ్వ, స్పర్శల వల్ల సమాచారాన్ని గ్రహిస్తాం. దీని ఆధారంగా మనం నిరంతరం ఏదో ఒకటి ఇలా జరగాలని ఆశిస్తాం. ఎవరికైనా మంచి ఇల్లు, మంచి కారు ఉంటే అది మన మనస్సులో రిజిస్టరు అయిపోతుంది. ఎవరైనా మంచి పని, ఘనకార్యం చేశారని వింటే అది మన మనస్సులో రికార్డు అవుతుంది. మన శక్తిని ఎప్పుడూ బాహ్యంగా జరిగే వాటిని, మన పంచేంద్రియాల గ్రహించడానికి ఉపయోగిస్తాం. ఆ శక్తిని లోపల ఆత్మవైపు మళ్లించడం.

ఎప్పుడైతే మన శక్తి లోపల వైపు మళ్లుతుందో, కృతజ్ఞతాభావన కలిగి మీలో వున్న సమృద్ధిని తెలుసుకుంటారు. కృతజ్ఞతతో ఆశించడంలో లోభత్వం ఉండదు.

ఆశతో పని చేస్తే నిప్పు ఆర్పడానికి స్వచ్ఛమైన నేతిని పోసినట్టే. మీరు నెయ్యి పోసి నిప్పుని ఆర్పగలరా? అది జరగని పని. అలాగే మీరు చేసేవాటికి ఆశ ఆధారం. అయితే మీకు సంతృప్తి అనేది కలగదు. మీ ఇంద్రియాలకి అలసట కలుగుతుంది, అంతే.

మీరు ఆశించడంతో లేదా కృతజ్ఞతతో ఉండగలరు. రెంటింటితో ఒకేసారి ఎప్పటికీ ఉండలేరు. ఆశతో వస్తువులను పొందాలనుకుంటారు. మీరు ఏదైనా సొంతం చేసుకోవాలంటే, ఏది మీకు చాలు అనిపించదు. మీరు ఆనందిస్తే ప్రతీదీ పొంగిపొర్లుతున్న భావన కలుగుతుంది. అదే రెంటింటికీ ఉన్న తేడా.

చిన్నకథ : ఒక గ్రామంలో కాపలాదారు తన ఈల వేస్తూ రాత్రి గస్తీ తిరుగుతున్నాడు. వెలిగించడానికి అగ్గిపెట్టె కోసం వెతుక్కున్నాడు. అతని దగ్గర అగ్గిపెట్టె లేదు. దగ్గర వున్న ఇంటికి వెళ్లి ముసలమ్మని పొయ్యిలో నిప్పు ఇవ్వమని అడిగాడు. ఆవిడ 'తన పొయ్యిలో నిప్పు లేక మూడు రోజుల నుండి గుడిలో ఇచ్చిన కొద్ది ఆహారంతో సరిపెట్టుకుంటున్నా'నని చెప్పింది.

ఆ పక్కన ఇంటికి వెళ్లి ఆ కాపలాదారు మళ్ళీ అగ్గిపెట్టె అడిగాడు. వాళ్ళు వారి పక్కన వున్నవారి నుంచి మండే కట్టెపుల్ల తెచ్చుకుని తమ పొయ్యి అంటించుకున్నామనీ, ప్రస్తుతం నిప్పు లేదు అగ్గిపెట్టె లేదని చెప్పారు. అప్పుడు ఆ కాపలాదారు, గ్రామపెద్ద ఇంటికి వెళ్లి అక్కడ వున్న పనివారిని అగ్గిపెట్టె అడిగాడు. వారిలో ఒక అమ్మాయి అతన్ని చూసి నీకు నిప్పు కావాలా? చేతిలో లాంతరు ఉంది కదా అని అడిగింది. ఆ కాపలాదారు తన కళ్ళని తానే నమ్మలేకపోయాడు.'

మనకు కావలసినది ఎక్కడో బయటే ఉందనుకుంటే ఆ రాత్రి కాపలాదారులా వెతుక్కుంటూనే ఉంటాం. మనం సర్వాంతర్యామి మనకి కావలసినవి ఇస్తాడు - అన్న నమ్మకం ఉంటే, మనకు కావలసినది మన దగ్గరే ఉంటుంది.

మనం ఆశిస్తూ పనులు చేస్తే మన శరీరంలో దాగి వున్న హింసాప్రవృత్తిని తెలియచేస్తాము. అది అంతరంగమంతా ఉన్నది. మనం సూక్ష్మగ్రాహులమైతే శరీరంలోని ఆ భావనను తెలుసుకోవచ్చు.

మీరు కంప్యూటరు మీద టైపు చేస్తున్నప్పుడు, ఫోను కాల్సు తీసుకున్నప్పుడు, మీరు తిరిగి ఫోను ఎలా పెడతారో గమనించండి. మీరు ఎలా అడుగులు వేస్తారో, ఎలా తలుపు వేస్తారో, చిన్నపిల్లల చెయ్యి ఎలా పట్టుకుంటారో - అన్నింటినీ జాగ్రత్తగా గమనించండి. ప్రతీ దాంట్లో కనిపించని హింసాప్రవృత్తి ఉంటుంది. ఇది ప్రయత్నించి చూడండి. మీరు తలుపు మూసేటప్పుడు గమనించి, ఈ సారి వేసేప్పుడు తెరచి నెమ్మదిగా అత్యంత కృతజ్ఞతాభావంతో తెలుసుకునే తత్త్వంతో పూర్తిగా మూసుకునేంతవరకు వెయ్యండి. ఆ అనుభూతిని పొందండి. రెండుసార్లు తలుపు వేసిన దాంట్లో తేడా తెలుస్తుంది. రెండవసారి తలుపు వేసినపుడు లోపల మృదువుగా అవడం తెలుసుకుంటారు. కృతజ్ఞత మీపై ఇలాంటి ప్రభావాన్నే చూపిస్తుంది.

కృతజ్ఞతతో మీ శరీరభాష మారిపోతుంది. మీరు లోతైన కృతజ్ఞతను అనుభూతి చెందినప్పుడు సంఘటనలకి మీ స్పందన మారుతుంది. మీరు సర్వాంతర్యామితో అనుసంధానమై ఉంటారు. మీ శరీరం అంతా మృదువుగా, సుకుమారంగా ప్రవహిస్తుంది. మీరు చేసే పనులన్నీ చూడడానికి అందంగా ఉంటాయి. మీలో కోపం ఉండదు, అంతా ఆనందమే. మీరు ఏది చేసినా, మీ జీవితంలో మాధుర్యాన్ని నిలుపుకుంటారు.

ప్రతీరోజూ అర గంట మీతో మీరు కూర్చోండి. కళ్ళు మూసుకొని ఆలోచనని, వ్యక్తిని లేదా సంఘటనని మనస్సులోకి రానివ్వండి. అది మంచి ఆలోచన, మీరు ప్రేమించే వ్యక్తి లేదా మీకు ఇష్టమైన సంఘటన. అది సంఘటనైతే దాని గురించి గాఢమైన కృతజ్ఞత అనుభూతి చెంది అది వెళ్ళిపోవటం చూడండి. అది చెడు ఆలోచన మీకు నచ్చని వ్యక్తి లేదా అనిష్టమైన సంఘటనైతే వాటిని కృతజ్ఞతతో చూసి ఆశీర్వదించి పంపించేయండి. ఏది మనస్సులోకి వచ్చినా కృతజ్ఞతతో దీవించండి. కొన్ని రోజులలో మీ తత్వం పూర్తిగా మృదువుగా ప్రేమగా మారిపోతుంది. మీరు ప్రతీది ఎంతో దయార్ద్రహృదయంతో చూసి గ్రహిస్తారు.