2. Het realiseren van het zelf, de wereld en god.

Het fundamentele dat nodig is voor verlichting is een 'psychologische revolutie', een nieuwe helderheid over het zelf (jeeva324), de wereld (jagat325), en god (Ishwara326).

Hoe je denkt, waarom je denkt, hoe je gedreven wordt, wat je inspiratie is, wat je motiveert in het leven - dit begrip is de helderheid over het zelf of jeeva.

Hoe je je verlangens in de wereld kunt bereiken, hoe je angsten vermijdt en andere dingen die je door de wereld worden opgedrongen - dit begrip is de helderheid over de wereld of jagat.

Helderheid over Ishwara of god betekent de bron begrijpen van zowel het individuele zelf als de wereld. Het bereiken van de bron, het kennen van al deze drie, is verlichting.

Wanneer je een helder begrip hebt van waarom je denkt en hoe je denkt, geeft juist dit begrip je de heldere ervaring van het zelf. Wanneer je begrijpt hoe je je met de wereld verbindt door je angst of hebzucht, door te bereiken wat je wilt en te vermijden wat niet nodig is, krijg je een heldere ervaring van de wereld. De derde is het ervaren van god, Ishwara, de bron van het zelf en de wereld.

Het verkrijgen van een waar begrip van het zelf, de wereld en god is verlichting.

3. Intense opwinding zonder reden.

³²⁴ Jeeva - Gewoonlijk de onvergankelijke geest die in alle levende wezens woont.

³²⁵ Jagrat - Universum.

³²⁶ Ishwara - Het Hoogste.

Mensen vragen mij: 'Kunnen verlichte wezens na de verlichting genieten?' Ik zeg je, pas na de verlichting kun je genieten! Daarvoor kun je alleen maar denken of je verbeelden dat je geniet.

Na de verlichting heb je zelfs geen zintuiglijke objecten meer nodig om te genieten. Je zult gewoon de hele tijd genieten. Er zal zo'n intense opwinding zijn zonder reden. Als ik verlichting in twee woorden zou moeten omschrijven, zou ik zeggen dat het 'intense opwinding' zonder reden is, intense passie gericht op geen enkel object. Er is geen object, maar er is intense passie. Er is geen reden, maar er is intense opwinding. Dat is wat ik verlichting noem.

Mensen vragen me: 'Hoe kunnen we gelukkig zijn zonder reden?' Ik zeg ze, de meesten van jullie kennen maar één geheim, hoe je verdrietig kunt zijn zonder reden. Jullie hebben die gewoonte onder de knie. Jullie zijn gepromoveerd op dat gebied! Verander het gewoon een beetje, dat is alles. Als we dat weten, waarom kunnen we dit dan niet leren?

Vele malen zal je in een sombere stemming zijn, maar je zult zoeken naar een reden waarom je in een sombere stemming bent! Je zult niet in staat zijn om de reden te identificeren, maar je zult verdrietig zijn. Je chemie zelf is getraind om in een sombere stemming te geraken zonder enige reden, omdat je jezelf zo vaak getraind hebt om in een sombere stemming te geraken met een reden. Na verloop van tijd leert je systeem, je chemie, deze gewoonte. Dan heb je geen reden meer nodig. Gewoon door de chemie, gewoon door het ingebouwde systeem, val je in sombere stemmingen.

Verlichting betekent niet ergens heen vluchten. Proeven van het leven hier en nu is wat ik verlichting noem.

4. Anderen zien zoals je jezelf ziet.

Wat ik verlichting noem is het ervaren van dezelfde intensiteit van leven die je binnenin en buiten jezelf voelt. Je leeft niet alleen in je lichaam. Je leeft ook binnenin elk ander individu, elke boom en elke rots. Je greep op je fysieke lichaam wordt getransformeerd in een greep op het kosmische lichaam! Je leeft in elke cel van de kosmos. Elke cel is een compleet, vervuld deel van de kosmos.

Er is een prachtig vers aan het begin van de devotionele hymne, Purusha Suktam327, in de Veda's, Om sahasra sheersha purushaha sahasraaksha sahasrapaat sa bhoomim vishwato vrutva atyatishtha dashaangulam

³²⁷ Purusha Suktam - Een vedisch gezang opgedragen aan Purusha of het Allerhoogste.

Dit vers beschrijft prachtig de hele kosmos als een prachtige menselijke vorm die Purusha328 wordt genoemd - met duizend hoofden, duizend ogen, en duizend voeten. De vorm omvat de hele aarde en overtreft die met het tienvoudige! Dit is de ervaring van verlichting.

Begrijp, ik leef evenzeer buiten als binnen mijn huid. Dus ik leef in al de miljoenen hoofden, ogen en voeten en al de miljoenen wezens in de kosmos.

Om dit te bereiken begin je alles te zien alsof je het voor de eerste keer ziet, zonder je engrammen, je in het verleden gegraveerde herinneringen, erbij te halen. Dan zul je hetzelfde leven en dezelfde intensiteit die je binnen in je huid ervaart, ook daarbuiten gaan ervaren. Probeer dit tien dagen lang. Als je eenmaal een glimp hebt opgevangen, zul je het nooit meer missen! Je zult zien dat je in extase bent zonder reden. Je bent in opwinding zonder reden. Je zult de dingen nooit meer voor lief nemen. Je zult altijd in vreugde zijn.